గౌరమ్మ

బెంగళూరులో మేమున్న అపార్ట్మెంట్ ఇరవై ఒక్క ఎకరాల స్థలంలో పచ్చని చెట్ల మధ్య పదమూడు వందల అపార్ట్మెంట్స్ తో అన్ని వసతులతో కూడి మినీ టౌన్ లాగా ఉంటుంది. మేము ఇక్కడికి వచ్చి పదిహేను ఏళ్ల అవుతున్నది మేము వచ్చిన సంవత్సరానికి గౌరమ్మ వాళ్ళమ్మ రేణుకమ్మ తో కలిసి పని వెతుక్కుంటూ ఇక్కడ పనిచేసే వాళ్ళ రికమండేషన్ తో మా ఇంటి తో కలిపి మూడు ఇళ్లల్లో పనికి కుదిరారు.
గౌరమ్మంటే పిలుపును బట్టి వయసును అంచనా వేయలేనట్టి ఇరవై రెండేళ్ల అమ్మాయి అంత వయసు అని కూడా అనిపించనట్లుగా బక్క పల్చగా చిన్న ఆకారం నల్లగా కళగల ముఖంతో అతి తక్కువ గా మాట్లాడుతూ ముఖంలో ఏ భావం కనిపించనీయనట్లు ఉంటుంది.
సొంత ఊరు షిమోగా అని, ఇక్కడికి రాకపూర్వం అక్కడే కాఫీ తోటల్లో పని చేసేవారట. కాస్త పొలం పుట్ర కూడా ఉండేదట ఇళ్లల్లో పనికి కుదరడం ఇదే మొదలు అని చెప్పారు. కన్నడ తప్ప మరో భాష రాదు వాళ్ళకు, మాకు కన్నడ రాదు అయినా భాషతో అవసరం లేకుండానే వారం పది రోజుల్లోనే మాకు, పనికి కూడా సొంత మనుషుల్లాగా అలవాటైపోయారు. ఇప్పుడు నేల్లాళ్లు మేమెవ్వరం లేకున్నా,ఇంటి తాళాలు గౌరమ్మకిచ్చి వెళ్తాము ప్రతిరోజు వచ్చి దుమ్ము ధూళి ఉంటే దులిపి ఇల్లు శుభ్రం చేసి వెళ్తుంది. అంత నమ్మకం పెంచుకున్నాము. తడుముకోకుండా ఒక క్రమ పద్ధతిలో చాలా శుభ్రంగా చక చక పనిచేసుకోపోవడం వారి నేర్పరితనాన్నిచూపిస్తుంది . గౌరమ్మలా కాకుండా వాళ్ళ అమ్మ రేణుక గలగల మాట్లాడుతూ వుంటుంది.ఊరు నుండి తెచ్చుకున్న అమాయకత్వంతో పాటుగా, నిజాయితీగా పనిచేయడమే తెలుసు వాళ్లకు. ఎప్పుడైనా పిల్లలకు నలతగా ఉంటేనో, వాళ్ళ నాన్నకు బాగో లేకుంటే గాని, ఇంకా ఏ ఇబ్బందులు కలిగినా వాళ్ళిద్దరిలో ఎవరో ఒకరు వచ్చి కొన్ని పనులైనా చేసి వెళ్లేవారు. కోవిడ్ సమయంలో కొన్ని రోజులు అపార్ట్మెంట్ వారు బయట నుండి పని వాళ్ళను అనుమతించలేదు ఆ సమయంలో తప్ప మరెన్నడు సెలవు పెట్టింది లేదు. ఈరోజు వరకు అలా జరుగుతూనే ఉన్నది.
ఇంతకీ ఇంత ఉపోద్ఘాతం గౌరమ్మ గురించి కొంత చెప్పాలని. తన గురించిమాకు తెలిసిన విషయాలు ఏవైనా రేణుకమ్మ చెపితే తప్ప గౌరమ్మనోటి వెంట వాళ్ళింటి విషయాలు ఇంతవరకు వినలేదు. పదహారేళ్లకే బంధువుల పిల్లవాడికిచ్చి గౌరమ్మ పెళ్లి చేశారట . వెంట వెంటనే ఇద్దరు మగ పిల్లలు భర్త నుండి ఎలాంటి సహాయం లేకపోగా తాగుడు తిరుగుడు లాంటి వ్యసనాలు ఉన్న అతడు గౌరమ్మను వేధించడమే గాక, ఆ పిల్ల కూలి నాలి చేసి సంపాదించిన డబ్బులు కూడా లాక్కొని మళ్లీ ఏ ఆర్నెల్లకో ఇంటి ముఖం చూసేవాడట. అప్పుడప్పుడు ఎక్కడో పనిచేస్తున్నట్లు చెబుతూ కొడుకు చేతిలో పెట్టే డబ్బులకు అతని తల్లిదండ్రులు కూడా మోసపోయారు. పెళ్లయ్యాక ఆ కాస్త కూడా లేదు, వాళ్లు చేయగలిగింది కూడా ఏమీ లేదు కనుక కలోగంజో కలిసే తాగుదామని గౌరమ్మను పిల్లలను వారి దగ్గరే ఉంచుకున్నారు. కానీ అది ఎక్కువ రోజులు జరగలేదట ఉన్న కాస్త భూమి అప్పులకు పోగా, ఈ పెద్ద వయసులో ఊరు వదిలి రాలేమన్న అత్తమామలను వదిలి, గౌరమ్మ వాళ్ళ అన్న సలహా పై తల్లిదండ్రులను తోడు తెచ్చుకొని ఇద్దరు పసిపిల్లలతో బ్రతుకు తెరువు వెతుక్కుంటూ బెంగళూరు చేరింది. గౌరమ్మ అన్న బెంగళూరులోనే బేల్దారు పనులు చేసుకుంటూ భార్య ముగ్గురు పిల్లలతో ఉంటున్నాడు. తన కోడలు నేత్ర చాలా మంచి అమ్మాయిని రేణుక చెబుతూ ఉంటుంది. తన పిల్లలతో పాటు గౌరమ్మ పిల్లలను కూడా చూసుకుంటూ, వీళ్ళు పనులు చేసుకుని నాలుగు రాళ్లు సంపాదించుకుని కుదుటపడేందుకు అవకాశం కల్పించింది ఆమె.
ఒక సంవత్సరం తర్వాత గౌరమ్మ తనకు సహాయంగా, తీసుకొచ్చుకున్న అమ్మానాన్నలతో కలిసి వేరే ఇంటికి మారింది. సంవత్సరం తిరిగే సరికల్లా ఇల్లు గడుపుకుంటూనే గౌరమ్మ మా సహాయంతో పోస్ట్ ఆఫీస్ లో అకౌంట్ ఓపెన్ చేయించుకుని పిల్లల పేర్లతో కొంత డబ్బు జమ చేయసాగింది. చిట్లు కట్టుకుంటూ , అవసరాలకు చిట్లు పాడుకుంటూ డబ్బులు ఆదా చేసుకోవడం, అవసరాలకు అందుకోవడం సాధారణంగా వాళ్ళందరూ చేసే పని కానీ గౌరమ్మ ఎందుకో వాటి జోలికి పోలేదు. క్రమంగా మరో నాలుగు ఏళ్లలో ఇంకో నాలుగిళ్లకు పనికి కుదిరారు. పనుల్లో మార్పు లేదు కానీ టైం అడ్జస్ట్మెంట్స్ అంతే. మా ఇంట్లో పనికి చేరిన తొలి రోజు నుంచి ఉదయం టిఫిన్, మధ్యాహ్నం భోజనం గౌరమ్మకు మా ఇంట్లోనే, ఆయా సమయాల్లోనే తను పనికి వస్తుండటం వలన తనను పక్కనపెట్టి మేము తినలేక అలా ఏర్పాటు జరిగింది. పని ఎంత శ్రద్ధగా చేస్తుందో అంతే శ్రద్ధగా పిల్లలను చదివించుకుంటున్నది. గవర్నమెంట్ పథకాల రూపంలో అందిస్తున్న సహాయాన్ని ఓపిగ్గా తిరిగి సాధించుకుంటూ, తన కష్టానికి ఆధారంగా చేసుకుని ఉన్నంతలో పండుగలు పబ్బాలు, పుట్టినరోజులు అన్ని వెలితి లేకుండా జరుపుకుంటుంది .
పనిలోకి చేరకముందే అడ్వాన్స్ అడగడం నెలకు ముందే పై నెలలో చెల్లుపెడతామంటూ అప్పులు తీసుకోడాలు సర్వసాధారణం కానీ ఎటువంటి పరిస్థితుల్లో కూడా జీతం తప్ప అది కొన్ని ఇళ్లల్లో వెనుక ముందుగా కూడా ఇస్తుంటారట. ఎలా మేనేజ్ చేసుకుంటుందో గానీ అవసరం అని పది రూపాయలు ఎవరిని అడిగింది లేదు. నా వసతిని బట్టి రెండు వేలో మూడు వేలో అప్పుడప్పుడు చేతిలో పెట్టడం తప్ప అంతకుమించి నేను ఇచ్చింది కూడా లేదు. మిగిలిన ఇళ్ళ విషయం నేనెప్పుడూ అడిగింది లేదు తను చెప్పింది లేదు. మా ఇంటికి బంధువులు వచ్చివెళ్లేటప్పుడు మాత్రం గౌరమ్మ చేతిలో ఎంతో కొంత పెట్టేవారు. జీతం కాక ఇవేతనకు అదనంగా అందే డబ్బులు. చిన్న కుటుంబాల నుండి కోటీశ్వరుల వరకు అప్పులపై సంసారాలు జరుపుతున్న మేధావులకు ఈ విషయం ఎలా అర్థమవుతుంది. ” ఆకాశానికి ఆశల నిచ్చెనలు వేస్తూ, తృప్తి లేక ఎండమావులవెంట దాహం తీర్చుకునేందుకు పరుగులు పెడుతున్న వాళ్లకు “గౌరమ్మను గురించి ఎంత చెప్తే అర్థమవుతుంది. అప్పుడప్పుడు కనబడి వేధించే భర్త, అనారోగ్యంతో తండ్రి, చదువుకుంటున్న పిల్లలు, ఇంటి అద్దె, నిత్యవసరాలు ఇన్నింటినీ ఎలా నడుపుకుంటూ వస్తున్నది అనే విషయం ఒక ప్రశ్న గానే ఉండిపోతుంది.
ఏడెనిమిదేళ్లుగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న గౌరమ్మ నాన్న ఈ మధ్యనే చనిపోయాడు. బంధువుల అందరి మధ్య అన్న వదినల సహాయంతో అన్ని కార్యక్రమాలు గౌరమ్మ జరిపించింది. ఒకరోజు రేణుక కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ ఏ రోజు వాళ్ళ నాన్నను విసుక్కుని ఎరుగదమ్మ గౌరమ్మ, కోరినవి చేసి పెడుతూ అడిగినవి తెచ్చిస్తూ , వైద్యం చేయించడంలో గాని, ఎక్కడా అలక్ష్యం చేయకుండా ఇన్ని రోజులు ఇంకో పసిబిడ్డ లాగా చాకింది . అని రేణుక చెబుతుంటే, అన్ని వసతులు వున్న ఇళ్లల్లో కూడా వయసుడిగిన పెద్దలకు ఈ మాత్రం ఆదరణ దొరకడం లేదు కదా అనిపించింది.
శుభ్రమైన డ్రస్సులో ఎప్పుడూ కడిగిన ముత్యంలా ఉంటుంది గౌరమ్మ. అన్నట్లు ఇప్పుడు తన వయసుముప్పైయేడు సంవత్సరాలట గౌరమ్మ విషయంలో వయసు నిలిచిపోయిందా! అన్నట్లు పనికి చేరిన మొదటి రోజు ఎలా ఉందో ఇప్పటికీ ముఖంలో కనిపించే కాస్త అలసట తప్ప అలానే ఉంది. ఒక్క తెల్ల వెంట్రుక కూడా లేకుండా నల్లని జుట్టు నూనె పెట్టి నున్నగా దువ్వుకొని జడ వేసుకుంటుంది. ఊహ తెలిసినప్పటినుండి “స్ట్రెస్ “తో పదహారేళ్లకే నెరసిన వెంట్రుకలతో తలకు రంగు వేసుకోవాల్సిన పరిస్థితుల్లో ఉన్న ఇప్పటి పిల్లలు,నవ నాగరిక సమాజం తెలుసుకోవలసినది ” ఎవరో వస్తారని ఏదో చేస్తారని” ఎదురు చూడకుండా తన స్వశక్తికి పదును పెట్టుకున్న అతి సామాన్యమైన ఆడపిల్ల గౌరమ్మ. తన బాధలకు,సమస్యలకు కారణాలు ఏమైనాప్పటికీ, “తాను మోస్తున్న బాధ్యతలు, బంధాలు కేవలం తనవే “అన్న ఆలోచనే గౌరమ్మకు బలం కాగా, వాటిని ఎంతవరకు, ఏ విధంగా చక్కపరచుకుంటూ పోగలను అనేదే ఆమె ధ్యేయం. ఈ ప్రయాణంలో ఎవరి మెచ్చుకోలు తనకు అవసరం లేదు, విమర్శలకు చోటు ఇవ్వదు . గౌరమ్మ జీవిత ప్రయాణంలో నమ్మక తప్పని సత్యాలు ఇవి.
పద్నాలుగేళ్లుగా గౌరమ్మను చూస్తూ వస్తున్న నాకు ఎప్పటికప్పుడు తను ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వంతో కనిపిస్తుంది. కంటికి ఆనని ఆకారం, మేరుశిఖరం వంటి ఆత్మస్థైర్యం ఆమెకు ఎలా అబ్బేయా అని అబ్బురపడుతుంటాను. అవార్డులు, రివార్డులు ఎరుగనిగౌరమ్మ లాంటి మట్టిలో మాణిక్యాలు ఎందరో!