పుస్త‌క స‌మీక్ష‌

నేను పరిచయం చేస్తున్న పుస్తకం, నిజానికి తెలుగు వారికి పరిచయం అవసరం లేని, “అత్తగారి కథలు” బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన డాక్టర్ భానుమతీ రామకృష్ణ గారు వ్రాసిన పుస్తకం.ఇది పూర్తిగా హాస్య రచన. దీనిలో అత్తగారి పాత్ర యొక్క స్వభావం, మాటలు, చేసే పనులు నవ్వులు పూయిస్తాయి. ఈ పుస్తకానికి  భానుమతి గారికి సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు దక్కింది. ఈ పుస్తకంలో ‘అత్తగారి కథలు’ యొక్క రెండు భాగాలు ఉన్నాయి. ప్రథమ భాగంలో పది కథలు ఉన్నాయి. ఇవి ఎక్కువగా పెద్ద కథలు. ద్వితీయ భాగంలో 19 కథలు ఉన్నాయి. ఇందులో చాలా మటుకు చిన్న కథలు.
ఇందులోని కథలు సామాజిక అంశాలను, మానవ సంబంధాలను అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ పుస్తకం మొదటగా 1985 లో ముద్రింపబడింది.1994లో ఈ రచనకు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చింది. శ్రీ మానస ప్రచురణల వారు దీనిని ముందుగా ముద్రించారు. ప్రస్తుతం నవరత్న బుక్ హౌస్ వారు దీనికి ప్రచురణ కర్తలు. పుస్తక ముఖచిత్రం గీసిన వారు ప్రఖ్యాత చిత్రకారులు బాపు గారు. 319 పేజీలు గల ఈ పుస్తకం ధర కేవలం 300 రూపాయిలు మాత్రమే. ప్రతులకు విజయవాడ నవరత్నా బుక్ హౌస్, ఫోన్ నెంబర్ 9848082432 ను సంప్రదించవచ్చు. ప్రథమ భాగంలోని ‘అత్తగారూ – పనివాళ్ళు’ కథని ప్రతిబింబిస్తుంది బాపు గారు వేసిన ముఖచిత్రం. ఇంకా మిగిలిన కథలకు కూడా బాపు గారు వేసిన బొమ్మలు ఆ కథలోని భావాన్ని చక్కగా వ్యక్తం చేస్తాయి.

రచయిత గురించి: ఎల్లలు లేని ప్రతిభకు డాక్టర్‌ భానుమతీ రామకృష్ణగారు నిలువెత్తు నిదర్శనం. తెలుగు నాట ఒక సమయంలో పరిచయం అవసరంలేని పేరు డాక్టర్ భానుమతీ రామకృష్ణ. ఆవిడ ప్రముఖ నటి మాత్రమే కాక, గొప్ప రచయిత్రి. అత్తగారి కథలు, నాలో నేను, అత్తగారూ నక్సలైట్లూ, భానుమతి కథానికలు వంటి రచనలు చేశారు. డాక్టర్ భానుమతీ రామకృష్ణ గారు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఆవిడ దక్షిణ భారత సినీ నటి, నిర్మాత, దర్శకురాలు, స్టూడియో అధినేత్రి, రచయిత్రి, గాయని, సంగీత దర్శకురాలు. భానుమతి గారు 1926 వ సంవత్సరం సెప్టెంబరు 7న ప్రకాశం జిల్లా, ఒంగోలులో బొమ్మరాజు సరస్వతమ్మ, వెంకట సుబ్బయ్య దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జన్మించారు. తండ్రి ద్వారా చిన్న వయసులోనే సంగీతం నేర్చుకున్నారు. అనేక కట్టుబాట్లు గల కుటుంబ వాతావరణంలో పెరిగినప్పటికీ ఆమె ఎంతో ధైర్యంగా పదమూడేండ్ల చిరు ప్రాయంనాడే 1939 లో విడుదలైన వరవిక్రయం అనే సినిమాలో నటించారు. 1943, ఆగష్టు 8 న తమిళ, తెలుగు చిత్ర నిర్మాత, డైరెక్టరు,  పి.యస్. రామకృష్ణారావును ప్రేమ వివాహమాడారు. వీరి ఏకైక సంతానం భరణి. ఈ భరణి పేరుమీదనే స్టూడియో నిర్మించి, అనేక చిత్రాలు ఈ దంపతులు నిర్మించారు. జ్యోతిష్యం, తత్వశాస్త్రాలపై కూడా ఈమెకు మంచి పట్టు ఉండేది. సినీ రంగంలో ప్రముఖులు ఈమెను ‘అష్టావధాని’ అని పిలిచేవారు.
చదువు పై ఆసక్తితో భానుమతి గారు 40 సంవత్సరాల వయస్సు దాటాక మెట్రిక్, పి.యు.సి మొదటి తరగతిలో ఉత్తీర్ణురాలు అయ్యారు. సినీ జీవితంలో తలమునకలుగా ఉన్నప్పటికీ, సాహిత్యం పై మక్కువతో, రచనా వ్యాసంగం వైపు అడుగులు వేసారు. అనేక కథలు, కథానికలు రచించి, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నారు. ఆమె కథలు, నవలలు, వ్యాసాలు సమాజం మీద ప్రభావం చూపే విధంగా ఉంటాయి. ‘నాలో నేను’ అనే పేరుతో తన ఆత్మ కథను రాశారు. ఈ పుస్తకం బహుళ ప్రజాదరణ పొందింది. ఆమె రచనల్లో స్త్రీ జీవితాలు, వారి భావోద్వేగాలు ప్రధానంగా ఉంటాయి. సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్ వంటి ఎన్నో పురస్కారాలు అందుకున్నారు. మూడు సార్లు జాతీయ ఉత్తమ నటి అవార్డు అందుకున్నారు. అంతే కాక తెలుగు, తమిళ సినీ రంగాల్లో అనేక అవార్డులు, బిరుదులు పొందారు. శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ తో ఆమెను సత్కరించింది.

అత్తగారి కథలు సంక్షిప్త సారాంశం:
 భానుమతి గారి అత్తగారి పాత్ర సున్నితమైన హాస్యం పండించడం మాత్రమే కాక, ఆనాటి అత్తగార్లు ( కొంచెం పెద్ద వయసు స్త్రీలలో) కనపడే చాదస్తమూ, కట్టుబాట్లు, పాతకాలపు సాంప్రదాయ సంస్కారాలకు సజీవ రూపం. ఈ పుస్తకంలో ఉన్న 29 కథలను పరిచయం చేయడం కాస్త కఠినమైన విషయం. ఐతే నిజానికి అన్నం ఉడికిందీ లేనిదీ ఒక మెతుకు పట్టుకు చూసినా తెలుస్తుంది అని మన పెద్దలు చెబుతారు. అదే విధంగా భానుమతి గారి కథల గొప్పతనం వీటిలోని ఒక్క కథ చదివినా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఈ అత్తగారు అమాయకంగా ఉంటారు, కానీ తనకు అన్నీ తెలుసుననే భావిస్తారు. ‘అత్తగారు- ఆవకాయ కథలో “ఆవకాయ పెట్టాలా? పెట్టేస్తే పోయె!” అంటూ, “మనకూ, బంధువులకూ కలిపి ఒక ఐదువేల కాయ పెడితే సరిపోతుంది,” అనడంలోనే నిజానికి ఆవిడకు ఆవకాయ గురించి ఏమాత్రం అవగాహన లేదని మనకు అర్థమవుతుంది. “నిమ్మకాయెంతో ఆవకాయ అంతే, కారం ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు కలుపుకోవచ్చు,” అని చెప్పిన అత్తగారు ఒక వారం తర్వాత తెరిచిన ఆవకాయ జాడీ బూజు కట్టి ఉండడం చూసి మారు మాట్లాడకుండా, వంట గదిలో ఒక మూలగా ఉండిపోతారు.
ఆవును పెంచుకోవాలని అత్తగారు పడ్డ తాపత్రయం అత్తగారు – ఆవు కథలో చదివి కడుపుబ్బా నవ్వుకోవల్సిందే. ఇంకొన్ని కథల్లో అత్తా-తోడికోడలీయం, అత్తగారూ – అరటికాయ పొడి, అత్తగారూ – జపాన్ యాత్ర, అత్తగారూ – కట్టుడు పళ్ళూ, అత్తగారూ- అంతరాత్మ, అత్తగారూ- బాల్ పాయింటూ ఇత్యాది కథలు చదువుతున్నంత సేపూ పెదాల మీదకు వస్తున్న నవ్వుని మునిపంటితో ఆపడం ఎంత కష్టం ఔతుందో మాటల్లో చెప్పనలవి కాదు. ఈ కథలను చదివి ఆస్వాదించాలి తెలిసిందే.
ఈ కథల్లోని అత్తగారికి తను చేసే ప్రతి పని పైనా విపరీతమైన నమ్మకం. తీరా ఆ పనిలో ఏవైనా విఘ్నాలు వచ్చినప్పుడు తన తప్పుని ఒకంతట ఒప్పుకోలేరు. దాంతో తప్పును మరొకరిపైకి నెట్టేస్తారు. ఆవకాయ పెట్టడం, చెట్లు నాటడం, వడియాలు పెట్టడం, చాకలి పద్ధులు, కిరాణా లిస్టులు రాయడం ఇత్యాది పనులన్నిట్లో ఏదో ఒక తప్పు దొర్లుతుంది. కానీ దానిని ఆవిడ తెలివిగా ఇతరుల మీదికి నెట్టడం, లేదా దాటవేయడం, మరికొన్నిసార్లు మౌనంగా వంటగదిలో కాసేపు తచ్చాడడం లాంటివి చేస్తూ గడిపేస్తుంటారు. “సవతులన్న తరువాత పోట్లాడుకోవద్దూ, మీరిద్దరూ పోట్లాడుకోరే” అని పాలవాడి పెళ్ళాలతో పోట్లాడుతుంది ఈ అత్తగారు. తన మనవడు డాక్టర్ చదువు కోసం అస్థిపంజరం తీసుకు రావడాన్ని ఏ మాత్రం జీర్ణించుకోలేక ఆ చదువే మార్చేయాలంటూ యాగీ చేసిన ఆవిడ, హరికథలో స్వాములోరు అదే అస్థిపంజరం గురించి వివరణ ఇవ్వగానే దాన్ని పూజించేంతగా మారిపోవడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది ‘అత్తగారూ – అంతరాత్మ’ కథలో.

అయితే భానుమతి గారి అత్తగారి పాత్రలో ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అత్తగారు అనగానే సహజంగా సినిమాల్లో సూర్యకాంతం గారి పాత్రలా గయ్యాళితనం ఊహిస్తాం కానీ ఈ అత్తగారిలో ఆ దాష్టీకం ఏ కోశానా లేదు. ఈ కథల్లో అత్తగారూ, కోడలు ఎంతో ఒద్దికగా ఉంటారు. ఇంటి పెత్తనం అంతా అత్తగారిదే. కోడలు ఆవిడతో ఎంతో సామరస్యంగా, వినయ విధేయతలతో  ఉంటుంది. మొత్తంగా ఈ పుస్తకం చదివిన పాఠకులకు ఒక మంచి అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. ఈ కథల్లో మనకు అత్తగారి అమాయకత్వం, భయాలు, ఇంకా ఆవిడ గాంభీర్యాన్ని చూపించే కొన్ని వాక్యాలు:

1. “ఎదురుగా వచ్చే విమానాల్ని కాస్త జాగ్రత్తగా చూసి పక్కకు తప్పుకొని వెళ్ళమని ఆ విమానం తోలే డ్రెవర్ తో చెప్పరా!” (అత్తగారు – జపాన్ యాత్ర)
2. “ఆ రౌడీ వెధవ దీని వెంట కత్తి పట్టుకు తిరుగుతుంటే కష్టం కదూ! ఘూర్కాకి కాస్త గట్టిగా చెప్పు హిందీలో…. వాడు చచ్చి గీపెట్టినా లోపలికి రానివ్వద్దని….. అన్నట్టు ఘూర్కాల దగ్గర కూడా కత్తి ఉంటుంది కదూ!” (అత్తగారు – కామాక్షి కథ)
3. “ఆ ముదిరి పండుబారిన కాయలు పిల్లలు తింటారు, కానీ నువ్వు మాత్రం అయిదు వేల కాయలకు ఒక్కటి తక్కువిచ్చినా తీసుకోను. జాగ్రత్త” (అత్తగారూ -ఆవకాయా)

భానుమతీ రామకృష్ణ గారి కథల్లో ప్రత్యేకమైన, వైవిధ్యమైన, విభిన్నమైన తదితర ప్రాధాన్యతాంశాలు:
 పుస్తకం అంతటా తేలికపాటి హాస్యం పాఠకులకు ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది. హాస్యం ఎక్కువగా ప్రధాన పాత్ర ఐన అత్తగారి యొక్క అమాయకత్వం, ఆమె తన తరువాతి తరం యొక్క జీవనశైలిని అర్థం చేసుకోలేకపోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇందులోని అత్తగారి పాత్ర సూర్యకాంతం తరహా అత్తగారిది కాదు కానీ కొన్ని సన్నివేశాలు మాత్రం ఆ నటిని గుర్తు చేస్తాయి. ఈ పాత్ర తెలుగు సాహిత్యాభిమానులకు ఎప్పటికీ గుర్తుండి పోతుంది. సున్నితమైన హాస్యం, చక్కని వాస్తవికత, అద్భుతమైన పాత్రల సృష్టి ఈ పుస్తకాన్ని చిరస్థాయిగా నిలిపాయి.
తెలుగు కాల్పనిక సాహిత్యంలో ఆద్యంతం ఉత్తమమైన హాస్యాన్ని చిందించే అపూర్వమైన కథలు ఈ అత్తగారి కథలు. ఈ అత్తగారి పాత్ర నిస్సందేహంగా తెలుగు సాహిత్యంలో ఆవిర్భవించిన ఉత్తమ ఏకైక తెలుగు హాస్య స్త్రీ పాత్ర. ఈ పుస్తకం చదువుతున్నంత సేపూ ఇందులోని అత్తగారి పాత్ర సజీవ వ్యక్తిగా మనకు సాక్షాత్కరిస్తుంది. హాస్యం అంటే బూతులు కాదని, పాఠకుల హృదయాలను గిలిగింతలు పెట్టే సున్నితమైన హాస్యం పండించడం సాధ్యమే అని భానుమతి గారు ఈ పుస్తకం ద్వారా నిరూపించారు.

నాకు ఈ పుస్తకం ఎందుకు నచ్చిందంటే:
ఇందులోని ప్రతి కథా వినూత్నమైనదే. మన నిత్య జీవితంలో జరిగే సంఘటనలే. కనుక మనం ఈ కథల్లో లీనమైపోతాం. మన ఇంట్లోనో, పక్క ఇంట్లోనో ఇటువంటి బామ్మ (అత్తగారు) మనకు తారసపడుతూనే ఉంటారు. భానుమతి గారు ఉపయోగించిన కల్తీలేని అచ్చ తెనుగు ఎన్నదగినది. కథల్లో హాస్యం మాత్రమే ఉంటుంది అది ఏమాత్రం మోతాదు మించకుండా, వెకిలితనంగా మారకుండా హుందాగా సహజ సుందరంగా నడిపించిన భానుమతి గారు శతథా అభినందనీయులు.
ఒక పాత్ర చుట్టూ అన్ని కథలు అల్లడం బహు క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. దానిని అతి సునాయాసంగా చేసి చూపించారు రచయిత్రి. తెలుగు సాహిత్యంలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయే ఇటువంటి ఒక పాత్రను సృష్టించగల సత్తా కొరకు ప్రతి రచయితా, కథకుడూ కలలు కంటారేమో! అందుకే ఈ పుస్తకం, ఈ అత్తగారు నా హృదయంలో ఒక ప్రత్యేక పీఠం వేసుకు కూర్చున్నారు.

పుస్తకం పై నా అభిప్రాయం:
ఈ కథలు చదవడం ద్వారా నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో మనిషి ప్రతిక్షణం ఎదుర్కొంటున్న ఉద్రిక్తతల నుంచి చక్కని ఉపశమనం కలుగుతుంది. తెలుగు సాహిత్యాన్ని అభిమానించే వారంతా తప్పక చదవాల్సిన పుస్తకం ఈ “అత్తగారి కథలు.”  మన పుస్తక భాండాగారంలో ఒక ప్రముఖ స్థానాన్ని ఈ పుస్తకానికి కేటాయించవచ్చు అని అనడంలో ఎటువంటి అతిశయోక్తి లేదు.

ముగింపు:
అత్తగారి కథలు” చదవడం ఒక అందమైన అనుభవం. ఈ పుస్తకం ప్రతి కథాసాహిత్య ప్రేమికుడు చదవాల్సినదిగా నేను భావిస్తాను. భానుమతి గారి రచనా కౌశలం, సామాజిక చైతన్యం ప్రతీ కథలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. “అత్తగారి కథలు” నాకు నచ్చిన పుస్తకాల్లో ముఖ్యమైనదిగా నిలిచిపోయింది.

”మానవతా జన్మప్రదాత మాన్య గురువర్యుడు”
రచన : మహామహోపాధ్యాయ డా. పుల్లెల రామచంద్రుడు
ప్రచురణ : పావని సేవాసమితి ఎస్‌.ఆర్‌.టి. 270
సనత్‌ నగర్‌, హైదరాబాదు-500018, ఫోన్‌ : 23702898
ఈ పుస్తకానికి అట్ట చివర ఉన్న అమృత గుళికలు ఆస్వాదించండి.
”ఉపాధ్యాయుడు – విద్యార్థి                 గురువు – శిష్యుడు
ఆచార్యుడు – అంతేవాసి
ఇలాంటి మహత్తర పదజాలానికి అర్థమే లేకుండా పోతున్న ఈ సంకుల సమర సంధి యుగంలో ఆ పదాలకు గల అసలైన లోతులను, ఆ పదవులకు గల బాధ్యతలను, ఆ ప్రవృత్తులకు గల ఫలితాంశాలను… సమగ్రంగా, సప్రమాణంగా… మహామహోపాధ్యాయ సుగ్రహీత నామధేయుడైన పుల్లెల రామచంద్రుడి గారి లేఖిని చిందించిన అమృతపు జల్లులే ఈ పుస్తకంలో మీకు ముత్యాల గుళికలై దొరుతుతాయి…”
పుస్తకం యొక్క పేజీల సంఖ్యను బట్టి చెప్పాలంటే ఈ గ్రంథంలో మొత్తం పేజీలు పద్దెనిమిది (18) కంటే అతి చిన్న పుస్తకం. కాని విషయ సంపదలో ఇది మహోన్నత గ్రంథం. చెప్పిన విషయాలు గాని చెప్పబడిన విధంగాని ప్రతి మాట ఒక వజ్రాల మూట. అందుకే ఇలాంటి గ్రంథాన్ని అందరూ చదవాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఈ గ్రంథాన్ని పాఠకుల ముందు ఉంచుతున్నాను.
ఈ గ్రంథంలోని ముఖ్యాంశాలను క్లుప్తంగా, విషయ లోపం రాకుండా అందించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. మానవుడు తన జ్ఞానాన్ని వృద్ధి చేసుకోవడానికి ఎన్నుకొన్న మార్గాలలో శబ్ద శక్తి ప్రధానమైనది. అందుకే దండి అనే మహాకవి – శబ్దం, అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని పటాపంచలు చేసే ఒక మహా తేజస్సు అని అని అది లేకపోయినట్లయితే మూడు లోకాలు అజ్ఞాన తిమిరంలో మునిగిపోయి ఉండేవి అని అంటాడు.
”ఇది మన్ధం జగత్‌ కృత్స్నం జాయేత భువన త్రయమ్‌
యది శబ్దాహ్వయం జ్యోతిః అసంసారం న దీప్యతే” – కావ్యదర్శం.
భారతీయ తత్త్వ శాస్త్ర ప్రకారం జ్ఞానమే భగవంతుడు (బ్రహ్మ), భగవంతుడే జ్ఞానం. అలాంటి జ్ఞానాన్ని ప్రజలకు, అంటే విద్యార్థులకు అందించే గురువులు జ్ఞానప్రదాతలు. అట్టి గురువులను గూర్చి గురుశిష్య సంబంధాన్ని గూర్చి ఈ గ్రంథం ముఖ్యంగా వివరిస్తున్నది.
తహతహలాడుతూ, తాను సంపాదించిన జ్ఞానాన్ని అందుకోవడానికి సత్ప్రవర్తన గల విద్యార్థులు తమ వద్దకు రావాలని ప్రార్థిస్తూ గురువులు ఈ క్రింది విధంగా మంత్రాలు చదువుతూ అగ్నితో హోమాలు చేసేవారని తైత్తరీయోపనిషత్తు చెప్తున్నదని పుల్లెల వారు తెల్పారు.
అ మా యస్తు బ్రహ్మచారిణః స్వాహా
వి మా యస్తు బ్రహ్మచారిణః స్వాహా
ప్ర మా యస్తు బ్రహ్మచారిణః స్వాహా
ద మా యస్తు బ్రహ్మచారిణః స్వాహా                 (తై.ఉ. 7.4)
చిత్త దోషాలు లేకుండా, ఇంద్రియ నిగ్రహం గల్గి మేధాశక్తి మొదలైన సద్గుణాలు గల విద్యార్థులు పలు దేశాల నుండి వచ్చి అనేక సత్ఫలితాలనిచ్చే విద్యలను నావద్ద నేర్చుకొందురు గాక అని గురువు ఉత్తమ విద్యార్థుల కొరకు భగవంతుని ప్రార్థించడం వల్ల జ్ఞానం ఎంత గొప్పదో తెలుస్తున్నది.
గురువు – ఆచార్యుడు
గురువు : విద్య నేర్పించేవారు రెండు రకాలు. ఒకరు గురువు. ఇతడు తను నేర్పించవలసిన శాస్త్రజ్ఞానాన్ని విద్యార్థులకు కక్షుణ్ణంగా నేర్పి, వారిని ఆ శాస్త్రంలో సుశిక్షితులను చేస్తాడు. ఇతడు ఉత్తమ గురువు లేక ఉపాధ్యాయుడు.
ఆచార్యుడు : విద్యార్థులకు తాను బోధించాల్సిన శాస్త్రాన్ని మాత్రమే గా సందర్భానుసారంగా అనేక మంచి జ్ఞాన సంబంధితమైన విషయాలను కూడా బోధిస్తూ, అంతటితో ఆగక తాను ఒక నిర్దుష్ట జీవన విధానాన్ని గడుపుతూ, ఆ విధానం ద్వారా విద్యార్థుల మనస్సులలో గొప్ప క్రమబద్ధమైన, సంస్కార వంతమైన భావనలు కల్గించి, వారు సన్మార్గంలో నడిచేలా కృషి చేసేవారిని ‘ఆచార్యుడు’ అంటారు.
ఇక మూడవరకం ఉపాధ్యాయులను గూర్చి పుల్లెల రామచంద్రుడు గారు వివరించారు. సమ సామయికమ్‌ కివే గ్రంథంలో గల ఒక శ్లోకాన్ని ఉటంకించారు.
”మూర్ఖః సృజేదుపాధ్యాయః మూర్ఖ శిష్యు పరమ్పరామ్‌.
యోగ్యా ఏవ స్యురా చార్యాః దేశ శ్రేయోయదీపి”

మూర్ఖుడైన ఉపాధ్యాయుడు ఎంతోమంది మూర్ఖ శిష్యులను తయారుచేస్తాడు. కాబట్టి దేశ శ్రేయస్సు కోరేవారు యోగ్యులైన ఉపాధ్యాయులనే నియమించాలి. విద్యను గూర్చి వివేకానందుడు చెప్పిన దానిని తన రచనలో పొందుపరిచి, విద్యావిధానం ఎలా ఉండాలో సూచించారు. అధిక సుఖాల కోసం సంపాదన కోసం ఉపయోగించే విద్య ప్రారంభంలో చాలా అద్భుతంగా ఉన్నా కొంతకాలానికి అది చాలా నీచమైన స్థితికి దిగజారుతుందని, అసూయ, ద్వేషాలు, శుక్లాగ్ని కీలల వలె విజృంభిస్తాయని వివేకానందులు బోధించారు.

2005వ సంవత్సరంలో జాతీయ విద్యా విధానానికి సంబంధించిన యథాతథ పత్రం (పొజిషన్‌ పేపర్‌) లోని సారంశమిది. ”పరాకాష్ఠకు చేరిన స్వార్థం” అనే ఛేదించరానిపాశంలో విద్య చిక్కుకొని ఉందని సర్వోన్నతిని సాధించాలనే తపనతో తల్లిదండ్రులకు బిడ్డలకు మధ్య ఉన్న బంధం దెబ్బతిన్నదని, పిల్లలకు తలిదండ్రుల బెదిరింపులు, ఉపాధ్యాయుల హేళనలు- వీటివల్ల పిల్లలలో ఆందోళన, ఆత్మహత్యతలు సాహస ప్రవృత్తి పెరిగిపోయి విద్య యొక్క లక్ష్యం, విలువ దిగజారిపోయిందని తెల్పింది. అతి స్పర్థ అన్ని అనర్థాలకు కారణాలని తీర్మానించింది.

గురువు యొక్క గొప్పతనాన్ని గూర్చి చెప్తూ ఒక చక్కని ఉదాహరణ పుల్లెల వారు ఒక శ్లోకం నుండి చూపించారు.
”దృష్టాన్తో నైవ దృష్టస్త్రి భువన జఠరే….” అనే శత శ్లోకిలోని ఈ సారాంశం. పరుసవేది ఇనప ముక్కను బంగారుగా మారుస్తుంది. కాని బంగారుగా మారిన ఆ ఇనుప ముక్క మరొక ఇనుప ముక్కను బంగారుగా మార్చలేదు. కాని ఒక గురువు వద్ద జ్ఞానం పొందిన శిష్యుడు తాను మరికొంత మందిని శిష్యులను తయారు చెయ్యగలడు. అందుకే గురువుకు సాటి ప్రపంచంలో మరేదీ లేదు” అని ఆ శ్లోకార్థం.
అన్ని దానాల్లోకి విద్యాదానం గొప్పదంటుంది భారతం.
”జ్ఞానము కేవల కృషన, జ్ఞానికి నుపదేశ విధి ప్రకాశము సేయం
గానది సకల ధరిత్రీ దానంబున కంటె నధిక
తర ఫలదమగున్‌” (భారతం-శాంతి.ప. 4-255)
ఈ భూమినంతా దానం చేసిన దానికంటే విద్యాదానం గొప్పది అని అర్థం.
కొన్ని మంచి సాంప్రదాయాలను ఈనాడు మూఢనమ్మకాలు అంటూ కొట్టిపారెయ్యడం ఫాషన్‌ అయిందని చెబుతూ పుల్లెల వారు ”There is superstition in avaoiding superstitions (ప్రతిదీ మూఢనమ్మకమే అని గోల చెయ్యడం ఒక పెద్ద మూఢ నమ్మకం) అనే ఒక ఆంగ్ల మేధావి మాట గుర్తు వస్తుంది’ అన్నారు. బాగా ఆలోచిస్తే ఈ ఆధునిక యుగంలో ఎన్నో వైజ్ఞానిక, (సైంటిఫిక్‌) మానసిక, రాజకీయ మొదలైన మూఢ నమ్మకాలు అధికంగా ఉన్నాయి అంటారు పుల్లెల వారు.
పిల్లలకు మితిమీరిన స్వాతంత్య్రం ఇవ్వడం, అత్యంత ప్రమాదకరం అంటాడు రామచంద్రుడు గారు. పిల్లలను దండించడం కొట్టడం మంచిది కాదని ఒక వాదం ఉంది. అది మంచిదే కాని క్రమశిక్షణ నేర్పడం తల్లిదండ్రుల, గురువుల బాధ్యత. ఆ సందర్భంగా దండించవలసి వస్తే అప్పుడు కొట్టే దెబ్బ అమృతం పూసిన చేతితో వేసే దెబ్బే కాని విషం పూసిన దెబ్బ కాదని ”సామృతైః పాణిభి” అనే శ్లోకం చెప్పిన విషయం పుల్లెల వారు తెలిపారు. సన్నతాడుతో తిన్నగా కొట్టాలని, సున్నితంగా దండించడం వల్ల పిల్లలలో ఎన్నో సద్గుణాలు పెరుగుతాయని గుర్తు చేశారు. కఠినంగా శిక్షించే గురువులను రాజు దండించాలని తెల్పారు.
”శిష్యోపాధ్యాయికా…..” అనే సంస్కృత భారతంలోని శ్లోకం గురు శిష్యుల మధ్య సత్సంబంధాలు నెలకొని నిరంతరం విద్యాభ్యాసం జరిగి దేశమే సంపన్న దేశమని తెల్పింది. వివిధ శాస్త్ర పరిచయం వల్ల విద్య వికసిస్తుంది.
”ప్రజ్ఞా వివేకం లభతే…” (వాక్యపదీయమ్‌ – 2-484)
చివరగా, గురువు – శిష్యుడు వీరి మధ్య ఉండవలసిన బంధం గురించి ఒక శిష్యుడు ఏ విధంగా తలుస్తాడో తెలిపే ప్రసిద్ధ శ్లోకంతో తన రచనకు పరిపూర్ణత్వం సిద్ధింపజేశారు ఆచార్యుల వారు. అదే, మహామహోపాధ్యాయ, ఆచార్య డా. పుల్లెల రామచంద్రుడు గారు.
సహనావవతు, సహనౌ భునక్తుః సహవీర్యం కరవావహై
తేజస్వి నావధీతమస్తు, మావిద్విషావహై
ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః” – ”నన్ను, నా గురువును విద్య రక్షించు గాక. మాకిరువురికి విద్యాఫలము చేకూరేటట్లు బ్రహ్మ చేయుగాక. మేము ఎప్పుడూ ఒకరికొకరం ద్వేషించుకోకుండా ఉందుము గాక….”

ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః

 మూడోసీత కథ కొంత వాస్తవము. మరి కొంత రచయిత స్వకపోలకల్పితం.

ఆ ఊరు పుల్లేటికుర్రు. ఆ ఊరిలో ముగ్గురు సీతలున్నారు.

పెద్ద సీత వాళ్ళ అమ్మ నాన్న చూపించిన ఓ “శఠ గోపం” గాడిని

నోరెత్తకుండా పెళ్ళి చేసుకుని పిచ్చి గొర్రెలా వాడి వెనకాల వెళ్ళింది.

ఇక రెండవ సీత విషయానికి వస్తే.. ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదివింది గాని ఉత్త పిచ్చి మొద్దు.ఎంత సేపు ఈ వోణీ మా బావ బొంబాయి నుండి తెచ్చాడనో, ఈ గాజులు మా బాబాయి అమెరికా నుండి తెచ్చాడనో గొప్పలు చెప్పుకోవడం తప్ప బుర్రలో గుజ్జు లేదు.

ఇక మిగిలింది చిన్న సీత. అందుకే మూడో సీత కథ అన్నారు. ఈ సీత అమాయకురాలు కాదు. గడుగ్గాయి. కొంచెం అహం, మరి కొంచెం పెంకితనం కలగలిసిన అమ్మాయి. మేధావి. ఎవ్వరూ తనని ఒక్క మాటంటే పడదు. ఆఖరికి కన్న తల్లి అయినా సరే. తల్లి దండ్రులకు ఒక్కతే కూతురు.అల్లరి పిల్ల.

సీత మాటల్లోనే …మా ఊరు ఎవరైనా వచ్చి ప్లీడరు సుబ్బారావు గారి ఇల్లెక్కడ? అని ఎవరినైనా అడిగితే, రెండు నిముషాలు ఆలోచిస్తారు. “అల్లరి సీత” ఇల్లెక్కడ అని అడిగితే, క్షణంలో చూపిస్తారు. అది మా ఊళ్ళో నాకు ఉన్న పరపతి అంటుంది. సీత తల్లి పేరు భాగ్యలక్ష్మి.

పెద్ద సీత పెళ్ళి చూపులనాడే..అదేంటే పెద్ద సీతా! ఆ చీపురి పుల్ల గాడిని నువ్వు ఎలా పెళ్ళి చేసుకుంటావే? అని మూడవ సీత అంటుంది.పెద్ద సీత నాయనమ్మ, ముందు ఇక్కడినుంచి పోతావా? పోవా? పిదప కాలం, పిదప బుద్ధులు అంటూ మూడవ సీత నెత్తిమీద ఒక మొట్టికాయ తగిలించింది.

నేనేమీ నీ మనుమరాలిలాగా మూగ మొద్దును కాదు.జాగ్రత్త అంది సీత.

ఏం చేస్తావే భడవా? అంటూ కోపంగా సీత వైపుకు పరుగెత్తుకు వచ్చింది.

ఈ సారి మంగలి అనంతయ్యతో చెప్పి నీ గుండుకు గాటు పెట్టిస్తా! అని ఇంకా దూరంగా పరిగెడుతూ అరిచింది సీత.

నిన్నూ …నిన్నూ…అంటూ ఆవిడ వెంటపడటం, సీత చెంగున గోడ దూకి గెంతెయ్యడం,పెద్దావిడ బ్యాలెన్స్ తప్పి గోడకు గుద్దుకోవడంలో, హాస్య రసం తొణికిసలాడుతోంది. తళ తళ లాడే మర చెంబు లాంటి ఆవిడ గుండు మీద నుండి రక్తం ధార కట్టడం ఒక్కసారే జరిగినాయి. ఇక్కడ కరుణ రసం జాలువారింది. పెద్ద సీత పెళ్ళి చూపులనాడు జరిగిన గోలకు పెద్ద సీత, చిన్న సీతతో మాట్లాడడం మానేసింది.

సీత ఆ ఊరిలో సుందరాచారి కొలిమి దగ్గరకు వెళ్ళి పలుగులూ,కొడవళ్ళు, నాగలి కర్రులు, తయారు చేస్తుంటే, సీత నేనూ తిత్తి ఆడిస్తానంటే అమ్మాయిగారమ్మాయిగారూ…మీరు బ్రేమ్మల పిల్ల. ఇట్టా తిత్తి ఆడించారని తెలిస్తే, నా నోటి కాడ కూడు పోతుంది.

మీకు దండమెడతా గానీ, దూరం నుంచి చూడండి అన్నాడు.

కుమ్మరి నరసింహులు ఇంటికి వెళ్ళి సారె తిప్పుతానన్నా,అలాగే చేతులెత్తి నమస్కరించాడు. వడ్రంగి నాగాచారి ఇంట్లో బాడితె పట్టుకుని చెక్కుతానన్నా ఇదే గోల. సీత ఈ విషయం తల్లిదండ్రులకు చెపితే , సీత వాళ్ళ నాన్న ఊరుకున్నాడు. కానీ వాళ్ళ అమ్మ అంటూ సొంటూ లేకుండా, అందరి ఇళ్ళు తిరుగుతావా? భడవా! ఇంకొకసారి వాళ్ళిళ్లకు వెళ్ళావో నీ కాళ్ళు విరగ కొట్టి గదిలో కూర్చో బెడతానంటూ తిట్టింది.

సీత ఐదో తరగతి చేరే సరికి చట్టి ముక్కు జోగారావు, కిర్రు చెప్పుల మధు, మెల్లకళ్ళ పార్వతీశం, డొంకాడ వెంకటరావు,మద్దిమత్తిన సుభాష్ బోసు, సీతకు ప్రాణ స్నేహితులయ్యారు. సీత వీళ్లతో కలిసి మామిడితోటల్లోనూ, అరటి తోటల్లోనూ దొంగతనాలు చేసేది. సీత వాళ్ళతో కలిసి బచ్చాలాట, కబడ్డీ ఆడేది. ఆ విషయం సీత తల్లికి తెలిసి, మగపిల్లలతో ఆటలేమిటే? నీకు అంటూ చెవులు సాగదీసేది.

ఆడ పిల్లలతో ఆడుకుందామంటే, వాళ్ళు తొక్కుడుబిళ్ళలూ, గచ్చకాయలు, పులీ మేకా, బొమ్మలాటలు ఆడతారు కదా!

చిన్న చెరువు దగ్గర కరణం గారి పాలేరు గేదలను కడుగుతున్నాడు. వాడు చూడకుండా సీత ఒక దాని మీదకు ఎక్కి కూచుంది. దాన్ని ఒడ్డుకు ఎక్కించడానికి కాంతారావు తన్నాడు. గేద చరచరా బయటకు వచ్చి పరుగు లంకించుకుంది. సీతకు దూకాలంటే భయం. గేద ఎగురుతూ పరిగెడుతుంటే వణుకు. ఊళ్ళో వాళ్ళు ఆ గేదని, గేద మీద వణుకుతున్న సీతని చూసి ఒకటే నవ్వు. ఆ తర్వాత గేదల మీద ఎక్కి స్వారీ చేయడం సీతకు అలవాటు అయ్యింది.

వినాయక చవితి వచ్చిందంటే భుజాన గోనె సంచులు తగిలించుకుని, సీత తన మగ స్నేహితులు,పత్రి కోసుకు రావడానికి బయల్దేరేవారు. మగ పిల్లలు చెట్లు ఎక్కి వెలగ పత్రి, కాయలు, సీతాఫలాలు కోసేవారు.పూజకు రకరకాల పూలు,పళ్ళు కోసుకుని తెచ్చేవారు. అందులో ఉన్న పెద్ద కాయల్ని సీత తన సంచిలో వేసుకోవడంలో కిలాడీతనం తెలుస్తోంది.

పాలవెల్లి కడిగి పసుపు రాసి, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి, పాలవెల్లికి పూలు పళ్ళు వేలాడ దీస్తారు. వినాయకుడిని పసుపు రాసిన పీఠం మీద పెట్టి, పైన పాలవెల్లి తగిలిస్తారు. వినాయకుడిని పూలు, పళ్ళు, ఇంటిలో వండిన నైవేద్యం పెట్టి, పూజిస్తారు. ఆ సాయంకాలం తొమ్మిది మంది ఇళ్లకు వెళ్ళి వినాయకుడిని చూస్తే,పిల్లలకు చదువు బాగా వస్తుందని ప్రగాఢ నమ్మకం.

ఆ ప్రకారం సీత వాళ్ళ అమ్మతో పాటు తొమ్మిది మంది ఇళ్లకు వెళ్ళి వినాయకుడిని చూసి వచ్చింది. తర్వాత స్నేహితుల ఇళ్లకు వెళ్ళి చూసి వచ్చింది. పిదప మధుగాడు సీత ఇంటిలో వినాయకుడిని చూసి, పాలవెల్లికి కట్టి ఉన్న పెద్ద వెలక్కాయలు, సీతా ఫలాలు, మొక్కజొన్న పొత్తుల్ని చూసి, సీతా! నా సంచిలో ఉన్న పెద్ద కాయల్ని దొంగతనం చేస్తావటే? అంటూ ఏడుస్తూ వెళ్ళి ఆ విషయం అందరికీ చెప్పాడు. అందరూ సీతను దొంగతనం చేశావట గదా! అని అడిగితే, మా అందరి సంచులు ఒకే రకంగా ఉన్నాయి. పొరపాటున సంచి మారింది అని చెప్పడంలో సీత ఎంతటి మేధావో తెలుస్తోంది.

 పుల్లేటికుర్రులో మూడు స్కూళ్లు ఉన్నాయి. మేడబడి, సుబ్బరాజు గారి బడి, పాకబడి. సీత వాళ్ళ ఇంటికి దగ్గరగా ఉందని,లాయరు సుబ్బారావు గారు సీతను పాక బడిలో చేర్చారు. ఏలియా మాస్టారి పాక బడిలో చదివి, పది మంది పిల్లలు హైస్కూల్లో చేరడానికి ఎంట్రన్స్ పరీక్ష వ్రాశారు. అందరూ పరీక్ష పాసై హైస్కూల్లో చేరారు.

సీత హైస్కూల్లో చేరగానే, వాళ్ళ నాన్నగారు నైలాన్ గౌను కొని ఇచ్చారు. ఆ ఊరిలో మొట్ట మొదటి సారి నైలాన్ గౌను సీతే తొడిగింది. ఆ విద్యార్థులందరిలో సీతే ధనవంతురాలు.

 హైస్కూల్లో హిస్టరీ మాస్టారి పెన్ను పోయింది. వెలక్కాయల విషయంలో సీత ఫేమస్ కనుక, సీతే తీసి ఉంటుందని మేడబడి విద్యార్థిని కమలకుమారి అందరికీ చెప్పింది. సీతే మాస్టారి పెన్ను కొట్టేసిన వీరదొంగ అని, పోస్టాఫీసు గోడ మీద, స్కూలు గోడల మీద రాశారు.

సీత అంటే గిట్టని పెద్ద సీత నాయనమ్మ, సీత ఇంటికి వచ్చి, గురువులంటే ఎవరనుకున్నావు? గురువు గారి పెన్ను కొట్టేస్తావా? నువ్వు చేసిన వెధవ పని వల్ల మీ అమ్మ నాన్నలకు ఎంత అప్రదిష్టే అంది. ఆ మాటతో సీత తల్లి రెచ్చిపోయి, మర్యాదగా మాస్టారి పెన్ను ఇవ్వు అని సీత చెవుల్ని బారెడు సాగ దీసింది. నేను మాస్టారి పెన్ను తీయలేదని సీత చెప్పినా ఎవరూ నమ్మలేదు.

మర్నాడు మూడో పీరియడ్ హిస్టరీ మాస్టారు వచ్చి, పిల్లలూ నా పెన్ను ఇంట్లోనే దొరికింది అన్నారు. సాయంత్రం ఇంటికి వెళ్లగానే సీత పూనకం వచ్చిన దానిలా ఊగిపోతూ, వాళ్ళ అమ్మను, ఏమే పెదపాడు మా లక్ష్మికూతురా! కన్న బిడ్డను దొంగ అనడానికి నీ నోరెట్లా వచ్చిందే? మాస్టారుగారు పెన్ను ఇంట్లో మరిచిపోతే, దొంగతనం నాకు అంట గడతావా? ఇవాల్టినుంచి నువ్వు నా కన్నతల్లివీ కాదు. నేను నీ కూతుర్ని కాదు అంటుంది. కన్నతల్లి అయినా సరే,అనవసరంగా ఒక మాట అంటే… సీత పడదు.

సీత వాళ్ళ నాన్న సీతను బుజ్జగించి, సైకిలు ఎక్కించుకుని తీసుకు వెళ్ళి సీతకు వాటర్ మెన్ పెన్ను కొని ఇచ్చాడు. ఆ విధంగా ఫస్ట్ ఫారం లోనే సీత పెన్నుకు సొంతదారు అయింది. మహా గణపతి దయ వల్ల సీత మీద పడిన అపవాదు తొలగిపోయిందని సీతకు గట్టి నమ్మకం.

దసరా పండుగకు స్కూలు పిల్లలు, మాస్టార్లు కలిసి పిల్లల ఇళ్లకు వెళ్లేవారు. అయ్య వారికి చాలు అయిదు వరహాలు. పిల్లవాళ్లకు చాలు పప్పుబెల్లాలు అని పిల్లలు పాడగానే, ఆ ఇంటి వాళ్ళు వచ్చి,పిల్లలకు తినుబండారాలు, మాస్టారికి డబ్బు ఇచ్చేవారు.

దీపావళికి సీత పాకబడి బ్యాచ్ ఫ్రెండ్స్ అందరూ కలిసి సిసింద్రీలు,

మతాబులు, చిచ్చుబుడ్లు, అవ్వాయి చువ్వాయిలు తయారు చేసేవాళ్ళు. అందరిలోకి సీత చలాకీగా ఎక్కువ కొట్టేసి, తానే కాల్చిన కిలాడి.

దీపావళికి ఆ ఊరిలో అందరి ఇళ్లల్లో వివిధ రకాల స్వీట్లు తయారు చేసేవారు. పిల్లలు ఎవరి ఇళ్ళకు వెళ్ళినా, స్వీట్లు పెట్టేవారు.

ఒక రోజు ముత్యాలోడు మా ఇంట్లో నూకలు కూడా లేవే? నేను నిన్న రాత్రి అన్నం తినలేదే సీతా! అన్నాడు…

సీత ఏడుస్తూ, నేను రేపటి నుండీ క్యారేజీ తెస్తా! నీవు నాతో కలిసి తిందువు గాని అంది. సీతది అంతటి జాలి గుండె.

కోమటి గురవయ్య తోటలో మామిడి కాయలు కొయ్యడానికి సీత తన క్లాసు మేట్సుతో వెళ్ళింది. మామిడి చెట్టు ఎక్కిన మధు గాడిని కరెంటు చీమలు కుడితే, బాబోయ్ అని అరిచాడు. తోటమాలి సుబ్బన్న,అల్లుడు,కూతురు, భార్య రావడంతో సీత బ్యాచ్ అంతా పట్టుబడ్డారు. ఇంతకీ గోనెలో ఉన్నవి ఏడు కాయలు. పిల్లల్ని గట్టిగా పట్టుకుని, ప్రెసిడెంటు గారి ఇంటికి తీసుకొని వెళ్లారు. ఆయన పిల్లల తల్లిదండ్రులను పిలిపించారు.

ఇక్కడ పట్టుబడ్డ వాళ్లందరూ తలా పాతిక రూపాయలు”తప్పు” కట్టాలి. ఇకముందు ఇటువంటి తప్పు చేయమని, అందరి కాళ్ళు పట్టుకుని ప్రమాణం చేయాలి. ఇదే నా తీర్పు అన్నాడు ప్రెసిడెంటు.

సీతకు పిచ్చి కోపం వచ్చింది.ప్రెసిడెంటు వైపు కోపంగా చూస్తూ, ఛస్తే నేను ఎవడికాళ్ళు పట్టుకోను. మేము కోసింది ఏడు కాయలు. అసలీ తోటమాలి సుబ్బన్న,రోజూ ఎన్ని కాయలు దొంగతనంగా అమ్మడం లేదూ! …

గురవయ్యా! దొంగ లెక్కలు వ్రాసి, దొంగ కొలతలు కొలిచి ఎంత డబ్బు అన్యాయంగా కొట్టేస్తున్నావో నాకు తెలి యదనుకున్నావా? …

ఏమండీ ప్రెసిడెంటు గారూ! మీరు “బోడెమ్మ” ఇంటిలో దూరితే నేను చూశానని, నాకు బిస్కట్లు కొని పెట్టీ, ఎవరికీ చెప్పవద్దని, మీరు నాతో ఒట్టు వేయించుకోలేదా? అని సీత గట్టిగా అరిచింది.

అంతే! క్షణంలో ప్రెసిడెంటు గారి భార్య గడప ఇవతలకు వచ్చి, ఆయన రెక్క పట్టుకుని లోపలికి తీసుకుని వెళ్ళింది. పంచాయతి మధ్యలోనే ఆగిపోయింది. ఎవరి ఇళ్ళకు వాళ్ళు నవ్వుకుంటూ వెళ్లిపోయారు.

ఏడు మామిడి కాయలు దొంగిలించిన తమను అందరి కాళ్ళు పట్టుకోమని తీర్పు ఇచ్చిన ప్రెసిడెంటును, ధైర్యంతో ఎదుర్కొని ఆయన పరువు తీసిన సీత ఎంతటి మేధావో వేరే చెప్పాలా?…

సీత శకుంతల నాటకం వ్రాసింది. సీత బ్యాచ్ ఆ నాటకం స్కూలు యానివర్సరీ రోజున వేశారు. శకుంతలగా నటించిన సీతకు ఫస్ట్ ప్రైజు వచ్చింది. సీత తల్లి సంబర పడింది.ఊరందరూ సీతను మెచ్చుకున్నారు.

సీత తన స్నేహితుడు బాజీ వల్ల సైకిల్ తొక్కడం నేర్చుకుంది. ఆ ఊరిలో మొదటి సారి సైకిల్ కొనుక్కుని సైకిల్ మీద తిరిగిన ఆడపిల్లసీతే.

ఆ ఊరి లైబ్రరీకి వెళ్లి పుస్తకాలు చదివిన మొదటి ఆడపిల్ల కూడా సీతే.

స్కూలు పక్కన బడ్డీ కొట్టు పెట్టుకున్న వెల్లంగి రామారావు భార్యను తన్ని,ఇంట్లో నుంచి వెళ్లగొట్టాడని విన్న సీత, తన క్లాసులోని ఆడపిల్లలందరినీ,కొంత మంది మగ పిల్లల్నీ,వెంటబెట్టుకుని రామారావు కొట్టుకు వెళ్ళింది.

రామారావు గారూ…మీ ఆవిడ సూర్యావతిని మీరు తన్ని, బయటకు నెట్టారని మాకు తెలుసు. ఇలా ఇంకొక సారి జరిగితే,మీ దగ్గర ఎవరం ఏమీ కొనము.

అవసరమైతే స్కూలు పిల్లలు మొత్తం వెళ్ళి,పోలీసు స్టేషన్ లోను మెజిస్ట్రేట్ ఇంటి దగ్గరా మీమీద కంప్లైంట్ ఇస్తాం. మర్యాదగా కామినేని వాళ్ళ ఇంట్లో నుంచి,నీ పెళ్ళాన్ని బతిమాలి నీ ఇంటికి తీసుకు పో అని బెదిరించింది.

అట్టాగే! అమ్మాయి గారు చిత్తం అంటూ తన భార్యను తన ఇంటికి తీసుకుని వెళ్ళాడు. థర్డ్ ఫారం లో సీత చేసిన ఘన కార్యంలో నాయకురాలి లక్షణాలు తెలుస్తాయి.

ఆ కాలంలో పూనకాలు పూనేవాళ్లు కొందరుంటే, దెయ్యాలు పట్టినవి అనే వాళ్ళు కొందరుండేవారు. భార్యలను బానిసలుగా చూస్తూ, అయినదానికీ, కానిదానికీ భార్యను కొట్టే వాళ్ళు కొందరుండేవారు. కొంతమంది తెలివైన భార్యలు, దెయ్యం పట్టినట్టు, లేక పోతే దేవుడు పూనినట్టు, నటించి భర్తలను భయ పెట్టేవారు.

కార్తిక మాసంలో కార్తిక స్నానాలు, వన భోజనాలు ఉంటాయి. ఆ ఊరి శివాలయంలో, ఆశ్రమంలో,రద్దీగా ఉంటుంది. భక్తులు వాటి చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటారు. మన సీత అటువంటి వాటిల్లో ముందే ఉంటుంది.

ఒక రోజు స్కూలు నుండి సీత ఇంటికి వెళ్లేసరికి, వాళ్ళ నాన్న కోపంగా ఉన్నాడు. సీతా… నీ ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. చదువు అయిపోవచ్చింది గదా! అని మీ అమ్మ నీ పెళ్ళి చేయమంటోంది. ఏం చేయమంటావో చెప్పు అన్నాడు.

వెంటనే సీత… నేను ఇప్పుడు చస్తే పెళ్ళి చేసుకోను. మొదట డిగ్రీ కావాలి. తర్వాత లాయర్ని కావాలి. జీవితంలో సెటిలయ్యాక, నాకు నచ్చిన వాడిని పెళ్లి చేసుకుంటానంది.తన అభిప్రా యాలను కుండ పగులకొట్టినట్లు చెప్పడంలో, సీతకి సీతే సాటి.

సీత అమ్మమ్మకు బాగా లేదని టెలిగ్రామ్ వస్తే, తల్లిదండ్రులతో పాటు సీత కూడా ఏలూరు వెళుతుంది. సీత అమ్మమ్మ చనిపోతుంది. ఆమె పెద్ద కర్మ ముగిసిన మర్నాడు,సీత తాత కూడా చనిపోతాడు. సీత తల్లి మానసికంగా కుంగిపోతుంది. సీత తల్లికే ధైర్యం చెప్పిన ధీర బాలిక.

సీత ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. సీత వాళ్ళ స్కూలు ఫస్టు మాత్రమే కాదు. స్టేట్ సెకండ్ హైయెస్ట్ స్కోరు కూడా సీతకి వచ్చింది. సీత ఆనందానికి హద్దుల్లేవు.

సీత తల్లి సీతతో… నువ్వు చదివిగొప్పదానివి అయితే, అందరూ నన్ను చూపించి, ఆమే సీత తల్లి అంటుంటే…చూడాలని ఉందే అంటూ, సీతను కావిలించుకుంటుంది.

సీత తల నిమురుతూ తండ్రి ఆనందంతో, దగ్గరకు తీసుకున్నాడు. ఆయన కన్నీళ్లు సీత తల మీద అక్షింతలుగా పడుతున్నాయి.

ఇంతటితో మూడవ సీత కథ సమాప్తం.

ఈ నవల చదివి ముగించిన తర్వాత ఒక మంచి పుస్తకం చదివామన్న ఆనందం కలుగుతుందనడంలో ఏ మాత్రం అతిశయోక్తిలేదు.ఇంత మంచి నవలను వ్రాసి, మనందరికీ ఆనందం కలిగించిన భువన చంద్ర గారు నిజంగా ధన్య జీవులు.

ఈ నవలలోని భాష ప్రాంతీయ వ్యవహారిక భాషతో అలరారుతోంది.భాషా విశేషాలు, జాతీయాలు, సామెతలు సందర్భానుసారంగా ఉన్నాయి.

కాళ్ళు విరగ్గొట్టి గాడి పొయ్యిలో పెట్టేవాడిని.

ఉన్నదీ పోయింది. ఉంచుకున్నదీ పోయింది.

ఒంటి కాయ సొంటికొమ్ము.

నలుగురిలో జరిగేది చావైనా బ్రతుకైనా పండుగ లాంటిదే.

మరణ చక్రం ఒక ఇంట్లో, పదమూడు రోజుల్లో రెండు సార్లు తిరిగింది. ఆయనను ఏడుకట్ల సవారీ మీద ఎక్కించారు.

నోరా! వీపుకు దెబ్బలు తెచ్చుకోకే.

కాలు జారితే తీసుకోవచ్చు కానీ నోరు జారితే వెనక్కి తీసుకోలేం.

కుక్కతోక వంకర- మనిషి మాట వంకర…ఏంచేస్తాం శంకరా!

కోపంతో తెగ ముట ముటలాడేది. బతక లేక బడిపంతులు.

 పైసా మే పరమాత్మా, ధన మూలం ఇదం జగత్.

తలంటి అంటే తిట్టు, తాషామర్బా అంటే వీపు విమానం మోత మోగించడం, గడేకార్, బేఫికర్, భాడకావ్, మొదలైన విశేష పదాలను ఉపయోగించారు.

డా॥ కందేపి రాణీ ప్రసాద్ కవయిత్రి, బాల సాహితి వేత్త, పరిశోధకులు, చిత్రకారిణి, హస్తకళాకారిణి అనువాదకులు, బాల సాహిత్యంతో అనేక ప్రయోగాలు చేస్తుంటారు. సృజన్ చిల్డ్రన్ ఆసుపత్రి గోడల నిండా పొడుపు కథలను దాదాపు 300 వందలకుపైగా చార్టులను అతికించి పొడుపు కథల ఆసుపత్రిగా మార్చారు.
పజిల్స్ ప్లాంట్ అనే పుస్తకాన్ని, మరియు చెట్లతో చెలిమి అనే రెండు కొత్త పుస్తకాల గూర్చి మనం తెలుసుకుందాం.
మొదట పజిల్స్ ప్లాంట్ పుస్తకము గూర్చి తెలుకుందాం. ఇందులో ఖండాలు, నదులు, కొలతలు, సముద్రాలు, ప్రపంచ వింతలు, ప్రపంచ నగరాలు వంటి అనేక అంశాలు ఇందులో వున్నాయి. ఉచ్చరించడానికి రెండు పదాలు ఒకటే కాని వాటి మధ్యనే ఓ ఫరికొత్త పదం దాగి వుంటుంది.
“క్షణం కాని క్షణం – వీక్షణం”, “ద్రాక్ష కాని ద్రాక్ష –రుద్రాక్ష” లాంటి పదంలో మరో పదం రాయడం వారి ‘కలం’ కు మాత్రమే తెలుసు, నిత్యం చిన్నారులు ఉపయోగించే రాత వస్తువును కూడ పొడుపు కథగా మర్చారు రచయిత్రి.
నల్లని గ్రాఫైటు బళ్ళు
చెక్కతో చేసిన కోటు
కొనదేలిన సూది ముక్కు
ఎవరది? ఏం పేరు చెప్పు అని ప్రశ్న వేస్తునే ‘పెన్సిల్’ అనే జవాబును ఇస్తారు.
మట్టిలో పుట్టి మంటల్లో కాలి
మనింటికే వచ్చి మంచి నీళ్ళిస్తుంది
ఎవరో చెప్పుకోండి చూద్దాం! అని అంటూనె ‘చల్లటి కుండ’ అనే జవాబును ఇస్తూ చమత్కారంగా రాస్తారు.
పిండి వంటల్లోను అందరు ఇష్టపడే తీపి పదార్థంతో పొడుపు కథ: ఈ పూత చెట్టు మీద కాదు కుండ మీద పేరులోని రేకు విచ్చుకోదు, గుచ్చుకోదు అంటునే ‘పూత రేకు’ సమాధానంతో మనల్ని తీయ్యటి జ్ఞాపకాల్లోకి తీసుకుపోతారు. మరో స్వీట్: ఒళ్ళంతా నాకు నొక్కులు, పంచాదార పాకాలు, పేరులో సముద్ర జీవులు అంటారు. ఎంటో తెలుసా “గవ్వలండి”, సరస్సులకు కూడ పోడుపు కథలు: ‘పప్పు’ తినే సరస్సు పేరు ఏమిటి ‘దాల్ లేక్’ అండి ఛాల తమాషాగా ఉంది కదా.
ప్రసిద్ది నగరాల్లోకి వెళ్దాం. ‘లా’ చదువుకున్న”సిమ్” ఎక్కడుందో చెప్పగలరా “సిమ్లా” కదాండి, టీచర్లు అందరు నివాసముండే గ్రామమేమిటి “గూర్ గావ్”. చెర్రీలున్న నగరం – పాండిచేరి. బాల బాగున్నాయి రచయిత్రి ఆలోచన విధానం పిల్లలకి కాలక్షేపంలో పాటు విజ్ఞానం.
ఊర్ల పేర్ల విషయం చుద్దాం. దేవుడు వరాలిస్తాడని తెలుసు కాని ఇక్కడ అన్న వరాలిస్తాడు తెలుసా. అది ఏ ఊరిలొ చెప్పండి. “అన్నవరం” సత్యదేవుడు కదాండి.

రవి ఉంటే పేట ఏదో చెప్పండి- సూర్యపేట ఇలా అనేక ఊర్ల పేర్లను పొడుపు కథలుగా మలిచారు.
రాష్ట్రల పేర్లు చూస్తే: రాజులకు నిలయమైన రాష్ట్రమిది.
జ: “రాజస్థాన్” – 36 కోటలు కట్టుకున్న రాష్ట్రమేది ఛత్తీస్ గడ్ అంటారు.
కొండలతో ఊరి పేర్లున్న పొడుపు కథలు.
1. రామ భక్తుడు కొండ ఎక్కింది ఎక్కడ;- హన్మకొండ.
2. ప్రభలతో తిరుణాలకు ప్రఖ్యాతి చెందిన కొండ ఎక్కడ- కోటప్ప కొండ అంటారు.
నక్షత్రాల పేర్లతో కూడిన పదాలు
1. చిత్త శుద్ధితో పని చేసే నక్షత్రం – చిత్త (నక్షత్రం)
2. కృష్ణని ప్రియురాలు ఉన్న నక్షత్రం – అనురాధ
ఇలా తమాషాగా మర్మగర్భంతో కూడిన పదజాలం చాలా ఉపయోగించారు రచయిత్రి రాణీ ప్రసాద్.
ప్రహరీ గోడకట్టి పుసిద్ధి కెక్కిన ప్రపంచ వింత- చైనావాల్ అంటునే స్వచ్ఛను కోరె విగ్రహపు వింత –స్టాచ్యూఆఫ్ లిబర్టీ అని ప్రపంచ వింతలను కూడ జోడిండిచారు. ఇంక నదుల విషయానికొస్తే 1. నల్లని పాయలు కలిగిన జీవనది – కృష్ణ వేణి కాగ 2. నీరు కడుపులో పెట్టుకుని మోసేసే నది – మూసి (నది) అంటారు.
దేశాల పేర్లకు వస్తే 1. ‘డెన్’ లకు మార్కు వేసే దేశం ఏది – డెన్మార్క్ అంటారు.
2. బీధధైన సింహం ఉండే దేశం – సింగపూర్ అంటునే
3. తీగల్ని పందిరికి పాకిస్తా అనే దేశం – పాకిస్తాన్ చాల సానిగా ఉంది కదా
బాల్యం ఒక మధురం జ్ఞాపకం ఏలాంటి స్వార్ధం, ద్వేషం లేని ప్రేమైక్య దశ కాని నేడు ‘బాల్యమా నీ చిరునామా ఎక్కడా’ అని అనుకునే స్థాయికి దిగజారుతున్నాము. పోటి ప్రపంచం ఆర్థిక వనరుల కోసం తల్లి తండ్రుల పరుగు వ్యక్తిగత కుటుంబాల్లో పెద్దవారు కరువు. కథలు, బుజ్జగింపులు లేక బాలలు ఒంటరిగా మానసికంగా ఒడి దుడుకులు పడుతున్నారు. సేల్ ఫోన్ ప్రపంచంగా మారుతున్న తరుణంగా రాణీప్రసాద్ గారి రచనలు ‘అక్షర ప్లాంట్’ చాల ఉపయక్తంగా వుంది. ఈ పుస్తకాన్ని పాఠశాలలో ఉంచితే మంచి పరిణామంగా భావిస్తున్నాను. నేటి పిల్లలకు ఇలాంటి తమాషా పదాలతో పోడుపు కథలు పిల్లలకు కాలక్షేపంతో పాటు విజ్ఞానాన్ని అందిస్తుంది.
పెద్దలు పిల్లలు చదవతగిన పుస్తకం – ‘పజిల్ ప్లాంట్’

తెలుగు సాహిత్యలోకానికి సుపరిచితమైన పేరు. కవిత్వపరంగా చాలా తక్కువ కాలంలోనే చాలా వేగంగా అందివచ్చిన తెలంగాణ పల్లెటూరి పిలగాడు. వస్తురూప కవిత్వం రాసినా, కవిత్వంలో మోడ్రన్ ఎక్స్ ప్రెషన్స్, పదజాలం వాడినా, మనిషిలోని ఉక్కపోతను కవిత్వం చేసినా అతని శైలి దినదిన ప్రవర్ధమానం. మూస ధోరణి శిల్పాల్ని బద్దలు గొట్టుకుంటూ కవిత్వాన్ని మెరపెడుతున్న గౌండ్లోల్ల పోరడు. గౌడ వృత్తిని  వారసత్వంగా తండ్రి అందుకోకపోయినా, మనువడిగా తాత ముత్తాతలను తల్సుకుని  తాటికమ్మలపై కావ్య కన్యని నాట్యమాడిస్తున్న గీశిగాడు తండ హరీష్ గౌడ్.
      ప్రతి కులానికి ఒక వృత్తి నేపథ్యపు తాలూకూ జీవితముంటుంది. వృత్తి పురాణం వుంటుంది. కులదైవం ఆరాధ్యుడుగా కొనసాగుతుంటాడు. అట్ల గౌండ్ల కులస్తులకు కాటమయ్య. కవి నోస్టాల్జియా నుంచి పుట్టికొచ్చిన కవిత్వం కొంతయితే, సమాజాన్ని నిశితంగా పరిశీలిస్తున్న వాడిగా ఎదుగూ బొదుగూ లేని గౌండ్ల బతుకును చూసి చలించిన మనసుతో కొంత కవిత్వం రాసినట్టు ‘వంకతాడు’ దీర్ఘ కవిత చదివితే మనకు అర్థమయితది.
        కాటమయ్య తండ్రికి కల్లుసాక ఆరబోసి ‘వంకతాడు’ కల్లు రుశి జూడ వనంలోకి కదులుతుంటాం. 20 భాగాలుగా సవురిచ్చిన పొందికైన ‘కల్లు పటువ లెక్క అవుపిస్తది. మఖ్యంగా ఈ విభజన తన సౌలభ్యం కోసమే ఏర్పాటుజేసుకున్నట్టు అనుకోవచ్చు. చదివించే గుణం మెండుగా వున్న కావ్యం అవటం వల్ల తాటికమ్మపై పడ్డ   నీరా బొట్లు గొంతు తడిపి కడుపు సల్ల జేసినట్టు తృప్తిని అనుభూతి చెందుతాం. ఈ దీర్ఘ కవిత కవి ఎంచుకున్న వస్తువు యొక్క సకల పార్శ్వాలను తడుముతూ భవిష్యత్తు కార్యాచరణకు పురికొల్పే దిశగా కొనసాగటం మనం గమనిస్తాం.
            గౌండ్ల వృత్తి కారుల వేషధారణ, తాటి, ఈత వనాల్లో ఎదురయ్యే ప్రమాద సూచికలు, ఆటంకాలు, వివిధ రకాలుగా పేర్లు పెట్టబడ్డ చెట్లు, చెట్టెక్కడం, కల్లు తీయడం, కల్లు ఒంపడం, మండవ కాడి తతంగం, అతారెలు(పనిముట్లు , ఆయుధాలు), కల్లు అమ్మటంలోని కష్టాలు, తాటి ఉత్పత్తులైన ముంజలు, తాటిపండ్లు, గేగులు, కమ్మలు; గౌండ్లు పడే నిందలు- అసలు నిజాలు; ప్రపంచీకరణలో గౌడన్న జీవితం, బతుకు దైన్యం, గౌడతల్లుల గోస, వృత్తిలో స్త్రీ పాత్ర, వారి శ్రమ, వాడికదార్లు, కొత్తల(పైసల) రాకటపోకట, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు – కొత్త తరానికి దిశానిర్ధేశం చేయటం, కర్తవ్యబోధ, రేపటిపై ఆలోచన కల్గించటం, కార్యాచరణకు సంసిద్ధ పర్చడం – ఆధునిక జీవితం దిశగా వేసే అడుగుల అలికిడి మొ.న పలు పార్వ్వాలు ‘వంకతాడు’ ను ఒక్కొక్క జంగ ఎక్కుతాంటె  తారసపడి ముచ్చట పెడుతాంటయి.
           ప్రతీ వృత్తి కార్మికునికి తనవైన పనిముట్లు (అతారెలు) వున్నట్లే, గౌడ వృత్తి కార్మికులకు సుత కొన్ని అతారెలు వుంటయి. ఒక్కొక్క అతారెకు ఒక్కో ప్రాధాన్యత వుంటుంది. మోకు, ముత్తాదు, గుజి, పిల్లబద్ద, నెరుసు రౌతు, గీతకత్తులు, కావడి బద్ద, మండువ, పటువ, బుడ్డి, లొట్టి, కుండ, మెర, నాగ, పాట, బుచ్చ, నీరా, పోద్దాడు, పరుపుతాడు, పండుతాడు, కర్రపుల్ల, నాపతాడు, సప్పశేదు,నలుసు, మోదుగాకు, మర్రిఆకు, పొందిచ్చుడు, నురుసు, మొర్రి, మొదలు, బింకీలు, ముంతలు, పట్టు, దమ్ము, కమ్మ, ర్యాక, చెలుగుడు,మడ్డి, మట్ట మొ.న   పదజాలం గౌడులు నిత్య వ్యవహారికంలో వాడుతుంటరు.
*
‘నెరుసు’ను తెల్లని మల్లెపూలతో, గౌడన్ననే ‘కాటమయ్య’ అనడం; మోకు, ముస్తాదులను ఉదయం, సాయంత్రాలతో; తాడిచెట్టును
నిలువెత్తు నల్లనిరంగు రోడ్డు అనటం(metaphor); తాటిచెట్లను కన్నబిడ్డలతో, కల్లును దూదితో; కల్లు తీయటం సులువుగా నీళ్లు తాగటంతో ఔచిత్యవంతమైన పోలికలు చెప్పడం కనిపిస్తుంది. గీతవృత్తి అనేది తాళపత్ర విద్యగా, 65వ కళగా, గీత శాస్త్ర నిపుణతగా కవి రాతల్లో చెప్పబడింది. పారుతున్న ఏటి ఒడ్డున దొరికే నూరుగంటి రాయినో, పలుగు రౌతునో పట్టుకొచ్చి కత్తులను మెత్తగా నూరడానికి మెత్తని పౌడరసొంటి పొడిని తీస్తరు. దీన్ని నెరుసు!’ అంటరు. కొంచెం కొంచెం పిల్ల బద్ద మీద వేసుకుంట కత్తులు నూరుతరు.  
        నురుగు కల్లును తెల్లని నదిగా, మనసు గాయాలకు పూసే మందుగా, గౌడన్నను లోకాన్ని గిర్రున తిప్పే చక్రంగా వర్ణిస్తాడు. తాడెక్కడంలో ఎంతటి ఒడుపుతనం వుండాలో, కల్లు ఒంపడంలో అంతటి నేర్పరితనం సుత వుండి తీరాలి. ఆకుపట్టి దమ్ముపట్టడం ఒక కళ. మర్రి ఆకు, మోదుగాకు, పాట, ర్యాక యిలా ఒక్కో దాన్ని ఒక్కోతీరు వాడటం పరిపాటి. మర్రి ఆకుల కల్లుతాగుతే రిమ్మ వత్తదంటరు. మోదుగాకును సుట్టాకు అని సుత అంటరు. ర్యాక అనేది తాటాకు కమ్మజీరి ఒకింత నైపుణ్యంతో చేసి ఇచ్చేది. చిన్న పిల్లలు తాగటానికి సులువైనది. పట్టుకుంటే పడవలెక్క, తాగుతాంటే కడుపు సల్వ అంటుంటరు. ‘పాట’ వీటన్నింటికీ భిన్నమైనది. ఇది తాటిచెట్టులోని భాగమే. గీత గీయడానికి ముందు చెట్టును సాపు జేత్తానికే గొలను చెలుగుతుంటరు. కల్లు గీశినంక కుండల కల్లు పటువల పట్టుకరాంగనే ఒంపుతే అందులోని మలినాలు అట్లనే వుంటయి. అందుకే ఫిల్టర్  జేయడానికి ‘బుచ్చ’ వాడుతరు. మర్రి ఆకును పొట్లంగట్టినట్టు మల్శి అందులో తాటి పీచును బెట్టి కల్లు వంచుతరు. గశి, నుశి,నలుసు, మడ్డి,మలినం ఏదైనా సరే అందులోనే ఆగుతది. ఇక స్వచ్ఛమైన కల్లు సర్రున బొండిగ జారుతది. కల్లు తాగే చోటును ‘మండువ’ అంటరు. రోజూ తాగే వారిని వాడికదార్లు అని, వారికి పోసే కల్లును ‘వాడిక’ అని అంటరు. వీళ్లు నెలకో, సంవత్సరానికో ఒకసారి ధన రూపంగానో, ధాన్యరూపంగానో ‘వాడిక’ పైసలు ఇస్తుంటరు. గౌడ్ అన్న కల్లు పోసిన గుర్తుకోసం బొగ్గు ముక్కతో గీతలు గీసుకునేటోడు. కల్లు బాగా పారుకం ఉన్న రోజుల్లో మూడు మాట్ల తాడును ఎక్కుతుంటరు. అట్లా రోజుకు మూడుసార్లు గీయటం వల్ల కల్లుకు తీపిదనం వత్తది. అట్ల వచ్చిన తీపిదనపు కల్లును ‘వడగల్లు’ అంటరు. దీన్ని సాధారణంగా రాత్రి బాగా పొద్దుపోయినంక తీస్తరు. దీన్ని ఎక్కువమంది చాలా ఇష్టంగా తాగుతరు. వడగల్లు తాగితే పెయ్యంత గుమ్ముగుంటది. మనసంతా తేలిక అయితది. వడగల్లు దొరికినోడు అదృష్టవంతుడని సుత చెప్పుకుంటరు. ఇట్లా మూడు మాట్ల ఎక్కే క్రమంలో తిండి మీద ధ్యాస ఉండదు. ఎండనక, వాననక కల్లు గీయడం, నల్లకట్టెబడి పోవడం వెనుక కవి ఆంతర్యం ఇదే అనిపిస్తది.
         గౌడ్ అన్న వ్యక్తిత్వం గురించి చెబుతూ ‘పిట్ట మనసు నీది’ అంటాడు కవి. చెట్టును గుండెకాయగా, దైవంగా కొలిచే కాటమయ్య తండ్రిగా భావిస్తాడని చెబుతాడు. ‘సుట్టమొస్తే ఊరంతా పండుగ చేస్తవు’ , ‘గూడున్నంతవరకే ముడుసుకుంటవు’ వంటి స్టేట్మెంట్స్ ‘విరోధాభాస’గా ధ్వనిస్తాయి. అట్లనే తీయటి మాటలు చెప్పడం, మాటలతో కోటలు కట్టడం రాని వ్యక్తిగా అభివర్ణించడంలో ఎవ్వరినీ మోసం చేయనితనం, నిజాయితీగా బతికే వ్యక్తిగా గౌడ్ అన్నను చిత్రీకరించడం చూస్తాం. ఇందుకు విరుద్ధమైన మనుషులు కూడా సమాజంలో, మన నిజ జీవితంలో తారసపడొచ్చుగాక! ఒక్క చుక్క విషం పాలలో కలిసినా మొత్తం విషమనే చెబుతాం కదా! “పుట్ట మొదట్ల మొక్కి చెట్టెక్కడం” అంటే పుట్టలోని పాములకు హాని చేయకుండా మొక్కి తన పని తాను చేసుకుపోతాడని, ఇతరులకు కీడు చేయని మనస్తత్వం అని చెప్పడం ఇందులోని భావంగా గ్రహించవచ్చు.
            సాధారణంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం చేసుకుంటూనే గౌడవృత్తిని కొనసాగించేవారు ఉంటారు. కేవలం కల్లు గీయడం ద్వారానే పూట గడవదు. మూడు నాలుగు నెలల కంటే ‘కల్లు సీజన్’ ఎక్కువ ఉండదు. కల్లు పారని సమయం కొంతైతే, కల్లు పారినా వర్షం పడటం వల్ల పనికి రాకుండా పోయే కాలం వెరిసి గౌడ్ అన్న జీవితం దుర్భరం. కల్లు లేని కాలంలో మళ్లీ ఏదో ఒక పని వెతుక్కోంది…పూట గడవని పరిస్థితి. అందుకే “ఒక్క రోజు కూడా నాకా పెట్టవు” అంటాడు కవి. అంటే ‘పని ఎగ్గొట్టకపోవడం’ అని అర్థం. ఇగ కట్టలు కట్టలు కూడబెట్టుకునే స్థితి ఎక్కడుంటది?
          ‘నైరాశ్యం, ఊపిరాడనితనం, దుఃఖం, నిస్సహాయత’ మొదలైనవి ప్రపంచీకరణ నేపథ్యం లో గౌడన్న స్థితిగతుల గురించి చెప్పడానికి కవి వాడుకున్న పదజాలం. ఇవన్నీ నెగటివ్ సెన్స్ లో ఉన్నవే. విషాదాన్ని చెప్పడానికి పనికొచ్చేవే. కాళ్లకు గుజి బంధమేసుకుని, మోకుతో తాడిచెట్టును అమురుకుని ఎగబాకుతున్నట్టు కనిపించే దృశ్యం ఆహా! అనిపించినా, తన గుండె మాటున దాగిన వేదన మాత్రం అతడికే తెలుసు. అయితే ఈ క్రమంలో ఒంటిమీద, కాళ్ళ మీద, చేతుల మీద కాయలు కాసిన గుర్తులు కనిపిస్తాయి. ఇవి గౌడ వృత్తి కార్మికునికి తరతరాల వారసత్వపు ఆనవాళ్లు. అందుకే కవి”ఎంతెత్తు చెట్లెక్కినా జీవితపు మెట్లెక్క లేని నిస్సహాయతల పొగ పచ్చబొట్టు పొడిపించుకున్నట్టు కాళ్లకు చేతులకు బర్రలు తప్ప మిగిలిందేముంది?” అని ప్రశ్నిస్తాడు. అంతలోనే వాడికదారుల నవ్వుల మాటలు వింటాంటే “మనిషితనం నిటారుగా నిలబడ్డట్టున్న వెన్నెముకను తొడుక్కునేది,” అనే ఆశాభావాన్ని సైతం ప్రకటిస్తాడు. నెత్తురు నెరుసుడు తప్ప గొప్పగా ఏం మారలేదని వెంటనే ఉద్ఘాటిస్తాడు.” ప్రపంచకమంతా ఆకుమీదుగా గొంతులకు జారే” సన్నివేశాల్ని ఒడిసి పట్టుకుని కల్లు మండువే ఇంటికాడ రచ్చబండ అయ్యే తీరును పదిల పరుస్తాడు.
       గౌడ్ అన్న బతుకు గాలికి పెట్టిన దీపం అని వేరే చెప్పనక్కర్లేదు. గతంలో గౌడ తల్లులు, ఆడిబిడ్డలు తాడిక్కబోయిన భర్త ఇంటికి తిరిగి వచ్చేవరకు ‘తాళిబొట్టు’ తీసి పక్కన పెట్టే వారట. పైలంగా ఇంటికి చేరుకున్నాకే తిరిగి మెడలోకి చేర్చుకునే వారట. జీవితంలో కష్టసుఖాల్లో సగభాగం పంచుకునే అవ్వలు మండువకాడ, కల్లు అమ్మబోయినకాడల్లా ఎన్ని దెప్పి పొడుపులు, సూటిపోటి మాటలు, పరాశికపు సరసాలు,బనాయుంపులు ఎన్నింటినో భరించేటోళ్లు. ఇసువంటి దినదిన గండం బతుకులు ఎట్లా నెట్టుకొచ్చిన్రో కవి సూఛాయగా చెబుతాడు. ఒకలకొకరు పక్కన నిలబడబట్టే మరో తరానికి బాటపడ్డదనే నిజాన్ని బట్ట బయలు చేస్తాడు. “కల్లు ఒంపి నలుగురి దూప తీర్చే ఆ చేతులే లేకుంటే శ్రామిక సూర్యుడు ఏ దిక్కుకు నడిచెళ్ళేవాడో”  అని శ్రమకు పట్టం కడతాడు. ‘స్వరాలముల్లె, ఉద్యమ గొంతుక, మకుటం లేని మహారాజు’ వంటి ప్రతీకలతో తాడి చెట్టు ఎక్కిస్తాడు. కల్లు అమ్మే కష్టాలు చెబుతూనే మూడు కన్నుల చందమామలైన  ముంజలను నోటికి అందిస్తాడు. బహుజన వృత్తి కులాలకు నపరింత ముంజల రుశిని చూపెడతాడు. ‘ముంజల దేశానికి అధిపతివని, ఎండాకాలం పూట చల్లని ప్రిస్క్రిప్షన్ రాసే నాడీ శోధకుడివి’ అని వెన్నెల ధారాన్ని కురిపిస్తాడు. కవి రాతల్లో గౌడ్ అన్న దేవదూతవుతాడు. తాడిచెట్టు దేవతా వృక్షం అవుతుంది. కల్లు అమృతమై కురుస్తుంది. తాటి ఉత్పత్తులు చిన్నపిల్లలకు ఆట వస్తువులైన తీరును చూపెడతాడు. నాలుకలను ముత్తాదుకు ముడి వేసుకోవడం, తాడిచెట్టు ఉన్నంతకాలం గౌడ్ అన్న పేరు వినబడుతూనే ఉంటదని చెప్పటం అద్భుతం అనిపించకమానదు.
          గీత వృత్తి కార్మికులు కాలక్రమంలో బతుకుదెరువు కోసం వలసలు బోతున్న వైనాన్ని చెబుతూనే మరోపక్క”మరో చెట్టు పుట్టుక కోసం మట్టలను చెలుగుతూనే ఉంటవు”వంటి వృత్తి ధర్మాన్ని తలకెత్తుకునే వాక్యాల్ని సైతం పఠింప చేస్తాడు. ప్రభుత్వ పథకాలు ఏమేరకు దోహదపడ్డాయో, ఓట్ల పండుగప్పుడు ఏ విధంగా చర్యలో పాల్గొనే ఉద్వేగ పూరిత ఉత్ప్రేరకాలు అవుతున్నారో తెలుసుకోమంటాడు. పిల్లల భవిష్యత్తుకు ఇకనైనా మంచి కార్యాచరణ పథకం రచించుకోమని చెబుతూ- ఉన్న అవకాశాల్ని వినియోగించుకోవాలని, రాజకీయంగా ఎదగాలని, స్ఫూర్తిని రగిలించిన” సర్వాయి పాపన్న” వారసత్వాన్ని పున: ప్రతిష్ట చేయాలని, అందుకు బహుజనులందర్నీ ఒకే తాటిపై నిలుపాలని, భావి చరిత్రకు కొత్త పేజీని అందివ్వాలని, ధైర్యాన్ని నూరిపోసే, జాగృతం చేసే కవి హితబోధ విజయవంతం కావాలని కోరుకుంటూ “లెమ్మనంగనే పిలుపందుకునే ‘వంకతాడు” కు ప్రణమిల్లుతూ శనార్తులు.

డాక్టర్. చిటికెన కిరణ్ కుమార్ గారి “ఎర్ర సూరీడు” కథకు సమీక్ష.

మనిషికి శిరస్సు ఎంత అవసరమో కథకు, శీర్షిక అంత విలువనిస్తుంది.
“ఎర్ర సూరీడు” అన్న పేరు కథకు తగినట్లు ఉంది. వేడి కిరణాలతో ఎర్రబారిన సూర్యునితో పోల్చి సుహాన్ అనే పిల్లవాని పాత్ర ఇందులో ముఖ్య పాత్ర కావడం గమనించాల్సిన విషయం!

ఈ కాలం కుటుంబాలలో జరిగే ఒక విషాదకరమైన విషయానికి ఈ కథ ప్రతిబింబం అని చెప్పవచ్చు.
తన చదువులు వివాహాలు అయ్యేంతవరకు పెద్దరికాన్ని పెద్దలకిచ్చి ఒక్కసారిగా ఆ పెద్దలను వారి వృద్ధాప్యంలో అందరూ ఉన్నా, ఎవరూ లేని పేదవారిగా మార్చడం నేటి సమాజంలో మనం చూస్తూ ఉన్నాం. దీనిని కథా వస్తువుగా తీసుకొని తనదైన శైలి లో ఒక పరిష్కార మార్గం దిశగా కథను నడిపించిన కిరణ్ కుమార్ గారు చక్కటి విషయానికి విత్తు నాటారు!!!
నేడు అపార్ట్మెంట్లలోని పరిస్థితిని చక్కగా చూపించి పరిష్కార మార్గం చెప్పారు. పక్కఅపార్ట్మెంట్లో ఏం జరిగినా మనకు తెలియదు, మనం పట్టించుకోము – ఇది నేటి పరిస్థితి. దీనికి చరమగీతం పాడమని చెప్తూ కథకు చక్కటి ముగింపు ఇచ్చారు.
వీటన్నిటికన్నా ముఖ్యమైనది:
“పిల్లల మనస్తత్వం పెద్దలు గ్రహించాలి” అన్న అతి ముఖ్యమైన మానవత్వానికి సంబంధించిన గొప్ప విషయం ఈ కథలో మనం గమనించాల్సిన మొదటి విషయం.
కిరణ్ కుమార్ గారు ఈ కథలో నిజంగా చెప్పాలంటే ఒక 10 ఏళ్లకుర్రాడుగా మారిపోయారు. ఈ కథలో హీరో ఓ 10 ఏళ్ల కుర్రాడు – అతడి పేరు సుహాన్.
సుహాన్ తండ్రి అరవింద్, తల్లి సంధ్య. కథ నడవడానికి కారకుడు సీతారత్నం.
సీతారత్నం అరవింద్ తండ్రి, సుహాన్ కు తాత, సంధ్యకు మామగారు.
వృద్ధులు పిల్లలు ఒకే రకం మనస్తత్వం కలిగి ఉంటారు అన్నది పెద్దల మాట. అందుకే సుహాన్ కు తాతయ్యంటే ఎంతో ఇష్టం. కానీ పెద్దల వాసన దగ్గర కూడా ఉండకూడదన్న ఈ నాగరికత ప్రపంచంలో సీతారత్నం గారి కోడలు సంధ్య, మామగారిని ఇంటికి దూరం చేసి వృద్ధాశ్రమానికి దగ్గర చేసింది. కానీ సుహాన్ మనసుకు మాత్రం వాడి తాతయ్యను దూరం చేయలేక పోయింది. ఇక ఇక్కడినుంచి కథ మొదలు!!!

ఈ కథ పేరు “ఎర్ర సూరీడు”. ఇది “నేటి నిజం” దినపత్రికలో ప్రచురింపబడింది.
“డాడీ, తాతయ్య ఎప్పుడు వస్తాడు?” అంటూ సుహాన్ ప్రశ్నించడంతో కథ ప్రారంభం.
దానికి ఆ పిల్లాడి తల్లి జవాబు –
“నీవైతే ఆయనను మళ్లీ తీసుకొచ్చావనుకో నా యొక్క అసలు రూపం చూపిస్తా…” అని భర్తను బెదిరించి, పిల్లాడిని చెవులు పెట్టి లాగుతూ –
“మరోసారి తాతయ్య తొండం అంటూ వెధవ వేషాలు వేసావ్ అనుకో, తోలు తీస్తా రా!” అంటూ సంధ్య పిల్లవాడిని తీసుకెళ్తుంది.
ఆ తల్లికి కొడుకు మీద కోపమో, మామగారి మీద అసహ్యమో ద్వేషమో – రెండూ ఈ సంభాషణలో తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇది కొన్ని ఇళ్లలో జరిగే సర్వసామాన్యమైన సంఘటన.
దీనికి కారణం కొంతవరకు బయట నుంచి వచ్చిన కోడలు స్థానంలో ఉన్న స్త్రీలే! వారికి వంత పలుకుతున్న వారి భర్తలు. కానీ అటు భార్యలను కాదనలేక ఇటు తల్లిదండ్రులను వదులుకోలేక మగవాళ్ళు నలిగిపోతున్నారన్న సత్యాన్ని కిరణ్ కుమార్ గారు కథాంతంలో సూచించారు.
సీతారత్నంలాంటి వారెందరో ఈనాడు తాము కట్టుకున్న సొంత ఇంట్లోనే స్థానం లేక వృద్ధాశ్రమాల పాలవుతున్నారు. అందుకే తల్లిదండ్రులు కూడా కొంత మెలకువగా తెలివితేటలతో తమ వృద్ధాప్యం గురించి జాగ్రత్త పడాలి. పిల్లల మీద ఆధారపడడం గాలిలో పెట్టిన దీపం లాంటిది. లేదా వారి దగ్గర ఉండాలి అనుకుంటే తమ ఆలోచనను, అధికారాలను, ఆశయాలను అన్నిటిని మూటగట్టి పక్కన పెట్టి పిల్లలను నూటికి నూరుపాళ్ళు అనుసరిస్తూ ఉండాలి!
ఈ కథలోని సుహాన్ లాంటి పిల్లలు కూడా ఇప్పుడు అరుదుగా ఉన్నారు. సెల్‌ఫోన్లు, కంప్యూటర్లు వీటి ప్రభావం వల్ల పిల్లలు వృద్ధుల పట్ల శ్రద్ధ చూపించడం లేదు. అలాగే పక్కింటి గొడవ పట్టించుకునే నాధుడే లేరు.
ఇలాంటి పరిస్థితులను బాగా గమనించిన కిరణ్ గారు కథకు తగ్గట్టుగా సంభాషణలను, సంఘటనలను రూపొందించి రక్తికట్టించారు. “ఎర్ర సూరీడు” అన్న పేరు పిల్లవాడికి, తాతగారికి తగినట్టుగానే ఉంది.
ఎర్ర సూర్యుడు అనేదానికి సంకేతంగా ప్రత్యేకంగా ఎర్ర వస్త్రాన్ని చూపించారు కిరణ్ కుమార్ గారు.
ఒక కథకు ఆయువు పట్లు వర్ణనలు, మచ్చుకు కొన్ని చూద్దాం:
“తండ్రి సీతారత్నమును తీసుకుని కారులో ఎక్కించుకొని తిరుగు ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు అరవింద్. తిరుగు ప్రయాణంలో సూర్యుడు వెనక వైపు ఉండగా పక్కన తన తండ్రి సీతారత్నం వెలిగిపోతున్నాడు. పండు వారిన ఆ మడతల చర్మంతో ముఖంలో ఏదో ఆనందం…”
“పంజరం నుండి పక్షి బయటకు ఎగిరిపోయినట్టుగా పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి కారు డోర్ తీసి తాతయ్య బుజాలను ఎక్కాడు సుహాన్!”
సంతోషంతో ఆనందంతో ఉన్నప్పుడు మనిషి ముఖం కొంత లేత ఎరుపులోకి రావడం సహజం.
సీతారత్నం గారికి మనవడిని చూడగానే ముఖంలో కొద్దిగా తేలిపోతూ ఎర్రని… ఎంతో ఆనందంతో తేలిపోయాడు… ఎర్ర సూరీడులా వెలుగుతున్న ముఖంతో!!!
సుహాన్ కు కోపం వచ్చినప్పుడు వాడు చేసిన పనులు – టీవీని, ఫ్రిడ్జ్ ని పగలగొట్టడం, పెద్దగా అరుస్తూ “నాకు తాతయ్య కావాలి, ఇప్పుడే కావాలి!” అంటూ కోపంతో చేసిన పనుల వర్ణనలు కథా వస్తువుకు బలాన్ని ఇచ్చాయి.
కొడుకు కోపం వాడి బాధ మొదట్లో తల్లిదండ్రులకు చికాకు కలిగించి, చుట్టుపక్కల వారిని “మీకేం పనులు లేవా? మీ ఇంట్లో మీరు తగలడండి…” అంటూ సంధ్య ఆవేశంగా మాట్లాడినప్పటికీ, సుహాన్ తండ్రి అరవింద్ లో మార్పు వచ్చి, కొన్ని నిష్టుర వాక్యాలు సంధ్యతో పలకడంతో –
మనుషుల్లో మానవత్వం కొన్ని సంఘటనల వల్ల మేల్కొంటుంది అన్న సత్యాన్ని నిరూపించారు.
పదిమంది రావడం, ఆ దంపతులను చివాట్లు పెట్టడం – ఇవన్నీ ఏ ఇంట్లో అయినా పెద్దలను నిరాదరణ చేసినప్పుడు నిజంగా జరిగితే, ఆ పెద్దలు ఎంతో గొప్ప సంతోషాన్ని, మంచి జీవితాన్ని అనుభవించడానికి అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ కథ ఈనాటి సంఘంలో జరిగే సంఘటనకు దర్పణం లాంటిది. పిల్లలలో సూర్యుని వలె చురుకుదనం, స్వచ్ఛమైన మనసు ఉంటే ఆ సంసారంలో పెద్దవారికి పెద్దపీట వేయొచ్చని, ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితులను సరిదిద్దడానికి పిల్లలే పూనుకోవాలని చెప్పే మంచి కథ.
ఇరుగుపొరుగు వారు కూడా అనాలోచితంగా ఆవేశంలో ఉన్న వ్యక్తులను లాలించి, దండించి మంచి మార్గంలో పెట్టాలని… ఈనాడు తాము ఆచరిస్తున్నదే రేపు తమ పిల్లలు ఆచరిస్తారని భార్యాభర్తలు తెలుసుకోవాలని…
ఈ కథలో రచయిత కిరణ్ కుమార్ గారు గట్టిగా స్పష్టంగా చెప్పడం వల్ల పాఠకులకు మంచి సందేశం అందించారు.
ఉమ్మడి కుటుంబం బరువు కాదని, కలిసి ఉంటే సంతోషాలను కోల్పోవడం జరగదని సత్యం చాటి చెప్పే కథ “ఎర్ర సూరీడు”.
రచయిత డా. చిటికెన కిరణ్ కుమార్ గారికి అభినందనలు!!!

తెలుగు సాహిత్యంలో అనేక ప్రక్రియలున్నాయి. అందులో వచన కవిత్వం  ఒకటి.
తెలుగు భాషా సాహిత్య జ్ఞాన ప్రపంచంలో వచన కవిత్వాన్ని, పద్యాన్ని ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది.   పద్యాలు  విద్యార్థుల్లో కంఠస్థ, ఉచ్చారణ పటిమను,ఉల్లాసాన్ని,ఉత్సాహాన్ని,ఆలోచనను,వివేచనను,విచక్షణను,పెంపొందిస్తుంది.కనుక భాషాభోధనలో వచన  పద్యాలకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.

తెలుగు భాషా మాధుర్యం లోని  నవరసాలను ఆస్వాదిస్తూ ఆనందాన్ని పొందే శతక   రచయిత  గజ్జారాం చట్ల ఆదిలాబాదు జిల్లా ,బజర్హత్నూర్ 
మారుముల ఏజెన్సీ మండల కేంద్రంలోని  శ్రీమతి/శ్రీ, చట్ల అమృతమ్మ,   బక్కయ్య  దంపతులకు 01 జూన్ 1961లోజన్మించారు.ప్రాథమిక విద్య స్వంత గ్రామంలో చదివి, ప్రాథమికోన్నత  విద్య  యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా సంస్థాన్ నారాయణపురం మండలంలోని సర్వేలు గురుకులంలో  అభ్యాసించి ఉన్నత విద్యను హైదరాబాదులో పూర్తి చేశారు.డిగ్రీ  పట్టభద్రులై పంచాయతీరాజ్ శాఖలో జూనియర్ అసిస్టెంట్ గా ఉద్యోగం జీవితం ప్రారంభించారు. తెలుగు భాష పై ఉన్న మమకారంతో  బాల్యం నుండే నాటికలు, కథలు, కవితలు  రాయడం  అలవాటు కావడంతో 
సాహిత్యంలో  బీజాలు పడ్డాయి.

వృత్తి రీత్యా ‌పంచాయితి రాజ్ శాఖలో  మండల పరిషత్ అభివృద్ధి అధికారిగా  పనిచేస్తూ పదవీ విరమణ పొంది ప్రవృత్తి రీత్యా సాహితీ రంగంలో రాణిస్తూ  ”కౌమారామృత శతకం” ను రచించి జన్మనిచ్చిన తల్లిదండ్రులకు అంకితం చేశారు. దేశానికి రోల్ మోడల్ నిలిచిన సర్వేలు గురుకుల పాఠశాలలో  చదివే రోజుల్లో నాటికలు రాసి  ప్రదర్శించి గురువుల మన్ననలు పొంది,  ప్రధాన చార్యులు చేతుల మీదుగా చిట్టి పురస్కారం సైతం అందుకున్నారు.  

తాను మాట్లాడే తెలుగు భాషకు ఒక గౌరవ జ్ఞాపకాన్నివ్వాలని గట్టి సంకల్పంతో సమాజ హితాన్ని కోరుకుంటూ  శతక పద్యంలో 
మానవుని జీవితంలో వికాస దశలు  అందులో బాల్యం, కౌమారం, యౌవనం, వృద్ధాప్యం మొదలు దశలు ఉన్నాయి.  కౌమార దశ అన్ని దశలలో కెల్లా అతి ముఖ్యమైన దశ.  ఈ దశలో సంభవించే శారీరక  పరిపక్వత తో పాటు మానసిక వికాసంలో మార్పులు మరియు ఆరోగ్యం అభివృద్ధికి పునాదులు వేయబడతాయి. ఈ దశలో హార్మోన్లు ఉత్పత్తి కావడం, అతి ఒత్తిడితో  ద్వంద్వార్థాల పదాలు అతిగా వాడటం, మిత్రులతో  చిలిపి చేష్టలు చేయడం, చేడు స్నేహితుల వల్ల భవిష్యత్తును నాశనం చేసుకోవడం, చివరికి  జైలు పాలు కావడం  జరుగుతుంది. కౌమార దశ ముగిసే సమయానికి చదువు సంస్కారంతో మెదడుకు పదును పెడుతూ ఉపాధి పొందాలన్న గొప్ప ఆలోచనలతో ముందుకు సాగితే ఆనందదాయకమైన జీవితాన్ని ముందుకు సాగిస్తూ ధైర్యంగా కొత్త అనుభవాలను స్వీకరించి,  వాటాని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉండడం వల్ల భవిష్యత్తులో మంచి మార్పులు చోటు చేసుకుంటాయి. ముఖ్యంగా కౌమార దశలో సంభవించే కౌమార విజయం, కౌమార రుగ్మతలు వాటి పరిష్కారాల మార్గాలు మొదలగు  అన్ని అంశాల పైన ఛందో బద్ధమైన” కౌమారామృత శతకం” ను ఎంతో ఉత్సాహంతో  రచించారు.ఇది గజ్జారాం చట్ల గారి తొలి రచన కావడం విశేషం.

శతక కర్త పద్యం పట్ల మక్కువను పెంచుకొని, విద్యార్థులకు, పాఠకులకు, తెలుగు భాషాభిమానులకు, మంచి జ్ఞానాన్ని ఇవ్వాలని ఉద్దేశంతో వచన  పద్యాలను తీసుకుని నేటి తరానికి  ఈ శతకము ద్వారా సమాజంలో కౌమార దశలో పతన మౌతున్న భక్తి,నీతి, ప్రేమ, జీవిత విలువలను తీసుకురావడానికి, బాలబాలికలు, విద్యార్థులు, సమాజ ప్రజలు, విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు మొదలగు వారు   చైతన్యవంతులు కావాలనే తపనతో, తన యొక్క రచన నైపుణ్యం వలన  ప్రయత్నాలు చేస్తూ, నిర్మల్ జిల్లా పద్యకవులలో ఒకరుగా స్థానం సంపాదించుకున్నారు.

ఈ  పద్య ఛందస్సు ప్రమేయం లేకుండా 108 పద్యాలు రచించన  గజ్జారాం చట్ల గారు. 2023లో నిర్మల్ జిల్లా కేంద్రంలోని దివ్య గార్డెన్ లో అప్పటి తెలంగాణ తొలి  దేవాలయ గృహ, నిర్మాణ న్యాయ అటవీ శాఖ మంత్రి వర్యులు శ్రీ, అల్లోల ఇంద్రకరణ్ రెడ్డి, జిల్లా పాలనాధికారి శ్రీ , వరుణ్ రెడ్డి ఐఏఎస్,గార్ల చేతుల మీదుగా ఈ పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించడం విశేషం. తొలి గురువు ఆయన తన తండ్రి  కీ,శే, బక్కయ్య చట్ల గారితో ఏర్పడిన తండ్రి కొడుకుల బంధం కాస్తా గురుశిష్య  బంధంగా మారడంతో పాఠశాల స్థాయి నుంచే తెలుగులో కవితలు , కథలు, నాటకం, పద్యాల పట్ల ఆకర్షితులై  నాన్న గారి పద్యాలు విని స్ఫూర్తి పొందారు.తదనంతరం స్వయానా భగవద్గీత అర్థ తాత్పర్యాల పుస్తకాలు చదువుతూంటే వాటి అర్థాలను  నాన్న వివరించే వారు. ఇంతటి గొప్ప పాండిత్యాన్ని  తండ్రి వలన సంపాదించారు.

మాతృ మూర్తి, మాతృ  భాష అంటే ప్రాణమని  చేప్పే గజ్జారాం చట్ల తెలుగు భాష పై ఉన్న అభిరుచి తో  తనకు చిన్నప్పుడు   తల్లిదండ్రుల నేర్పిన సాహితీ విద్యతో శతకం పూర్తి చేసారు.తన తొలి శతకాన్ని బాల్యాన్ని నడిపేది – శివ కేశవులే అను దైవస్తుతి తో ఆరంభించడం గొప్ప విషయం.

కొన్ని శతక పద్యాలు పరిశీలిద్ధాం; –

1).
శైశవంలో సంరక్షణ – సరస్వతీపతి
బాల్యాన్ని నడిపేది – శివ కేశవులే 
యవ్వనం వార్దక్యం – పరిపక్వమే
చిక్కుల్లో చిక్కుకుంది కౌమారమే అమృత పుత్రా!!

భావము :- పిల్లలు దైవ సమానులు
అని అంటారు.రచయిత మనవ జీవితంలోని వికాస దశలను వివరిస్తూ   శైశవ దశలో బ్రహ్మ దేవుడు బాల్యంలో విష్ణువు సంరక్షిస్తూ నడిపిస్తారు.మరి యవ్వనం, ముసలితనంలో ఆదర్శంగా నిలిచిన మనిషి ,కౌమార దశలో పలు సమస్యలను ఎదుర్కొనక తప్పదు  అని  
చక్కగా వర్ణించారు.  
 
2).

స్నేహితుల సాంగత్యం – అధికమగుటచే
తల్లిదండ్రుల సాన్నిధ్యం – అధమమగునులే
సాంప్రదాయ సంస్కారం – గగనమగుటచే
ఆత్మస్థైర్య తగ్గుదల ఆత్మ న్యూనతే – అమృత పుత్రా !!

భావము:- ఓ అమృత పుత్రా! నీవు స్నేహితులతో కలిసి చేసే సరదా, చిలిపి చేష్టలు ఒత్తిడిని  తగ్గించి,స్నేహాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి. కనుక తల్లిదండ్రుల చేప్పిన మాటలు పిల్లలు పట్టించుకొక దూరంగా ఉండటం ప్రారంభిస్తారు. తన సంస్కృతి సంప్రదాయాల పట్ల కూడా చిన్నచూపు కలిగి ఆత్మ విశ్వాసం తగ్గిపోవడంతో ఆత్మ న్యూనత పై ప్రభావం చూపుతుందని కవి స్పష్టం చేశారు 

3)
ఇట్టి ఘర్షణ తో గడిపేటి – కౌమారంలో 
ప్రేమ తగ్గి,పగనెగ్గి – బుగ్గిపాలె భవిష్యత్తు
హార్మోన్లు,మేధవృద్ధి కారణమని ఎరిగి – తల్లిదండ్రులె
మార్చాలి తనయుల బుద్ది – అమృత పుత్రా!

భావము:- కౌమార దశలో హార్మోన్ల మార్పు వల్ల మానసిక ఆందోళన, చిరాకుతో రక్తసంబంధికుల మధ్య ప్రేమ ఆప్యాయత అనురాగాలు తగ్గి పోతుంది. అలాంటప్పుడు  తల్లిదండ్రులు కారణాన్ని గుర్తించి తనయులను అనుకూలంగా మార్చుకోవాలని కవి భావోద్వేగంతో
తెలియజేశారు.

4).
తనుపడ్డ తిప్పల్ని – తనయులు పడకూడదంటు
గాడిద చాకిరి చేసి – డబ్బు గడించి పెడితే 
గార్థభ పుత్రులు మొత్తం – బూడిద పాల్చేసి
అడుక్కు తింటుంటారు – అమృత పుత్రా !

భావము:- తాను పడ్డ కష్టాలు భవిష్యత్తులో పిల్లలు పడకుడదు అనే ఉద్దేశంతో  తల్లిదండ్రులు పిల్లల్ని గారాబంగా పెంచడమే అస్సలు పిల్లలు చెడిపోవడానికి కారణం. దీని వల్ల పిల్లల పట్ల  మనం చూపిస్తూన్న ప్రేమ వారిని బద్దకస్తుల్ని చేస్తుందని దానితో  పిల్లలు దద్దమ్మలుగా తయారవుతున్నరని  రచయిత శత  శాతం వాస్తవాలను  కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించారు.

రచయిత గజ్జారాం చట్ల గారు సంఖ్యాపరమైన 
శతక లక్షణం పాటించి 108 పద్యాలు లిఖిస్తు “అమృతపుత్రా” అనే  తన అమ్మ పేరుతో మకుటంగా శతకం రాయడం అభినందనీయం.

వారి పదపొందిక, రచనా నైపుణ్యం, కవితా శైలి 
ఎంతో బాగుంది.ఎన్నో విషయాలను సృజించిన కౌమార రచయిత గజ్జారాముని కలము నుంచి మరింత కావ్యాలు జాలువారాలని వారి కీర్తి దశదిశలా వ్యాపించాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను.

వెల : ₹=150/-
ప్రతులకు,
ఇ.నెం1- 4–130/3 
ఆదర్శనగర్ ,
నిర్మల్ జిల్లా,-504106
చరవాణి : 9959299039

మనిషిని సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వంతో తీర్చిదిద్దే సమయం బాల్యం అపురూపమైన ఈ పసివయసును తీర్చిదిద్దుకునే అనేక సాధనాల్లో ఒకటి సాహిత్య పరమైన ప్రక్రియ కథ, దీనిని వినడం సులువే కానీ వ్రాయడం కష్టం చెప్పటం మరీ కష్టం, కానీ పూర్వం మన మౌఖిక సాహిత్యం లోని బాలసాహిత్య
మంతా ఆసక్తిదాయకంగా అమ్మమ్మలు, నానమ్మలు, తాతయ్యలు, బామ్మలు , నోటి వెంట అలవోకగా వెలువడి నాటితరం బాల్యాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్దింది.
నేటి ఆధునిక కాలంలో బాలసాహిత్యపు కొమ్మగా ఎదిగిన వ్యక్తిత్వ వికాసం అనే ఈ సాధనం నేడు అన్ని వయసుల వారికి అత్యవసరమైంది, కారణం గతంలో ఇది పాఠ్యాంశాల గతంగా ఉండి విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశాల యుతంగా అందేది, నేడున్న యాంత్రిక, మార్కుల ర్యాంకుల పోటీ చదువుల్లో కేవలం సబ్జెక్టులపైనే దృష్టి కేంద్రీకరించి మార్కులు పెంచుకునే పనిలోబడి అసలైన వ్యక్తిత్వ వికాసం లేక దానికోసం మళ్లీ ప్రత్యేకంగా సమయం కేటాయించుకోవాల్సిన బిజీ షెడ్యూల్ మనది,
అందుకనే నేడు బోధనా వృత్తితో సరి సమానంగా వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణుల సేవ కూడా అత్యవసరం అయిపోయింది, అందుకు అనేక పాఠ్యాంశాలు అవసరమయ్యాయి అందుకోసం అందరికీ అర్థమయ్యేలా మాత్రమే కాక అందరూ వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణులుగా తయారు కావాలనే లక్ష్యంతో రూపొందించబడినవి కథాకేళికార్డులు వీటి సృష్టికర్త బాలల కథాతపస్వి చొక్కాపు వెంకటరమణ, వీరు ప్రసిద్ధ పత్రికా రచయిత, ఇంద్ర జాలికుడు, వ్యక్తిత్వ వికాసనిపుణుడు,

తను యావత్ సంసారాన్ని బాలల కోసం అర్పించిన అచ్చమైన బాలసాహితీవేత్త, 2015సం: బాల సాహిత్యంలో కేంద్ర సాహితీ పురస్కార గ్రహీత,
మనం ముందు చెప్పుకున్నట్లు కథలు, అందునా బాలల కథలు వ్రాయడం కన్నా చెప్పడం చాలా కష్టం, కానీ కథలు చెప్పడంలోని మెళకువలు గురించి ఆసక్తి దయకంగా అనేక టెక్నిక్స్ వివరించారు చొక్కాపు వెంకటరమణ, ఇవి పుస్తక రూపంలో కాకుండా అందమైన ఆకర్షణీయంగా ఉండే పంచరంగుల బొమ్మలతో కూడిన కార్డుల రూపంలో ఉన్నాయి,
“మనిషి మనసును రాకెట్ వేగంతో స్వప్న లోకాలన్నీ తిప్పి తీసుకువచ్చే మాయాతివాచి ఈ స్టోరీ టెల్లింగ్ టెక్నిక్స్ కు సంబంధించిన కథాకేళి కార్డులు” అని రచయిత అభివర్ణించడంలో అక్షరసత్యం ఉంది.
దీనిలో 130 కథలు చెప్పే మెళకువలు,78 కోసమెరుపు కథలు, 120 “పంచ్”దారపలుకులు, కలిసి 56 కలర్ ఫుల్ కార్డులు గా ఉన్నాయి,
రాత్రి నిద్ర పట్టని 60 ఏళ్ళ ముసలాయనకు నిద్ర రప్పించడం కోసం ఆ ఇంటి వాళ్ళు చేయని ప్రయత్నం లేదు అతనికి నిద్ర మాత్రల వల్ల కూడా నిద్ర రావడం లేదు, చివరికి హిప్నాటిస్టు ద్వారా ఆయనకు ఎలా నిద్ర వచ్చిందో చక్కని చమక్కు గల హాస్యం కలిపి చెప్పిన కథ “పిచ్చోడు” బాల్యంలో కలాం ఆయన పిన్ని కూతురు చెట్టు ఎక్కి ఆడుకుంటున్న వేళ పెద్ద గాలి దుమారం వచ్చింది, ఆ ప్రమాదం నుంచి కలాం ఎలా బయటపడ్డాడు, పిన్ని కూతురు చెట్టు నుంచి కిందపడి కాళ్లు విరగొట్టుకున్న విషయం చెబుతూ పెద్దలు పిల్లలకు జాగ్రత్తలు చెప్పడంలో తీసుకోవలసిన శ్రద్ధ గురించి చక్కగా చెప్పారు, సైకాలజీ కథల విభాగంలో,
పని ప్రారంభించకుండానే ఫలితం ఆశించే బద్దకస్తులకు చెంపపెట్టులా ఉండే చక్కని హాస్యపు గుళిక వంటి కథ “ప్రారంభించు”, కష్టపడకుండానే గొప్పవారు అయిపోవాలని అత్యాశపరులకు కనువిప్పు కలిగిస్తూ చక్కిలి గిలి పెట్టే “వరాలు” కథ కూడా అదే విభాగంలో చేరింది,
కథల్లో క్లుప్తత, మాటల్లో చతురత, ముగింపులో మంచి నవ్వింత, కలిగి ఉండటం ఈ బుల్లి కథల్లోని ప్రత్యేకతలు,
ఆరోగ్యదాయకమైన హాస్యంతో పాటు ఆలోచింపజేసే పదాలు కలిపిన ‘పంచ్’ ధార పలుకులు, భలేగా ఉంటాయి చదివే కొద్దీ చదవాలి అనిపించే ఈ పలుకులు ఎలా ఉన్నాయో మచ్చుకు ఒకటి చదవండి,
“అద్దం చూసుకుంటే/ మనకు మనమే కనిపిస్తాం/ అర్థం చేసుకుంటే/ ప్రతి మనిషిలోనూ మనమే కనిపిస్తాం/..” ఈ పంచ్ లో ఎంత పరమార్థం ఉందో అర్థమైంది కదా??
ఇకపోతే ఇందులో మరో ముఖ్యమైన విషయం గురించి ప్రధానంగా చెప్పుకోవాలి ఎవరిమైనా ఎవరికైనా కథ చెబుతున్న.. వ్రాస్తున్న అతి ముఖ్యమైన ఆరు సూత్రాలు పాటించాలి అంటారు రచయిత చొక్కాపు, కథలు చెప్పడానికి కమ్యూనికేషన్ అత్యవసరం అంటూ… పాటించాల్సిన ఆరు సూత్రాల గురించి గుర్తు చేస్తూ…
ఎవరు చెప్పబోతున్నారు? ఏ కథ చెప్పబోతున్నారు? ఎవరికి చెప్పబోతున్నారు? ఏ సమయంలో చెప్పబోతున్నారు? ఎక్కడ చెప్పబోతున్నారు? ఎలా చెప్పబోతున్నారు? అనే అంశాల గురించి కూలంకుషంగా చెప్పారు, ఇవి పాటించటం ద్వారా మనం చెప్తే కథాంశం ఎవరికి ఎలా చేరాలో అలా స్పష్టంగా చేరుతుంది, ఈ అంశాలు కథా రచయితలకు చాలా ఉపయోగం ఉంటాయి అలాగే ఈ కార్డుల్లో పొందుపర్చిన కథలు చెప్పడంలో వాడాల్సిన కళలతో పాటు, వాడకూడని అంశాలు కూడా పేర్కొన్నారు,
అదేవిధంగా కథ బాగా చెప్పాలంటే చేయాల్సిన పనులతో పాటు.. ఒకే కథను పెంచి చెప్పడం, తగ్గించి చెప్పడం,లోని మెళకువలు కూడా ఇందులో ఉదహరించడం చాలా ఉపయోగంగా ఉంది, అంతేకాకుండా పిల్లలకి పాఠాన్ని కథగా ఎలా చెప్పాలో ఇందులో అద్భుతంగా చెప్పారు, ఇది బోధనారంగం వారికి అత్యవసరమైన అంశం,
ఈ కథలు కేవలం పిల్లల కోసం మాత్రమే అనుకుంటే పొరపాటే?! వ్యాపార కథలు, కోర్టు కథలు, ఉపాధ్యాయుల కథలు, ఉపన్యాసకుల కథలు, పేరెంట్ కథలు, సీనియర్ సిటిజన్ కథలు, రేపటి పౌరుల కథలు, భాష విన్యాస కథలు, మూఢనమ్మకాల కథలు, మూర్ఖుల కథలు, ఉపాయం, కంగారు, లాజిక్, నిర్ణయం, విమర్శ, మొదలైన విభాగపు కథలను సరళంగా స్పష్టంగా ఆకట్టుకునే విధంగా చెప్పి.. పాత కథకులను కొత్త కథకులను ఔరా! అనిపించారు చొక్కాపు,
కథలు వినడం వల్ల కలిగే లాభాలు చెప్పడంతో పాటు వినూత్నంగా రూపకల్పన చేసిన ఈ కథాకేళికార్డులను ఎలా ఉపయోగించాలో కూడా చాలా క్షుణ్ణంగా అందరికీ అర్థమయ్యే విధంగా వ్రాశారు..
ప్రశ్నించే గుణం ఊహశక్తి సృజనాత్మకత జ్ఞానం శ్రవణ నైపుణ్యం కథలు వినడం చదవడం వల్ల వెంటనే అభివృద్ధి అవుతాయి అనే గొప్ప విషయం ఇందులో వెల్లడించారు భాష మీద పట్టు పెరగటంతో పాటు సంభాషణ చతురత పెంచుతూ స్టేజి ఫియర్ పోగొట్టి ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడానికి అన్ని రకాల వారికి అక్షర ఔషధ గుళికలు ఈ కథకి రికార్డులు భావి పౌరులే కాదు సమాజ బాధ్యత తెలిసిన ప్రతి ఒక్కరూ వీటిని సొంతం చేసుకోవడం నేటి ఆధునిక కాలంలో అత్యవసరం అన్ని వివరాలకు రూపకర్త చొక్కాపు వెంకటరమణ సెల్:+91- 9246520050.

కవి హృదయం సున్నితమైనది. ప్రతి వస్తువులో ప్రాధాన్యతను గుర్తిస్తాడు. పువ్వులోని సువాసనలు, పక్షిలోని జీవనతత్వం, మానవ మనగడలోని ప్రతి కోణాన్ని తన కలమనే ఆయుధం ద్వారా కవిత్వీకరిస్తాడు. కొన్ని సందర్భాలలో మనసును వెంటాడే అంశాలను, భావోద్వేగమైన సంఘటనలను ఎద పొరల్లో కదిలించి వేసినప్పుడు, తను ప్రతిఘటించ లేనప్పుడు మానవత్వం గల మనిషిగా మానసికంగా ‘మరణిస్తూనే’ ఉద్యమ గీతమై, ఎగిసిపడే కెరటమై భావాల అలలా తీరం చేరడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.

ఒక వస్తువు అందమైన రూపాన్నివ్వాలంటే లోహాన్ని నిప్పులో కాల్చి సుత్తితో కొడుతూ ఆకారాన్ని ఇచ్చి నగిషి కూర్చాలి. కవి హృదయం కూడా అంతే. అంతరంగంగా మథనం చేస్తూ సముద్ర కెరటంలా పడి లేస్తున్నట్లే కవి మనసు సమాజ హితమైన వాక్యం రాయడానికి ఓడి గెలుస్తూ, గెలుస్తూ ఓడడం వల్ల కవి ‘మరణిస్తూనే’ తన కలం ద్వారా తిరిగి జన్మిస్తూ, ఆకాశంలోని సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ మానవ మనుగడకు ముందు ఉంటాడు. ఇటీవల బిల్ల మహేందర్ వెలువరించిన ‘నేను మరణిస్తూనే ఉన్నాను’ కవిత్వ సంపుటి కూడా మానవ సమాజ మార్పు కోసం పరితపిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. కవి గా ఆందోళన, సంఘర్షణకు గురవుతూ అనేక ప్రశ్నలు వేధిస్తుండగా ఆ మానసిక స్థితిని కవిత్వం చేసాడు. అలాంటిదే ‘మేం కవిత్వమే రాస్తాం’ కవితలో చూడొచ్చు. అసమానతలను రద్దు చేస్తూ, సమిష్టి ఉద్యమాల అవసరాన్ని గుర్తిస్తూ వాటి ఆశయాలకు నిబద్ధుడై కవిత్వం రాస్తాడు బిల్ల మహేందర్.

సమాజం అంటే మనుషుల సమూహం. అంటే మనిషి సమాజంలో అంతర్గతంగా ఉంటాడు. కరోనాకాలం మనుషుల మధ్య ఎడమ చూపించినప్పటికీ ఆపదలో ఒకరికొకరు అండగా ఉండాలనే ఆవశ్యకత కూడా నేర్పింది. మానవత్వాన్ని సజీవం చేసింది. కవి రాసిన ఓ కవితలో ‘చినుకు/ మట్టిలోంచి విత్తు మొలకెత్తించినట్లు/ మనిషిలోని మానవత్వాన్ని/ మొలకెత్తిస్తే ఎంత బాగుండు!?’ అంటాడు. ఇక మనిషి పువ్వై పుష్పించి మానవతా పరిమళాలను వెదజల్లాలని ఆశపడతాడు.

ఇజ్రాయిల్ బాంబుదాడులకు, సైనిక కాల్పులకు మరణించగా మిగిలిన పిల్లల లేత మనసులు భయబ్రాంతులకు గురైన సందర్భాన్ని ‘ముట్టుకుంటే ముత్యమైపోతరు కదా/ పట్టుకుంటే లేడి పిల్లలై దుంకుతరు కదా/ కదిలిస్తే పువ్వై విచ్చుకుంటరు కదా’ అంటూనే వారి మానసిక స్థితిని ”బ్రెడ్ కు రాసిన జామ్ ను చూసి రక్తమని’ భయపడిన క్షణాలను భిన్నంగా అక్షరీకరించాడు మహేందర్. బతకడమే యుద్దంగా మార్చిన వ్యవస్థను ధిక్కరిస్తాడు.

నేటి ప్రపంచీకరణ కాలంలో చదువుల వేటలో పిల్లలకు, కన్నవారికి మధ్య దూరం పెరుగుతున్నది. అలాంటి సందర్భాన్ని ‘నాలుగు పదుల వయసు దాటాక / ఖాళీ విలువ బాగా తెలిసి వచ్చింది / ఒక్క ఖాళీ పూరించడానికి వేలసార్లు మరణించేవాడిని / ఇప్పుడు నాకు ఆరుపదులు / ఇద్దరు పిల్లలు రెక్కలొచ్చి అందనంత దూరం ఎగిరిపోయాక / బతికే పూరించని ఖాళీగా మిగిలిపోయింది’ అంటాడు. చేనేత పరిశ్రమ గురించి చక్కగా వ్యథభరితంగాత ‘ఆకలి పేగుల్ని పోగులుగా పోగులుగా రాట్నంతో వడికి / కండలను కండేలుగా చేసి / ఒంటి చేత్తో పట్టు బట్టలు నేసిన బాపు / పెయ్యి మీద రోజు ఒక్కటే చినిగిన బనీనును తొడుక్కునప్పుడు / బాపు ఎందుకో నాకు నచ్చలేదు’ అంటూ తండ్రుల త్యాగాలను స్పష్టం చేశాడు.

స్త్రీ, పురుషుల సంబంధాల్లో పురుషాధిక్యతను తెలిపే కవితలు ఈ సంపుటిలో ఉన్నాయి. ‘మౌనానికి అర్థాలు వేరులే’ అన్నట్లుగానే నిశ్శబ్దానికి భావాలు అనేకం. మనం సూటిగా చెప్పలేని భావం నిశ్శబ్దానికి వదిలినట్లే కవిత్వం నిశ్శబ్దం భావాన్ని వ్యక్తీకరిస్తుంది. మధ్యతరగతి కుటుంబాల్లో స్త్రీ మెడలోని బంగారం అవసరానికి ఆయుధంగా మారే ఆర్థిక వనరు అవుతుంది. ఎన్నో, మరెన్నో సార్లు మన జీవన యానం ఆర్థిక వనరుగా మారుతుందనే విషయం ‘వసంతహారం’ కవిత తెలుపుతుంది. అంతర్జాలంలో చిక్కుకుపోయి స్మార్ట్ ఫోన్ కి వెళ్ళాడుతున్న తరం గురించి ‘గూగుల్ సెర్చ్’ లో, గాజా యుద్ధం అంతర్జాతీయ దృక్పథాన్ని మరియు దురాక్రమణ, ప్రతిఘటన దాడులు సర్వసామాన్యమైపోయిన పాలాస్తీనా దారుణమైన జీవన బీభత్సవాన్ని ‘గాజా’ కవిత్వం లో అద్భుతంగా కవిత్వీకరించాడు.

రైతులు మన దేశానికి ఊపిరి అని, వాళ్ళ చేతులు కాళ్లు దేశాన్ని, ప్రజలను బతికించే ఆకుపచ్చ సంతకం చెబుతూ వారి ఆత్మ గౌరవాన్ని చాటుతాడు కవి. ‘బతకంతా అసమానత శిలువను మోస్తూ, అడుగడుగున అవమానపు చూపులు ధరిస్తున్న’ బహిష్కృత మానవుడి దుఃఖం మురికి కాలువలు, ఫుట్ పాత్ ల చిరునామాగా ఉపాంతీకరించబడిన మానవుడి దుఃఖం ‘నా దేశం / ఏ కులం గానో మతం గానో / విడిపోయిన ప్రతిసారి / నేను మరణిస్తూనే ఉన్నాను’ అంటూ కవిగా తన మనోవేదనను కవిత్వం చేసిన బిల్ల మహేందర్ తాత్వికత తెలిసిన కవిగా ఈ సంపుటిలో కనబడతాడు.

సంఘజీవియైన కవికి సామాజికాంశాలపై సునిశిత దృష్టి ఉండాలి , ఎరుకతో ఉంటూ విజ్ఞత ప్రదర్శించాలి. ముఖ్యంగా సూక్ష్మగ్రాహిగా ఉంటూ జనం గొంతుకై నినదీస్తూ కలాన్ని ఆయుధంగా
ఎక్కుపెట్టాలి. సమకాలీన అంశాల్ని కథా వస్తువులుగా చేసుకుని అలతి పదాలతో విషయాన్ని సూటిగా సహజంగా చెప్పాలి.

‘లోకం పోకడ’ పుస్తకంలో సోదరులు యరకల యాదయ్య గారు సామాజిక స్థితిగతులను గమనిస్తూ, జనజీవన వైవిధ్యాలను, వారి మనస్తత్వాలను దగ్గరగా చూస్తూ కవిగా తమ భావాలను వర్ణరంజితంగా మలిచి చక్కగా రాసుకున్న అక్షరసత్యాలు.

పేరు పెట్టని కవితలే అన్నీ ,
బతుకు పోరాటంలోని ఆరాటాల్ని , సంఘర్షణలను అద్దంలో
చూపెట్టారు.

ముందుగా కాలే కడుపుల కడగండ్లను కళ్ళ ముందుంచుతూ …
‘మలమల లాడి
ఎండిన డొక్కలు
కష్టాన్ని ఎత్తుకుంటాయి…
అంటూ ఆకలి పోరాటంలోని ఆర్తిని, అవసరాన్ని చిన్న వాక్యాల్లో తేటతెల్లం చేసిన తీరు బాగుంది.

మనుషుల మనస్తత్వాలు ఎలా ఉంటాయో చెప్తూ’ గల్లీలో లొళ్ళైతే పిలిచిన పోరు
పక్కనుండి చెవులకు పని చెపుతరు… అంటూ
మనిషికి పక్కింట్లోకి తొంగి చూడడంలోని ఆసక్తిని ,ఆతృతను ఎత్తి చూపెడతారు.

ముసుగు వేసుకున్న మనుషుల ప్రవర్తన ,అవసరం తీరిన తర్వాత ఎలా ఉంటుందో చెప్తూ…”అవసరమనుకుంటే అంగలారుస్తరు
ఆపద తీరగానే
ముఖం చాటేస్తరు”అంటూ స్వార్థం నిండిన మనుషులు ఎలా ఉంటారో చెప్తారొకచోట.

ఓటు విలువ, ఎన్నికల తంతు ఎంతలా దిగజారిపోయాయో చెప్తూ…
“ఓటు ప్రతి పౌరుడి హక్కు బిచ్చగాడిలా అడుక్కుతింటావేందుకు “అంటూ
ఓటరును అమ్ముడుపోవద్దంటూ మందలిస్తూ చిరుకోపం ప్రదర్శిస్తారు.

నగరీకరణతో పల్లెలు కళతప్పి రసాయన కర్మగారాలుగా రూపాంతరం చెందుతూ ఉంటే ఆవేదన వెళ్ళగక్కుతూ… “రసవాయువులు కొన్ని ఊపిరితిత్తులను
దిగ్బంధించి శాసిస్తే
ఎన్నోఅస్వస్త జీవితాలకు ఊపిరులు పోస్తవి”
అని బాధను వ్యక్తపరుస్తారు.

ఉత్పత్తిదారులను నిర్వీర్యం చేస్తున్న పెత్తందారీ వ్యవస్థను
ఎత్తి చూపిస్తూ…
“ఉత్పత్తి గొప్పేమి కాదంట
రాజ్యాలను ముంచి తేల్చిన
వర్తక పటిమనేనట”
అంటూ చురకలంటిస్తారు.

నాది నేననే భావనతో తప్పుడు దారిలో కూడబెట్టడం తగదంటూ, అశాశ్వతమైన జీవితంలో చివరికి ఏదీ మనతో రాదని తత్వబోధ చేసి శ్రమ దోపిడి మానుకోండని హితోపదేశం చేస్తారు.

రాజకీయ ఊసరవెల్లి రంగులు మార్చుతూ, కొండచిలువలా భూమిని భక్షిస్తుందంటూ ఆవేదన వ్యక్త పరుస్తారు . మౌనానికి మించిన ఆభరణం లేదని
వివేకవంతుడు సముచిత భాషణంతో భాసిస్తాడంటారు.

చివరగా ‘నా నగరం తెలంగాణ మణిహారం’ అంటూ యాభై యేండ్లలలో హైదరాబాద్ షహర్ ఎన్ని మార్పులు చేర్పులతో విశ్వనగరంగా ఎదిగిన పరిణామక్రమాన్ని చక్కగా వివరించారు.

యరకల యాదయ్య గారు ఒక సభలో కనిపించి రాధికమ్మా అంటూ ఆత్మీయంగా పలకరిస్తూ తమ ‘ లోకం పోకడ’ పుస్తకం నాకందించారు. చదివిన తదనంతరం నా మనోభావాలను పేపర్ పై పెట్టాలని అనిపించింది. పుస్తకం సమతామానవతా విలువల కలబోతలతో సమాజం ఎలా ఉందో, మనం ఎలా ఉండాలో చెప్తూ, చిందే చెమట చుక్కలలోని అందాన్ని ,ఆత్మానందాన్ని చక్కగా వివరించిన యాదయ్యగారిని అభినందిస్తూ…