పుస్త‌క స‌మీక్ష‌

            నవతరానికి ప్రతీకగా  నవలా సాహిత్యంలోకి మరో కొత్త గొంతుక వచ్చింది, మను నెల్లుట్ల పేరుతో “ జన్య భారతం” అంటూ . కాలం ఎంత వేగంగా పరుగెడుతుంటే యువకుల ఆలోచనలూ అంత వేగంగా పరుగెడుతున్నాయి అనడానికి ఈ “ జన్య భారత” నవల   ఒక  ఉదాహరణగా నిలిచింది. ఈ నవలను రచించింది మను నెల్లుట్ల , కెనడా దేశంలో నివసిస్తున్నారు.

“జన్య” అనే సంస్కృత శబ్దానికి యుద్ధం , సాధారణ జనులు అనే అర్థాలున్నవి .”మహా “ కాదు ఇది “మామూలు” కూడా ఉంటుందనే భావంతో ఇది జనుల భారతం అనే ఉద్దేశంతో రాసినట్టున్నది నవల. ఈ నవలారచయిత మనోభిరామ్ నెల్లుట్ల ( మను నెల్లుట్ల) నవల పేరు Janya Bharata , క్రింద The War అని రాయడం వలన తెలుస్తున్నది. “ జన్య భారత” నవల ఇంగ్లీష్ భాష లో రాసిన నవల.
మరలనిదేల భారత యుద్ధ కథ అని అనుకోవద్దు . మహాభారత యుద్ధం మొత్తం రాజుల , రాణుల గురించి కురుక్షేత్ర సమరం గురించి ఉంటే ఈ జన్య భారత కథమొత్తం సామాన్యుడు, సామాన్యురాలి గురించి వారి జీవన సమరం గురించి ఉన్నది.
మహాభారత యుద్ధం జరిగింది అని మనమంతా నమ్ముతున్నాం . ఆ యుద్ధంలో కేవలం రాజులే ఉన్నారా? వేరే సాధారణ ప్రజలు లేరా ?అంటే, ఉన్నారు . ఆనాటి ఆ యుద్ధం లో ఎందరో పాల్గొన్నారు.వారిలో ఉస్త్రకర్ణిక అనే పేరుతో పిలువబడే గిరిజనులు ఆ కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో కౌరవుల పక్షాన నిలుచుని యుద్ధం చేశారు.
కల్పనాచాతుర్యంతో రచయిత ఈ గిరిజనుల ప్రతినిధిగా మిత్రాజిత్ అనే అతను భారత యుద్ధానికి వెళ్ళినట్లు, వెళ్ళేముందు వెళ్ళిన తర్వాత ఏర్పడిన పరిస్థితులు, అతని కుటుంబము వారి జీవన విధానమూ చిత్రీకరిస్తూ కథను అల్లడం చూస్తాం. ఈ నవల లో యుద్ధం మొదటి
రోజు ఏమైంది?రెండో రోజు ఏమైంది?ఈ సైనికుల పరిస్థి ఏమిటి? ఖడ్గ విద్యలో నిష్ణాతుడైన ఈ కథానాయకుడు మిత్రాజిత్ కు ఏం జరుగుతుంది? అతని కుటుంబమేమయ్యిందనేది ఈ నవల చదివితే తెలుస్తుంది.ఈ “జన్య భారత” నవల అమెజాన్ లో దొరుకుతుంది. భారత దేశంలో ఉన్నవాళ్ళు e Book , కిండిల్ ఎడిషన్ గా తీసుకోవచ్చు.
e Book , పేపర్బాక్, హార్డ్కవర్ వంటి వాటిద్వారా అమెరికా,కెనెడా,ఆస్ట్రేలియా ,ఇంగ్లాండ్ దేశాలవారు కొంటున్నారు.
మను నెల్లుట్ల MPT , MA(Edu), MBA చేసాడు. ఇండియా , రువాండా( సెంట్రల్ ఆఫ్రికా) లో 13 ఏళ్ళు ఫిజియోథెరఫీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా ఉద్యోగం చేసాడు.ప్రస్తుతం అమెజాన్ లో job చేస్తున్నాడు.అమెజాన్ లో చేరడానికి ముందు కెనెడా లో Actsafe Safety Association కు CEO గా జాబ్ చేసాడు. మను నెల్లుట్ల ఒక మంచి గాయకుడు. సింగర్. ప్రాడ్ కాస్ట్ హోస్ట్ podcast host (Manu Tho Muchatlu) కూడా! Facebook lo సింగర్ మను N గా వెతికితే కనిపిస్తాడు.
270 పేజీలలో 65000 పదాలతో సులభంగా చదవగలిగే ఇంగ్లీష్ తో ఉన్న నవల “జన్య భారత” నవల. ఈ నవల ముఖచిత్రాన్ని అంజన చేపూరి , USA చిత్రించారు.
ఎక్కడెక్కడైతే సంస్కృత శబ్దాలు ప్రయోగాలు చేసాడో ఆ కఠిన పదాలకు అర్థాలను ఇచ్చారు.
“ జన్యభారత ద డెల్యూజ్” అనే పేరుతో దీని కంటిన్యూయేషన్ కూడా రాస్తున్నారు మను .
మహాభారతం చదివిన వారికి ‘ ఔనుకదా వీళ్ళను గురించి ఈ సామాన్యులను ఎవరూ పట్టించుకొని రాయలేదుకదా అని ఈ నవలలోని పల్లెజనుల బ్రతుకు గాథ లను చదివి తప్పకుండా మన మనసులో అనుకొనితీరుతాం.
మను నెల్లుట్ల కు శుభాకాంక్షలు .
ఈ పుస్తకం—
https://lnkd.in/gKi_A99b (Amazon Canada)
https://lnkd.in/gE8FT_HK (Amazon US)
https://lnkd.in/gTC-YFzS (Amazon India) (Ebook version only)
ఈ లింక్ లలో లభిస్తుంది. మనమంతా చదువుదాము!!

పురాతనం నుండి అధునాతనం వరకు తెలుగుభాషను ఎందరో మహానుభావులు సుసంపన్నం చేశారు. ప్రతినిత్యం తెలుగు భాషను పరిపుష్టం చేయడానికి మరెందరో మహనీయులు పలు విధాలుగా పాటుపడుతూనే ఉన్నారు. ఇందులో భాగంగా “తెలుగు వ్యాకరణం” మీద ఎన్నో పుస్తకాలను వెలువరిస్తున్నారు. ప్రత్యేకించి పాఠశాల దశ విద్యార్థుల కోసం తేలికపాటి పదాలతో, వ్యాకరణ సూత్రాలను సరళంగా అందించడానికి తెలుగు పండితులు కుంట వేంకటేశం గారు పూనుకోవడం ప్రశంసనీయం. తెలుగు పాఠ్యాంశాల బోధనాభ్యసన ప్రక్రియలో అంతర్భాగంగా వచ్చే భాషా వ్యాకరణాంశాలను, ఛందో అలంకారాలను అలతి అలతి పదాలతో లలితమైన రీతిలో లక్ష్యాలక్షణం చేశారు. కమ్మనైన అమ్మభాషకు మరింత కమ్మదనాన్ని అద్దారనడంలో అతిశయోక్తి లేదు.

తేట తెలుగు భాషకు చెందిన వర్ణములు, అందలి భేదముల వివరణతో “విద్యార్థి వ్యాకరణ కిరణం” భాషా పునాదుల్లోకి ప్రసరించింది. పద విభాగములు, భాషా భాగములు, వాచకములు, వచనములు, విభక్తి ప్రత్యయములను విడమరచి చెప్పిన తీరు తేజోవంతంగా ఉంది. వాక్య భేదములు, విరామ చిహ్నములను సోదాహరణంగా విశ్లేషించిన విధం సహజాతిసహజంగా ఉంది. తెలుగు సంధులు, సంస్కృత సంధుల పరిచయం అరటిపండును ఒలిచి నోట్లో పెట్టినట్టే ఉన్నది. సమాసములు, అలంకారములు, ఛందస్సులను అలవోకగా అభ్యసించేటట్టుగా అక్షరాల ఆసువోశారు.

పెద్దపల్లి జిల్లా, కమాన్ పూర్ మండలం, జూలపల్లి వాస్తవ్యులు కుంట వేంకటేశం గారు. ఆయన పుట్టినూరులోనే 1989లో పాఠశాలను నెలకొల్పి, విద్యాగంధాలను పంచిన విద్యాభిమాని. 2006లో తెలుగు భాషోపాధ్యాయులుగా ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ప్రవేశించారు. ఆ వెనువెంటనే 2008లో తెలుగు భాష సహోపాధ్యాయులుగా ఎంపికవడం ఆయన పట్టుదలకు నిదర్శనం. పిల్లలకు మాతృభాషా మాధుర్యాన్ని పంచుతూ, వారిలో విలువలను జీవన నైపుణ్యాలను పెంచుతున్న ఆదర్శ ఉపాధ్యాయులు కుంట వేంకటేశం గారు. “అనంతవరం మాణిక్యలింగం, శతక సాహిత్యం – పరిశీలన” అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా ఎం.ఫిల్. పట్టాను పొందిన గొప్ప పరిశోధకులు. దశాబ్దాల బోధనానుభవం, పరిశోధనలో పటుత్వం కుంట వేంకటేశం గారి సొంతం. తెలుగు వ్యాకరణం గొట్టు కాదు. తేలికైనది తెలుగు భాష. పిల్లలు తెలుగును సులువుగా నేర్చుకోవచ్చని, ఈ పొత్తం ద్వారా రచయిత నిరూపించారు.

బాల వ్యాకరణ పీఠికలో చిన్నయసూరి స్వయంగా “పెక్కు లక్ష్యములు సావధానముగా పరిశీలించి, రచనా ప్రణాళిక నిర్ణయించుకొని” తానొక లక్షణ గ్రంథమును రచించినట్లు పేర్కొన్నారు. వ్యాకరణం పాఠకుల్లో సాధు, అసాధు శబ్ద వివేకాన్ని కలిగిస్తుంది. భాష యొక్క కీలక స్వరూపాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. కవి ప్రయుక్తములైన శబ్దాలకే లక్షణం చేస్తుంది. లక్ష్యం లేకుండా లక్షణం పుట్టుట అసంభవం కదా! కాబట్టి వ్యాకరణం ప్రయోగశరణమైనది. విద్యార్థులు భాషను సులువుగా నేర్చుకోవడానికి వ్యాకరణం దోహదపడుతుంది. విద్యార్థులు పరీక్షలలో మంచి మార్కులు సాధించడానికి, వ్యాకరణ అధ్యయనం తోడ్పడుతుంది. పిల్లలు ఉత్తమ పాఠకులుగా, లేఖకులుగా ఎదగడానికి ఈ చిరు పొత్తం చంద్రునికో నూలు పోగులాగా సహకరిస్తుందని భావిస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకంలో రచయిత కుంట వెంకటేశం గారు తనకున్న భాషా పరిజ్ఞానంతో, బోధనానుభవసారంతో, ఎన్నో విషయాలను సముచిత వివరణలతో, చక్కని ఉదాహరణలతో తెలియజేశారు. దీనిప్రతి ప్రతి పాఠశాల గ్రంథాలయంలో ఉండదగినది. బడిపిల్లలందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురాదగినది. ఉపాధ్యాయులు ప్రత్యేకమైన చొరవ తీసుకొని, విద్యార్థులకు చేరువ చేయాల్సిన అవసరముంది. తెలుగు వ్యాకరణాన్ని సులభరీతిలో, బొత్తిగా వివరంగా, విపులంగా విడమరచి చెప్పిన ఈ గ్రంథాన్ని అందరూ ఆదరించాలని కోరుకుంటున్నాను. విద్యార్థుల మదిలో చెరగని ముద్రవేసే విధంగా ఈ పుస్తకాన్ని రూపొందించారు. తెలుగుభాషా బోధకులకు ఆదర్శప్రాయుడిగా నిలిచిన కుంట వేంకటేశం గారికి హృదయ పూర్వకమైన అభినందనలు, శుభాకాంక్షలు. ఇలాంటి మరెన్నో పుస్తకాలు ఆయన కలం నుండి జాలువారాలని ఆకాంక్షిస్తూ…

సెలవిప్పటికీ… స్నేహమెప్పటికీ…

కవిత్వం ఒక వ్యక్తిత్వం. ఒక భావం. ఒక భావన. సంతృప్తి, తపనల వెల్లడి. రసానందం పొందడంతోనే ఆగిపోదది. ఒక మార్పును, చైతన్యాన్ని, తెగింపును,
విప్లవాన్ని, ఆవేశాన్ని ఆలోచనకు మళ్ళించి చేతలో నిరూపించేట్లు వాస్తవిక పని జరిగేట్లు చూస్తుంది. ఉద్యమాలకు పిడికిలి ఎత్తిస్తుంది. అనుకున్న సాధింపజేస్తుంది. కవిత్వానికి ఉన్న బలమది. సాహిత్యంలో ఉండే గొప్పతనమేమిటంటే కవి మన ఎదురుంగ కూర్చు ని తన అంతరంగాన్ని ఎదుటి పాఠకునిముందు ఆవిష్కరిస్తాడు. ఆడుతాడు, ఆడిస్తాడు. పాడుతాడు. నవ్విస్తాడు. ఏడిపిస్తాడు. ఎంత పెద్దా, చిన్నా ఐనా దోస్తవుతడు. తెలంగాణ ఉద్యమ నేపథ్యంలో, రాష్ట్ర సాధన తరువాత ఎంతోమంది కవులు కనిపిస్తున్నారు. వీరిలో చాలామంది అప్పటివరకూ తమలో కవిత్వశక్తి ఉన్నా పరిస్థితుల
ప్రభావంవలన బయటపడనివారైతే కొంతమంది కొత్తగా కలం పట్టినవారు. కవిత్వం గురుముఖంగా నేర్చుకునేది కాదు. తనలో ఉన్న భావాల్ని అక్షరీకరించడం. ఐతే ఇది గురువులద్వారా నేర్చుకోకున్నా సవరింపులు, సరైన పంథాల ఎంపికవంటి మార్గదర్శన సూత్రా
లు కొన్ని అవసరం. ఇది అసలు సిసలు కవిత్వం రావడానికి ఉపకరిస్తుంది. ముఖ్యంగా నాణ్యమైన కవిత్వం సరైన అధ్యయనం ద్వారా సాధ్యం. అటువంటి నాణ్యత, మేలిమిగ ల కవి, కవిత్వ సిద్ధహస్తుడు డా. నందిని సిధారెడ్డిగారు. తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ చైర్మన్‌గా ఉండి ఎన్నో సాహిత్య కార్యక్రమా
లు, పనులు, సృజనలతో విరామం లేకుండా ఉండి కూడా సిధారెడ్డిగారు తనకిష్టమైన క విత్వాన్ని వీడలేదు. మన కాలంలో ఉన్న కవి అని సగర్వంగా ప్రకటించుకోగలిగిన కవివర్యులు సిధారెడ్డి సర్. ఆత్మీయ పలకరింపుతో అందరినీ దగ్గర చేసుకోగలిగిన ఆయన వ ్యక్తిత్వమే ఆయన కవిత్వం.

“ఎన్ని ప్రక్రియల్లో రాసినా ఇష్టమైన ప్రక్రియ కవిత్వమే. నను అన్నిటికన్నా ముందుగా కవిగా గుర్తించడానికే ఇష్టపడతాను” అంటారాయన.
కదిలించే ఏ విషయాన్ని, సంఘటనను చూసినా కవి కలం తక్షణం స్పందిస్తుంది. కవిత వెల్లివిరుస్తుంది. అలా సిధారెడ్డిగారి కవితామాలికలు ఎన్నో సంపుటాలుగా తెలుగు పాఠకులను అలరించాయి. ఆ పరంపరలోనే వచ్చిన మరొక సంపుటి ‘నీటి మనసు’. ఏ ఆడంబరాలు, ఏ హడావిడి లేకుండా కేవలం కవితలతో వచ్చి ధాటిగల పుస్తకం నీటి వ ఎనసు. కవిత్వం మీద ప్రేమతో వెలువరిస్తున్న నా ఎనిమిదో సంపుటి ఇది అంటూ కవిత వంపట్ల ప్రేమను ప్రకటిస్తాడు. అక్షరం పట్ల ప్రేమ ఉన్న ప్రతీ మనిషికీ నచ్చే పుస్తకమిది.
పుస్తకంలోని ప్రతి మాట, ప్రతి అక్షరం శరీరాన్ని, మనసును కదిలిస్తుంది. ఏ వయసువారినైనా అలరిస్తుంది, సునాయసంగా మనసుకు ఎక్కుతుంది. ఇందులోని కవితలలో భావాల ధారతప్ప చిన్నవీ, పెద్దవి అనే తేడా కనిపించదు. మంజీరా రచయితల సంఘంద్వారా వెలువరించిన నీటి మనసును “ఉద్యమాలను ప్రేమించి, అక్షరాలను ప్రేమించి, జీవితాన్ని ప్రేమించలేక లోకం విడిచి వెళ్లిన చైతన్య ప్రకాశ్ కు, ఆ జ్ఞాపకాలకు అంకితమిస్తున్నట్లు” ఈ పుస్తకంలో పేర్కొన్నారు సిధారెడ్డిగారు ఇక కవితా పేటికను తెరిస్తే మొదటి కవితే కలను ప్రేమించే మనిషిగా కనిపిస్తాడు కవి. నిలబడని, కూలబడనీ కల ఎలానైనా ఉండనీ ఫత్వాలు వర్తించని, పేటెంట్స్ రైట్స్ లేని కలలతోనే కవి సగం జీవితమని నా కలలు నావని చెబుతాడు. అలవాటయిన భాష అంతర్జాతీయం మాట్లాడితే ఇక్కడి ప్రజలేం కావాలని ప్రశ్నిస్తాడు. మోకాలి నెత్తురులో లోకాలు పాకుతున్న పసిపాప గోస మాట్లాడొద్దా? అని అడుగుతాడు. వాండ్ర
మట్టి ముట్టినవాడు లేడు, పెళ్ళ తీసినవాడు లేడు, అటు తొవ్వ తొక్కినవాడు లేడు యత్రమే మహానుభావా…. అంటాడు. కవి ఎటుంటడు? కన్నీళ్ళు తుడుచుకుంటున్న, గాయాలు తడుముకుంటున్న ఊరివైపే ఉంటడు. నగరంలో ఊరినెత్తురు అల్లుకుపోయే ఉంటాడు.

భూమినైతే కోస్తవు, కొండయితే పక్కకు తిరుగుతవు అంటే ఏంచెప్తది…. అది నది. కొండను చూస్తూ ఇంత ఎత్తా! అంటే ఏం చెప్తది అది దాని రూపం. భూమిని పట్టు కుని ఎంత విశాలం! ఎంత సహనం! అంటే ఏం చెప్తది అదే భూమి అని వాటి సహజాతి కాల్ని చెబుతూ ఔనుకదా! అని అనేట్టు విస్మయపరుస్తాడు.
పాడుచూపుల మధ్య, ముళ్ళతోవల నడుమ చెరువొడ్డు గుర్తించారా? గుండెకు తడి లేదు మరి మాట తడి ఏమైంది? అంటాడు. రక్తాన్నేమి, రాజకీయాన్నేమి…. నీరు దేన్నయినా కడుగుతుంది నీటి భాష నాది గర్వంగా ప్రకటిస్తాడు.
సిధారెడ్డి కవిత్వాన్ని అందుకోవడం ఎంత కష్టమో అంత సులభం. ఎంత సులభమో అంత కష్టం. ఊరే జలలో సౌందర్యం, పారే నదిలో గాంభీర్యం, చిన్నపిల్లాడి
లా వాక్రవాహం, పెద్దవారి తెలిసినతనం ప్రతీదీ స్పష్టంగా దొరికే కవిత్వం తనది. ముం దుతరం, ఈ తరం, నాతో ఉన్న నావారు అందరికీ కృతజ్ఞతలు అని తెలిపే కృతజ్ఞతావా త్యాలు సిధారెడ్డికి మనిషి అంటే ఎంతిష్టమో చెప్తుంది. ఈత తెలిసినవాడు కొలను కనబడితే ఆగలేడు. ఆలోచన వచ్చిందే తడవుగా కవి
త్వంలోకి జారక సిద్ధుడు అగలేడు. తనువెల్లా నాదమైన కవికి తాళాలు, తబలాలు కావాలా సహజగానమే అతని బాణి అంటాడు. నీ పాటలు ఆకాశంలో ఎగురుతుంటే పడగొట్టేవాళ్ళుంటారు. తడిగుణం విడువకు అక్షరాలను వెదజల్లడం మరువకు. శత్రువులు మింగుడుపడని మిత్రులూ తప్పరు. ఏడ్చేవాళ్ళు ఏడువనీ, నవ్వేవాళ్ళు నవ్వనీ, నీకేం పని! అని ఆశావాదాన్ని నూరిపోస్తాడు. పట్టుదలకు పర్వతాలెంత ప్రయాణానికి సముద్రా
లెంత ఊహాశాలి ఒళ్ళు విరిస్తే ఆకాశం పసిపాపలా అంబాడదా అని వెన్ను తట్టుతాడు.
భాగ్యనగరంగురించి రాస్తూ నువు గుర్తించవు లాలనగా నీ భుజంమీద ప్రేమలు వాలుతాయి. కంటిమీద ఒంటిమీద ఇన్ని సొగసులు కురుస్తుంటే వెళ్ళాలనుకున్నా వెళ్ళలేవు అని ఈ నగరం యొక్క గొప్పతనాన్ని కవిత్వీకరిస్తాడు. మనసులేనా మీనార్లు పలకరిస్తాయి. కవులేనా విగ్రహాలూ రోజుల తరబడి కవిత్వం చెబుతాయి. అలలు ఆలకిసాయి. అలలు అలుగా స్పందిస్తాయి. పండితులేనా ఇరానీ టేబుళ్ళు ప్రసంగిస్తాయి కప్పుల
ు చప్పట్లు కొడతాయని అద్భుతంగా నగరం గొప్పతనాన్ని కట్టెదుట నిల్పుతాడు. తలకు
ఆదర్శాలు చుట్టుకొని తలపడడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లుంటుంది. కార్తెల మెడలో ఇన్ని స్వ ప్నాలు వేసి నిన్ను నన్ను తయారుచేసిన ఈ తోట చదువుల ఖజానా. ప్రపంచం మనిషికిచ్చిన నజరానా. చరిత్ర తెరిచిన పెద్దర్వాజా అంటాడు ఓయూ ను గురించి. 100 సంవత్సరాల పురాతన చదువుల ఆలయంగురించి ఎంత బాగా వర్ణించారో అధునాతనమైన రాహగిరి గురించి కూడా అంతే వర్ణన. రాహగిరిలో కేరింతలు, దోరవయసు దొరసానులు,
హాఫ్ పాంట్ల హాటుబాబులు అని వారి ఉత్సాహాన్ని వివరిస్తూనే ప్రపంచానికి హామీపడవలసిన తరం నెట్లో చిక్కిపోతున్న చిన్నతనానికి విచారపడతాడు. ఎవరెంత ఆత్రపడినా ఏ లైటు ఎప్పుడు వెలగాలో అప్పుడే వెలుగుతుందనే తత్వబోధను చేస్తాడు సిగ్నల్ కవితద్వాం జంటనగరాల జనాభాను దవడకు పెట్టుకుని ఆడిపోసే ఆటోవాలా, నగర కంపు నషాలానికెక్కినా నవ్వలేక నవ్వుతున్న మున్సిపల్ బండి, మెట్లమీద అలసటను, ఆలస్యాన్ని
నిట్టూర్చే కండక్టర్, ముందుకు ముందుకు బైకు నిలిపే గడుసు మనస్తత్వాలు ఇలా మ
నం రోజూ చూసేవే ఐనా సిద్ధుని కలంనుండి జాలువారినపుడు అవి కొత్తగా ముచ్చటగొల్పుతాయి. ఎదుటివారి బ్రతుకు సుఖం, నాదెంత అల్పమని భావించే జీవి జీవికను ఊరకుక్క, పెంపుడుకుక్కల స్వగతాలలో తెల్పుతాడు. బంధువయేదీ, బాటయేది, నడిచే కాళ్ళలో కట్టె అయేదీ, పిడుగులు పడేది, వసంతం పూసేది మాటలోనే ఉందంటూ మాట మహత్తును కాపాడుకోమంటాడు. రానిదానిగురించి ఎక్కిరిస్తవ్, ఒచ్చిందేంటో చెవి
– ఇనుకోమంటూ, మైకు పట్టరాదు మాటలు పేర్చరాదు. నాగలి పెట్టొస్తది బువ్వ పెట్టాస్తది. కుర్చీలెక్కరాదు పైస లెక్కరాదు. అయితేం కుర్చి దించొస్తది భూమికి జానెడెత్తు నడిస్తె భూమ్మీదికి దించొస్తది అంటూ అహానికి పోయే మనిషికి ఇగురం చెబుతడు. బలపీనుల పక్షాన నిలబడి వారి బలమేందో ఋజువుజెప్తడు. వారి వారి స్థానాల గొప్పతనాన్ని పంతంగా సపోర్ట్ చేసుకునే తూనీగలాంటి పిల్లలు, ఏమీ లేకున్నా ఎంతో సంతోషంతో దీపంలా వెలిగే పిల్లలగురించి చెప్తారు. పేలని పటాకులను దివాళి పొద్దున్నే దీనంగా వెతికే దోస్తులు అంటాడు వారిని. రాజకీయాలకు, పదవులకు అతీతమైనది కలం అంటాడు. అధికారం ఎన్నుకొన్నంతకాలమే నువ్వు. అక్షరం ప్రపంచం బతికున్నంతకాలం కవి బతుక
లతాడని, పడి ఉండడానికి కాసులు, పెంకాసులు కావివి, అక్షరాలు అంటూ సాహిత్యాని ్న శిఖరాన నిలబెడ్తాడు. సహజత్వాలు, స్వభావాలు కోల్పోయిన నగర జీవితానికి కృతకవే పతాకమంటూ ఋతువులు తెలియని నగరంలో ఋతుధర్మం పాడుతున్న కోయిలను
చూసి నవ్వుకుంటాడు. ఈ మందిమాట పట్టుకుని వచ్చినవుగానీ ఉన్న ఊరు కన్నతల్లిని విడిచి పెట్టి వచ్చినవుగానీ ఎవల ఊరిది? నువు ఎంత వెతికినా తెలిసిన మొఖం, మనిషి ముఖం కనిపించదురా నాయనా! అని తాను గమనించింది చెప్తడు. ఓదారుస్తడు.
కడలి అటు ఖండానికి ఇటు ఖండానికి తాడు కట్టి ఊయలూగుతుంది అంటాడు. ఆకాశయానంలో కూడా ఈ కవి కైత కల్టాడు. అక్షరానికి మువ్వల పట్టీలు తొడ
ఎగుతడు. ఆస్టిన్లో బందారం, బూరుగు వొర్రెనూ చూడొచ్చు, అమెరికాలో ఉండి నల్లవ ఎలా చూడొచ్చు కని లోపల దుంకుతున్న నయగరా చూడటానికి లోతు కావాలి ఎత్తుకు ఎదగాలి అంటాడు. రోనొక్ విమానంలో పాతబస్సు పల్లె వెలుగులను దర్శిస్తడు. రోనొక్ సారస్వతంలో సిద్దిపేట గ్రంథాలయం తలుపులు తెరుస్తడు. హైదరాబాద్ కొచ్చినా, ఆస్టిన్కు వెళ్ళినా కవి బందారపు దారాన్ని అంటి పెట్టుకునే ఉంటాడు. మాతృభూమిని మదిలో
దాచుకున్న వైనం తేటతెల్లమౌతునే ఉంటది. ఖండాలు దాటినా ఊరి పరిమళాల్ని ఆసా ్వదిస్తనే ఉంటది. మరమనుషులనుకుంటాం కానీ మనిషిని చూడగానే మనిషి తడిసిపోతడు. కొత్త చిగురుతో కళకళలాడుతుంటడు. డల్లాస్ ఉల్లాసం డబీలుర గడబిడ ఏదైనా
మనిషే అన్నప్పుడు స్వచ్ఛమైన సిదారెడ్డి నవ్వు ఎదురుగా నవ్వుతూ కనిపిస్తది. ఇలా ఒకో ్క కవితనూ ఒలుస్తూ ఉంటే రసధార కురుస్తూ ఉంటది. అతని కలంలో కొండ ఆకుపచ్చని అంగరఖా వేసుకుని ధ్యానిస్తుంది. చెట్లు ఎన్నో ఋతువులను ముడిచి ఆత్మవిస్వాసాన్ని వీస్తాయి. ప్రాసతో పసందునిస్తాయి. చదువుకుని మిడిసిపడే, సంపాదించి ఎగిరిపడి నీరసపడే వారికి తన కవితల ద్వారా నాట్లు, రోడ్లు, కంకరేసే కార్మికుల జీవనోత్సాహాన్ని జీ
వన సంబురాన్ని చూపిస్తాడు. ఐజాల్ లో మిజోల ఎర్రని, సన్నని యవ్వనం రంగు లుంగీల్లో సోయగం వెదజల్లుతుంది. పసిపిల్లలు ముసి ముసినవ్వులు విసురుతారు అంటూ నగరాల్లో కార్లు, భవనాలు ఎన్నైనా ఉంటాయ్. కానీ శిఖరాలను అధిరోహించిన నిస్సర్గ న
గరం ఐజాల్. ఎక్కడైనా సూర్యుడు ఉదయిస్తడు. ఐజాల్ ను చూడడానికి గంటముందే ఉరికొస్తడు అనే అత్యద్భుతమైన వర్ణన ఐజాల్ సౌందర్యాన్ని కళ్ళముందు నిలుపుతది. ఐజాలను త్వరగా చూడాలని కోరుకుంటది. పుష్ప సమయాల కాలం చెబుతూ ప్రపంచంలో పూలదొక ప్రపంచమని సహజ లక్షణాల నిర్భయత్వాన్నీ, సహజత్వాన్ని చెబుతాడు. సిధారెడ్డి సొంతూరుని, మనిషిని ఎంతగా ప్రేమిస్తాడో! గుండె గాయపడితే, కన్నీరొలికితే సెల్ ఫోన్ తుడవలేదు. జ్వరంతో కాలే శరీరాన్ని సాఫ్ట్ వేర్ నిమరలేదు. గుర్తించు నీ బంధం మనిషే, నీ అస్థిత్వం ఊరే అంటాడు.
తగ్గిపోతున్న సీతాకోకచిలుక, తూనీగలు, తేనెటీగల సంతతి పై చింతపడుతూ రాసిన అందం విషాదం కంటనీరొలికిస్తుంది. ఎవర్నో దించి, ఎవర్నో ఎక్కించుకుని, ఎవం పిలిచినట్టే వెళ్ళే రైలు, అక్కడి స్టేషన్ లో వాకింగ్ చేస్తున్న మనిషి తన శరీర బరువును దించుకోవడానికి సతమతమౌతాడని నవ్వుకుంటూ, ఆమెమాత్రం తట్ట మూట సంచి సంసారం బరువు మోస్తు సాగిపోతుంటే నివ్వెరపోతాడు. చిన్నప్పుడు కనిపించినంత దూరం
తరచిచూసిన విమానం, నేడు అందులో కూర్చున్నా, మేఘాలు తాకుతున్నా చిన్నప్పటి ఆ స్థితి, అందులో ఆనందం ఇందులో ఉండదని చెప్పే స్థితిలో వైరాగ్యం కనిపిస్తుంది. గాయపడినా బతుకునే ప్రేమిస్తా, సుడిగాడ్పు చుట్టినా బతుకంతా నడుస్తా, నా తొవ్వ నడుస్తా అని తన విజయ యాత్రను ప్రకటిస్తాడు కవి. జీవికి జీవనానికి జలం అవసరాన్ని చేప్పె నీటిమనసు కవిత నీటి గొప్పతనాన్ని కొత్తగా ఆవిష్కరిస్తుంది. మరింత గౌరవాన్ని పెంచి నీటిముందు మోకరిల్లేలా చేస్తుంది. ఒక కవితలో విశాలమైన ఇంట్లో ఇరుకు మనసుల గుట్టు చెప్తాడు. ఇంకో కవితలో పనిరాదనుకుని హృదయాన్ని ఆ గోడదగ్గర వదిలివెళారు. పనికిరాకుండా పోతుందా అని అతడు తీసుకున్నాడంటారు.

‘గుండె పలిగే దుఃఖం’ వాక్యంలో ‘పగిలే’ అనవచ్చు కానీ రాసింది సిధారెడ్డి, భాషపట్ల మస్తు పాణమున్న మనిషి. తను, తనవారు మాట్లాడే ‘పలి?’
అనే అంటడు. నీరు ఇంట్లోకి, చేన్లోకి ‘ఇరాం’ లేకుంట ప్రవహిస్తది. ‘మాటాడుతనే ఉన
‘ ఇలాంటి మాటలు చదువుతుంటే సిధారెడ్డిగారే ఎదురుంగ వచ్చి మనతో మాట్లాడుతు న్నట్టు, కవిత చదువుతున్నట్టు దృశ్యం సాక్షాత్కరిస్తుంది. ఇలా ఈ పుస్తకంలోని భాష గురించి చెప్పేదేముంది! తెలంగాణమే ఆయన, ఆయనే తెలంగాణం. సిధారెడ్డిగారి కవిత్వం చదువుతుంటే కవి ఐనవారికే కాదు, సామాన్యునికి సైతం కలం పట్టాలనిపిస్తుంది. కవితను ప్రవహింపజేయాలనిపిస్తుంది. అతని కవిత చదలవుతున్నప్పుడు ఆ స్ఫూర్తి కలుగుతుంది. అంతటి ఉద్వేగం ఊపేస్తుంది. సహజాతం కవితలో తనను తాను ఆవిష్కరించుకుంటూ సిధారెడ్డి అందరికీ అందుతాడు. ఎవరికీ అందడు. ఒక కోపం…. ఒక ఓపిక… ఒక ఆర్తి… ఒకింత సాహసం… ఒకింత రాజీ… సిధారెడ్డి మారాడు.  సిధారెడ్డి మారడు. ‘వాక్యం శాశ్వతం’ కవితలో ఒకరో
జు దేశం విడిచిపోతాను మరొక రోజు లోకం విడిచిపోతాను అయితేమి? అక్షరాల సాక్షిగా
జీవించే పుస్తకం నేను. వర్ధిల్లే వాక్యం నేను అంటారు.
సలలిత భావాలు, అభివ్యక్తులు, అంతరంగ మహాసంద్రాలు, అంతే తెలియ
ని లోతులు ఎన్నో మరెన్నో నిక్షిప్తమైన చిన్ని పుస్తకం “నీటి మనసు’. ఇందులోని ఒక్కో అక్ష
రబింధువూ సింధువై అగుపిస్తుంది. బిందెలో పట్టక సిద్ధుని జటలలో నిలిచిన గంగ సాక్షాత్కరిస్తుంది. నీటిమనసు
నందినీ సిధారెడ్డి
పబ్లికేషన్స్ : మంజీర రచయితల సంఘం
ప్రతులకు : అన్ని పుస్తక దుకాణాలు

స్వేచ్ఛా కవి వేణుశ్రీగారి పద్యం కేవలం పద్యం మాత్రమే కాదు. కారు చీకట్లను చీల్చే మయూఖం. ప్రకృతిని పరవశింప జేసే మయూరం. ఒక వ్యక్తిత్వ వికాస పాఠం. చురుక్కుమనే వాతలు. మేలుకొలుపు గీతలు. సశాస్త్రీయతను చాటే చేతలు. అశాస్త్రీయతకు తోచే కోతలు. ఆలోచనల కలల అల్లికలు. అద్భుతమైన ఆవిష్కరణ జ్యోతులతో సుదర్శనం వేణుగోపాలాచార్య గారి పద్యం ధగద్ధగాయమానంగా మెరుస్తూ ఉంటుంది. ఆయన పద్యానికి అస్థిత్వం ఉంటుంది. పల్లె సొగసును ఆరబోస్తుంది. పట్నం పోకడను పట్టి చూపుతుంది. ప్రపంచీకరణ పీడను ఎత్తి చూపుతుంది. ఉన్నది ఉన్నట్టుగా కుండ బద్దలు కొడుతుంది. తాడిత పీడితుల ఎతై వలపోస్తుంది. పండిత పామర జనాన్ని పలకరిస్తుంది. ఆబాలగోపాలాన్ని అలరిస్తుంది. సమసమాజాన్ని కాంక్షిస్తుంది. నవ సమాజాన్ని నిర్మిస్తుంది. ఆయన జీవభాషా పటిమతో, భావ సంపదతో, శైలీ విన్యాసంతో పద్యాల పంటను పండించారు. వాసిలో వాటిని శతకంగా రాశి పోశారు. ఈ మట్టివాసన గలిగిన పద్యాలను ఆస్వాదిద్దాం. ఇప్పటికే వేణుశ్రీగారు వరేణ్య శతకం, ఓ ప్రచేతసా శతకంలను అందించారు. ఇందులో వరేణ్య శతకం ద్వితీయ ముద్రణ పొందింది. వేణుశ్రీగారి మనుమల పేర్లు వరేణ్య, ప్రచేత్, కైరవ్. వారిని సంబోధిస్తూ సామాజిక శతకాలు రాయడం హర్షణీయం. ఇప్పటి పిల్లలకు చాలా మంది తల్లిదండ్రులు అర్థవంతమైన పేర్లను పెట్టుకోవడం లేదు. తన కొడుకులకు, మనుమలకు వేణుశ్రీగారు చక్కటి పేర్లు పెట్టారు. స్వేచ్ఛ-1, ప్రజాభారతం, స్వేచ్ఛ-2 వచన కవితా సంపుటాలను అచ్చేశారు. విస్తృతమైన రచనానుభవంతో రాసిన కైరవ శతకంలోకి వెళదాం.
“వ్యవసాయదారుల వ్యథలింక తీరునా/ పాలకులెందరో వచ్చినారు/ స్వాతంత్ర్య మొచ్చియు చాలేండ్లు గడిచిన/ ఎవరొచ్చినా యింకా ఇడుముల బడి/ఉండుటే నూతన ఊబి చట్టాలతో/రైతుల బతుకులు రచ్చకెక్కి/చేటు కాల్గునటంచు చెప్పిన వినకుండ/కాలయాపన చేసి గడుపుటేల/కంపెనీ వస్తు ధరలను కంపెనీలె/నిర్ణయించి లాభాలకై నియమముండ/పంట పండించి రైతులె పైక మింత/యనియు చెప్పేటి చట్టాలు యవతరించ/రైతు సేద్యానికింకను రక్షణుండు/తాత మాటలు కైరవా!తరగని నిధి” అంటూ దేశానికి అన్నం పెట్టే అన్నదాత అన్నమో రామచంద్రా! అని అఘోరిస్తున్న తీరును కవి వేణుశ్రీ గారు కళ్ళకు కట్టించారు. గత డెబ్భై యేండ్లుగా ప్రభుత్వాలు ఐదేండ్ల కొకసారి మారుతూనే ఉన్నాయి. ఎవరొచ్చినా సైరికుల బతుకులు మాత్రం ఎప్పటి చిప్ప ఎనుగులో పడ్డట్టుగానే ఉన్నాయి. పరిశ్రమల్లో తయారయ్యే వస్తువులకు ఆ కంపెనీదారుడే ధరలు నిర్ణయిస్తాడు. లాభాలు ఆర్జిస్తాడు. ఇక్కడ రైతు పండించిన పంటలకు మాత్రం రైతుకు ధరలను నికరం చేసే అధికారం లేకపోవడం గమనార్హం. ధాన్యానికి గిట్టుబాటు ధర లేదు. పెట్టుబడులు తిరిగిరావు. అప్పుల కుప్పలు తీరయి.  ప్రభుత్వం కల్పిస్తున్న కనీస మద్దతు ధరనైనా కట్టుదిట్టంగా అమలు కాదు. ధాన్యాన్ని కాజేసే దళారులే దర్జాగా బతుకుతున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ మధ్య మూడు నూతన సాగు చట్టాలను తేవడం మూలిగే నక్కపై తాటిపండు పడ్డట్టు అయ్యింది రైతుల పరిస్థితి. చట్టాలతో కార్పొరేటులకు రెడ్ కార్పెట్ పరువడం. రైతుల బతుకులను రచ్చకీడ్చడం దారుణాతిదారుణం. ప్రభుత్వం రైతు వ్యతిరేక విధానాలను మానుకోవాలని, ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని లఖీంపూర్ గ్రామంలో శాంతియుతంగా, ప్రజాస్వామ్య బద్ధంగా నిరసన తెలుపుతున్న రైతులను కార్లతో తొక్కించి చంపడం పాలకుల నియంతృత్వ ధోరణికి నిదర్శనం. కర్షకుల మెడలకు ఊరితాళ్ళగా పరిణమించిన పెట్టుబడిదారీ పద్ధతులను ధిక్కరించిన ఉద్యమకారుల గొంతులు నొక్కుతున్నారు. కల్తీ విత్తనాలు, కల్తీ ఎరువులు, కల్తీ పురుగు మందులను అరికట్టడంలో ప్రభుత్వం బొత్తిగా విఫలమవుతున్నది. దళారీ వ్యవస్థలో దోపిడీ యధేచ్ఛగా కొనసాగుతున్నది. అమ్మబోతే అడివి కొనబోతే కొరివిలా పరిణమించింది నేటి వ్యవసాయ రంగ పరిస్థితి. మనది వ్యవసాయిక దేశమని, అన్నపూర్ణయని సగర్వంగా చెప్పుకుంటాం. దేశ జనాభాలో సుమారు ఎనభై శాతం వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవిస్తారు. ప్రభుత్వాలు మాత్రం వ్యవసాయ రంగాన్ని పట్టించుకున్నట్టుగా కనిపించవు. ఇటీవలి కాలంలో స్వాతంత్య్ర భారతానికి అమృతోత్సవాలను కనుల పండుగగా నిర్వహించుకోవడం సంతోషదాయకమే. కానీ అన్నదాతల ఆత్మహత్యలను ఎందుకు అరికట్టలేక పోతున్నామో పాలకులు ఆలోచించాలి. ఇకనైనా రైతు సంక్షేమ పథకాల ప్రచార పటాటోపాన్ని పక్కన పెట్టి, సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిన సేద్యాన్ని సంక్షేమ బాట పట్టించడానికి, చిత్తశుద్ధితో పాటు పడాల్సిన అవసరముంది. దాని కోసం పటిష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళిక తయారు చేసి, వ్యవసాయాన్ని, వ్యవసాయదారులను ఆదుకోవలసిన ఆవశ్యకతను వేణుశ్రీగారు నొక్కి చెప్పారు.

“ప్రతిపార్టి కొకటైన పత్రికుండెను కదా/మీడియా మాత్రము మితము గుండి/ఒకదాని వార్తలు నొకటిగుండవు సుమా/ ఎవరి రాతలు వారె ఎచ్చులుండు/కల్పనా చాతురీ కట్టు కథల తోడ/ వరుస కథనముల వదులు చుండి/జనులయోమయములో చతికిలబడుచుండ/చేయు పత్రికలును చెడును చేయ/ఎట్టి రాజకీయములివి ఎరుగ కుండ/ప్రజల బాగోలింతయు పట్టకుండ/పార్టి వ్రాతలు వ్రాయుట పాడియగునె/చదువరాయను నేర్చిన సారమిదియ/పత్రికల వారి నీతిని పలక తరమ/తాత మాటలు కైరవా! తరగని నిధి”. పత్రికల డొల్లాతనాన్ని తెలుపుతున్న పద్యమిది. మనం పత్రికారంగాన్ని ఫోర్త్ ఎస్టేటుగా భావిస్తాము. పత్రికలు సక్రమంగా కృషి చేస్తేనే ప్రజాస్వామ్యం పరిఢవిల్లుతుంది. పత్రికల ప్రతి అక్షరం ప్రజా పక్షం కావాలి. ప్రజల గొంతుకై ప్రశ్నించాలి. ఎప్పటికప్పుడు ప్రభుత్వ అవినీతిని, అధికారుల లంచగొండితనాన్ని ఎండగట్టాలి. కుంభకోణాలను బయటపెట్టాలి. ప్రజాధనపు దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడానికి పాటుపడాలి. అనునిత్యం జనాలను జాగృతం చేయాలి. “పత్రికొకటి యున్న పదివేల సైన్యము/పత్రికొక్కటున్న మిత్ర కోటి/ప్రజకు రక్షలేదు పత్రిక లేకున్న” అని నార్ల వేంకటేశ్వర రావు పత్రికల గురించి గొప్పగ చెప్పారు.  ప్రాథమిక హక్కుల పరిరక్షణలో పత్రికల పాత్ర అమేయమైనది. నేటి పత్రికలు పార్టీవ్రత్యంతో పనిచేయడం అత్యంత విచారకరం. ఏదో ఒక పార్టీకి బోయిలాగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. ఆయా పార్టీల దిన పత్రికలుగా మారాయి. వ్యాపార వ్యామోహంతో ఆస్తులను కూడగట్టుకుంటున్నాయి. ప్రింట్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా దొందు దొందుగానే వ్యవహరిస్తున్నాయి. ప్రజా సమస్యలను ఎత్తి చూపడంలో, ప్రజా సంక్షేమం జరిగేలా చూడడంలో పూర్తిగా విస్మరించాయి. విష పుత్రికల్లాంటి పత్రికలు రాజకీయ పార్టీల కొమ్ము కాయడం వలన ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి విఘాతం కలుగుతున్నది. అనేక రాజకీయ పార్టీలు వాటి ప్రయోజనం కోసం, ప్రచారం కోసం పత్రికలను, పబ్బం గడుపుకోవడానికి, టీవీ చానళ్లను, యూట్యూబ్ చానళ్లను స్థాపించుకుంటున్న స్వార్థపూరిత వైఖరులను మనం చూస్తున్నాము. ఇది భారత రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి, ప్రజాస్వామ్య మనుగడకు గొడ్డలిపెట్టు వంటింటి. ఇది నియంతృత్వ పాలనకు పాదులు వేస్తుంది. కాబట్టి పత్రికారంగం ఇప్పటికైన కను తెరువాలి. తన ప్రాధాన్యతను గుర్తెరుగాలి. నిష్పక్షపాతంగా నడుచుకోవాలని, కవిగా వేణుశ్రీగారు కోరుతున్నారు.
“గ్యాసు మొద్దు ధరయు గగనమెక్కుచు నుండె/పెట్రోలు ధరలింక పెరిగిపోయే/పేదమధ్య జనము విలవిలలాడిరి/పాలన రాబడి పక్క చేరు/పాలించు వారికి ప్రజల బాధల గాంచ/పట్టదు వాళ్లకు ప్రభుత సంస్థ/లన్నిటి ప్రైవేటు లాబీయింగులలోన/పెద్దలాప్తులకీయ పెద్దనిధుల/పెట్టి లాభాల చూపక పెరుగు సంస్థ/కార్మికోద్యోగ హక్కులు కాలరాసి/ప్రభుత జీతాల గొడవలు పడకనుండ/జనులునింక ప్రభుత్వ భజనల చేయు/తాత మాటలు కైరవా! తరగని నిధి” నిత్యావసర సరుకుల ధరలు నింగినంటుతున్నాయి. దినదినం పెట్రోలు,డీజిల్,గ్యాసు ధరలు అధికమవుతున్నాయి. సామాన్యుల నడ్డి విరుస్తున్నాయి. పేదలు పప్పు, ఉప్పులను కొని తినలేని స్థితిలో ఉన్నారు. ఆర్ధాకలితో బతుకులు వెల్లదీస్తున్నారు. ఎల్లియెల్లక బలవంతంగా బతుకు బండి సాగుతున్నది. ఆకలి చావులు రోజురోజుకు పెరిగిపోతున్నాయి కానీ అసలే తగ్గడం లేదు. చిరుద్యోగుల బతుకులు చిందరవందరగానే తయారయ్యాయి. బీదల చేతికి పనిచ్చి, ఆదాయాన్ని పెంచే ప్రయత్నం జరగడం లేదు. అనేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను ప్రైవేటుపరం చేస్తున్నారు. కార్మికుల హక్కులను కాలరాస్తున్నారు. ప్రజా సంక్షేమాన్ని విస్మరించారు. కమీషన్ల కోసం కక్కుర్తి పడుతున్నారు. కాంట్రాక్టర్ల జేబులు నింపుతున్నారు. రాజుల సొమ్ము రాళ్ల పాలు అన్నట్టు ప్రభుత్వాలు ప్రజాధనాన్ని వృథా చేస్తున్నాయి. గరీబులకు కనీస అవసరాల కల్పన కల్పనగానే మిగిలిపోయింది. లిబరలైజేషన్, ప్రైవేటైజేషన్, గ్లోబలైజేషన్ ముసుగులో కొనసాగుతున్న అవకతవకలను వేణుశ్రీ గారు నిష్కర్షగా ఎండగట్టినారు.
“కూట్లోని రాయిని కూర్చొని తీయక/ఏట్లోని రాళ్ళన్ని యేరదననె/తనపిల్ల లాంగ్లపు తరగతుల్లో వేసి… ” ఇందులో మాతృభాషను పరిరక్షించుకోవాలని, వేదికలనెక్కి ఉపన్యాసాలను ఊదరగొట్టు వారి ఊసరవెల్లి నైజాన్ని బయటపెట్టారు. తాను ఆచరించక ఇతరులకు ఆచరించుమని చెప్పే వారితోనే మాతృభాష మనుగడ ప్రశ్నార్ధకంగా మారిందన్నారు. “ఏమి రాజద్రోహమేరి రాజులిచట… ఎదురు చెప్పరాదంచును యిట్టిచట్ట/మింక వాడు టెవరికింక మేలు జరుగు…” ప్రభుత్వ ఆగడాలను, అరాచకాలను ప్రశ్నించేవారిపై రాజద్రోహం కేసులు పెట్టి, చెరసాలలో తోయడాన్ని ఖండించారు. భారత రాజ్యాంగం కల్పించిన భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛను కాల రాయడాన్ని కవి నిరసించారు. ఆంగ్లేయుల కాలంలో చేసిన బూజు పట్టిన చట్టాలను తొలగించవలసిన అవసరముంది. “కమ్మరి కొలిమియు కుమ్మరి సారెయు… కొత్త కొలువుల హామియు ఉత్తదాయె” ప్రపంచీకరణ పడగ నీడలో చేతి వృత్తులు కనుమరుగవుతున్న తీరుకు కలత చెందుతారు. తరతరాలుగా కులవృత్తులపై ఆధారపడిన వారికి చేతి నిండా పని లేదు. కడుపు నిండా తిండి లేదు. ప్రభుత్వం ఉపాధిని కల్పించడం లేదు. ఇలా అర్ధాంతరంగా అంతరిస్తున్న జీవితాల పట్ల ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. “అలనాటి ఆత్మీయ అనురాగమేమాయె… మనుసు విప్పి మాట్లాడేటి మనుషులేరి” అంటూ నాటికీ నేటికీ తేడాను చెబుతారు. దినదిన ప్రవర్థమానంగా మానవులలో స్వార్థ బుద్ధి పెరుగుతున్నది. మమతానురాగాలు తగ్గుతున్నవి. ఈ ధోరణి మెరుగైన సమాజ నిర్మాణానికి అవరోధంగా నిలుస్తుంది. ఈ కపట బుద్ధిని బద్ధలు కొట్టాలంటారు కవి. “మల్లన్న పట్నాలు ఎల్లమ్మ జాతర/బీరప్ప పండగ కురుమగొల్ల… పండుగల సంబరాలన్ని బాగ జరుగు” కవి చిన్నతనంలో చూసిన జాతరలను, చేసిన కొలుపులను, ఆడిన ఆటలను చక్కగా అక్షర బద్ధం చేశారు. సిర్రగోనె, కోనేటి ఈతలు, సోపతిగాళ్లతో కలిసి తిరిగినవి చెప్పుకొచ్చారు. ప్రస్తుతపు బాల్యంలో ప్రమాదకర ఆటలు తిష్టవేయడం శోచనీయం. పిల్లల శారీరక, మానసిక ఎదుగుదలకు అవరోధం కలుగుతున్నది. నులక మంచాలు, బొంతలు, గంపలు, గుమ్ములు, కొట్టెలు, కుండలు, కూర కంచుడు, రొట్టెపెంక, చేద బొక్కెన, ఈత చీపురు మొదలుకొని ఆనాటి అనేక వస్తువులను పద్యాలలో చక్కగా పొదిగారు. “గత్తర పోయెను కలరాయు పోయెను… ” పోచమ్మ పొక్కులు, ప్లేగు, మలేరియా, అతిసార మొదలైన భయంకరమైన అసంఖ్యాక వ్యాధులను జయించాము. కరోనా, ఒమెక్రాన్లను సైతం త్వరితగతిననే గెలుస్తామనే ధీమాను వెల్లడి చేశారు. ఇలా ప్రతి పద్యం ఊటంకించదగినదే. వ్యాఖ్యానించవలసినదే. కానీ అన్నం ఉడికిందా? లేదా? అని తెసుకోవడానికి ఒకటి రెండూ మెతుకులను పిసికి చూస్తాము. అలాగే ఇక్కడ మచ్చుకు కొన్ని పద్యాలను మాత్రమే తీసుకున్నాను. వేణుశ్రీగారు తన జీవితానుభవాలనన్నింటిని మేళవించి, శతకాన్ని షడ్రసోపేతంగా, రుచికరంగా వండి వార్చినారు.
కైరవ శతకంలో 121 పద్యాలున్నాయి. అన్నీ ముక్తక లక్షణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. “తాత మాటలు కైరవా! తరగని నిధి” మకుటం కూడా బాగా కుదిరింది. వస్తువైవిధ్యమున్నది.
వెంట్రుకలు, ముక్కు, కనులు, చర్మం, చెవులు, నాలుక, దంతాలు, మచ్చలు, శరీరం వస్తువులుగా రాసిన పద్యాలు చమత్కారంగా ఉన్నాయి. అవినీతి తిమింగళాలు, పుట్టలోని పాముల వంటి వ్యక్తులు, పల్లె పండుగలు, కయ్యాల కాపురాలు, అంధ విశ్వాసాలు, మద్యపాన వ్యసనం, బంధాలు, బంధుత్వాలను సమర్థవంతంగా పద్యాలు చేశారు. లాక్షణికులు చెప్పిన కావ్య నాయికలు, నాయకుల లక్షణాలను పద్యాలలో ఇమిడ్చడం అద్భుతంగా ఉంది. ఇటీవల జరిగిన కోడిపుంజు కాలికి కట్టిన కత్తి గాటుకు మనిషి బలైన ఘటన పుంజు అరెస్టు, న్యాయ దంతుల నరికివేత, అసలు దయ్యాలు, ఆడపిల్లలపై దాడులు మొదలైన సంఘటనలపై పద్యాల అల్లిక ఆలోచనాత్మకంగా ఉంది. ప్రాచీన నీచ పాత్రలను నేటి దూర్తులకు ప్రతీకలుగా వాడడం బాగుంది. ఇది కవికి ప్రాచీన, అర్వాచీన సాహిత్యాలపై గల పట్టును తెలియజేస్తుంది. కవికి జీవితానుభవంతో వచ్చిన పరిణతిని, పరిపక్వతను ఈ శతకం తెలియజేస్తుంది. సాధారణ సన్నివేశాలను, ఇతివృత్తాలను సందేశాత్మక పద్యాలుగా తీర్చిదిద్దడంలో కవి కృతకృత్యుడయ్యాడని చెప్పవచ్చు.
“మాయలునేర్వని మనుషులు కావాలి/మోసము చేయని దోసమెరగ/నట్టి జనుల జీవన విధానమును రాగ/ఆధిపత్యము లేని అవని యందు/భేద భావము లేని బీద బిక్కియు లేని/నవలోకమందున నవ్య జనము/పాలన లేనట్టి పద్ధతితో నుండు/కోర్టులు పోలీస్ల గొడవ లేక/ జనులు సుఖసౌఖ్యముల కల్గి జతను కట్టె/జగము కావాలె నాకును జవము యుండి/బలము హెచ్చుతగ్గులు లేని భావజాల/పసిడి లోకమందు జనము బతుకవలెను/తాత మాటలు కైరవా! తరగని నిధి” కులమతాలకు అతీతంగా, మనుషులందరు కలిసిమెలిసి బతికే రోజులు రావాలి. ఆధిపత్య భావజాలం, అహంకార ధోరణులు అంతమవ్వాలి. హెచ్చుతగ్గులు పోవాలి. కోర్టు తగాదాలు, పోలీసు గొడవలు ఉండకూడదు. మాయలు లేని, మోసాలెరుగని, దోషరహితమైన జీవన విధానం కావాలి. సమాజంలో సుఖ, సంతోషాలు వెల్లి విరియాలి. మనుషులు మనుషులుగా మెలగాలి. ఓ కైరవా! ఈ తాత మాటలు నీకు తరగని నిధి లాంటివి. ఇవి నీ జీతమంతా పనికి వస్తాయి. నిన్ను వేలిపట్టి నడిపిస్తాయి. నీ వంటి పిల్లలందరూ అనుసరించదగినవి. నిత్య జీవితంలో ఆచరించదగినవి. సమాజానికి మేలుకొలుపులా పనికి వస్తాయి. కైరవ శతక ఫలశృతిని కాంక్షిస్తున్నట్టుగా కవి ఈ పద్యాన్ని అందించారు. నేటి సమాజానికి దర్పణం పట్టిన ఈ శతకాన్ని అందరూ చదవాలని కోరుకుంటున్నాను. దీనిని అన్ని పాఠశాల గ్రంథాలయాల్లో పెట్టి, విద్యార్థులకు అందుబాటులో ఉంచాలి. సమస్యాపరిష్కారాలు కలిగిన శతకాన్ని వెలువరించిన వేణుశ్రీ గారికి శుభాకాంక్షలు.

‘ఉదయనగరమందు ఉన్నట్టి నా మీద

అంతులేని ప్రేమ ఆవహింప

ప్రక్కనుండి లేవ బ్రాహ్మీముహూర్తాన

పాటపాడు పికమ వందనమ్ము’- 1

బ్రాహ్మీముహూర్తపు అవసరం ఎవరికి ఉంటుంది? నిత్య కర్మానుష్ఠాన నియతి గలిగినవారికే. చెన్నప్పగారు ఆ వేళకు తనను లేపడానికి పాటపాడే పక్షికి వందనం చెబుతున్నారు. ఉండేది ఉదయనగరం. ఉషఃకాలమే లేచే ఆధునిక ఋషిసత్తముడైన ఆచార్య మసన చెన్నప్పగారిని మేల్కొల్పడానికో లేక తనను బోలిన వారితో ముచ్చట్లు పెట్టాలనిపించో కోకిల రూపంలో ఆదికవి అవతరించాడనిపిస్తుంది. పద్యప్రవాహంలో మునకలేస్తుంటే.

ఎక్కడా ధార ఆగని పద్యపరంపర.

‘జీవితమును తెలిసి కన్నంత విన్నంత తెలియవచ్చినంత’ అన్నట్లు కోకిలతో ముచ్చట్లు బహురమ్యం. తనను మురిపించడానికి, వెతలు మరిపించడానికి, దారిచూపించడానికి వచ్చిన కోకిలతో ఆత్మానాత్మ విచికిత్స అద్భుతమైన సరళ సుందరమైన ఆటవెలదుల రూపంలో సాక్షాత్కరిస్తుంది.

ఎంతో సహృదయులైన వారే ఎదుటివారి లోపాలను కాకుండా వారి ప్రతిభాపాటవాలను ప్రస్తుతిస్తారు.

కోకిలమ్మ తాను నల్లనిదనే న్యూనతాభావం కలిగి ఉందేమోనని,

“నల్లనైన రూపు నాకిచ్చెనని నీవు

బాధపడకు తల్లి భావమందు

దేవుడిచ్చె నీకు దివ్యమౌ గానమ్ము- అంటారు చెన్నప్పగారు.

అంతేగాక ఏకంగా ఆ నల్లనయ్యనే తెచ్చి ఇలా ఓదారుస్తారు.

“నల్లనయ్యననుచు నంద కిశోరుడు

బాధపడగలేదు భావమందు

గానవిద్యలోన గంధర్వుడాతడు”- అని.

అంతేనా, కోకిల గొప్పతనాన్ని చాటి చెప్పే అనేక సాహిత్య విషయాలను వివరిస్తారు. జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత కవిసమ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ‘కోకిలమ్మ పెళ్లి’ని ప్రస్తావిస్తారు. జాషువా వంటి కవి కోకిలలను స్మరిస్తారు.

బాల రసాలకిసలయాలు మెసవుతూ కంటికి కనిపించకుండానే కమనీయగాన సుధారసాన్ని ఆస్వాదింపజేసే నల్లపిట్టను మనసారా ఆహ్వానిస్తూ కమ్మని కబురుల విందులు చేస్తారు కవి. ఆటవెలదులతో ఆటలాడుకున్నట్టుగా ఒక్కో పద్యం హృద్యం, అనవద్యం.

పురుడు పోసుకున్నదాదిగా పురుషోత్తమ స్థాయిదాకా తన దైనందిన జీవన విశిష్ట చర్యల విశేషాలను ఆది కవి రూపంలో అరుదెంచిన అతిథి కోయిలకు వినమ్రంగా విన్నవించుకుంటారు. ఆశ్రమ ధర్మాలలోని బ్రహ్మచర్య, గార్హహత్య సాఫల్యాలను వివరిస్తూ వానప్రస్థాశ్రమానురక్తిని చెప్పడంతో కోకిల కావ్యం సుసంపన్నమయింది. చెప్పేవన్నీ లౌకికమైన విషయాలే అయినా అలౌకికానందంవైపు దృష్టిని సారింపజేయడం ఈయన కవితా మర్మం. నేలవిడచిన సాము ఉండదు ఎక్కడా. తన బ్రహ్మచర్యాశ్రమం విశిష్టమైంది. గార్హపత్యం విలక్షణమైంది. కర్కశ హృదయుడైన నిషాదుడికి కర్మఫలవిశేషం వల్ల సప్తర్షులు ఎదురై జీవిత గమనాన్నే మార్చివేసినట్టుగా, మామూలు మగ్గం నేసే కుటుంబంలో జన్మంచిన మసన చెన్నప్పగారి పూర్వజన్మ పుణ్యవిశేషం చేత గురువులే శిష్యుణ్ణి వెదికి పట్టుకుని ఒకరు సంస్కృతం నేర్పిస్తే, మరొకరు షడ్దర్షనాలను బోధించారు. పలువురు గురువుల నుండి పలు విషయాలను గ్రహించి తనను తాను దిద్ది తీర్చుకున్న అధునాతన ఋషి చెన్నప్ప.  అందుకే వాల్మీకి కోకిల రూపంలో ఆయన గుమ్మం ముందు గుబుర్లలో దాగి కబుర్లకై చేరాడు.

ఇందులోని ప్రతిపద్యమూ సరళమైన భాషలో సహజసుందరంగా ఉండి ఆ పాత మధురానుభూతినందిస్తుంది. పుస్తకమంతా చదివిన తరువాత ఆలోచనామృతం ప్రసాదిస్తుంది. ఇది కావ్య విశేషం. ఈ కోకిల కావ్యం మసన చెన్నప్పగారి సకలోహసనాథమని కూడా అనవచ్చు. పద్యం అత్యంతాధునిక శైలిలో ఉండి చదువరులకు ఆనందానుభూతుల్ని కలుగజేస్తుంది.

స్ఠాలీపులాక న్యాయంగా కొన్ని పద్యాలను ఉట్టంకించడం ధర్మం. అలాగని ఆ పద్యాలు మాత్రమే విశిష్టమని చెప్ప వీలు లేదు. మూడు వందల పద్యాలూ ముచ్చటైన రత్న సమాలు.

“రామకథను రాసి రంజిల్ల జేసిన

ఆదికవిని గూర్చి అవనిలోన

పోల్చుచుందురమ్మ పొందుగ నీ తోడ

పణ్య మేమి చేసి పుట్టినావొ” – 25

“నీవు శాస్త్ర విద్య నేర్చిన యట్టుల

కానబడదు బ్రహ్మ కరుణదప్ప” – 32

“కెంపుగంటి నిన్ను గెలువంగలేవమ్మ

పక్షులేవి ఈ ప్రపంచమందు” – 73

“కంటి రెప్పలందు కన్నీరు దాగుండు

తరణి మబ్బులందు దాగుకొనును

చెలమ ఇసుకలందు తలదాచుకొని యుండు

నీవు కొమ్మలందు నిలుతువమ్మ” – 79

అంటూ కోకిలను ప్రస్తుతిస్తూనే,

“నీకు తెలియదేమో నేనార్షకవినమ్మ

ఉపనిషత్తులన్న ఉత్సహింతు” – 132

“అమ్మ నీదు రాక ఔచితీవంతము

కూజితమ్ము వట్టి కూతగాదు

ఆశ్రమమ్ము జేరి ఆత్మలో పరమాత్మ

బడయుమనెడి ‘దివ్యవాణి’ తల్లి!”   – 158

అనటం భగవంతుని సందేశాలను అందుకునే నేర్పును సూచిస్తుంది.

“నీదు కూజితమ్ము నిజముగా నాకింత

సుఖము గూర్చునంచు చూడలేదు

ఏది యెపుడు సంభవించిన నయ్యది

అచ్యుతుని అనుగ్రహంబె తల్లి! – 177

అన్న పద్యంపై దానికి పూరకం.

“గుండెరావు నాకు గురువయ్యె తొలినాళ్ల

గోపదేవుడయ్యె గురువు పిదప” -62

అని సప్తర్షులు, సనకసనందనాదులవలె హర్కారే గోపదేవాదులను స్మరిస్తారు. గురువుల కృపవల్ల బ్రహ్మచర్యం సంపన్నమైతే మనసెరిగిన సతి ప్రమీల తన జీవిత భాగస్వామిగా గార్హపత్య జీవితాన్ని పుత్రపౌత్రాభివృద్ధి గావించి పునిస్త్రీగా వెళ్ళిపోయారు. వారికి స్మృతి చిహ్నంగా కృతి నొసంగి ధన్యులైనారు. ఈ విషయాలన్నిటినీ ఆత్మాశ్రయరీతిలో కోకిలకు చెప్పుకుంటారు కవి.

వ్యాసవిస్తర భీతివల్ల ఉదాహరించలేకపోయినా చదువరులు ఆ చవులన్నీ గ్రోలవచ్చు. దాదాపు రెండు వందల పద్యాల దాకా తమ జీవితంలో తారసపడ్డవారిని, గానకళా శ్రేష్ఠులను సాహితీ స్రష్టలను, కారుణ్యమూర్తులను తలచుకొంటూ నిత్య నివేదనలు సమర్పిస్తారు కెంపుగంటికి, తలిరుదిండికి తమ తదుపరి గమ్యమైన వానప్రస్థ విశేషాలను తెలుపుతూ, వానప్రస్థాశ్రమ దిశానిర్దేశనానికి ‘దివ్యవాణి’ రూపంగా పికరాణి వచ్చిందని భావించడంతో కవి కావ్యరచనా సంభావ్యత పరిపుష్టమవుతుంది.

కావ్యారంభం లౌకికంతో మొదలుపెట్టి చివరికి చేరేసరికి తాను దర్శించిన అనేక పార లౌకిక విషయాలను అక్షరీకరించి ఆలోచనామృతంగా అందిస్తారు పాఠకులకు ఆధ్యాత్మికవేత్త, ఆర్షకవి మసన చెన్నప్పగారు.

చివరి పద్యంలో ఇలా అంటారు :

“అశ్వమై వెలుంగు విశ్వమ్ము చూడంగ

ఎక్కి తిరుగువారమెంతో సేపు

నిజము దెలియ బ్రహ్మ నిష్ఠులకదియెప్డు

‘హయము’ విడువదగినదమ్మ పికమ!” – 306

ఆచార్య మసన చెన్నప్పగారితో నాకు ఇటీవలనే పరిచయమేర్పడినా అది జన్మజన్మాల బంధమనిపించింది. వారి సౌమనస్యం అనుభవైక వేద్యం. ఈ కావ్యానికి ముందుమాట రాయమని వారాదేశించటం నా అదృష్టం తప్ప అర్హతవల్ల కాదని నాకు తెలుసు. నన్ను ఈ కావ్యానికి ముందుమాట రాయమని చెన్నప్పగారడిగినప్పుడు విస్మయుణ్ణయ్యాను. ఎందుకంటే వారి వేదోపనిషత్తులను మథించిన పాండిత్యం ముందు నా శ్రుత పాండిత్యం గరికపోచకు సరిగాదు. కానీ వారికి నాపై ఇంతటి అవ్యాజమైన అభిమానం ఏర్పడటం దైవ సంకల్పం. బహుశః వారిని నా పుస్తకాల శీర్షికలు గొంత్తెత్తిన కోయిల, మహెఫిల్లో కోయిల, శార్వరిలో కోయిల, ఎలకోయిల పాట ఆకర్షించి ఉంటాయనుకంటాను.

ఏది ఏమైనా ‘కోకిల’ పేరుతో ఆచార్య మసన చెన్నప్పగారు వెలువరిస్తున్న ఈ పద్యకావ్యం ఒక కొత్త లోకానికి నాంది అనిపిస్తుంది. వారి జీవితానుభవాలు, చేరుకున్న గమ్యాలు, చేర్చిన మహానుభావులు ఇలా ఆచార్య మసన చెన్నప్పగారి సాకల్య సాఫల్య జీవన చిత్రణ ఈ పద్యకృతి ‘కోకిల’ అనడంలో సందేహం లేదు. వారికి అభినందనలు మరియు కృతజ్ఞతలు.