శ్రీరామనామ మహిమ:- ఆ నామానికి గల శక్తి అమోఘమైనది, మన దేశంలో నూతన సంవత్సరాది పండుగల తర్వాత ఘనంగా జరుపుకునే పండుగ శ్రీరామనవమి.భారతీయ సంస్కృతిలో భగవంతుని సేవలను అనేక రూపాల్లో ఆరాధిస్తూ వైభవంగా పండుగలను జరుపుకోవడం మన సంప్రదాయం. శ్రీరాముణ్ణి సేవించడం, పూజించడం సర్వ సంపత్తులను ఇస్తుంది. శ్రీరామనామము మానవునికి ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. “శ్రీరామ రామ రామేతి రమేరామే మనోరమే” అని మూడుసార్లు స్మరించినంతనే ఒక్క విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ ఫలితమే కాదు, అబేధ స్వరూపులైన మీ వల్ల భక్తులకు శివ సహస్రనామ ఫలితం కూడా లభిస్తుందని సాక్షాత్తు పార్వతిదేవికి మంత్రోపాసన చేశాడట ఆ పరమశివుడు.
‘రమ్’ అనే ధాతువు నుండి ‘రామ’ శబ్దం ఉద్భవించింది. ‘రమ్’ అంటే ఆనందపెట్టుట , సంతోషపెట్టుట అని అర్ధం. “రమయతి సర్వాన్ గుణైరితి రామ” అంటే సద్గుణాలతో అందర్ని రమింపచేయు వాడు కనుక రాముడని, “రమంతే ఆస్మిన్ సర్వే జనాః గుణైరితి రామ” సర్వజనులను సద్గుణాలచేత రామునియందు రమించుచున్నందుకు శ్రీరాముడని తెలుస్తున్నది.
‘రామ’ శబ్దం మహోన్నతమైందీ. రమణీయమైన దీనూ, సకల ప్రజానీకానికి నిత్య జీవితంలో ఆహ్లానందాన్ని, మోక్షాన్ని కలిగించే పవిత్రనామం. ‘రామ’ అనే పలుకు అఖండ దివ్యతారక మంత్రం. శ్రీరామనామం మహాసారవంతమై మధురమైనది. యుగయుగాల నుండి తపోనిరతులైన మహర్షులకు దర్శనం కలుగజేయుట శ్రీరామావతార రహస్యాలలో ఒకటి. శ్రీరాముని చరిత్ర ఎంత ఉదాత్తమైందో,’రామనామము’ అంతటి దివ్యమైంది. శ్రీరాముని నమ్ముకున్నవారికి భయం పరాభవం ఉండదని రామాయణం ఉద్భోదిస్తుంది.
మానవుడు తమ వ్యక్తిగత జీవితాన్ని సమాజ సమగ్రాభివృద్ధికి అనుగుణంగా ఏవిధంగా మలచుకోవాలో చాటి చెప్పే ప్రవర్తనా నియమావళియే రామ చరితము. శ్రీరాముడు ధర్మాన్ని ఎరిగినవాడు దానిని అనుష్టించినవాడు శ్రీరాముడు ధర్మస్వరూపుడే. శ్రీరాముని యొక్క జీవితంమొత్తం ధర్మ ప్రతిష్టాపనకే వినియోగింపబడింది. తన ధర్మాన్ని తన వారి ధర్మాలను జీవులందరి ధర్మాలను కాపాడిన వాడు శ్రీరాముడు. “వ్యసనేషు మనుష్యాణాం భృశం భవతి దుఃఖతః ఉత్సవేఘచ సర్వేషు పితేవ పరితుష్యతి” ప్రజలలో ఎవరికైనా ఆపదలు కలిగినపుడు తనకే కలిగినట్లు దు:ఖించేవాడు. ఒకరికి ఆనందం కలిగితే తండ్రివలె సంతోషించేవాడు సర్వకాల సర్వదేశ సర్వప్రజలు ఆచరించదగిన నీతి, ధర్మం, సత్యం జీవిత విధానం రామాయణంలో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. శ్రీరామచరిత ఆదికవి వాల్మీకి మహర్షి హృదయాంతరాళం నుండి పెల్లుబికి వచ్చిన రసరమ్య కావ్యం. రామాయణం ధర్మసూక్ష్మాలు జీవిత సత్యాలతో నిబిడీకృతమై ఉన్నది. సత్యధర్మాలను పాటించటం మానవుల కర్తవ్యమని ధర్మ రహితమైన కామ సేవనం, ధర్మ సహితమైన అర్ధకామ సేవనం మానవత్వంగా ఉంటుందని రామాయణం మనకు సందేశమిస్తుంది.
భద్రాచల విశిష్ఠతః శ్రీరామావతార తత్త్వం సకల జనామోదమైనది. ఆచరణ యోగ్యమైనది.
ఎక్కడ భక్తి ప్రపత్తులు వెల్లివిరుస్తాయో, ఎక్కడ పవిత్రతతో భగవంతుని నామధ్యానం – స్మరించబడుతుందో, ఎక్కడ భక్తుల హృదయాలలో దైవ భక్తి నెలకొని ఉంటుందో అక్కడ భగవంతుడు కొలువై ఉంటాడు. అటువంటి స్థలమే పుణ్య స్థలం శ్రీరామచంద్రుని క్షేత్రాలలో అత్యంత వైశిష్ట్యం గల క్షేత్రం ‘భద్రాచలం’. భద్రుడు (రాములు) అచలుడు(కొండ) రాముడు కొండపై నెలవున్నాడు. కాబట్టి ఈ క్షేత్రం ‘భద్రాచలం’గా ప్రసిద్ధి చెందింది. శ్రీరామచంద్రుడు తన వనవాస జీవితం ఇక్కడ గడపడమే ఈ క్షేత్రం యొక్క విశిష్టత.
దశావతారాలలో శ్రీరామావతారానికున్న విశిష్టత ప్రత్యేకమైంది. వేద వేద్యుడైన శ్రీ మహావిష్ణువు దశరథ కుమారుడై అవతరించినందుకు, వేదాలే రామాయణంగా ఉద్భవించాయని ప్రతీతి. శ్రీరాముని చరితము మహిమాన్వితం అమృత తుల్యము.
శ్రీరాముడు సత్యపాలకుడు ధర్మాచరణం తప్పనివాడు అతని సద్గుణాలన్నీ మానవులందరూ నిత్యజీవితంలో అలవర్చుకోవాలి. సత్యధర్మాన్ని, మానవ జీవిత లక్ష్యాన్ని, ఆదర్శజీవితం మానవ లక్ష్యమన్న సత్యాన్ని, ధర్మాన్ని ప్రబోధించేదే శ్రీరామావతారం. శ్రీరామ కథ యుగాలు మారినా, తరాలు మారినా సూర్యచంద్రులీభూమ్మీద ఉన్నంతకాలం నిలిచి ఉంటుందని ఆదికవి వాల్మీకి ప్రవచించాడు.
శ్రీరామ నామాన్ని ఉచ్ఛరించేటపుడు ‘రా’ అనగానే మన నోరు తెరుచుకొని మనలోపలి పాపాలన్నీ బయటకు వచ్చి ఆ రామనామ అగ్నిజ్వాలలో పడి దహించుకుపోతాయని, ‘మ’ అనే అక్షరం ఉచ్ఛరణలో మన నోరు మూసుకోవడం వల్ల పాపాలేవీ మనలో ప్రవేశించవని పండితుల వచనం.కలియుగంలో శ్రీరామనామం పరమోత్కృష్టమైనది. రామ నామ స్మరణ సకల పాపాలను పోగొట్టుతుందని సకల శాస్త్రాలు ఘోషిస్తున్నాయి.
చైత్రశుద్ధ నవమినాడు పునర్వసు నక్షత్రంలో కర్కాటక లగ్నంలో మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటలకు ‘అభిజిన్ము’ హుర్తంలో శ్రీరాముడు దశరథ మహరాజు-కౌసల్యలకు జగత్కల్యాణానికై జన్మించాడు. శ్రీరాముని లగ్నం భ చక్రంలో నాల్గవది, సహజ మాతృస్థానం, పదహారు కళలతో ప్రకాశిస్తూ మనసుకు ప్రాధాన్యత వహించే చంద్రుని రాశియైన కర్కాటకం. చంద్రుడు ఇటు కేంద్రంగా అటు కోణంగా పిలువబడుతున్న లగ్నంలో భాగ్యాధిపతియైన ఉచ్ఛదశ గురువుతో కూడి ఉండడం వల్ల సర్వలోకారాధ్యునిగా చక్రవర్తిత్వం ప్రసాదించింది. పురుషుని వైవాహిక జీవన సౌఖ్య ప్రదాత శుక్రుడని జ్యోతిష శాస్త్ర వివరణ కాగా, శుక్రుని ఉచ్ఛస్థితి కలగడంతో శ్రీమహాలక్ష్మి అంశతో జన్మించిన వైదేహి శ్రీరామచంద్రుని సహధర్మచారిణి అయ్యింది.
శ్రీరాముని జన్మకుండలిలో ఐదు గ్రహాలు ఉచ్ఛదశలో ఉండడం విశేషమైన విషయం. రవి గ్రహానికి మేషం ఉచ్ఛరాశో ఆ రాశిలో జన్మించడం అట్లాగే కర్కాటకంలో బృహస్పతి, తులలో శని, మీనంలో శుక్రుడు, మకరంలో కుజుడు ఉచ్ఛస్థితి ఉండగా శ్రీరామ జననం జరిగింది. పంచమ గ్రహాలు ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నట్లయితే అతడు సర్వలోకాలకు పరిపాలకుడైన అధినాయకుడు లోకనాయకుడైన శ్రీ మహా విష్ణువు అవుతాడని జ్యోతిషశాస్త్రం తెలుపుతుంది
మానవుడు ఈ భవ సాగరాన్ని తరించడానికి శుభదాయకమైన శ్రీరామ నామం పలుకని జిహ్వ-జిహ్వ కాదు. తరతరాలుగా యుగయుగాలుగా భక్తుల హృదయాల్లో కొలువై కోట్ల కొలది భక్తుల పూజలందుకొంటున్నాడు శ్రీరామచంద్రుడు.శ్రీరామ నవమి పండుగ భారతీయులందరూ పరమ పవిత్రమైన దినంగా భావించి, శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణ మహేోత్సవాన్ని అతివైభవంగా ప్రతి పట్టణంలో, పల్లెపల్లెల్లోనూ రమణీయంగా జరుపుకుంటూ శ్రీరాముని సేవలో తరించి ముక్తిని పొందుతారు.
సీతారామ కళ్యాణంలోనే జీవన హేతుకం, సకల దోష నివారణం ఉన్నది, సర్వసంపదలకు నిలయం, సకల జనలోక సంరక్షణమే శ్రీరామనవమి పండుగ పరమార్థం.
అదిగో! భద్రాద్రిలోని శ్రీరామచంద్రమూర్తి దివ్యసుందర విగ్రహం – భక్తజనులకు అలౌకికానంద పరవశులను చేస్తుంది. శ్రీరామ నామ సుధారూపమును గ్రోలి మన జన్మలను సార్థకం చేసుకుదాం పదండి.
‘రామా’ అని తలచినంతనే ముక్తినిచ్చే దివ్యధామము. అదిగో – అల్లదిగో.. గోదావరి తీరాన… భద్రాద్రి శ్రీరామచంద్రుని క్షేత్రాలలో అత్యంత వైశిష్ట్య ప్రాధాన్యత ప్రాశస్త్యము గల భద్రాచల దివ్యక్షేత్రం.
భక్త రామదాసు చెరసాలలో ఉండిపోయిన కారణంగా పూర్వం సీతారాముల కళ్యాణం మార్గశిర శుద్ధ పంచమినాడు జరిగినట్లుగా, అయితే తాను చెరసాల నుండి తిరిగి వచ్చాక చైత్రశుద్ధ నవమినాడు శ్రీరామ చంద్రుని పుట్టిన రోజు వేడుకలు, కళ్యాణ వేడుకలు ఒకేసారి జరిపించారు. అదే ఈనాటికీ ఆనవాయితీగా వస్తోంది. శ్రీ సీతారామ కళ్యాణము, రాముడు రావణున్ని సంహరించి అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చింది ‘శ్రీరామనవమి’ నాడే. ఆ మరునాడు దశమి శ్రీరామ పట్టాభిషేకం జరిగింది.
మన రాష్ట్రంలోని భద్రాచల క్షేత్రంలో సీతారామ కళ్యాణ మహోత్సవం అంగరంగ వైభవంగా జరుగుతుంది. శ్రీరామనవమి నాడు భద్రాచలంలో జరిగే రామ కళ్యాణము చూచి తరించాలేకాని వర్ణించతరముకాదు. లక్షలాది భక్తులు నయనమనోహరంగా జరిగే కళ్యాణ ఉత్సవంలో పాల్గొని తరిస్తారు. సకల లోకాల దేవతలకు శ్రీరామచంద్రుని దివ్యదర్శనం మహనీయంగా, నేత్ర పర్వంగా పట్టాభిషేక సమయాన తిలకించి పులకితులవుతారట.
శ్రీరామనవమి రోజున సీతారాముని, లక్ష్మణ, భరత, శతృష్ను,ఆంజనేయ సమేతంగా ఆరాధించి, వడపప్పు, పానకము నైవేద్యాలుగా సమర్పించాలి. శ్రీరామ పట్టాభిషేక సర్గమును పారాయణం చేస్తే సర్వ శుభాలు కలుగుతాయని, ఆరోజు రాత్రి జాగరణ చేసి, రామ నామ జపం చేస్తే రామ అనుగ్రహం కలిగి సర్వ గ్రహదోషాలు తొలగుతాయని శాస్త్రోక్తి. భద్రాద్రిలో సీతారామ కళ్యాణము చూచి తరించిన మానవ జన్మే జన్మ. త్యాగయ్య భక్త పోతన, కబీరుదాసు, అన్నమయ్య వంటి ఎందరో మహాపురుషులు, వాగ్గేయకారులు శ్రీరామసుధను తనివితీర గ్రోలి జన్మసార్థకం చేసుకొన్నవారే.
భద్రాద్రిలో ఏరోజు కళ్యాణం చేస్తారో అదేరోజు దేశమంతా సీతారామ కళ్యాణం జరుపుకుంటారు. రాముడు పుట్టిన రోజు సీతాకళ్యాణం చెయ్యటం మొదటి నుంచి ఆచారంగా వస్తున్నది. భగవంతుడు మానవుడయిన శ్రీరాముడిగా అవతరించాడు. సాక్షాద్విష్ణుస్వరూపుడైన శ్రీరామచంద్రుడు మూర్తీభవించిన కారుణ్యం. అటువంటి శ్రీరామచంద్రుని కరుణాసాగరంలో పునీతుల మవుదాం. శ్రీరామచంద్రుడు సీతాలక్ష్మణ సమేతుడై మనకి సకల సౌఖ్యాల్ని, మనశ్శాంతినీ ఇవ్వాలని మనసారా ప్రార్ధిద్దాం!
“మాంగళ్యంతంతునానేనా లోక రక్షణ హేతునా! కంఠేబద్నామి సుభగే సా జీవ శరదాం శతమ్! లోక రక్షణం కోసం మాంగల్య సూత్రాన్ని ముడివేస్తున్నానంటాడు. కాబట్టి, సీతారాముల కళ్యాణమనేది వాళ్ల ఆనందం కోసం కాక ప్రపంచ సౌఖ్యం కోసం మాత్రమే జరిగేదని భావం.
మంగళం కోసలేంద్రాయ / మహనీయ గుణాత్మనే.
చక్రవర్తి తనూజాయ / సార్వభౌమాయ మంగళమ్
-కావ్యసుధ (ఆర్. హరిశంకర్)
ప్రముఖ కవి, రచయిత
+91-9247313488
— గురిజాల రామశేషయ్య
-డా॥ సంగనభట్ల నరసయ్య