కవిత్వంలో హాస్యం పలికించడం, పండించడం ఆషామాషీ కాదు-పైగా “జాషువా కవిత్వంలో” అని అబ్బురపడే తరం కూడా లేకపోలేదు. నవరసాల్లో కరుణ, హాస్య రసాల పోషణ చాల కష్టం. ఈ రెండు జీవితంలో అనుభవించినవాడే కవి,కళాకారుడవుతాడు.హాస్యం మనిషిని ఆరోగ్యవంతం చేసే పరమౌషధం.
“నవ్వడం ఒక భోగం
నవ్వించడం ఒక యోగం
నవ్వకపోవడం ఒక రోగం”
అన్నారు “జంధ్యాల”.
కడుపారా నవ్వగల కవి చక్రవర్తి జాషువా.”అనేక ఇబ్బందుల్లో కూడా నవ్వగల ధీరోదాత్తుడు నాన్న”అని ఆయన చిన్న కూతురు ‘హేమాలతా లవణం’ అన్నారు.”మీ మీసాలపై నిలబెట్టవచ్చా?” అని ఒకరంటే “గుమ్మడికాయలను నిలబెడతా-సంపెంగనూనె వుంటే” అన్నారట తన “సెన్స్ ఆఫ్ హ్యూమర్” తో!
“కనబడవేమిర జగము కల్పన
చేసిన గారడీడ?అని ఆ బ్రహ్మను నిలదీస్తాడు.
నాలుగు మోములుం తలలు నాలుగు దాలిచి వత్తువేమొ!యీ
కాలము వారు మానిసి మొగం పద్మము కన్నవంచు జం
త్వాలయమందు జేర్తురు సుమా!కమలాసనా!స్రష్టవంచునీ
నాలుగు నోళ్లు మొత్తుకొనినన్ వినరొక్కరు విశ్వసించరున్”
అంటూ ఉక్రోషం,వ్యంగ్యంతో ప్రజల అజ్ఞానంపై చురక వేసారు.
“పేదరికం పెద్ద వింత విద్యాశాల.అందులోన లజ్జ గానపడదు అంటూ కన్నీళ్లను దైన్యంగా కాక,ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడం దళిత జీవిత అనుభవం నేర్పింది” అన్నారు.
చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకపోయినా, సన్మానాల్లో కొత్తబట్టలు కట్టుకుంటే,లోకులు ఆడిపోసుకునేవారు.అప్పుడు ఈ విధంగా స్పందించారు…
“కలవారిచ్చిన పట్టువస్త్రములతో గన్పట్టునన్ జూచి,శ్రీ
గల వాడీతడటంచు నల్వురన,నాకర్షించి, నా కన్న కొ
డ్కులు( జుట్టాలునూ డబ్బు లేదనిన
సంకోచింతురీనాటిక
న్యుల మాటేల?ప్రపంచమందు ఋతమున్ శుద్ధానృతాంబయ్యెడిన్!”
అని వాపోయారు.
మహిళాపక్షం వహిస్తూ-“అల్లుడు”ఖండిక లో ఈ విధంగా…
“పురుషాకారత నున్న జాలత నీలో
పుంస్త్యంబు లేకుండినన్
పెండ్లియాడిన భార్యల పిప్పిజేసి
తరుముచున్నవి పురుష భూతములు కొన్ని
స్త్రీత్వమిడి యట్టివాని శిక్షింపవోయి!”
సనాతనులు,పండితులు కోపగించుకొనేలా తన అధిక్షేప ధోరణితో ఈ విధంగా…
“నిన్ను చూపుమానుచు నేనర్చకుని వేడ
చూడమనుచు గుడిని చూపినాడు.
గుడికి బోయి చూడ గుండ్రాయివైనాడ
వెందుకిట్టిలైతి రేడ్పు వచ్చె
బ్రతికియున్న సాయిబాబెన్నడు గాడు
చావకున్న వట్టి సాయిబయ్య
తిరుమలేశుడైన తెలియడీ యుద్ధంబు
చావు బ్రతుకులోని సారమిదియ!”
కొంతకాలం ఆకాశవాణిలో కార్యక్రమ ప్రయోక్తగా పని చేసిన ఆయన,స్టేటస్ సింబల్ గా రేడియోను భావించే రోజుల్లో, ఆకాశవాణిపై ఇలా…
“నాల్గువందలిచ్చి నట్టిల్లు సగమిచ్చి
మెచ్చి చేతులార తెచ్చుకొంటు
రేడియో మెషీను చేడియా!దయచేసి
పాడకమ్మ!చలిది పాత పాట!”
కవులపై ఇలా ఘాటుగా వ్యంగాస్త్రం సంధించారు…
“నా కవిత్వంబునందు రత్నములు గలవు
వాని బెకలించి చూపెడు వాడు లేడు
కాలమిట్లున్నదని మొనగాడు వోలె
పలుకు కవిగాడ!యేటికీ స్వాతిశయము?
ఏవియా రతనంబులు!
నీవే పెకిలించి యట్లొనర్పగ
నీవలనన్ గాదా! యింక నీల్గెదవేలా?”
నేటి ఆధునిక కవులకు సైతం వర్తించే విషయమిది!
సుకవుల పక్షమూ వహిస్తూ,వారి సాధకబాధకాలను ఇలా తెలిపారు.
“కవిగాడి బ్రతుకు శ్రీరామ రామ
ఈ బిరుదముల్ ఈ గండ పెండేరముల్ దుప్పట్లక్కర
తీర్చునా?సుకవులెందున్ మందభాగ్యుల్ గదా!”
అని మధనపడ్డాడు.
ఇక పద్య కవుల కష్టాల గురించి-“కవిగా పుట్టడమే శాపం”అంటూ ఇలా వివరించారు,బాల్యంలో అవధాన సాధన చేసిన ఆయన!
“గణబాధ రవ్వంత గడచి ముందుకు సాగ
తగ్గవో!యని యతిస్థానమురుము
యతిని మచ్చిక జేసి యడుగు ముందుకు సాగ
ప్రాసంబు కుత్తుక బట్టి నిలుపు
ప్రాసవేదన దాటి పయనంబు సాగింప
భావంబు పొసగకిబ్బందివెట్టు
భావంబు పొసగించి పద్యంబు ముగియింప
రసలక్ష్మి కినిసి మారాము సేయు
ఇట్టి ప్రీతి బంధకములెల్ల గడచి
గట్టుకెక్కదనున్న వ్యాకరణ శాస్త్ర
మాదరింపదు శబ్ద మర్యాద గాన
రాక;కవిగాని బ్రదుకు శ్రీరామ రామ!”
దీపాల పిచ్చయ్య శాస్త్రి గారి పిలకతో ఆడుకున్న అపురూప స్నేహం ఆయనది.అప్పట్లో “జంటకవులు” గా ఇరువురు కవులు రాణించేవారు. ఆ సందర్భంలో తామిరువురు జంటకవులైతే ఏ పేరు పెట్టుకోవాలి అనే విషయంపై సుప్రసిద్ధమైన ఈ పద్యం ఈ విధంగా…
“నా పేరు ముందు నిల్వం
పాపంబదియేమొ జాషువా పిచ్చులగున్
నా పేరు చివర నిల్చిన
శాపంబిడినట్లు పిచ్చ జాష్వాలయ్యెన్”
అంటూ అందరినీ నవ్వించారు గుఱ్ఱం జాషువా గారు.
హాస్యప్రక్రియల్లో క్లిష్టమైనది పేరడీ ప్రక్రియ.”ఒక మాతృకకు అధిక్షేపాత్మకమైన,హేళనాత్మకమైన, హాస్యాత్మక విషయాంతరాలతో కూడిన అనుకరణ” అన్నారు తిలక్.
ఉత్తమ పేరడీ మూలానికి విధేయంగా వుంటూ, వస్తువుకు మాత్రం చోటు కలిగించాలి. మూలంలోని అపహాస్యం చేయదగ్గ అంశాన్ని వెతికి పట్టుకొని, దాన్ని ఉత్ప్రేక్షించి,పాఠకుని మూలరచనను గుర్తుచేసేట్లు వ్రాయగలగాలి.అప్పటిదాకా ఆ కోణంలో చూడని పాఠకుడి చేత “అవును.ఇది అతిశయోక్తిలా ఉంది.దీనిని వెక్కిరించవచ్చు” అనిపించేలా ఆమోదాన్ని పొందగలగాలి. కనబడ్డ ప్రతి రచనను చదువుతూ,దానిలో తనకు కావలసిన గుణం గురించి వెతుకుతూ వుండాలి. అందుకే తక్కువమంది కవులు సమకాలీన కవుల రచనలకు వేటినీ వదలకుండా, వాటికి పేరడీలు వ్రాసి,ఆ కవుల,పాఠకుల మెప్పు పొందారు.వికటకవిత్వం అనవచ్చు దీనిని.దీనికి విస్తృతార్థం వుంది. హాస్యం,వ్యంగ్యం,దూషణ,ఆభాస, చమత్కారం ప్రధానంగా గల కవిత్వమిది.
వారిలో పేరడీలకు ఆద్యుడు,
కవన్నవాడిననెవ్వడినీ కవ్వించక,నవ్వించక వదిలేవాడు కాని జలసూత్రం రుక్మిణీనాథ శాస్త్రి గారు,జరుక్ శాస్త్రిగా,వికటకవిగా గుర్తింపు పొందినారు. తన ఇంటిపేరుపై సైతం హాస్యంగా “H2O ను కనిపెట్టింది మా వాళ్లే” అంటూ చమత్కరించేవారట.
కఠినంగా వుండే పదాలు,సమాసాలతో పద్యాలను ఎత్తుకునే
జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు గ్రహీత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి శైలిపై ఇలా పద్యములనల్లారు.
కించిత్తిక్త కషాయషాడబ రసక్షేఫాతిరేకాతివా
క్సంచార ప్రచయావకాశాములలో కవ్యుద్ఘ!గండాశ్మముల్
చంచల్లీల నుదాత్త వాగ్గరిమతో సాధించి వేధించుమా
పంచారించి ప్రవహ్లికాకృతి కృతిన్ పాషాణపాక ప్రభూ!
పూర్ణముగ నిన్ను అవునని ముద్దిసేయ
రాదు,కాదని పట్టి పల్లార్చరాదు
గౌరవింపగ దగ్గ శిఖండివీవు
నీదు మార్గాన నీయంత నేత లేడు.
ఒక్కరు,ఇద్దరు కాదు,ఆనాటి ఉద్ధండులందరినీ దాదాపు ఆడేసుకున్నారు.
శ్రీ.శ్రీ.గారి “వస్తున్నాయ్ వస్తున్నాయ్ జగన్నాథ రథచక్రాలు” పై పేరడీ ఇలా…
లలాటాన కుంకుమాగ్ని,భుజం మీద మబ్బుదుబ్బు
కాళ్ళకింద కిర్రుచెప్పు,అంగోస్త్రం పొడుంకాయ
వ్యవధి లేని అవధానం వెళ్లిపోయిందెళిపోయింది
చెళ్ళపిళ్ల పద్యావళి చిలకమర్తి గయుడి కథా
వడ్డాదీ,పానుగంటి,బావినీళ్లు,బ్రహ్మసమాజ్
తాటికాయ నీటికాడ,ఫుల్లుమూను టాటాలూ
ప్రచారిణీ చింతామణి వెళిపోయాయ్యెళిపోయాయి
గిరజాలూ లాల్చీలూ, వల్లెవాటు కళ్ళజోళ్లు
టాగూరూ,పొడుగు రైక,
రిస్టువాచి,రోషనార
ఎంకిపాట,హనీడ్యూలు,కాంతం కథ,జలవైద్యం
టాల్మాడ్జీ,గృహలక్ష్మీ,లారెన్సీ,లాంగ్ ఫెలో
సాయ్ బాబా,ఫెవర్ బాబా వెళిపోయాయ్యెళిపోయాయి
చీరాలా పేరాలా, హోమ్ రూలు,మాగ్డోనాల్డు
ముద్దుకృష్ణ జ్వాలగోల అయిపోయిందయిపోయింది
మా కళ్ళ ముందు,కాళ్ళ ముందు వెళిపోయాయెళిపోయాయి
కపిలవాయి, గంధర్వా,స్థానం నటి,చలం వ్యధా
రాయప్రోలు దేశభక్తి,విశ్వనాథ విసురుళ్లూ
డాడాయిజం,ఇమేజిజం వెళిపోయా య్యెళిపోయాయి అంటూ పదాలతో కదం తొక్కేసారు.
ఉత్తమ పేరడీ మూలానికి విధేయంగా వుంటూ, వస్తువుకు మాత్రం చోటు కలిగించాలి.అందుకే పుట్టుకతోనే జరుక్ శాస్త్రికి ఉత్తమోత్తమ లక్షణం అలవడింది.
శ్రీ.శ్రీ.మహాప్రస్థానం లోని
“ఆనందం అర్ణవమైతే
అనురాగం అంబరమైతే
అనురాగపుటంచులు చూస్తాం
ఆనందపు లోతులు తీస్తాం”
దీనికి పేరడీగా..
“ఆనందం అంబరమైతే
అనురాగం బంభరమైతే
అనురాగం రెక్కలు చూస్తాం
ఆనందం ముక్కలు చేస్తాం”
అంటూ వ్రాసారు.
ఇక “నేను సైతం” కవితను ఇలా..
“నేను సైతం కిళ్లీ కొట్లో పాత బాకీలెగరగొట్టాను
నేను సైతం జనాభాలో సంఖ్యానొక్కటి వృద్ధి చేశాను”
“ఏ దేశ చరిత్ర చూసినా” కు
“ఏ కాకి చరిత్ర చూసినా ఏమున్నది గర్వకారణం”
“ప్రపంచమొక సర్కస్ డేరా”(పద్మవ్యూహంకు)
“కవిత్వమొక వర్కర్ బూరా”(తీరని దాహం కు)
ప్రసిద్ధమైన “తాజ్ మహల్ నిర్మాణానికి రాళ్ళెత్తిన కూలీలెవ్వరు” కు ఇలా..
“ఫిరదౌసి వ్రాసేటప్పుడు తగలేసిన బీడీలెన్ని”
“నడి నిశిలో తీతువు కూతా
పడిపోయిన బెబ్బులి వేటా
కర్రెక్కిన నల్లి నెత్తురూ
జుర్రేసిన వుల్లి కారమూ
చించేసిన కాలెండర్ షీట్
నపుంసకుడి థాట్ డెవలప్మెంట్
సామానోయ్ సరదా పాటకు!”
“తృళ్ళనిదీ కుళ్ళనిదీని
మళ్లినదీ వెళ్లినదీని
చచ్చేదీ లాభం లేనిది
ఈ జన్మకు పనికిరానిదీ
మనకెప్పుడు కలిసిరానిదీ
సామానోయ్ సరదా పాటకు!”
అంటూ “కావాలోయ్ నవ కవనానికి” కి పేరడీగా వ్రాసారు.(దీనిలో ఇంకా చాలా చరణాలున్నాయి)
“C, A, T-కేటువి నీవై
R, A, T-రేటువి నీవై
రాతగ్గ కవిత్వం నీవై
పోతగ్గ ప్రభుత్వం నేనై
తిగ్మాంశుని కిరణంలాగా
ఎగ్మూరు స్టేషన్ నీవై
మారు రంగు మణిలాగా
నోరులేను ముక్కును నేనై
కాలానికి ఆక్సిజన్ యిచ్చాం
ఎలాగో తగలబడి చచ్చాం”
అంటూ కూడా వ్రాసారు.
విశేషమేమంటే శ్రీ.శ్రీ.గారు “ఏవి తల్లీ నిరుడు కురిసిన” కు స్వయంగా ఆయనే పేరడీ వ్రాసుకున్నారు ఇలా…
“ఏవి తల్లీ నిరుడు మురిసిన
ఇనప రచయితలు?
కృష్ణశాస్త్రపు టుష్ట్రపక్షీ
దారి తప్పిన నారి బాబు
ప్రైజు ఫైటరు పాపరాజూ పలకరెంచేత?
ప్రజాస్వామ్యపు పెళ్లి కోసం
పండితారానాధ్యుడాడిన
వంద కల్లల పంది పిల్లలు
ఆంధ్రపత్రిక ఎక్కడమ్మా?” అంటూ!
కృష్ణశాస్త్రి గారి “శ్రావణం” లోని
“అసలు శ్రావణ మాస మధ్యమ్మునందు
కురిసి తీరాలి వర్షాలు కొంచెం కొంచెం
మేని రాలాలి తుంపరలేని,కానీ
ఉక్క మాత్రమేమాత్రముండరాదు” కు పేరడీగా..
“అసలు సిగరెట్లు కాల్చుట భాగ్యమై ఫ
దేడులవుతోంది ఎన్ని వూదేశినానో
నేడు సిగరెట్లు కాల్చను పాడను ఇంక
కరువు రోజులు అరువులివ్వరులె మనకు”
అని వ్రాసారు.
ఇదిలా ఉండగా…శ్రీ.శ్రీ.,ఆరుద్ర కలిసి జరుక్ శాస్త్రిపై వ్రాసిన పేరడీ చూడండి…
“గోల్డ్ వ్యామోహం చెడ్డది
మైల్డ్ వ్యాయామం శరీరమాద్యం ఖలుడ,
చైల్డ్ వ్యాపారం కూడదు
ఓల్డ్ వ్యూలను హోల్డు చేయకు డియర్ జరూ!”
“రుక్కునకు, ఆగ్రహము గల
ముక్కునకు,వినూత్న భాముఖలిత వాణీ
భాక్కునకున్,తెగ వాగెడు
డొక్కునకున్ ,సాటి లేని డుబుడుక్కునకున్!”
అంటూ సరదాగా…
“దోచేసేవాళ్లను ఏ
దో చేస్తుందని శివాశతో చూస్తుంటే
దోచేస్తుంది కదా కం
చే చేను మేసినట్టు లీ ప్రభుత జరూ!”
అంటూ సమకాలీన పరిస్థితులను తమ పేరడీలలో కూర్చారు కవులు!
ఆహా!ఆ కాలం కవుల మధ్య ఎంతటి సుహృద్భావం!ఎంతటి సహృదయత!అధిక్షేపణలను సైతం సరదాగా తీసుకుని,దీటుగా జవాబిస్తూ,హాయిగా నవ్వుకోవడం!ఈ కాలం వారికి అంత విశాల హృదయం ఉండటం లేదు.ఒకరినొకరు విమర్శించుకుంటూ, దూషించుకుంటున్నారు.
ఇక ఎన్నో పేరడీ పాటలు కట్టిన జొన్నలగడ్డ రామలింగేశ్వరరావు గారు
నేను సైతం నల్లరంగును “తెల్లజుట్టుకు రాసి దువ్వాను
నేను సైతం ఇంత చేసీ, ఇంత క్రితమే తిరుపతయ్యకు జుట్టునిచ్చాను”
అంటూ నవ్వించారు.
శ్రీ.శ్రీ. “ప్రతిజ్ఞ” పై ఇలా…
“అవాకులన్నీ చవాకులన్నీ
మహా రచనలై మహిలో నిండగ, ఎగబడి చదివే పాఠకులుండగ
విరామమెరుగక పరిశ్రమిస్తూ, అహోరాత్రులూ అవే రచిస్తూ
ప్రసిద్ధికెక్కిన కవిపుంగవులకు,వారికి జరిపే ‘సమ్’ మానాలకు, బిరుదములకు
దుశ్శాలువలకు,కర’తాళా’లకు ఖరీదు లేదోయ్” అంటూ కొంతమంది కవులపై గొప్ప సెటైర్ వేసారు.
“గజ్జెల మల్లారెడ్డి” గారి పేరడీ ఇలా సాగింది.
“ఇందిరమ్మ గుట్టు ఎరుగుట కష్టము
ధాతకైన వాడి తాతకైన
విబుధ జనుల వలన విన్నంత కన్నంత
తెలియవచ్చినంత తేటపరుతు
ఇందుగలదందులేదని
సందియము వలదవినీతి సర్వోపగతం
బెందెందు వెదకి చూచిన
నందందే కలదు ఇందిరా కాంగ్రెసునన్” అంటూ.
“పదవి వచ్చు వేళ పదవి
పోయెడి వేళ
ప్రాణమైన పదవిభంగమందు
కూడబెట్టినట్టి ‘కోట్ల’ రక్షణ యందు
బొంకవచ్చు నఘము పొందదధిప!”అంటూ ఈ విధంగా వ్యంగాస్త్రాలు సంధించారు.
జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు గారు కృష్ణశాస్త్రి గారి ప్రసిద్ధ కవిత అయిన “సౌరభములేల చిమ్ము(బుష్ప వ్రజంబు”ను ఇలా పేరడీ చేసి నవ్వించారు…
“జఠరరసమేల స్రవించు జఠరగ్రంథి
అడవిలో యేలనా వసించు అడవిపంది
ఏల పిచ్చికుక్క కరచు?కాకేల యరచు!”
“అరే ప్రకాశం/ఒరే గణేశం
ఆకలి లోకం పిలిచింది
పదండి ముందుకు/పదండి తిండికి
పోదాం పోదాం హోటల్ కి”
“సాహిత్యంలో,జీవితంలో విదూషక పాత్ర పోషించారు.ఒక్కో సూర్యుడు సమస్త జీవులకు తానొక్కడై తోచినట్లు, ఒక్కో కవిని ఒక్కోలాగా పేరడీ చేసారు.”ఎంత బాగా వెక్కిరించావురా!” అని
ధిషణాహంకారి విశ్వనాథ వారిచే మెచ్చుకోబడినారు.
“తనతో మాట్లాడితే నవ్వి,పొట్ట పగిలిపోవచ్చనే తెలిసి మాట్లాడుతున్నానని హామీ లిఖితపూర్వకంగా,
‘ససాక్షి’ కంగా ఇస్తే తప్ప,
మాట్లాడేవారు కాదట!
“సభా మర్యాద లేదని తెలుసు.మరొక స్వతంత్ర రచనతో అన్యోన్య మైత్రి కలది.వెర్బల్,స్టయిల్ అను రెండు రకముల పేరడీలు కలది.వికటకవిత్వం అనొచ్చు పేరడీని” అని వివరించిన
“మాచిరాజు దేవీప్రసాద్” గారు రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో కాగితపు కరువు ఏర్పడినప్పుడు,కాగితాలు ఎలా పొదుపు చేయాలో, అదెలా అసాధ్యమో చెప్పిన పేరడీ ఇది…
“లేవు లేవింక కాగితాల్లేవు లేవు
బిల్సుకయిన,అంటించు లేబిల్సుకైన
నోటుకైనను,ప్రాంసరీ నోటుకైన
లార్డులాంటి మా నోటీసు బోర్డుకైన
సరుకు దెచ్చిన పూర్ణాను స్వారమయ్యె
అంటే అడుగు మన గవర్నమెంటు స్టోరు
అయ్యయ్యో!లేదు చిన్న ముక్కైన
మంత్రి సెలవు రాయ, ప్రధాని రిజైను చేయ!”
“ఏ గీతం ఏ కాలంలో
సాధించినదీ పరిపూర్ణం?
ఏ ‘జలసూత్రం’ ఏ ‘కలవింకం’
చూపించింది యీ వికట కవిత్వం?
ఎగతాళుల యీ ప్రతిబింబం
ఈ భావం, ఈ కిష్కింధం
ఈ భాష్యం ఈ బాంధవ్యం” అంటూ తాను నిర్వచించిన వికటకవిత్వంపై కవిత వ్రాసారు.
“ఇంట యేర్కన్నా
సుస్తీ యొకింత జేయ
అసలు ఇంటికింజక్షనీయాలి అనును” అంటూ “తడాఖా” లో డాక్టర్ పై వ్రాసారు.
మద్రాసులో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు,తెలుగువారి కొరకు ‘ఆంధ్రామెస్’ పెడుతున్నారన్న వార్త తెలిసి,ఆశ్చర్యంతో ఇలా స్పందించారు…శ్రీ.శ్రీ.గారి అభిమాని అయిన ఈయన శ్రీ.శ్రీ.గారి
“నిజంగానే నిఖిలలోకం నిండుహర్షం వహిస్తుందా” కవితను పేరడీ చేస్తూ…
“నిజంగానే నిఖిల ఆంధ్రం
నిండు హర్షం వహిస్తుందా
భోజనానికి నిజంగానే భోగకాలం రహిస్తుందా
నిజంగానే నిజంగానే
నిఖిల ఆంధ్రం హర్షిస్తుందా
తినకముందే మొహంమొత్తే మోహన్ దాల్ నశిస్తుందా!” అని వ్రాసారు.
అలాగే “రహదార్లు” పై వ్రాసిన పేరడీ కూడా ప్రసిద్ధమైనది.
“హైరోడ్డులు అశోకుళ్ళై
చరిత్రమున ప్రసిద్ధికెక్కెను”
“లారీ రాజం,భారీబస్సు
రోడ్డురోలర్ బ్రెనగన్ కారీర్
ట్రాంకరూ ఏమైతేనేం
ఒత్తేయును టూత్పేస్టుల ట్యూబల్లే”
“ఏ రోడ్డు చరిత్ర చూసినా/ఏమున్నది గర్వకారణం?
రహదారి చరిత్ర సమస్తం
ధూళి దూసర పరిన్యస్తం
రహదారీ చరిత్ర సమస్తం
యాతాయాత జన సంయుక్తం
రహదారి చరిత్ర సమస్తం
పథిక వాహన ప్రయణసిక్తం
భూంకార గర్జిత దిగ్భాగం
చక్రాంగ జ్వలిత సమస్తాంగం
రహదారి చరిత్ర సమస్తం
పైజమ్మాలను పాడుచేయడం!”
“ఒక కారును వేరొక కారు
ఒక బస్సును వేరొక లారీ
చూచితే ఆ క్షణమందున
రూల్సన్నీ దాగును యెచట!”
“మిథునం” చలనచిత్రంతో ప్రఖ్యాతులైన శ్రీ రమణ గారి పేరడీలు నెమలిని మన జాతీయ పక్షిగా ప్రకటించినప్పుడు ఈ విధంగా..
శ్రీ. శ్రీ.గారిపై..
“నట్టడవిలోంచి
నయా దిల్లీకి
మహాప్రస్థానం
మరచిపోకు నేస్తం
నీ వాణ్ణి నేను
జాతీయ జంతువుని
మనిషిని!”
కృష్ణశాస్త్రి గారిపై..
“కరిమబ్బు మేనితో
స్వామి వచ్చే వేళ
చిగురాకు జొన్పాల
పురివిప్పి యాడేవు!”
తిలక్ గారిపై..
“నీ రెక్కల సవ్వడికి
సప్తతంత్రుల విపంచి
తూరుపు ఆకాశం నుంచి
మహాభినిష్క్రమణం చేసినప్పుడు!”
సి.నా. రె. గారిపై..
(ప్రాస కోసం భావాన్ని బలి పెట్టడానికైనా సిద్ధపడుతారు అంటూ..)
“జాతీయ విహంగం
సౌందర్య తరంగం
కాళిదాస కావ్య మరందం
పురివిప్పిన విపిన మయూరం!”
ప్రేమలేఖలు వ్రాసే శైలి ఎవరిది ఎలా ఉంటుందో;రైలు ప్రయాణం చేసినప్పుడు వారి మాటతీరు,ప్రవర్తనను బట్టి “రైలుబండిలో వైతాళికులు” అంటూ ధ్వన్యనుకరణ పద్ధతిలో వ్రాసి వ్యంగ్యాన్ని,హాస్యాన్ని పండించారు శ్రీ రమణ గారు.
“నండూరి సుబ్బారావు” గారిచే…
“సటైరులకు రెడీ రెడీ
స్వతైరులకు ఫెడి ఫెడి
శ్రీ రమణ ప్రతి పేరడీ
చిత్రోక్తుల గారడీ” అని మెప్పును పొందారు.చిత్రమేమంటే-వారి ఎంకి పాటల్లోని-“గుండె గొంతుకలోన కొట్లాడుతాది” లో గుండెను “గుండు” గా మార్చి పేరడీ చేసారు శ్రీ రమణ గారు.
ప్రజాకవి “కాళోజీ” గారు కూడా…
“ఏ దేశమేగినా ఎందు కాలిడినా
చూడరా నీ బొజ్జ పూడు మార్గంబు” అంటూ రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారి గేయాన్ని పేరడీ చేసారు.
‘కొండేపూడి నిర్మల’ గారి “వోణీ” కవిత…
“బాల్యపు పెళ్లి యింటికీ
యవ్వనం విడిది యింటికీ
పరుగులు తీసే చిత్తకార్తె వాన వోణీ అంటే..
ఆకతాయితనం తలుపులు మూసేస్తూ అడ్డుగడియలా వుంటుంది.
గాలాడక ఉక్కపోస్తున్న కొట్టుగదిలా వుంటుంది
మడిచీరతో మగ్గిపోయే ఛాదస్తపు హెచ్చరికలా వుంటుంది
మధ్యతరగతి బూర్జువా కొంపకి పెద్దపిల్లలా వుంటుంది
పుస్తకం బోర్లించిన గ్లాసులో నిలవనీళ్ల రుచిలా వుంటుంది
రోడ్డెక్కితే చాలు అదేదో ఎలక్ట్రిక్ పోల్ ఎక్కినట్లు
ఇంటిల్లిపాదీ ఎదురుచూడ్డంలా వుంటుంది
పాపా అనాలో, మేడమ్ అనాలో తోచనివ్వని
సందేహ సరసిలా వుంటుంది
గౌను మీద బెంగలా వుంటుంది
చీర మీద మనసులా వుంటుంది
ఓణీ ఓణీలానే వుంటుంది
ఓణీకున్న లాలిత్యమెప్పుడూ
ఓణీ గొంతు విప్పనట్లు వుంటుంది
బాణీ కట్టని పాటలా వుంటుంది/రాయని పద్యంలా వుంటుంది
ఇవ్వని ముద్దులా వుంటుంది/ఒక చంచలానంద సాయంత్రం అచ్చు ఓణీలానే వుంటుంది
నాభి మీద చెయ్యి వేసి నడుము చుట్టూ గిరికీలు తిరిగి/ఎద మీద వాలిపోతూనే/మెడ మీద కితకితలు పెట్టిన నైలాన్ జార్జెట్ ఇంద్రజాలంలా ఉంటుంది/అసలు కట్టిన తీరే గమ్మత్తుగా ఉంటుంది!”
పై కవితకు “తాడి ప్రకాశ్” గారు “విప్లవోణీ” గా చేసిన పేరడీ ఇలా…
“బాల్యపు సంకెళ్ళ ఇంటికి/యవ్వనం సూర్యోదయానికి నినదిస్తూ తిరిగే ఒంటరి గొంతు ఓణీ అంటే..
పెట్టుబడి తలుపులు మూసేస్తూ అడ్డగాడిదలా వుంటుంది/గాలాడక వుక్కపోస్తున్న వ్యవస్థలా వుంటుంది/మడి చీరతో మగ్గిపోయే ఫ్యూడల్ హెచ్చరికలా వుంటుంది/మధ్యతరగతి పెటీ బూర్జువా కొంపకి/మల్టీ నేషనల్ లా వుంటుంది
నినాదం బోర్లించిన దేశంలో నీరసపు కేకలా వుంటుంది
అడివంటే అదేదో విప్లవ జెండా పైకెత్తినట్టు కుర్రకారులా ఎర్రగా చూస్తారు/ఎత్తుగడలో,వ్యూహమో తోచనివ్వని/జంగిల్ ఇండియా జాలంలా వుంటుంది
సకల ఆయుధాలూ సంధించి/వ్యవస్థ కూలిపోతుందనుకున్నప్పుడు/ముక్కు సుబ్బారెడ్డి పిక్కబలం చూపినట్టు వుంటుంది
విప్లవోణీ ఎర్రగానే వుంటుంది/జెండా కట్టని కర్రలా వుంటుంది/పేలని గ్రెనేడ్ లా వుంటుంది/చిమ్మచీకటి కురిసినట్లుగా వుంటుంది
కుర్రాళ్లను బలవంతంగా ఎన్ కౌంటర్లకు ఒప్పిస్తూ/నాయకత్వపు నోట్లో చుట్ట తిప్పుకుంటూ/పిస్టల్ కున్న రోల్డ్ గోల్డ్ ట్రిగ్గర్ని/నొక్కుతున్నట్లు నటిస్తూనే/’రామ్మా రా’ అంటూ/విప్లవాన్ని పిలుస్తున్నట్లే వుంటుంది/అసలు తుపాకీ తిప్పిపట్టుకున్న తీరే గమ్మత్తుగా వుంటుంది!”
అత్యాధునిక కవి “రావూరి నరేష్,మలికిపురం” వారి హాస్య శతకం ఇలా సాగుతుంది..
“సంస్కృతంబు నేర్చుకొనిరి సంబరముగ
భార్యాభర్తలిరువురును బాగుగాను
దెబ్బలాడెడి వేళలో జబ్బ చరిచి
దైవకార్యము తలచె నందరికి-హ హ్హ!”
సంస్కృతం నేర్చుకుని,భార్యాభర్తలిరువురూ వ్రత విషయమై పోట్లాడుచుండగా,ఇరుగుపొరుగు వారికి ఆ మాటలుమంత్రాల్లా వినిపించాయిట!
“వ్యాస సంగ్రహం:-“
కవిత్వంలో హాస్యం పలికించడం మామూలు విషయం కాదు.నవరసాల్లో కరుణ,హాస్య రసాల పోషణ చాల కష్టం.హాస్యం మనిషిని ఆరోగ్యవంతం చేసే ఔషధం.
ఆధునిక కవిత్వంలో “పేరడీ” ప్రక్రియ ద్వారా హాస్య,వ్యంగ్య ధోరణులను పండించిన వారిలో ప్రసిద్ధులు జరుక్(జలసూత్రం రుక్మిణీనాథ శాస్త్రి) శాస్త్రి,మాచిరాజు దేవీప్రసాద్ గారు,శ్రీ రమణ గారు,జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వరరావు గారు,తనికెళ్ళ భరణి,అబ్బూరి వరద రాజేశ్వరరావు గారు వంటి వేళ్ళ మీద లెక్కించదగినవారు ఉన్నారు.జాషువా గారు కూడా హాస్య,వ్యంగ్య ధోరణిలో కవితలను అల్లారు.ఎక్కువగా శ్రీ.శ్రీ.గారి కవితలను చాల మంది “పేరడీ” చేసారు. విశేషమేమంటే..తన కవితలను కూడా తనే పేరడీ చేసుకున్నారు శ్రీ.శ్రీ. గారు.అలాగే ఆరుద్ర,శ్రీ. శ్రీ. గారు కలిసి జరుక్ శాస్త్రి గారిపై “పేరడీ” వ్రాసారు.ఈ విధంగా అలనాటి కవుల మధ్య విషయాన్ని సరదాగా తీసుకునే తత్వం,కవుల మధ్య సుహృద్భావ వాతావరణం ఉండేది.నేటి కాలంలో అటువంటి వాతావరణం కరువైందనే అనిపిస్తుంది.అత్యాధునిక కవిత్వంలో అడపాదడపా కనిపించే పేరడీలున్నాయి. కొండేపూడి నిర్మల గారి”వోణీ” కవితను “విప్లవోణీ” గా పేరడీ చేసారు తాడి ప్రకాశ్ గారు.
