కవితలు

నగరాల వెలుగుల్లో నీడలు పెరుగుతుంటే
గ్రామాల నిశ్శబ్దంలో బాధలు మోగుతుంటే
ఎందుకోసం సంబరాలు…
ఎవరికోసం ఈ సంబరాలు..!

మనుషుల మధ్య గోడలు ఎత్తుగా పెరిగిన వేళ
మానవత్వం పుటల్లో మౌనం చేరిన వేళ…
ఎందుకోసం సంబరాలు…
ఎవరికోసం ఈ సంబరాలు..!

మద్యము మత్తుకి బానిసై కుటుంబ-
సభ్యులను రోడ్డుపైన పడేస్తున్న వేళ…
ఎండిన డొక్కలతో అన్నం కోసం ఎదురుచూసే నిరీక్షణ కళ్లలో కారం పొడి చల్లిన వేళ…
ఎందుకోసం సంబరాలు…
ఎవరికోసం ఈ సంబరాలు..!

ఉద్యోగ అవకాశం కోసం తలుపులు తట్టే ఆశల్లో
మన్ను కొట్టిన వేళ…
పేదల బాధలు రుధిర గీతాలై పాడిన వేళ…
ఎందుకోసం సంబరాలు…
ఎవరికోసం ఈ సంబరాలు..!

ప్రకృతి కన్నీటి చుక్కలు నా సాహిత్య చేతి ద్వారా
సమాజ భవిష్యత్తును ప్రశ్నిస్తున్న వేళ…
నింకను పసిమొగ్గల నుండి ముసలి ముతక వరకు
అత్యాచారాలు చేస్తూ, దాడులు చేస్తున్న వేళ…
ఎందుకోసం సంబరాలు…
ఎవరికోసం ఈ సంబరాలు..!

ఒక్కసారి ఆలోచించండి…
ఒక్కసారి రేపటి ప్రపంచం కోసం ఆలోచించండి…

వేరెవరితో కాదు 
నేను నా మనసుతో మాట్లాడుతున్నాను!

మనసుతో మాట్లాడం కష్టమే 
మనకంటే తెలివిగా తెలవకున్నా తెలిసినట్లే మాట్లాడుతుంది !

రాజుల మెప్పించవచ్చు 
మనసును మెప్పించడం కష్టం 

ఐనా ఎవరితో మాట్లాడినా
మాట్లాడకున్నా
 మనసుతో మాట్లాడితే ఉప్పస ఊరట !
బాల్య కౌమార యౌవ్వన వృద్ధాప్య మజిలీలు ఈ శరీరానికే 
మనసుకేం లేదు 
అమృతం అమాతంగా ఎపుడు తాగిందో !!

చిన్నతనం గడిచినా ఆ బుద్ది లేనితనం మనసుకు పోనే పోదు 
ఇంకా ఇప్పటికీ పచ్చిగా పైలా పచ్చీసే
మాయల మరాఠి మనస్సు !!

డీలాపడితే 
సాహంసం శాయరా —
అనుకున్నది దొరుకుతుందిరా 
కథలు చెప్పి ఉరికించేది ఊరించేది మనసే

మనసు మనతో మాట్లాడుతు 
మాట్లాడుతూ మెల్లిగా 
నిద్రలోకి తీసుకెలుతుంది 
అమ్మలగన్న అమ్మలాంటి అమ్మ మనసు 

మనసు దేశం గురించి చెపుతుంది
ప్రపంచ యుద్దాల గురించి
చమురు చమురుగా మాట్లాడుతుంది

మాటపడి పోయినా మనసు పడిపోకుండా ఎప్పటికీ బలం బలగం!
బ్రహ్మముహూర్తంలో ధ్యానంకు కూర్చుంటే కుదరనీయక  లోకాన్నంతా పట్టించుకుని తిరుగుతుంది తిప్పుతుంది??

చంచల మనసును
ఏకాగ్రతగా కట్టేయడానికి ఏ తాడు ఇంత వరకూ ఎవరూ పేనలేదు
మనసన్నదే ముహూర్తం 
కాదన్నదే దుశ్శకునం

మనసుతో వేగలేంకాని 
ఎటూ పోకుండా చివరిదాకా మనతో ఏడుస్తునో నవ్వుతూనో ఉండేదే మనసు !

మనసు ఎవరో కాదు —
తానే మనం !
మనమే తాను !

ఏ వారం లేని వారమండి

మేము ఆడవారమండి

మాకు తిధి వార మాసాలు లేవండి

అన్ని వారాలు మావే నండి విరామం అంటూ ఎరుగని వారమండి

జీతం లేని పని వారమండి సంవత్సరమంతా మా పరివారమే నండి

ఎన్నో కలలకు ఎన్నో కళలకు సాకారమండి

జీవిత గమనం గమ్యం మేమే నండి

నిస్వార్ధ ప్రేమకు నిదర్శనం అండి అన్నింటికీ అంకురం మేమే నండి

జీవనయానంలో ఎన్నో సౌరభాలు వెదజల్లే సుమాలమండి

ఆడపిల్ల నుండి ఈడపిల్ల వరకు ఎవరూ కనలేని మనస్కుల మండి

అదేనండి…

మేము ఆడవారమండి …

“ఏదో అభిమానమండి”!!

కాలం నడిచి పోతున్నది
చరిత్ర గడిచి పోతున్నది
సంఘటనలకు సాక్షీభూతంగా నిలవడం తప్ప
ఏమీ చేయలేని కలం నిలిచి పోతున్నది.

భూగోళానికి అవతలి పక్కన బాంబుల పేలుళ్లు
ఆకాశానికి చిల్లులు పొడిచి నల్లని పొగ మేఘాలతో నింపుతుంటే
ఉగాది ప్రభాత వేళ తెరలు తెరలుగా కొండలపై అడవులపై
దిగుతున్న తెలిమంచు తెరలను దర్శించి మది పులకించలేకపోతున్నది

పేగుల మంటను చల్లార్చే రెండు రొట్టె ముక్కల కోసం
స్త్రీలు పిల్లలు లైన్లలో నిలబడి దేబిరిస్తున్న వేళ
పండుగ పూట పాక ప్రావీణ్యం బొబ్బట్ల పిండివంటలు
రుచులు రుచులుగా వండి వడ్డించలేకపోతున్నది

కూలిన గోడల ఇటుక రాళ్ల శిథిలాల నడుమ
కొసప్రాణాలేవైనా కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయేమోనని
అయినవాళ్ళ ఆశల లాంతర్లు అగ్గగ్గలాడి వెతుకుతుంటే
గుమ్మానికి మామిడి తోరణం కట్టే చేయి వణుకుతున్నది

కుప్పలు కుప్పలుగా శవాల గుట్టలు
తెల్లని బట్టల్లో చుట్టబెట్టి ఖననం కోసం
ఎదురు చూస్తున్న దృశ్యాలు కళ్ళకు గాయాలు చేస్తుంటే
కొత్త ఉడుపులు తొడుక్కోవడాన్ని మనశ్శరీరాలు తిరస్కరిస్తున్నాయి

గంధకపు గాలి గగన తలమంతా నిండి
దేహాలు కాలి కమిలిన కమరు వాసన ఖండాంతరాలు దాటి వస్తుంటే
వేపపూలతో కలిసిన మల్లెల పరిమళపు గాలిని
నాసిక ఇష్టంగా ఆస్వాదించ వెనుకాడుతున్నది

నిస్సహాయుల కనుల గూళ్ళలో నిద్రను చెదరగొట్టి
పీడకలలు స్థావరం ఏర్పరచుకున్నప్పుడు
సుఖనిద్రకు స్వాగతం పలుకలేక
కనురెప్పలు మూతపడనంటున్నాయి

భూమండలపు నలుదిక్కులా
అహంకారం, అభిజాత్యం అతిశయిస్తున్న వేళ
దురాశ, దురాక్రమణలు విచ్చలవిడిగా నర్తిస్తున్న వేళ
మానవత్వాన్ని మరిచిన వారి మదమణచి
దుశ్చర్యల దుఃఖ కారకుల దునుమాడి
యుద్ధకాంక్షల చెలరేగే పగల సెగలను పరాభవించి
మనిషి మనుగడే అంతిమ ధ్యేయమనీ
ప్రకృతి పరిరక్షణే పరమ ధర్మమనీ
చాటి చెప్పమ్మా నవ వసంతమా!
_**

పుట్టడం సహజం
చావడమూ అంతే
మధ్యకాలo అర్ధయ్యేసరికి
కళ్ళముందు పొద్దువాలి పోతుంది!!

ఈ మధ్యలో
ఎన్ని అక్షరాలు చెక్కాడో
అవే చరిత్రలో నిలబడే సూచీ స్తంభాలు!!

పూలదండలు
పురస్కారాలు పొగడ్తలు
కవికి కొత్త ఊపిరియే కానీ
ఊనిక కాదు కొలమానాలు కావు
దినపత్రిక మీద మురిపించే
ఒక రోజు బాక్స్ ఐటమ్ !!

కవి అంతిమయాత్ర లో
అతని పద్యాలలోని
పాదాలు గులాబీ రెక్కలై వీధుల గుండా చల్లబడుతాయి!

సిరచుక్కలు ఇకపై
గడ్డ కట్టుకుని పోతాయి
జీవితం శూన్యమా అన్నట్టు
కవి గారి డైరీ చివరి పేజీ అసంపూర్తి
గా బిగుసుకు పోతుంది!

ఆయన పుస్తకాలు పార్థివ దేహం దగ్గర
తలగడయై, కృతజ్ఞతగా ఒదిగి ఉంటాయి!
ఎవరో ఒకరు, పుటలు తెరిస్తే, బావురుమంటాయేమో ?

అంజలి ఘటిస్తూఎవరో అస్పష్టంగా చెప్పిన అమర్ రహే
పదాలు
డోలాయమానమై గాల్లో
ఊగిసలాడుతూనే ఉంటాయి !
ఒంటరిగా..
జై కొట్టే లోగొంతుకలయినా లేక!

కవీ!! బతికి ఉన్నన్ని నాళ్ళు
పుస్తకాల్లో తల ఇముడ్చుకుని
కూర్చున్నావు
ఇప్పుడు నీ గేయం మీద
జ్ఞాపకానివై నిలబడ్డావు!

ప్రజాస్వామ్యం కొరకు
శిర మెత్తి అన్యాయం మీది అరిచిన అరుపులు
నిరసన చెణుకులు క్రమంగా కవి కులం నుండి వెలివేయబడతాయి!

అయినా కవీ
నీ కలం లో పుట్టిన
పదాలు మౌన
విస్పోటనాలు!
దాని
అణుధార్మికత
మెదళ్ళలో
మెల్లిగా మొదలౌతుంది!
కవీ!

పిడికిలి బిగించి ఎదిగే ప్రతి క్షణం
శ్రమ జెండా ఎగరే ప్రతి వేళ..
హృదయం పలుకుతోంది
కార్మికుడే నిజమైన వీరుడు అని..!

కడుపు నింపే అన్నం వెనుక దాగిన కష్టాలను
ప్రతి ఇంటి నిర్మాణం వెనుక ఉన్న వారి
శ్రమ గాథలను పదాలుగా మలిచే
కలం చెబుతోంది..
కార్మికుడే సూర్యుడు ఈ భూమికి అని..!

వారి చెమట చుక్క పడిన నేలపై
మన జీవితం మొలకెత్తింది అని గుర్తుంచుకో..!
వారి అలసిన చేతులు ఆగిన క్షణంలో
ప్రపంచం నిలిచిపోతుంది అని గుర్తుంచుకో..!

ఖాళీ కుండతో అన్నం వండే మంటల్లో..
కడుపు ఆకలిగా ఉన్న రాత్రుల్లో..
వారి పేగుల చప్పుడు వినిపించిన ప్రతిసారి
హృదయం బద్దలవుతుంది

వారి చెమటతోనే నిలుస్తుంది సమాజం
వారి శక్తితోనే ముందుకు సాగుతుంది ప్రపంచం
కానీ…. ఏమీ ఆశించక
కుటుంబం నవ్వులే తనకు పండుగ అని
భావించే నిజమైన శ్రామికురాలు మహిళ..!

పొయ్యి వెలిగించే ప్రతి మంటలో
తన కన్నీళ్లను గుండెల్లో దాచుకుని
తన కలలు గిన్నెల్లో మరిగిపోతున్నా కూడా…
చిరునవ్వు మాత్రం తగ్గని నిజమైన
శ్రామికురాలు మహిళ..!

చెమట చుక్కలతో స్వప్నాలు నిర్మించే శ్రామికులకు
వందనాలు తెలియజేస్తూ అంతర్జాతీయ కార్మిక దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు

తొంగి చూస్తున్న జాబిల్లి ఇంట్లోకే,
వాయుదేవుని ప్రతిభాపాటవాలతో
వెలుగు లీనుతున్న
ఇంటి పైకప్పు చిల్లులగుండా…!

మెరుపుల తీగలు ఇంటి చుట్టూతా
సిరీస్ బల్బుల్లా ధగధగలాడుతూ
మల్లెపూల దండలా వేలాడుతు
చినుకు చినుకు అతుక్కుని
వసుధను వలపుల మంజరితో అలంకరిస్తుంటే…!!

కుక్కి మంచంలో విరిగిపోతున్న నడుము
అమ్మా అయ్యా అంటుంటే,
పొట్టనే అతుక్కుపోతున్న వెన్నుపూస
గజం లోతుకి వెళ్లిన కళ్ళు
ఏమి చేయలేక!!

తడిసిన చితుకులు
నానిన మెతుకులు
తడిసిన దుస్తులు
ఈ అలమటలతో తలపడి
ఆర్ద్రతలో బతుకుని
అధిగమించి ఆనందంగా గడపాలని !!

జలఖడ్గం విసిరినవల
తెంచాలని తుంచాలని
భారంగా మూసిన మనసు . ‌.‌‌..
బ్రతకాలనే కాంక్ష
బ్రతికించాలనే తపనతో
గుండె నిండా స్వప్నాలే
కంటోంది….!!

ఇంతలో దానికదే
హోరు సర్దుకుంది
జడివాన వెలిసింది
పొంగిన వాగులు
ఎగిసిన కెరటాలు
చేరాయి తమ తమ తావులు!!

పచ్చని చేలు
విరబూసిన పూల సువాసన
నాసికను హత్తుకుంటే
మత్తుతో మతిని చిత్తు చేస్తూ…
చల్లని పిల్ల గాలులు మేనిని తాకుతూ
ఎగిరే పక్షుల రావాలు
తిరిగే పశువుల గిట్టెల చప్పుళ్ళు
వీనుల విందు చేస్తుంటే!!

తుడిచిన అద్దంలా
నిర్మలమైన ఆకాశం
మిల మిల మెరిసే తారలతో
వసంతం పూయిస్తుంటే!!

లేవాలనే కోరిక బలీయంగా
అయినా లేవలేక
పై కప్పు పొక్కలోంచి
తదేకంగా చూస్తుంటే !!

బాధంతా బలమై మొలిచింది
వేదన మోదమై
చిలిపిగా చూస్తుంటే
దుఃఖం
సాంఖ్య యోగము వినిపిస్తుంటే
స్వర్గంలో నడయాడుతున్న ట్టు
అనుభూతి!!
ఆహా ఏమి చిత్రం !?
ఈ విచిత్రం ప్రకృతి వైచిత్రి కదా!!

ఇది నా స్వీయ రచన

మబ్బులు గ్రహణాలు
పట్టని ఇంటి సూర్యుడామే/
పొద్దుచుక్కన ముగ్గు పెట్టి/
సూర్యుడికే స్వాగతం
పలుకుతుంది

ఉదయపు ఉషస్సు/
బద్దకాన్ని తరిమే తేజస్సు/
వంటిల్లే అవధానాల అరుగు/
ఎన్నో కళలు మెళు కువలు/
భూగోళంలా తిరుగుతూనే ఉంటది

అగ్ని పోరాటాలు కత్తి యుద్ధాలు/
నిత్యవిధి కృత్యాలు/
ఎవరికీ భయాలు గాయాలు లేనియుద్ద మిది/
కమ్మని రుచులకు నాంది/
తొందరపాటో ఏమరుపాటో/
ఎప్పుడైనా చిన్నచిన్న గాయాలైనా/
వంటింటి వైద్యం పసుపు చాలు

చిరు చెమటల్లో
వర్షంలో తడిసిన భూదేవి/
పంటసిరుల్లా వంట రుచులు సిద్ధం

ఓర్పు నేర్పు కూర్పు సహజాతం/
ఇంటెడుపని ఆమే సొంతం/
ఇంటిని తీర్చిదిద్దడం సంతోషం/
అల్లరి ఆకతాయిలకు
శాంతి మంత్రం/
అసహనపు పెద్దల చెలిమి గీతం/
అతిథులకు అమ్మరూపం/
ఇంటతనకి ఇంధనం చందనం..

దేశాన్ని కాపాడే సైనికుడిలా/
ఇంటిభక్తి నింపుకున్న ఇల్లాలు/
ఇంటి గుట్టంతా గుప్పిట్లోనే/
కష్టాలు బాధలన్నీ కొంగు చివర ముడిలోనే

అలసిన సూర్యుడు
సంధ్యఒడిలో సేదతీరి/
అలల ఊయల నిద్రించినా/
ఎప్పటికో పడక చేరే
వెండి వెన్నెల/
అమవసలు లేని ఇంటి చంద్రుడామె

కడుపు నిండిన వాడికి
ఆకలి బాధ తెలియదు
యుద్ధం మొదలు పెట్టిన వాడికి
శాంతికి అర్థం తెలియదు
గుప్పెట్లో ప్రాణాలు
అంటే తెలియదు
నెత్తి మీద ఎప్పుడు
ఏ బాంబు పడుతుందో
ఎప్పుడు ఎవరికి మూడుతుందో
…ఏవీ తెలియవు
చోద్యం చూసే వాళ్లకూ
తెలియదు
సెల్ ఫోనుల్లో
రీల్స్ చూసుకుంటూ
కడుపు చల్ల కదలకుండా
బతికే వాళ్లకు
యుద్ధమంటే ఏవిటో
తెలియదు
యుద్ధమంటే
అమానుషత్వం
యుద్ధమంటే
అణచివేత
యుద్ధమంటే
ఊచకోత
యుద్ధమంటేనే
సర్వ నాశనం కావడం
యుద్ధమంటేనే
సర్వం కోల్పోవడం
పాపం అప్పటి వరకూ
బడి ఒడిలో
అమాయకంగా
పరుగులెడుతున్న
పసివాళ్ళకి
తెలియదు
గూగుల్ తమ లొకేషన్
యుద్ధ స్థావరంగా చూపిస్తుందని
తల్లి ఒడిలో ప్రశాంతంగా
నిద్రించే పసికూనకి తెలియదు
తాము కాలూనుకున్న
భూమి కింది
పొరల్లోని నూనె నిల్వలే
తమని పొట్టనబెట్టుకుంటాయని
అప్పటివరకూ
తమదనుకున్నదేదీ
తమది కాదని
సామాన్య జనానికీ
తెలియదు
యుద్ధతంత్రాలు
రాసే వాడికి తప్ప
ఎవరికీ ఏ నష్టం
కలుగుతుందో
ఎవరికీ తెలియదు
ఎవరికీ
అర్థం కాదు
యుద్ధమంటే ఏవిటో
అనుక్షణం
భయం భయంగా
గుండె దడగా
బతకడమంటే
ఏవిటో –
పోయిన వారి
ఆనవాళ్ల కోసం
బతికున్న వారి
జానెడు పొట్ట కోసం
దీనాతిదీనంగా
వెర్రిచూపులు
చూడడమంటే
ఏవిటో
యుద్ధం మొదలు పెట్టిన వాడికీ
యుద్ధం అవసరం అయిన వాడికీ
యుద్ధం వినోదం అయిన వాడికీ
తెలియదు
యుద్ధానికి ఎదురు నిలబడేవాడికి
మాత్రమే తెలుసు
ఆయుధపు మొన గుండెల్లో గుచ్చుకున్నవాడికి
శకలాలుగా చీలిపడ్డ మొండాల్ని
భుజాన మోసే వాడికి మాత్రమే తెలుసు
యుద్ధానికి ఎదురు నిలబడేవాడికి
మాత్రమే తెలుసు
శాంతి విలువ

పట్టణపు వెలుగుల వెంబడి నడిచాను
నీలి దీపాల నీడల్లో తిరిగాను
ఎత్తైన గోడల మధ్య
మనుషుల గుంపులు కనిపించాయి
కానీ… మనసుల జాడ మాత్రం దొరకలేదు.

చెరువు ఒడ్డున ఆకలి ఏడుపు వినిపించింది.
చిన్నారి కళ్లలో ప్రపంచం మునిగిపోయింది.
“మానవత్వం ఎక్కడ?” అని అడిగితే
జవాబు కాదు కన్నీరు మాత్రమే జారింది.

ఆసుపత్రి గడప వద్ద జీవితం తడబడుతుంటే,
డబ్బు లేక ప్రాణం ఆగిపోతుంటే,
చేతులు జోడించిన తల్లి వేదనగా అడిగింది
“మానవత్వమా… నువ్వూ ధనవంతులింటికే చేరావా?”

రోడ్డు మీద రక్తం కథ చెబుతుంటే,
చుట్టూ నిల్చున్న కళ్ళు కెమెరాలయ్యాయి…
ఒక్క చేయి ముందుకు రాలేదు
అక్కడే మానవత్వం మౌనంగా చనిపోయింది.

కులం గోడలు కట్టిన లోకం ఇది,
మతం కత్తులు దించిన కాలం ఇది,
అధికారపు అహంకారంతో
మనిషి మనిషినే దహించుకుంటున్న దృశ్యం ఇది.

ఇంట్లో తల్లిదండ్రుల నిశ్శబ్దం విలపిస్తోంది,
వృద్ధాశ్రమాలే వారి చిరునామాలయ్యాయి.
బయట ప్రేమను బోధించే వాక్యాలు,
లోపల బంధాలను బంధించే తాళాలు…

అందుకే…
ఈ భూమిపై నీ జాడ కోసం తిరిగి
నా అడుగులు అలసిపోయాయి, మానవత్వమా!

నువ్వింకా బ్రతికి ఉంటే
ఆకలికి అన్నం అయ్యి రా,
కన్నీటికి ఓదార్పు మాటగా మారి రా,
పడిపోయినవారికి తోడు నిలిచే భుజమై రా.

ఎందుకంటే
మనుషుల కోసం గోపురాలు కట్టిన ఈ లోకంలో,
మనసుల కోసం మాత్రం గుడి కట్టలేకపోతున్నారు…
మనిషి కోసం ఒక్క మానవత్వ హృదయం కూడా
కనిపించదు ఈ కాలంలో—
ఇంకా నిన్ను వెతకను…
ఎందుకంటే…
నువ్వుంటే
అది ఒక మనసులో కాదు—
మనిషిలో కనిపించాలి.