వ్యాసాలు

బెంగళూరులో మేమున్న అపార్ట్మెంట్ ఇరవై ఒక్క ఎకరాల స్థలంలో పచ్చని చెట్ల మధ్య పదమూడు వందల అపార్ట్మెంట్స్ తో అన్ని వసతులతో కూడి మినీ టౌన్ లాగా ఉంటుంది. మేము ఇక్కడికి వచ్చి పదిహేను ఏళ్ల అవుతున్నది మేము వచ్చిన సంవత్సరానికి గౌరమ్మ వాళ్ళమ్మ రేణుకమ్మ తో కలిసి పని వెతుక్కుంటూ ఇక్కడ పనిచేసే వాళ్ళ రికమండేషన్ తో మా ఇంటి తో కలిపి మూడు ఇళ్లల్లో పనికి కుదిరారు.
గౌరమ్మంటే పిలుపును బట్టి వయసును అంచనా వేయలేనట్టి ఇరవై రెండేళ్ల అమ్మాయి అంత వయసు అని కూడా అనిపించనట్లుగా బక్క పల్చగా చిన్న ఆకారం నల్లగా కళగల ముఖంతో అతి తక్కువ గా మాట్లాడుతూ ముఖంలో ఏ భావం కనిపించనీయనట్లు ఉంటుంది.
సొంత ఊరు షిమోగా అని, ఇక్కడికి రాకపూర్వం అక్కడే కాఫీ తోటల్లో పని చేసేవారట. కాస్త పొలం పుట్ర కూడా ఉండేదట ఇళ్లల్లో పనికి కుదరడం ఇదే మొదలు అని చెప్పారు. కన్నడ తప్ప మరో భాష రాదు వాళ్ళకు, మాకు కన్నడ రాదు అయినా భాషతో అవసరం లేకుండానే వారం పది రోజుల్లోనే మాకు, పనికి కూడా సొంత మనుషుల్లాగా అలవాటైపోయారు. ఇప్పుడు నేల్లాళ్లు మేమెవ్వరం లేకున్నా,ఇంటి తాళాలు గౌరమ్మకిచ్చి వెళ్తాము ప్రతిరోజు వచ్చి దుమ్ము ధూళి ఉంటే దులిపి ఇల్లు శుభ్రం చేసి వెళ్తుంది. అంత నమ్మకం పెంచుకున్నాము. తడుముకోకుండా ఒక క్రమ పద్ధతిలో చాలా శుభ్రంగా చక చక పనిచేసుకోపోవడం వారి నేర్పరితనాన్నిచూపిస్తుంది . గౌరమ్మలా కాకుండా వాళ్ళ అమ్మ రేణుక గలగల మాట్లాడుతూ వుంటుంది.ఊరు నుండి తెచ్చుకున్న అమాయకత్వంతో పాటుగా, నిజాయితీగా పనిచేయడమే తెలుసు వాళ్లకు. ఎప్పుడైనా పిల్లలకు నలతగా ఉంటేనో, వాళ్ళ నాన్నకు బాగో లేకుంటే గాని, ఇంకా ఏ ఇబ్బందులు కలిగినా వాళ్ళిద్దరిలో ఎవరో ఒకరు వచ్చి కొన్ని పనులైనా చేసి వెళ్లేవారు. కోవిడ్ సమయంలో కొన్ని రోజులు అపార్ట్మెంట్ వారు బయట నుండి పని వాళ్ళను అనుమతించలేదు ఆ సమయంలో తప్ప మరెన్నడు సెలవు పెట్టింది లేదు. ఈరోజు వరకు అలా జరుగుతూనే ఉన్నది.
ఇంతకీ ఇంత ఉపోద్ఘాతం గౌరమ్మ గురించి కొంత చెప్పాలని. తన గురించిమాకు తెలిసిన విషయాలు ఏవైనా రేణుకమ్మ చెపితే తప్ప గౌరమ్మనోటి వెంట వాళ్ళింటి విషయాలు ఇంతవరకు వినలేదు. పదహారేళ్లకే బంధువుల పిల్లవాడికిచ్చి గౌరమ్మ పెళ్లి చేశారట . వెంట వెంటనే ఇద్దరు మగ పిల్లలు భర్త నుండి ఎలాంటి సహాయం లేకపోగా తాగుడు తిరుగుడు లాంటి వ్యసనాలు ఉన్న అతడు గౌరమ్మను వేధించడమే గాక, ఆ పిల్ల కూలి నాలి చేసి సంపాదించిన డబ్బులు కూడా లాక్కొని మళ్లీ ఏ ఆర్నెల్లకో ఇంటి ముఖం చూసేవాడట. అప్పుడప్పుడు ఎక్కడో పనిచేస్తున్నట్లు చెబుతూ కొడుకు చేతిలో పెట్టే డబ్బులకు అతని తల్లిదండ్రులు కూడా మోసపోయారు. పెళ్లయ్యాక ఆ కాస్త కూడా లేదు, వాళ్లు చేయగలిగింది కూడా ఏమీ లేదు కనుక కలోగంజో కలిసే తాగుదామని గౌరమ్మను పిల్లలను వారి దగ్గరే ఉంచుకున్నారు. కానీ అది ఎక్కువ రోజులు జరగలేదట ఉన్న కాస్త భూమి అప్పులకు పోగా, ఈ పెద్ద వయసులో ఊరు వదిలి రాలేమన్న అత్తమామలను వదిలి, గౌరమ్మ వాళ్ళ అన్న సలహా పై తల్లిదండ్రులను తోడు తెచ్చుకొని ఇద్దరు పసిపిల్లలతో బ్రతుకు తెరువు వెతుక్కుంటూ బెంగళూరు చేరింది. గౌరమ్మ అన్న బెంగళూరులోనే బేల్దారు పనులు చేసుకుంటూ భార్య ముగ్గురు పిల్లలతో ఉంటున్నాడు. తన కోడలు నేత్ర చాలా మంచి అమ్మాయిని రేణుక చెబుతూ ఉంటుంది. తన పిల్లలతో పాటు గౌరమ్మ పిల్లలను కూడా చూసుకుంటూ, వీళ్ళు పనులు చేసుకుని నాలుగు రాళ్లు సంపాదించుకుని కుదుటపడేందుకు అవకాశం కల్పించింది ఆమె.
ఒక సంవత్సరం తర్వాత గౌరమ్మ తనకు సహాయంగా, తీసుకొచ్చుకున్న అమ్మానాన్నలతో కలిసి వేరే ఇంటికి మారింది. సంవత్సరం తిరిగే సరికల్లా ఇల్లు గడుపుకుంటూనే గౌరమ్మ మా సహాయంతో పోస్ట్ ఆఫీస్ లో అకౌంట్ ఓపెన్ చేయించుకుని పిల్లల పేర్లతో కొంత డబ్బు జమ చేయసాగింది. చిట్లు కట్టుకుంటూ , అవసరాలకు చిట్లు పాడుకుంటూ డబ్బులు ఆదా చేసుకోవడం, అవసరాలకు అందుకోవడం సాధారణంగా వాళ్ళందరూ చేసే పని కానీ గౌరమ్మ ఎందుకో వాటి జోలికి పోలేదు. క్రమంగా మరో నాలుగు ఏళ్లలో ఇంకో నాలుగిళ్లకు పనికి కుదిరారు. పనుల్లో మార్పు లేదు కానీ టైం అడ్జస్ట్మెంట్స్ అంతే. మా ఇంట్లో పనికి చేరిన తొలి రోజు నుంచి ఉదయం టిఫిన్, మధ్యాహ్నం భోజనం గౌరమ్మకు మా ఇంట్లోనే, ఆయా సమయాల్లోనే తను పనికి వస్తుండటం వలన తనను పక్కనపెట్టి మేము తినలేక అలా ఏర్పాటు జరిగింది. పని ఎంత శ్రద్ధగా చేస్తుందో అంతే శ్రద్ధగా పిల్లలను చదివించుకుంటున్నది. గవర్నమెంట్ పథకాల రూపంలో అందిస్తున్న సహాయాన్ని ఓపిగ్గా తిరిగి సాధించుకుంటూ, తన కష్టానికి ఆధారంగా చేసుకుని ఉన్నంతలో పండుగలు పబ్బాలు, పుట్టినరోజులు అన్ని వెలితి లేకుండా జరుపుకుంటుంది .
పనిలోకి చేరకముందే అడ్వాన్స్ అడగడం నెలకు ముందే పై నెలలో చెల్లుపెడతామంటూ అప్పులు తీసుకోడాలు సర్వసాధారణం కానీ ఎటువంటి పరిస్థితుల్లో కూడా జీతం తప్ప అది కొన్ని ఇళ్లల్లో వెనుక ముందుగా కూడా ఇస్తుంటారట. ఎలా మేనేజ్ చేసుకుంటుందో గానీ అవసరం అని పది రూపాయలు ఎవరిని అడిగింది లేదు. నా వసతిని బట్టి రెండు వేలో మూడు వేలో అప్పుడప్పుడు చేతిలో పెట్టడం తప్ప అంతకుమించి నేను ఇచ్చింది కూడా లేదు. మిగిలిన ఇళ్ళ విషయం నేనెప్పుడూ అడిగింది లేదు తను చెప్పింది లేదు. మా ఇంటికి బంధువులు వచ్చివెళ్లేటప్పుడు మాత్రం గౌరమ్మ చేతిలో ఎంతో కొంత పెట్టేవారు. జీతం కాక ఇవేతనకు అదనంగా అందే డబ్బులు. చిన్న కుటుంబాల నుండి కోటీశ్వరుల వరకు అప్పులపై సంసారాలు జరుపుతున్న మేధావులకు ఈ విషయం ఎలా అర్థమవుతుంది. ” ఆకాశానికి ఆశల నిచ్చెనలు వేస్తూ, తృప్తి లేక ఎండమావులవెంట దాహం తీర్చుకునేందుకు పరుగులు పెడుతున్న వాళ్లకు “గౌరమ్మను గురించి ఎంత చెప్తే అర్థమవుతుంది. అప్పుడప్పుడు కనబడి వేధించే భర్త, అనారోగ్యంతో తండ్రి, చదువుకుంటున్న పిల్లలు, ఇంటి అద్దె, నిత్యవసరాలు ఇన్నింటినీ ఎలా నడుపుకుంటూ వస్తున్నది అనే విషయం ఒక ప్రశ్న గానే ఉండిపోతుంది.
ఏడెనిమిదేళ్లుగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న గౌరమ్మ నాన్న ఈ మధ్యనే చనిపోయాడు. బంధువుల అందరి మధ్య అన్న వదినల సహాయంతో అన్ని కార్యక్రమాలు గౌరమ్మ జరిపించింది. ఒకరోజు రేణుక కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ ఏ రోజు వాళ్ళ నాన్నను విసుక్కుని ఎరుగదమ్మ గౌరమ్మ, కోరినవి చేసి పెడుతూ అడిగినవి తెచ్చిస్తూ , వైద్యం చేయించడంలో గాని, ఎక్కడా అలక్ష్యం చేయకుండా ఇన్ని రోజులు ఇంకో పసిబిడ్డ లాగా చాకింది . అని రేణుక చెబుతుంటే, అన్ని వసతులు వున్న ఇళ్లల్లో కూడా వయసుడిగిన పెద్దలకు ఈ మాత్రం ఆదరణ దొరకడం లేదు కదా అనిపించింది.
శుభ్రమైన డ్రస్సులో ఎప్పుడూ కడిగిన ముత్యంలా ఉంటుంది గౌరమ్మ. అన్నట్లు ఇప్పుడు తన వయసుముప్పైయేడు సంవత్సరాలట గౌరమ్మ విషయంలో వయసు నిలిచిపోయిందా! అన్నట్లు పనికి చేరిన మొదటి రోజు ఎలా ఉందో ఇప్పటికీ ముఖంలో కనిపించే కాస్త అలసట తప్ప అలానే ఉంది. ఒక్క తెల్ల వెంట్రుక కూడా లేకుండా నల్లని జుట్టు నూనె పెట్టి నున్నగా దువ్వుకొని జడ వేసుకుంటుంది. ఊహ తెలిసినప్పటినుండి “స్ట్రెస్ “తో పదహారేళ్లకే నెరసిన వెంట్రుకలతో తలకు రంగు వేసుకోవాల్సిన పరిస్థితుల్లో ఉన్న ఇప్పటి పిల్లలు,నవ నాగరిక సమాజం తెలుసుకోవలసినది ” ఎవరో వస్తారని ఏదో చేస్తారని” ఎదురు చూడకుండా తన స్వశక్తికి పదును పెట్టుకున్న అతి సామాన్యమైన ఆడపిల్ల గౌరమ్మ. తన బాధలకు,సమస్యలకు కారణాలు ఏమైనాప్పటికీ, “తాను మోస్తున్న బాధ్యతలు, బంధాలు కేవలం తనవే “అన్న ఆలోచనే గౌరమ్మకు బలం కాగా, వాటిని ఎంతవరకు, ఏ విధంగా చక్కపరచుకుంటూ పోగలను అనేదే ఆమె ధ్యేయం. ఈ ప్రయాణంలో ఎవరి మెచ్చుకోలు తనకు అవసరం లేదు, విమర్శలకు చోటు ఇవ్వదు . గౌరమ్మ జీవిత ప్రయాణంలో నమ్మక తప్పని సత్యాలు ఇవి.
పద్నాలుగేళ్లుగా గౌరమ్మను చూస్తూ వస్తున్న నాకు ఎప్పటికప్పుడు తను ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వంతో కనిపిస్తుంది. కంటికి ఆనని ఆకారం, మేరుశిఖరం వంటి ఆత్మస్థైర్యం ఆమెకు ఎలా అబ్బేయా అని అబ్బురపడుతుంటాను. అవార్డులు, రివార్డులు ఎరుగనిగౌరమ్మ లాంటి మట్టిలో మాణిక్యాలు ఎందరో!

ప్రతీ ప్రళయం తరువాత జగాలన్నీ లయమైన తర్వాత తిరిగి పునః సృష్టి చేసేటప్పుడు బ్రహ్మకు సృజనాత్మకత ఇచ్చేది బ్రాహ్మి. ఈమె సృజన ఆలోచించగానే సృష్టి జరుగుతుందని, ఈ మొత్తం కార్యం బ్రహ్మం ఆదేశం ప్రకారం జరుగుతుందని భగవద్గీతలో చెప్పబడింది.
సృజనాత్మకత ఏ యుగానికైనా స్ఫూర్తి ఆధారంగా నడిచింది. మానవ కళ్యాణానికి, అభివృద్ధికి, ఆధ్యాత్మి విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్రాలు రెండూ అవసరమే!

మానవ ఔన్నత్యం కోసం విద్య ఎంతో అవసరం.
ఆ విద్య రావాలంటే విద్యలకు దేవత ఐన సరస్వతీ కటాక్షం ఎంతో అవసరం.
ఈ కటాక్షాన్ని సంపాదించాలంటే విజ్ఞానం, ఆత్మ క్రమశిక్షణ ( అలసత్వం లేకుండా ఉండడం- అలాగే తుచ్ఛ విషయాలను కోరకుండా ఉండడం) ఉన్నప్పుడే విజ్ఞానమూ, కళలూ మన స్వంతమవుతాయి.
సరస్వతీ దేవి అనగానే మన కంటి ముందు ఒక రూపం వీణా పుస్తక ధారిణి కదలాడుతుంది.
అమ్మ దయ లేకుంటే మన నోటి వెంట మాటే రాదు! ప్రపంచం అంతా మాటతోనే ఒకరికొకరి మధ్య సంబంధం ఉంటుంది. అటువంటి మాటకు దేవత శబ్దాదిష్టాన దేవత రూపంగా మనం కొలుస్తాము.

జీవితం ఒక సృజన శీలమైన యాత్ర!
చీకటి నుండి వెలుగులోనికి పయనించే దీర్ఘమైన ప్రయాసలతో కూడిన ఈ మన ప్రయాణం చక్కగా జరగాలంటే జ్ఞానం అవసరం.
అందుకే మన ఋషులేనాడో అంటే 2 శతాబ్ది లోనే సరస్వతి దేవి స్తోత్రాలు, ప్రస్తావన, ఫలశ్రుతులు చెప్పారు. సరస్వతీ రహస్యోపనిషత్తు మధ్య యుగంలోనే చెప్పారు.మన దార్శనికులు. వేదంలో రుక్కుల వలె కీర్తించి, అమ్మవారి ఆరాధన తర్వాత శ్లోకాలలో రాసారు.

మయి మేధాం మయి ప్రజాం మయీన్ద్ర ఇంద్రియం దధాతు
మయి మేధాం మయి ప్రజాం మయి సూర్యో భ్రాజో దధాతు
ఓం హంస హంసాయ విద్మహే
పరమ హంసాయ ధీమహీ! తన్నోహంసః ప్రచోదయా” త్॥
ఇలా సరస్వతి దేవిని స్తుతిస్తుంది ఈ సూక్తం.
పలుకులమ్మ అనుగ్రహం కలగాలంటే నేర్చుకున్న విద్య జ్ఞాపకం ఉండాలంటే ఈ మేధా సూక్తాన్ని రోజు పఠిస్తారు. జ్ఞానదేవత జ్ఞానాన్నిస్తుంది కనుక నిత్యం పఠించవలసిందీ శ్లోకం.
హంస శ్వాస యొక్క ఉచ్ఛ్వాస- నిశ్వాసాలను చక్కగా వచ్చేలా చేయమని ప్రార్ధించారంటే శక్తి ఒక్కటే! ఇంద్రుడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని, సుపర్ణుడు (గరత్మంతుడు), యముడు, వాయువు మొదలైన పేర్లతో భావన చేస్తుంటారు. కానీ జ్ఞానప్రదాత సరస్వతీ మాతగాను, హంసగాను స్తుతిస్తారు! జ్ఞానానికి ప్రతీక హంస! అందుకే
యా దేవి సర్వభూతేషు బుద్ధి రుపేణ సంస్థితా
ఎన్ని రూపాలలో ఉన్న శక్తి మాత్రం ఒకటే! సరస్వతీ దేవి విద్యా దేవత! ఈమనే జ్ఞానాన్ని ఇచ్చి మంచి పనులు చేయిస్తుంది. అని ఋషులు చెప్పిన మాట!
వాగ్దేవతే — బుద్ధి దేవత!
మన మాటను నియంత్రించుకుంటూ, స్వచ్ఛంగా ఉంచుకుంటే మనం వివేకవంతులమౌతాము. ఆ వివేకంతో శాంతి- సంతోషాలు మన స్వంత మౌతాయని ఆది శంకరాచార్యులు వివేకచూడామణిలో…

యోగస్య ప్రథమం ద్వారం వాఙ్నిరోధః (శ్లో.367)
యోగానికి మొదటి మెట్టు వాక్ సంయమనము- అని అన్నారు.
మనశ్శాంతి కావాలంటే ఇతరులలో తప్పులు వెదకకుండా ఉంటే దానంతట అదే వస్తుంది. మేలు చేయాలనే ఆలోచన వస్తుంది. పరోపకారం తలపెడతాము! ఈ హృదయ వైశాల్యం వల్ల ప్రపంచమంతా తన ఇల్లే ఔతుంది!
సరస్వతీ దేవి విద్యా దేవత నే కాకుండా మనం వాగ్దేవిగా కొలిచే సరస్వతీ దేవి మనం మాట్లాడడానికి – మనలోని భావాన్ని వ్యక్తం చేయడానికి – శక్తినిస్తుంది. మనం ఏదైతే చూస్తున్నామో? దానిని ఎదుటి వారికి చెప్పగలుగుతున్నామంటే అమ్మ దయవలనే కానీ మరొకటి కాదు!
చదివిన దాన్ని మాటగా మార్చి, భావం చెడకుండా కూర్చగలిగి, మాట్లాడగలగడం వాగ్దేవి దయనే! అలా అమ్మ దయగల వారు మాత్రమే మంచి ఉపన్యాసకులుగాను, రచయితగానూ, కళాకారులుగాను రాణిస్తున్నారు.
ఇది ఒక క్రమ ప్రకారం జరుగుతున్నట్టు అనిపిస్తుంది. వారి ప్రజ్ఞతో ఒక విషయాన్ని తయారు చేసి, దాన్ని మాట ద్వారా చక్కగా చెప్పగలగడం– ఈ మూడింటికి వాక్కుగా సత్య రూపిణి, ఉక్తి సౌందర్య రూపిణి , సూక్తి శివ రూపిణి గా కవులు భావిస్తారు.
అందుకేనేమో? కాళిదాసు తన శ్యామలా దండకంలో…

మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం
మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం
మహేంద్రద్యుతి కోమలాంగీం
మాతంగ కన్యాం మనసా స్మరామి అని అన్నారు.
భావమేమంటే?…
రత్నాల వీణను వాయిస్తూ… మృదువైన మధురమైన మాటటలతో కూడిన ఇంద్రనీలమముల వలె ప్రకాశించే కోమలమైన శరీరం కల మాతంగా కూతురా! ( శ్యామలా దేవి)
ఇక్కడ సౌందర్యంతో పాటు వాక్చాతుర్యాన్ని తెలుపుతున్నదీ స్తోత్రం.
ఈ వాక్చాతుర్యం కూడా మనకు అలవడేది పలుకులమ్మ దయవలెనే!సరస్వతీ దేవిని శబ్దానికి దేవతగానూ కొలిచారు!

శ్లో॥ భవాంభోజ నేత్రజ సంపూజ్య మానాంలసన్మంద
హాస ప్రభా భక్త చిహ్నం౹
చలచ్చంచలా చారు తాటంక కర్ణాం భజే
శారదాంబా మజస్రంమదంబామ్॥
అని మల్లినాథ సూరి వేడుకున్నాడంటే ఈ ప్రపంచం మొత్తం సరస్వతీ శక్తి ఆధారంగానే జీవిస్తున్నదని, ఆమె పాదాలు పట్టుకుని శరణు వేడుతున్నానంటాడు మహామహోపాధ్యాయుడు.
అంతే కాదు ! సంగీత స్వరాల రూపు సరస్వతి!
ఒక అక్షరం – మరొక అక్షరంతో కలిసి, కొన్ని అక్షరాలతో పదమై, ఆ పదాలు కొన్ని కలిసి, వాక్యమై, అలా కొన్ని వాక్యాలు కలిసి కావ్య రూపమై రావడానికి మూలం – పలుకులమ్మ! ఆ అమ్మ ను గురించి చెప్పడానికి నా కు తెలిసిన ఈ కొన్ని అక్షరాలు, కొన్ని పదాలు, కొన్నివాక్యాలు సరిపోతాయా? సరిపోవు! గాక సరిపోవు! కనుకనే అమ్మా సరస్వతీ దేవీ! నీవు నన్ను అనుగ్రహించి, నిన్ను తెలుసుకునే జ్ఞానాన్ని ఇమ్మని వేడుకుంటూ….
అలా తనను నమ్మి, కొలిచిన ఎందరికో విద్యా ప్రాప్తిగా దీవించే అనంత సాగరి సరస్వతీమాత భక్తులకు కొంగు బంగారమే!
కోరిన వరాలిచ్చే మాత! సరస్వతీ మాత !

1. తంగేడు పువ్వు – శాస్త్రీయ వివరాలు:

శాస్త్రీయ నామం: Cassia auriculata

ఇతర పేర్లు: Tanner’s Cassia, Avaram (తమిళంలో), తంగేడు (తెలుగులో)

భాగాలు ఉపయోగం: పుష్పాలు, ఆకులు, గింజలు, వేర్లు—all parts are medicinal.

ఔషధ గుణాలు: శరీర వేడి తగ్గించడానికి. ముత్ర విసర్జన నియంత్రణకు. చర్మ రోగాలు తగ్గించడానికి. రక్తశుద్ధి (Blood purification).

లివర్ ఫంక్షన్ మెరుగుపరచడం. డయాబెటిస్ నియంత్రణకు సహాయపడే గుణం కలదు.

2. బతుకమ్మలో తంగేడు పూలు – ఆధ్యాత్మిక భావన: బతుకమ్మ పండుగ అనేది: జీవరేఖను (life energy) పూజించే పండుగ. స్త్రీ శక్తిని (Shakti) ఆహ్వానించే కాలం. శరదృతువులో శరీర శుద్ధి, మానసిక విశ్రాంతి, ప్రకృతి మానవ మేళవింపును సూచిస్తుంది.

తంగేడు పువ్వు: ఆకర్షణీయమైన పసుపు రంగులో ఉంటుంది. ఇది సూర్య శక్తి, ఆరోగ్యాన్ని సూచిస్తుంది.

పసుపు రంగు అనేది విశ్వ శుద్ధి శక్తిని సూచించే తత్త్వంగా భావించబడుతుంది.

ఈ పువ్వు విషాలను శోషించగల సామర్థ్యంతో, ప్రకృతితో మానవుని అనుసంధానించే పాత్ర పోషిస్తుంది.

3. తంగేడు పూలు & విశ్వ నియమాలు – అనుసంధానం:

1. లా ఆఫ్ డివైన్ ఆనెస్స్ (Law of Divine Oneness): తంగేడు పువ్వు ప్రకృతిలోని శుద్ధికర శక్తిని మానవుని శరీరానికి కలిపే ఒక బంధం.
=> పుష్పం, భూమి, నీరు, శరీరం — ఇవన్నీ ఒకే శుద్ధతత్త్వానికి అనుబంధాలు.

2. లా ఆఫ్ వైబ్రేషన్ (Law of Vibration): తంగేడు పువ్వు పసుపు రంగుతో, ఆరోగ్యకర వైబ్రేషన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది మానవ చక్రాలపై శుభ ప్రతిఘటన కలుగజేస్తుంది, ముఖ్యంగా మణిపూరక చక్రం (solar plexus chakra)పై ప్రభావం.

3. లా ఆఫ్ ఆక్షన్ (Law of Action): ఈ పువ్వు వాడటం అంటే ఒక చైతన్యక చర్య. శరీర శుద్ధి, ఇంటి పరిసరాల పరిశుభ్రతలో భాగమవుతుంది. అంటే, ప్రకృతి ద్వారా మన ఆరోగ్యాన్ని దిద్దుకోవడమే.

4. లా ఆఫ్ కరెస్పాండెన్స్ (Law of Correspondence): బయట పువ్వు శుద్ధి చేస్తే, మనలోనూ శుద్ధి జరుగుతుంది. అంతర్లోకం ↔ బాహ్య లోకం అనుసంధానం.

5. లా ఆఫ్ హార్మనీ & నేచర్ (Law of Rhythm/Nature): బతుకమ్మ కాలంలో ప్రకృతి శుద్ధితత్వం ఉద్భవిస్తుంది. తంగేడు పువ్వులు ఆ కాలంలో విరియడం అనేది ప్రకృతిలోని తరంగాలకు అనుగుణంగా శరీరాన్ని సరిపోల్చే ప్రక్రియ.

4. పంచభూత సంబంధం: పంచభూతం తంగేడు పూలు పాత్ర పృథివీ (భూమి) భూమిలో పెరిగే ఈ చెట్టు మూలికల శుద్ధితత్వం అందిస్తుంది
ఆపః (నీరు) దీని గుణాలు రక్తాన్ని, మూత్రాన్ని శుద్ధి చేస్తాయి
అగ్ని పసుపు రంగు అగ్ని తత్త్వానికి సమానం, మణిపూర చక్రాన్ని ఉత్తేజితం చేస్తుంది
వాయువు శరీరంలో గాలి ప్రసరణ, జీర్ణ వ్యవస్థకు శ్రేయస్సు
ఆకాశం ఈ పువ్వుతో శుభత, ఆధ్యాత్మికత అలవరుస్తారు, అంతర్గత స్థిరత్వానికి తోడ్పడుతుంది

సారాంశం: తంగేడు పువ్వు వాడకమంటే పుష్పార్చన మాత్రమే కాదు. అది: శరీర శుద్ధికి సహకరించే శాస్త్రీయ మార్గం,

ఆత్మశుద్ధికి దారి చూపించే ఆధ్యాత్మిక మార్గం, విశ్వ నియమాల ప్రకారం ప్రకృతి-ప్రాణి మిళిత జీవన తత్వాన్ని వ్యక్తపరచే మార్గం.

బతుకమ్మ పండుగ ,పూల పండగ, జానపదుల పండుగ, కేవలం తెలంగాణకు మాత్రమే సొంతం అయిన పండుగ. ఏ పండగ చేసినా దేవుడిని పూలతో పూజిస్తాం, ఇక్కడ పూలనే పూజించే పండగ బతుకమ్మ పండుగ. అంటే ప్రకృతి పండగ, ప్రకృతి నే పరమాత్మ అని భావించి మన పూర్వీకులు చేసిన పండగ . చేను చెలకల్లో దొరికే తంగేడు, గునుగు, ముత్యాలపువ్వు, అడవి చేమంతి ,కట్ల పూలు, గుమ్మడిపూలు ఇవే బతుకమ్మకు అందాన్ని ఇచ్చి ఆకృతిని కల్పించే పూలు ఈ పండగ భాద్రపద అమావాస్య నుండి ఆశ్విజ అష్టమి వరకు అంటే చిన్న బతుకమ్మ మొదలు సద్దుల బతుకమ్మ వరకు 9 రోజులు బతుకమ్మ పండుగ రోజులు ,అందులో ఆరో రోజు గౌరమ్మ అలిగి వెళ్లింది అందుకే అది అర్రెమ్ ఆనాడు ఆనాడు బతుకమ్మ ఎవరు ఆడరు ఆడకూడదు, దీనికి కూడా కారణాలు ఉంటాయి. బహుశా ఆడవాళ్ళ కు అలసట తీరాలనో, పంట పొలాల పనులు పూర్తి చేసుకోవాలనో ఉద్దేశ్యం కావచ్చు.

బతుకమ్మ పేర్చడం ఒక కళ ఆడడం అంతకంటే గొప్పది . నాట్య కళ, గానకళ . అంటే సంగీత , సాహిత్య, నృత్య కళా రూపం సమ్మేళనం. చప్పట్లు చరుస్తూ బతుకమ్మల చుట్టూ తిరుగుతూ ,పాటలు పాడుతూ ఉంటారు. ఇందులో చుట్టూ తిరగడం ప్రదక్షిణ చప్పట్లు చరచడం, భజన చేయడం ఆ చప్పట్లు మూడు సత్వస్తమ రజోగుణాలకు ప్రతీకలుగా, ఈ మూడు చప్పట్లు ,ఇక పాటలు గళార్చన .
బతుకమ్మ రూపం శ్రీ చక్రానికి మరో రూపం, జ్ఞానపదులు శ్రీ చక్రం అంటే జానపదులు బతుకమ్మ అన్నారు. మొత్తంగా అక్కడ ఇక్కడ తల్లి పరాత్పరేశ్వరి గౌరీ దేవి ,తరతరాల నుండి బతుకమ్మ ఆట ఆడుతూనే ఉన్నాం. అనేక పాటలు ఆ పాటలో అలవోకగా కట్టుకున్నవే అయినా అందులో ఆధ్యాత్మికత ఉంటుంది, సామాజికత ఉంటుంది ,చరిత్ర ఉంటుంది. ఇంకా ముఖ్యంగా పెళ్లికి ఎదిగిన పిల్లలకి ,పెళ్లయిన కొత్త పెళ్ళికూతురులకి, అత్తవారింట ఎలా ఉండాలి అని గౌరీ దేవి పేరుతో సుద్దులు చెప్పే పాటలెన్నో ఉంటాయి.
ఈ పండగలో నలుగురు కలిసి అందరం ఒక్కటే అని చెప్పే తత్వం ఉంది ,ఆధ్యాత్మికంగా గౌరీదేవిని కొలుస్తూ ఉన్న తత్వం ఉంది ,ఇక ఆరోగ్యం ఏ పూలైతే ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తాయో వాటన్నింటినీ కుప్పగా పోసి బతుకమ్మగా పేర్చి వాటి ముందు ఓ రెండు గంటల ఆట ఆడితే మనం తీసే ఉఛ్వాస , నిశ్వాసవల్ల ఆరోగ్యం చేకూరుతుంది. ఇంకా నడుము వంచి లేస్తూ ఆడుతున్న ఆట వల్ల సంవత్సరకాలం నడుము నొప్పి రాదు. గొంతెత్తి పాడే పాటలు కాబట్టి రాగం పెరుగుతుంది, గొంతు రుగ్మతలు తగ్గుతాయి . నలుగురిలో మాట్లాడలేనితనం అనే భయాన్ని పోగొడుతుంది.
ఇట్లా ఎన్నో లాభాలు ఉన్న ఈ బతుకమ్మ పండగ తెలంగాణకు మాత్రమే సొంతమైన పండుగ . ఈ పండగ కాలంతో పాటు తీరు మారుతుంది కొత్తదనాన్ని కోరుకుంటున్న ప్రజలు, పండగ కావాలంటూనే పండగ రూపాన్ని మార్చారు. స్వచ్ఛమైన పూల బదులు రకరకాల కాగితాలు ప్లాస్టిక్ వచ్చి చేరుతున్నాయి. నోరార పాడే పాటల బదులు డీజేల హోరు మిగిలింది . ఇక ఆట శూన్యమే లేదా వింత వింత నృత్యాలు అసలు ఆడే పద్ధతి మర్చిపోయారు. ఎక్కడో ఉత్తర భారతంలో ఉన్న విన్యాసాలన్నీ ఇక్కడ చూపిస్తున్నారు. ముందున్న బతకమ్మకి నమస్కారముద్రలో చరిచే చప్పట్లు వెనక భాగం లో ఎలా చరుస్తారు ? అర్థం ఉందా ? ఏమో అయోమయం !!

ఆట ఆడక పాట పాడక ప్రదక్షణ లేక ఆడుతున్న ఆట గా చేస్తున్నారు.
ఇప్పుడు బతుకమ్మలు అమ్ముతున్నారట !! కొన్ని అయితే బుట్టలు తిరిగేసి ప్లాస్టిక్ పూలతో చుడుతున్నారట, ఎటు పోతుంది ? ఎన్నో తత్వాలతో కూడుకున్న ఉన్న ఈ పల్లె పండుగ ఎందుకు తీరు మారుతున్నది? ఆలోచించాలి … మన పండగనే అసలు పద్ధతిలో చేసుకోవాలి. అందులో ఉన్న అర్ధాన్ని, పరమార్ధాన్ని గ్రహించాలి. పండగను పండగ లాగానే చేసుకోవాలి. చేను చెలకల్లో తిరుగుతూ పువ్వు పువ్వు ఏరి రంగులద్దుతూ, సిబ్బి లో, స్థాంభాళలో, పెద్ద పెద్ద పలాల్లో , పేరుస్తూ అనుభవించిన ఆనాటి ఆనందాలు ఎక్కడ? అంతమంది వలయాకారంలో తిరుగుతూ ఉంటే, ఎంత అందమైన దృశ్యం!! ఒక్కరు పాటు పాడతూ చెప్తూ ఉంటే అందరు సామూహికంగా బృందం గానాలాలపించే మన సంస్కృతిని తిరిగి సాధించుకోవాలి. పాటను బ్రతికించుకోవాలి. బతుకు బతకనివ్వు అనే సదుద్దేశ్యంతో ఆరంభమై న బతుకమ్మ పండుగ గొప్పదనం పునరుద్ధరణ చేయాలి.
వీధి వీధి నుండి ఒక్కొక్కరుగా ఓ ప్రవాహమై గుడి ముందు లేదా చెరువు దగ్గర అందరం ఏకమై ఆడిన ఆనాటి ఆటల వైభవం ఏది ? పండగ తీరు మారింది . అయినా పండగ ఉంది. పండుగలు ఉండాలి.

భారతీయ సమాజంలో వివాహ వ్యవస్థ చాలా ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నది.
వివాహమంటేనే ఒక పవిత్ర బంధం, రెండు కుటుంబాల కలయిక, అనుబంధాల పెనవేత. అప్పటిదాకా అపరిచితులుగా ఉన్న రెండు ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వాలు తమ జీవన మనుగడ కోసం.. కష్టసుఖాలలో పాలుపంచుకునే తోడు కోసం నమ్మకమనే సూత్రంతో మనసులను పెనవేసుకుని ఆదర్శ జీవనం కోసం వేసే తొలి అడుగులు ఆ ఏడు అడుగులు

ఈ చిత్రంలో మన సమాజంలో పెళ్లి అనే పవిత్ర బంధం ప్రారంభం అవడం, చివరికి అది విడాకుల వరకు ఎలా చేరడాన్ని చూపుతోంది.

ఎన్నో కలలతో ఆశలతో పెళ్లి అనే బంధంలోకి అడుగుపెడుతున్న వధువు/ వరుడి మనసులో వరుడు/ వధువు. తన జీవిత సామ్రాజ్యానికి రారాజు/రారాణి. మంగళసూత్రం తమ ఇద్దరినీ ప్రేమతో బంధించే పవిత్ర మంత్రం.

అయితే అందరూ ఈ బంధంలో విజయవంతంగా కొనసాగుతున్నారా..!? అంటే అవునని చెప్పలేని పరిస్థితి. భిన్నాభిప్రాయాలు, ఆర్థిక సమస్యలు, అహంకారాలు, కుటుంబాన్ని దెబ్బతీసే వ్యాసనాలు.. ఇవన్నీ కలసి లేదా ఏదో ఒక్కటి భార్యాభర్తల బంధాన్ని ముళ్ల దారిలో నిలబెడుతున్నాయి.

చిరునవ్వులతో, చిరుకోపాలతో మొదలైన విభేదాలు క్రమంగా మనసులను వేరు చేసుకునేదాకా వస్తోంది. ఈ రోజుల్లో అయితే మరీ వేగంగా వివాహాలు విచ్చిన్నం అవుతున్నాయి. ఇందులో ఏ ఒక్కరినీ బాధ్యులుగా చేయలేము. వారి వారి కుటుంబ నేపథ్యాలు, ప్రవర్తన కూడా ఒక కారణమే..

ఇప్పుడు జరుగుతున్నవి ఒకప్పటిలా బాల్యవివాహాలు కాదు. పూర్తి మెచ్యూరిటీతో మసులుకోగల వయసు వచ్చినాకే పెళ్లిళ్లు జరుగుతున్నాయి. అయినా ఒకప్పటిలా నిలవడం లేదు.

ఎన్నో ఆశలు, కలలతో ఎంతో ఆర్భాటంగా, వైభవంగా లక్షలు ఖర్చు పెట్టి చేస్తున్న పెళ్లిళ్లు ప్రణాళికలు వేసుకున్నంతకాలమైనా నిలవడం లేదు. ప్రేమ, అనురాగం, నమ్మకం, కొరవడిన జంటలు తీవ్ర తర్జనభర్జనల అనంతరం న్యాయస్థానాల ముందు నిలబడటం విచారించవలసిన విషయం. కానీ ఇది ఇప్పుడు పెరుగుతున్న వాస్తవం. నేటి కాలంలో పెళ్లిళ్లు ఎంత వేగంగా జరుగుతున్నాయో, అంతే వేగంగా విరిగిపోతున్నాయి

పెళ్లి కేవలం వేడుక కాదు, ఒక సుదీర్ఘ ప్రయాణం.. ఒకరికొకరు ఇచ్చుకునే భరోసా.. అదే నేడు కరువై.. బంధం బరువై అర్ధాంతరంగా వదిలి వేసే పరిస్థితి.

కుటుంబ విలువలు, సర్దుకుపోయే స్వభావం..ప్రేమలో నిజాయితీ, బాధ్యతలో నిబద్ధత, ఒకరి పట్ల ఒకరికి ప్రేమా గౌరవం ఇవి ఇరువురికి సమానంగా ఉన్నప్పుడే వివాహం నూరేళ్ల ఉత్సవమై వెలుగుతుంది. తుది శ్వాస దాకా నిజమైన తోడై వెంట నడుస్తుంది.

అనూశ్రీ గౌరోజు

మానవ జీవితంలో రంగులకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ఒక్క నిమిషం రంగులు లేని ప్రపంచాన్ని ఊహించుకోండి  .మన వల్ల కాదు . ప్రకృతిలో ఎన్నో వర్ణాలు ఉన్నాయి  .అవన్నీ  మన వ్యక్తిత్వంపైమనకు  తెలియకుండానే చెరగని ముద్ర వేస్తాయి . వేసాయి  .వేస్తున్నాయి . మానవ ప్రవర్తన  పై రంగుల ప్రభావాలను గురించి ఎన్నో పరిశోధనలు జరిగాయి .ఆ వివరాలను గురించి మరోసారి చెప్పుకుందాం. ప్రతి రంగుకు ఓ ప్రత్యేకత ఉంది . ప్రతి మనిషికి ఉన్నట్టుగానే  .అయితే రంగుల గురించి ఎక్కడ చెప్పినా , ఎప్పుడు చెప్పిన ఎవరు చెప్పినా ,  మనసులో మెదిలే తొలి రంగు తెల్లని తెలుపు .

అందరూ ఇష్టపడేది  తెలు పే . పిండార బోసినట్లు వెన్నెల  ,పౌర్ణ మి  చంద్రుడు   , మల్లెలు  , ఐరావతం  ,పాలు ,నందివర్ధనం  , పారిజాతం ఎవరికి ఇష్టం కాదు చెప్పండి .  తెలుపు రంగులో ప్రత్యేకంగా ఉండే  కొన్నింటిని గురించి చెప్పుకుందాం . వాటి గురించి  మీకుచాలా  తెలుసని నాకు తెలుసు . అయితే అరుదుగాకనిపించి  , మురిపించి  మనల్ని  ఆలోచింపచేసే  కొన్ని విశేషాలను రేఖామాత్రంగా గుర్తు చేసుకుందాం.

మనిషి ఎప్పుడు మొదట  తన గురించి ఆలోచిస్తాడు  . తెలుపు రంగును బాగా అభిమానించే వారితో  మొదలు పెడదాం. తెలుపు రంగును ఇష్టపడేవారు పరిశుభ్రతను , పరిపూర్ణతను , నిరాడంబరతను  ఇష్టపడతారు .వీ రు నిజాయితీగా , అమాయకంగా ఉంటారు . అన్ని రంగులు తెలుపులో దాగినట్లుగా వీరి భావాలు అంత త్వరగా బయటపడవు . శాంతి ప్రియులు . ఎవరిపైన ఆధారపడి ఉండడం వీరికి నచ్చదు. ఎవరిని నొప్పించడం కూడా నచ్చదు . జీవితంలో వచ్చే కష్టసుఖాలను బ్యాలెన్స్ చేసుకోవడంలో నేర్పరులు  .ఏ విషయంలోనైనా పాజిటివ్గా ఆలోచిస్తూ  ,ఆత్మవిశ్వాసంతో మెలుగుతారు . ఇవన్నీ అధిక శాతం వారిలో కనిపించే  అంశాలు  .

ఇక్కడ నుంచి మెల్లగా జంతు లోకంలోకి అడుగుపెడదాం.

జంతు ప్రపంచం
తెలుపు రంగులో అనగానే గుర్తొచ్చేవి తెల్ల పులి  ,తెల్ల ఏనుగు  ,తెల్ల నెమలి ,కుందేలు .ఒక్కొక్క దాని గురించి కాస్త చెప్పుకుందాం.  మీకో విషయం తెలుసా?  జులై 29 నాడు ఇంటర్నేషనల్ టైగర్ డే గా జరుపుకుంటారుప్రపంచవ్యాప్తంగా  .  తెల్ల  పులులు  .తెల్లటి బొచ్చు  ,నల్లని చారలు ,తెల్లటి చర్మం  ,నీలి కళ్ళతో ఆకర్షిస్తాయి . ఇవి  బెంగాల్ పులి యొక్క ఉపజాతి. జన్యుపరమైన అమరికల వలన పులికి ఇలాంటి తెల్ల రంగు వస్తుంది . అరుదైన రకం  .ఎందుకంటే జన్మించిన ప్రతి పదివేల పులులలో ఒక్కటి మాత్రమే తెల్లనిది  . ఎదిగిన తెల్ల  పులి 570 పౌండ్ల వరకు తూ గుతుంది  .సాధారణ పులుల కన్నా పొడవు ఉంటుంది  .పది అడుగుల కంటే ఎక్కువ పొడవు  .గంటకు 60 మైళ్ళ వరకు పరిగెత్తగలవు . అంటే హైవే మీద పరిగెత్తే కారుతో సమానంగా ప్రయాణిస్తాయి .ఒక తడవకు దాదాపు 18 కిలోల మాంసాన్ని తింటాయి . ఒంటరిగా ఉండడానికి ఎక్కువగా ఇష్టపడతాయి  .కానీ మంచి పెంపకం దారులు .
పిల్లల్ని చాలా బాగా చూసుకుంటాయి . వీటికి ఎక్కువ  స్థలం కావాలి  .దాదాపు 20 చదరపు కిలోమీటర్ల విశా ల  ప్రాంతం అవసరం . . ఉండడానికి ,తిరగడానికి  ,వేటాడ్డానికి  కనీసం ఉండాలి .నీటిలో  బాగా ఈదుతాయి  . పంజాలు ఈదడం లో సహాయపడతాయి  .7 మైళ్ళ వరకు ఒక తడవ వెళుతుంది ఈదుకుంటూ .దేశంలో 1561లో తొలిసారిగా తెల్ల పులి గుర్తించబడింది. ఈ విషయం అక్బర్ నామాలో  రాసి  ఉంది .  అడవుల్లో కనిపించడం అరుదు . ఎందుకంటే వీటి రంగే  వీటిని శత్రువులకు సులువుగా పట్టిస్తుంది  .ఎక్కువగా జూలలో ,థీమ్  పార్కులలో ఉంటాయి .

పులి తర్వాత గుర్తొచ్చేది తెల్ల ఏనుగు .దీన్నే వైట్ ఎలిఫెంట్ అంటారు  .వైట్  ఎలిఫెంట్ అంటాం కానీ  ,నిజానికి  వీటి చర్మం లేత రంగులో ఉంటుంది . కళ్ళు తెలుపు లేదా గులాబీ రంగులో ఉంటాయి. థాయిలాండ్ లో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి . రాజరి  కానికి హోదాకు చిహ్నం   .భారతీయులకు తెల్ల ఏనుగు  అనగానే ఐరావతం గుర్తుకొస్తుంది  .అష్ట  దిగ్గజాలలో ఇది ఒకటి . తూర్పు దిక్కుకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది  .ఇంద్రుని వాహనం కూడాను  .

దీని రంగు గురించి ఒక ప్రాచీనమైన కథ ఉంది  .ఒకసారి  దుర్వాస మహర్షి వెళ్తూ ఉండగా ఏనుగు ఎదుర్పడింది . అయితే  మహర్షిని చూసి నమస్కరించకుండా అహంకారంతో  ,వెళ్ళిపోయింది . ఆయనను గుర్తించనట్టుగా అన్నమాట . .చూసిన మహర్షికి కోపం వచ్చి . దాని నలుపు రంగులో మారిపొమ్మని  శపించారు  .దాంతో దానికి చాలా బాధేసింది . దుఃఖ మ్ వచ్చేసింది .  తెల్లటి ఏనుగు  కాస్త  నల్లగా మారి పోయింది  .ఏం చేయాలో తెలియలేదు  .  బ్రహ్మదేవుని దగ్గరికి వెళ్లి మొరపెట్టుకుంది . బ్రహ్మదేవుడు నావల్ల కాదు  .ఈ పని కేవలం శివుడు మాత్రమే చేయగలడు  .వెళ్లి శివుడి గురించి తపస్సు చేయి అని చెప్పాడు  .అలాగే చేసింది . శివుడు ప్రత్యక్ష మై  , ఇక్కడ ఒక పుష్కరిణి  ఉంది  .అందులో వెళ్లి  ,స్నానం చేసి , దాని పక్కన ఉన్నదేవాలయంలో పూజ చేయి . నీ రంగు నీకొస్తుంది అని వ రమి చ్చాడట  .అంతే  అది పుష్కరిణిలో మునిగి లేవగానే  ,ఆ నలుపు రంగు పోయి   తెల్లటి తెలుపు మళ్ళీ  వచ్చేసింది  .  అందుకని ఆ  పక్కన  ఉన్న దేవాలయాన్ని ఐరావతేశ్వర ఆలయం అంటారు  .ఇది దారాసురం అనే గ్రామంలో ఉంది . ఈ గ్రామం శ్రీరంగానికి చాలా దగ్గరలో ఉంది .

చతురంగబలాలలో ఏనుగుది ముఖ్యమైన పాత్ర  .వీటిని పెంచడం చాలా ఖరీదైన వ్యవహారం .  ప్రత్యేకమైన ఆహారం , శిక్షణ వైద్యం అవసరం .ఒక కార్యక్రమం లేదా ప్రాజెక్ట్ ఖరీదు అయింది లేదా ఆ ఖర్చుకు తగినంత ఉపయోగం ఉండదు అని చెప్పడానికి వైట్ ఎలిఫెంట్ అనే పదం వాడతారు  . గంటకు 40 మైళ్ళ వేగంతో పరిగెత్తగలదు  . అందాన్ని  ఇచ్చే దంతాలే దీనికి శత్రువులు  . వీటి కోసం వేటాడే వారు ఎందరో .

అనేక సంస్కృతులలో ఏనుగులు  బలానికి  ,అదృష్టానికి ప్రతీక . వేల సంవత్సరాలుగా ఇవి మానవ సంస్కృతిలో ఒక భాగం  .మనకైతే ఏనుగు తల ఉన్న దేవుడు గణాలకు అధిపతిగా  , తెలివితేటలకు ,జ్ఞానానికి మూల కారణంగా కొలవబడుతున్నాడు . అదే గణపతి లేదా వినాయకుడు .

మయూరం
అందరికీ ఇష్టమైన పక్షి నెమలి.  పించం  నెమలికి అందం .  అందంగా హుందాగా మహారాణిలా పురివిప్పిన  తెల్ల నెమలి మనకు ఆహ్లాదాన్ని ఇస్తుంది , ధవళ  కాంతులతో మనసు దోచుకుంటుంది  . తెల్ల నెమలి  నెమలి జాతిలో అరుదైన రకం . జన్య పరమైన లోపం వల్ల తెల్లగా ఎదుగుతుంది . ఈ కారణంగా ఈకలు  ,చర్మం తెల్లగా ఉంటాయి . ఇంకో వింత సంగతి చెప్పనా ! తెల్లనెమలి  పుట్టుకతో పసుపు రంగులో  ఉంటుంది .పెరిగే కొద్దీ పసుపే తెలుపు  రంగుగా రూపాంతరం చెందుతుంది . ఒకటి నుండి మూడు సంవత్సరాల వరకు ఈ ప్రక్రియ కొనసాగుతుం ది .  అడవుల్లోఇవి  కనిపించడం అరు దు  .ఎందుకంటే అక్కడ మరింత సులువుగా పట్టుబడిపోతాయి. బ్రతికి బట్ట కట్టడం చాలా కష్టం  .ఇంకో సమస్యతెల్ల నెమలి తో  కలవడానికి ఆడ నెమళ్ళూ  త్వరగా ఇష్టపడవు. అందుకని వీటిని ప్రత్యేకంగా పెంపక కేంద్రాలలో సిద్ధం  చేస్తారు .

సుబ్రమణ్య స్వామి వాహనము నెమలి  .క్రిస్టియానిటీలో తెల్ల నెమలిని ఏసుక్రీస్తు ప్రతీకగా  నమ్ముతారు . బౌద్ధమతంలో ఇది నిర్వా ణానికి గుర్తు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెమళ్లు అదృష్టానికి , అభివృద్ధికి చిహ్నాలని  నమ్ముతారు . మన జానపద కథల్లో  అందానికి గర్వానికి గుర్తు . ఇవి సర్వభక్షకులు . కీటకాలు  ,పువ్వులు,విత్తనాలు  ,చిన్న పురుగులు , ఎలుకలు  ,బల్లు లు అన్నీ తింటాయి . హానికరమైన కీటకాలను తినడం వల్ల రైతుకు మంచి నేస్తం . మనదేశంలో నె మళ్లను వేటాడు నిషేధం  .ఈసారి హైదరాబాద్ లోని zoo  కి వెళ్ళినప్పుడు చూడండి . అక్కడ తెల్ల నెమ ళ్ళు మిమ్మల్ని పలకరిస్తాయి .

ఇప్పటిదాకా చెప్పుకున్నవన్నీ జన్యుపరమైన మార్పులతో పుట్టిన ప్రాణులు . అలా కాక సహజ సిద్ధంగా ఎక్కువ శాతం తెలుపురంగుతో  అప్పుడప్పుడు గోధుమరంగు  మచ్చలతో  ,మనల్ని మరిపించి  ,మురిపించే బుల్లి ప్రాణి మరొకటుంది  .అది  అందరికీ ఇష్టమైనది కూడా  .

కుందేలు
అదే కుందేలు  .తెల్లని పాలలాంటి రంగు  ,పట్టుకుచ్చు లాంటి వెంట్రుకలు దీనికి పె ట్టని సొమ్ములు  .కుదురుగా ఒకచోట ఉండక  ,హడావుడిగా  ,సందడిగా తిరిగే చిరు ప్రాణి  . శేషము , బన్నీ  ,శశకం  ,కో ని అని కూడా పిలుస్తారు  ,వన్యప్రాణి  .శాకా హారి . చిన్న సైజువి ఐదు సంవత్సరాల వరకు జీవిస్తే  ,కొంచెం పెద్ద రకంగాఉండేవి 12 సంవత్సరాల వరకు బతుకుతాయి  ,సంఘజీవులు .గుంపుగా ఉండడానికి ఇష్టపడతాయి  .ఇంట్లో పెంచాలనుకుంటే కనీసం రెండింటినైనా ఎంచుకోవాలి .

ప్రత్యేకతలు
వీటి దంతాలు జీవితమంతా పెరుగుతాయి  .తినకపోతే  ,అవి మరింత పెరిగి దంత సమస్యలు వస్తాయి . నీళ్లు బాగా తాగుతాయి. ఇంట్లో పెంచేవారు తప్పనిసరిగా వెడల్పాటి పాత్రలో నీళ్లు పోసి ఉంచాలి. తరచూ వాటిని మార్చాలి  .చాలామందికి కుందేలు ఆహారం అంటే క్యారెట్లు అని నమ్మకం  .కానీ ఇది పొరపాటు  .క్యారెట్ లలో చక్కెర శాతం అధికం కాబట్టి  ,అప్పుడప్పుడు ఇవ్వాలి  .కానీ రోజు కాదు . వీటికి బాగా వ్యాయామం అవసరం . అందుకు విశాలమైన స్థలం కావాలి. అక్కడ అవి ఎగురుతాయి  . దూకుతాయి  ,పరిగెత్తుతాయి , కాళ్ళను విశాలంగా సాగదీస్తాయి  .ఇవన్నీటికి స్థలం  అవసరం కదా  !చెవులు బాగా పెద్దవిగా ఉంటాయి  .అందుకని చెవుల పిల్లి అని కూడా అంటారు వీటి వినికిడి శక్తి సా టి లేనిది  .ఈ చెవుల ఆధారంగా తలను 180 డిగ్రీల వరకు తిప్పి చూడగలవు .

ఒక U K  లోనే  రెండు మిలియన్లకు పైగా పెంపుడు కుందేలు ఉన్నాయని అంచనా. రెండు అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తు వరకు ఎగర గలవు . పిల్లులవలే  వీటికి లిట్టర్ ట్రైనింగ్ ఇవ్వచ్చు. వీటి జీర్ణశక్తి ప్రత్యేకమైనది . పీచున్న పదార్థాలను ఎక్కువగా తింటాయి       . చాలా జంతువులకు ఆహారం మనుషులతో సహా .

కళ్ళు ఎక్కువగా ముదురు గులాబీ రంగులో స్వచ్ఛంగా పారదర్శకంగా ఉంటాయి. ఆహారాన్ని నము లుతూ  అటు ఇటు సంచరిస్తూ మనల్ని ఆనందింప చేసే చిట్టి ప్రాణి  కుందేలు .

శ్వేత ప్రపంచం శీర్షికలో  ఇప్పటిదాకా వనవిహారం  చేశాం . జం తువులు మనలా నడవవు. గెంతుతాయి .పరిగెత్తుతాయి. దూకుతాయి . మనమూ అలాగే  దూకి వంటింట్లోకి జొరబడదాం. వంటింట్లో బోలెడు దినుసులు అవి దాచుకోవడానికి బోల్డ్ బోల్డ్ డబ్బాలు  ఉంటాయి .  వెతుకుదాం పదండి .

వంటింట్లో కాలు  పెట్టగానే తెల్లనిది . నిత్యావసరమైంది ఏది అనగానే తొluత గుర్తుకొచ్చేది లవణం  .అదేనండి  రోజు వాడే ఉప్పు .దాన్నే సోడియం క్లోరైడ్ అంటారు .మాకు ఉప్పు గురించి  తెలుసు . అది తక్కువైనా కష్టమే ఎక్కువైనా కష్టమే అంటారా ! మీరు అనుకునేది నిజమే  .అయితే ఇవాళ మరి కాస్త లోతుగా చెప్పుకుందాం  .ఉప్పు ఆహారానికి రుచి మాత్రమే కాదు  .ఇంకా ఎన్నింటికో అవసరం  .ఉప్పు తక్కువైతే ఆవకాయ చెడిపోతుంది  .ఆహార పదార్థాలను నిలవ చేయడానికి ఉప్పునే వాడతాం. ఆహారానికి రుచిని ఇవ్వడంలో ముఖ్యపాత్ర ఉప్పుదె . పచ్చళ్ళు , చేపలను నిలువ చేయడానికి కూడా ఇది అవసరం.

కొన్ని వందల ఏళ్ళ క్రితం ఉప్పును ద్రవ్యంగా వాడేవారు  .బ్రిటిష్ వారు ఉప్పుపై విధించిన పన్నుకు వ్యతిరేకంగా గాంధీజీ దండి ఉప్పు సత్యాగ్రహం కూడా చేశారు  .ఉప్పు ఎక్కువగా వాడితే ఆహారం రుచి మారుతుంది  .తరచు  అలా జరిగితే రక్తపోటు  ,గుండెజబ్బులు  ,మూత్రపిండాల సమస్యలు వచ్చే అవకాశాలు  పెరుగుతాయి .  గాయాలై నప్పుడు ఉప్పు నీళ్లతో కడిగితే ఇన్ఫెక్షన్ అయ్యే అవకాశాలు బాగా తగ్గుతాయట  .షడ్రుచుల్లో దేని ప్రభావమైనా  తగ్గించే శక్తి ఒప్పుకుంది  .అందుకే దాన్ని రుచుల్లో రారాజు అన్నారు .

చాలా పిరికివాడని చెప్పడానికి ఫ లా నా వ్యక్తి ఉప్పు పిరి కి అంటారు . పల్లెటూర్లలో ఆడే ఆట పుప్పన బట్టి  .ఈ ఆట మధ్య యుగాల్లోనూ  ఆడేవారని మనకు ఆధారాలు ఉన్నాయి  .ఉప్పు అని కూత పెడుతూ మధ్యలో గీసిన గీతలను దాటుకుంటూ చివరికి వెళ్లి పిడికెడు మట్టిని తెచ్చి స్వ స్థానానికి వస్తే గెలిచినట్లు . అలా తేవడం గెలుపుకు చిహ్నం  .తేలేని నివాడు  ,భయపడి ముందుకు సాగనివాడు ఉప్పుపిరి కి . అంటే పరమ భయస్తుడు  .

దీని గొప్పదనాన్ని చెబుతూ సుమతి శతకకర్త ఉప్పే పసరుచుల కెల్లా అన్నాడు  .నిజజీవితంలో ఉప్పు మనకు అత్యవసరం  .  ప్రపంచంలో చాలామందికి చాలా కాలం వరకు ఉప్పు తయారీ తెలీదు. మధ్యయుగాల్లో టి బేట్ వంటి దేశాల్లో ఉప్పు బిళ్ళలు రూపాయి బిళ్ళలుగా చలామణి అయ్యేవి. ఇంత విలువ గలది కనుకనే వాని ఉప్పు తిని పెరిగాను  అనే సామెతపుట్టినది .  వేద కాలం లో  నుండి  మనకు  ఉప్పు  తయారీ  తెలుసు  .దాన్ని వాడకమూ తెలుసు  .గుర్రం మొదలైన పశువులకు దానాలో ఉప్పు  , సైంధవ లవణం కలిపి పెడతారు . మర్చిపోయాను రాత్రి పూట ఉప్పు అనకూడదు . బుట్టలోది  .రుచి అని పెద్దవాళ్ళు ఒకప్పుడు చెప్పేవాళ్ళు . ఇప్పుడు  అవన్నీ మానేశామనుకోండి

సంస్కృతంలో లవణ శబ్దం నుంచి లావణ్యమ్  ఏర్పడింది . ఉప్పులో కనిపించే మెరుపును స్త్రీలలో కనిపించే నిగారింపుతో పోల్చారు .  ఇంత కథ ఉంది మన రోజు వాడే ఉప్పులో.

బియ్యం కాని  బియ్యం

బియ్యం కాని బియ్యం అదేనండి  . సగ్గుబియ్యం.ఇవి టాపీయోకా  అనే మొక్క వేర్ల నుండి తయారవుతాయి . దీని  ఉపయోగాలు ఎన్నో  .శరీరానికి త్వరగా శక్తినిస్తుంది . తేలికగా అరుగు తుంది కాబట్టి ఉపవాస సమయంలో ఎక్కువగా వాడతారు  .పోషకాలు  తక్కువగా ఉంటాయి కాబట్టి  ఇతర పదార్థాలతో కలిపి తినడం మంచిది. మహారాష్ట్ర ప్రాంతాల్లో వీటిని వేరుశెనగ గుళ్ళు, బంగాళాదుంపలతో కలిపి వాడుకుంటారు .వండడా నికి  ముందు  బాగా నానాలి    . లేకపోతే త్వరగా అరగదు . రక్తంలో చక్కెర స్థాయిని వేగంగా పెంచుతుంది కనుక మధుమేహంతో బాధపడే వాళ్ళు తగు మాత్రమే వాడాలి  .కడుపుపై మృదువుగా పనిచేస్తుంది.

ఇంకొక విషయం  .చరిత్ర ప్రకారం క్రీస్తుశకం 18 00ప్రాంతంలో ట్రావెల్కూర్ రాజ్యంలో గొప్ప కరువు వచ్చిందట  .అప్పటి రాజు తిరునాళ్ రామ వర్మ అతని తమ్ముడు తిరుణాల్ మహారాజు ప్రజలు కరువుని ఎదుర్కోవడానికి అనేక చర్యలను అనుసరించారు  .అందులో ఒకటి ఆహార వనరుగా   ఈ పిండి దుంపను ప్రవేశపెట్టడం  .రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ప్రజలకు కర్ర పెండలం నమ్మకమైన పోషకమైన జీవనాధారంగా మారింది  .బియ్యం ఖరీదైన ఆహారంగా మారిన సమయంలో ప్రజలు వీటిపై ఆధారపడేవాళ్లు ఇది 3000 సంవత్సరాలుగా చైనీస్ వంటకాలలో కీలక పదార్థం .

తర్వాత దేని గురించా అని ఆలోచిస్తున్నారా  ?

తర్వాతది బార్లీ  .  ప్రపంచంలో నాలుగవ ముఖ్యమైన పంట బార్లీ  . ఇండియాలో ఆరవ స్థానంలో దీని దిగుబడి  . శరీర దారుఢ్యాన్ని పెంచుతుంది .  మంచి పోషకాలు కలిగిన ధాన్యం  .మిడిల్ ఈస్ట్ ప్రాంతాలలో వాడిన మొట్టమొదటి సి రియల్  .కనీసం 9000 సంవత్సరాలకు పూర్వమే దీని పండించేవారు అనడానికి చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి . ప్రాచీన కాలంలో ఈజిప్టులో పండించేవారు  .ఇందులో అధిక శాతం ప్రోటీన్ బి కాంప్లెక్స్ విటమిన్లు ఉన్నాయి. పండిన పంటలో అధిక భాగం మాల్టుగా మారుస్తారు . పశువుల దానాలో వాడే ముఖ్య పదార్థం కూడా . మాల్ట్ సారాన్ని పసిపిల్లల , వృద్ధుల ఆహారంలో వాడుతారు.

జీర్ణ క్రియలో వచ్చే సమస్యలను సవరించడానికి బార్లీ నీటిని కొంచెం కొంచెంగా దినం అంత తాగా లి . మిగిలిన ఆహారం పరిమాణాన్ని తగ్గిస్తూ ఇలా తాగడం అనేది నేటికీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో  అలవాటు .బార్లీ ని ఆహారంగా పానీయాలలో పశువుల దానా గా ఉపయోగిస్తారు . ఇందులో ఫైబర్ ఉంది . కొలెస్ట్రాల్  ,రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను తగ్గించడంలో  చాలా ఉపయోగం  .ఈ ఫైబర్ జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది   .మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది  .క్యాలరీలు బాగా తక్కువ. కడుపు నిండిన భావన కలిగిస్తుంది  .ఈ కారణంగా బరువు తగ్గడంలో కూడా ఇది   ఉపకారి . గుండె జబ్బుల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది  .పురాతన రోమ్ లో గ్లాడియేటర్లు బార్లీని ప్రధాన ఆహారంగా తీసుకునేవారుట . దీన్ని సాగు కూడా చాలా సులభం  .అన్ని రకాల వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనూ తట్టుకొని పెరుగుతుంది  .

సంపూర్ణ ఫలం

సంపూర్ణ ఫలం అంటే మనకు తెలిసిన కొబ్బరికాయ . కొబ్బరి చెట్టును కల్పవృక్షం అంటారు . అంటే చెట్టులోని ప్రతి భాగం మనకు ఉపయోగిస్తుంది . నిజం చెప్పాలంటే భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో పెళ్లి  ,నిశ్చితార్థం నుంచి మొదలైన కొబ్బరితో ప్రయాణం చివరి వరకు కొనసాగుతుంది . హోమాలు, పూజలు, యజ్ఞాలు , పండుగలు ,శుభకార్యాలు అనేక ధార్మిక కార్యక్రమాల్లో కొబ్బరికాయ లేనిదే పని నడవదు.

దక్షిణ భారతదేశంలో చాలా ఇళ్లల్లో కొబ్బరి లేనిదే  రోజువారి వంట పూర్తి అవ్వదు . కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో కేరళదే 2018 వరకు అగ్రస్థానం ప్రాచీన కాలం గురించి చెప్పాలంటే పురావ స్తు తవ్వకాలలో , ఆయుర్వేదంలో , బుద్ధుని జాతక కథల్లో  ,చైనా అరేబియా యాత్రిkuల అనుభవాల్లో దీని ప్రసక్తి ఉంది . ఒకటి రెండవ శతాబ్దల ప్రారంభంలో కొబ్బరికాయ ధార్మిక కార్యక్రమాలకు వాడడం మొదలై ఉండొచ్చని ఒక అంచనా .1958లో ప్రచురించబడిన ఒక పరిశోధన పత్రంలో మనిషి ఆవిర్భావానికి ముందే పురావస్తు శాఖకు లభించిన శిధిలాల ప్రకారం కొబ్బరి చెట్లు ఉన్నాయని వ్యాసరచయితలు  కే పి వి మీన న్ , పండలై పేర్కొన్నారు .

శిలా శాసనాల మీద కూడా దేవాలయ ఆస్తులుగా ఉన్న కొబ్బరి తోటల ప్రస్తావన ఉంది   . అంతేకాదు మత్స్య పురాణం , బ్రహ్మవైవర్త పురాణం , బ్రహ్మ పురాణాలలో కొబ్బరి ప్రసక్తి ఉంది . చరక సంహితలో కూడా దీని గురించి చెప్పబడింది . ఆహారంగా మాత్రమే కాకుండా , దానికి ఉన్న ఇతర ఆరోగ్య – ఔషధ – సౌందర్య ప్రయోజనాల దృష్ట్యా దీని కల్పవృక్షం అని ఆధునిక శాస్త్రజ్ఞులు కూడా అంగీకరిస్తున్నారు  .ఆధ్యాత్మికంగా కొబ్బరికాయను మానవ శరీరానికి ప్రతీకగా పోలుస్తారు .  కొబ్బరికాయలు దిష్టి తీయడానికి కూడా వాడుతారు  .నువ్వు నక్షత్రాలను లెక్కపెట్టగలిగితే కొబ్బరితో వచ్చే ప్రయోజనాలను లెక్కించగలవు అనేది ఫిలిప్పీన్స్ సామెత  .సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో తీసిన కొబ్బరిపాలను డైరీ ఉత్పత్తులకు బదులుగా వాడవచ్చు . కొబ్బరిలో ఉండే కొవ్వు పదార్థాలు ఎముకల ఆరోగ్యానికి చాలా మేలు చేస్తాయి  .కొబ్బరిలో ఉండే రాగి ,ఇనుము శరీరంలో రక్తం స్థాయిలని నిలిపి ఉంచుతాయి కొబ్బరి కు న్న బహుముఖ ప్రయోజనాల వల్ల సాంఘికంగా ,ఆధ్యాత్మికంగా , ఆర్థికంగా ఈ పంటకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది.

బియ్యం

ఇక మన ముఖ్య  ఆహారమైనటువంటి బియ్యం దగ్గరికి నడుద్దాం . కోట్లాది ప్రజలకు ప్రధాన ఆహారం బియ్యం  .ఇవి పండినప్పుడు వడ్లు . పొట్టు తీసితే బియ్యం .ఉడికితే అన్నం  .ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఎన్నో కలిగి ఉన్న ధాన్యం బియ్యం  .అన్నం అంటే పోషించేది ఆయుష్షుని ఇచ్చేది సంరక్షించేది మాత్రమే కాదని సంసార జీవితాన్ని సుఖమయం చేసేదని ప్రఖ్యాత వైద్యుడు సుస్రుతుడు 2000  సంవత్సరాల కిందటే  చెప్పాడు  .వేలాది సంవత్సరాల నుంచి ఈ ధాన్యం మనకు తెలుసని , చైనా , దక్షిణ తూర్పు ప్రాంతాల్లో పండించే వారని చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచ జనాభాలో సగం కంటే ఎక్కువ మందికి ఇది ప్రధాన ఆహారం  .శక్తిని పిండి పదార్థాలని ఇస్తుంది .

చాలా ఆసియా దేశాల్లో ఈ పంటను పవిత్రంగా భావిస్తారు  .వేడుకల్లో సంప్రదాయాల్లో తప్పక ఉపయోగిస్తారు . ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1,20,000 మించిన బియ్యం రకాలు ఉన్నాయి   .దేనికదే పోషకాలు , రంగు , రుచి లలో విభిన్నం . ఒక అంచనా ప్రకారం ఒక కిలో బియ్యం పండడానికి సగటున 5000 లీటర్ల నీరు కావాలి  .

కొన్ని సంస్కృతుల్లో బియ్యం అభివృద్ధికి ప్రజన న శక్తికి ప్రతీక . 9000 సంవత్సరాల ముందు నుంచి దీని పండిస్తున్నాం .సంప్రదాయ సాగు విధానాలు ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి అందించబడుతూ వచ్చాయి  .ఎన్నో రకాలుగా వాడుకోవచ్చు ఉడికించడం , ఆవిరిపై ఉడికించడం  ,వేయించడం  ,అంతేకాదు వీటిని వాడి  అసంఖ్యాకమైన వంటకాలు కూడా చేయొచ్చు.

ఇంకా ఉంది

ఎన్నో సౌందర్య ఉత్పత్తుల్లో బియ్యాన్ని వాడుతారు  .బియ్యం కడిగిన నీళ్లు కూడా సౌందర్య పోషణలో ఉపయోగిస్తారు  .దక్షిణ భారత దేశంలో  పిల్లలకు తినిపించే  మొదటి ఆహారం బియ్యమే . అంటే అన్నమే . బియ్యాన్ని  వేయించి  , రవ్వలాగా విసిరి , ఉడికించి  పిల్లలకి తినిపిస్తారు  .

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రభావితం చేసే అంశాలలో వరి ఉత్పత్తి ఒకటి ఎందుకంటే ప్రతి ఏటా 500 మిలియన్ టన్నుల బియ్యం ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి కోట్లాది ప్రజలకు ఆహార భద్రతను కల్పించేది వరి పంట మాత్రమే . జవాన్ లో దీని పవిత్రమైన పంటగా భావిస్తారు  .సంప్రదాయక వేడుకల్లో , పెళ్లిళ్లలో ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తుంది. బౌద్ధ సంప్రదాయంలోను దీనికి ప్రముఖ స్థానం ఉంది  . ఆరోగ్యపరంగా చూస్తే సులువుగా వేగంగా జీర్ణం  అవుతుంది  .

చివరగా మరొక్క మాట అన్నం తినడానికి వేళాపాళ  తప్పనిసరిగా ఉండాలి .వేళకు  తింటేనే ఆయువు   , వీర్యపుష్టి ,బలం శరీర కాంతి పెరుగుతాయి .

మన వంటింట్లో ఉండే జంట కవుల గురించి చెప్పుకోకుంటే ఈ వ్యాసం అసమగ్రం. అసంపూర్ణం . అవే పాలు పె రుగులు .

క్షీర సాగరం

విశ్వమంతా వ్యాపించిన ముఖ్య ఖాద్య  పదార్థం పాలు . ఆరోగ్యాన్ని పెంచేది  .ఆరోగ్యం బా లేకుంటే కోలుకోవడానికి సహకరించేది పాలే . ఇది సంపూర్ణ ఆహారం అని చెప్పొచ్చు . కొబ్బరి సంపూర్ణఫలమైతే పాలు నిస్సందేహంగా సంపూర్ణ ఆహారం  .అనాది నుంచి పశు సంబంధిత పాలను మానవులు వాడుతూ ఉన్నారు . సాధారణంగా ఆవు, బర్రె ,మేక పాలను వాడుతారు  .కొన్ని ప్రాంతాల్లో గుర్రపు పాలు కూడా వాడుతారు .కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాలలో గాడిద పాలను మందులా  వాడతారు  .

తక్కువ చక్కెరతో తల్లిపాలకు రెండు రెట్ల ప్రోటీన్ తో ఆవు పాలు ఉంటాయి  .ఆవు పాలలో కంటే గేదె  పాలలో కొవ్వు ఎక్కువ ఆరోగ్యాన్ని సంరక్షించుకోవడానికి అత్యవసరమైన విటమిన్లు, అనేక ఖనిజాలు ,కొవ్వు పదార్థాలు, కార్బోహైడ్రేట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి ఆవు పాలలో.

ఒక లీటర్ పాలలో ఒక మనిషికి ఒక రోజుకు అవసరమైన కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్ మొత్తం లభిస్తాయి. పాలు అరగడానికి గంటన్నర సమయం పడుతుంది. ప్రాచీన వైద్యుడు చరకు ని అభిప్రాయంలో పాలు మనలో బలాన్ని, జ్ఞాపకశక్తిని పెంచుతాయి. అలసటను దూరం చేసి ,శక్తినిస్తాయి .ఆధునిక పరిశోధనలు చరకుని  అభిప్రాయాన్ని బ లపరుస్తున్నాయి .పసిపాపల నుండి పండు వృద్ధుల వరకు అందరికీ సరిపోయే ఆహారం  . గర్భిణులకు బాలింతలకు సమానంగా ఉపయోగం ఈ పాలే . సన్నగా బరువు తక్కువగా ఉన్న వారికి పాలు గొప్ప ఆహారం . రక్తప్రసరణ సరిగా లేని వారికి ఇవి  చాలా ఉపయోగం. ఎసిడిటీకి మంచి మందు చల్లని పాలు .నిద్ర పట్టని వారికి  పడుకునే ముందు కొంచెం తేనె కలిపిన గోరువెచ్చని పాలు గొప్పగా పనిచేస్తాయి  .జలుబు, గొంతులో గరగర ,టాన్సిలైటిస్ అస్తమా వంటి శ్వాస సమస్యలకు లాభకారి  .ఓ గ్లాస్ పాలలో చిటికెడు పసుపు నాలుగు లేక ఐదు నలగొట్టిన మిరియాలు కలిపి మూడు రోజులు వరసగా రాత్రులు తాగితే మంచి ఫలితం ఉంటుంది  .

సౌందర్య పోషణలోనూ ప్రముఖ పాత్ర పాలది . పాల ప్రసక్తి లేకుండా మనకు విందులు, పండుగలు, వేడుకలు, వినోదాలు పూర్తి కావు. పూజలోనూ పాలది ప్రముఖ  స్థానం .

పాలు అనే మాటను  భాగం అనే అర్థం లోను వాడతాం. ఈరోజుల్లో సోయా గింజల నుంచి బాదాం కొబ్బరి లతో సహా అనేక పదార్థాల నుండి పాలను తయారు చేస్తున్నారు .బజార్లో అందుబాటులో ఉన్నాయి కూడా.

 పాముకు పాలు పోసి పెంచిన విషమే కక్కుతుంది

 పాలలో పంచదార ఒలికినట్లు అని సామెతలు ఉన్నాయి. మేకపాలు అనగానే గాంధీజీ గుర్తొస్తారు. తెల్లని వన్నీ  పాలని నల్లనివన్నీ నీళ్లు అనుకుంటాడు అని అమాయకులను గురించి చెప్తూ ఉంటాం. ప్రపంచంలోని  పాల ఉత్పత్తిలో 85% ఆవుపాలు 11% గేదె పాలు 2 శాతం మేకపాలు ఉంటాయి. ఉత్తర భారతంలో పాలను అలాగే తీసుకుంటారు . అదే దక్షిణ దేశంలో కాఫీ లేదా టీ ద్వారా తీసుకుంటాం. పెరుగు లేదా మజ్జిగ రూపంలోనూ వాడతాం .

మరి కాస్త

పాలలోంచి తయారయ్యే  ఉత్పత్తులు లెక్కలేన  న్ని .  పెరుగు ,మజ్జిగ, మీగడ ,నెయ్యి   అందరికీ నచ్చిన పనీ ర్  గురించి చెప్పే పనేలేదు  .మన మిఠాయిల్లో పాల ఉత్పత్తులు ముఖ్యపాత్ర వహిస్తాయి. పూర్వం రోజుల్లో ముఖ్యంగా గ్రామాల్లో అందరి ఇళ్లల్లోనూ పాడి ఉండేది. పాలు పెరుగు అమ్మడం నా మోషిగా భావించేవారు .మజ్జిగ అనగానే నాకు మధురానగరి  లో చల్ల నమ్మ బోదు  అని చక్కటి అందమైన గీతం గుర్తొస్తుంది దాని గురించి మరోసారి చెప్పుకుందాం.

నాగుల చవితికి నాగుల పంచమికి పుట్టలో పాలు పోయడం తెలుగువారి సనాతన సంప్రదాయం .మనం కొలిచే లక్ష్మీదేవి క్షీరసాగర కన్యక కదా! పాలు పొంగిస్తేనే గృహప్రవేశ వేడుక మొదలవుతుంది .పాలు అనగానే క్షీరసాగర మధనం చవితి  చంద్రుని కథ గుర్తు వస్తాయి. పాల ఉత్పత్తుల కథ చెప్పాలంటే మరో భారతం అవుతుంది

పెరుగు

పెరుగు గురించి చెప్పకుండా పాల కథ అసంపూర్ణం .పాలను  కాసింత పెరుగు వేసి ,తోడు పెడితే వచ్చేదే పెరుగు .ఆహ్లాదాన్ని ఉత్సాహాన్ని ఇచ్చేది. ఆ  రుచి మళ్లీ మళ్లీ  తినాలనిపిస్తుంది .యూరప్ అమెరికాలో సాధారణంగా ఆవుపాల పెరుగును వాడితే ,భారతదేశంలో గేదె పెరుగును ఎక్కువగా వాడతారు.రష్యాలో మేక, గొర్రె ,గుర్రం పాలను ఎక్కువగా పెరుగు తయారీలో వాడతారు .పెరుగు నాణ్యత మంచి పాలపై చక్క టి తోడు పై ఆధారపడి ఉంటుంది .వేసవికాలంలో పెరుగు త్వరగా తోడుకుంటుంది .చలికాలంలో ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది .కనుక పైనుంచి పెద్ద గిన్నెనో  కంబళినో కప్తారు .వేడి దినాల్లో పెరుగు తయారు కావడానికి 6 నుంచి 8:00  గంటలు పడితే చలికాలంలో 12 నుంచి 16 గంటల కావాలి .ఆహార శాస్త్రాన్ని గమనిస్తే టర్కీలో   తొలుత పెరుగు తయారైందని తెలుస్తుంది. మన దేశంలో పాలతోపాటు పెరుగునూ  సంపూర్ణ ఆహారంగా పరిగణిస్తారు.

పెరుగు శక్తి నిచ్చే  ఆహారం .అవసరమైన ప్రోటీన్ విటమిన్లు మినరల్లు  ఉంటాయి .క్యాల్షియం కూడా దండిగా ఉంటుంది .దీనిలోని ప్రోటీన్లు పాల ప్రోటీన్లకన్నా తేలిగ్గా జీర్ణం అవుతాయి .ఒక అంచనా ప్రకారం తా గిన పాలలో 32 శాతం గంటలో జీర్ణ మైతే అదే గంటలో 91% పెరుగుజీర్ణ మౌతుంది .  పేగులపై ,పొట్టపై మృదువుగా పనిచేస్తుంది .మృదువైన చర్మానికి ఓట్స్ పొడిని పెరుగుతో కలిపి ప్యాక్లా వాడతారు. సౌందర్య సాధనంగానే కాదు, భారతీయులు చాలా వంటల్లో పెరుగును చేరుస్తారు. కేవలం పెరుగు ముఖ్య పదార్థంగా లస్సీ , దహి వడ ,దధి  ఓ ధనం వంటి వంటలు ఎన్నో చేస్తారు. రోజు పెరుగు తినడం వల్ల రక్తప్రసరణ బాగా జరిగి ,గుండె జబ్బులు రావని పలు అధ్యయనాల్లో తేలింది . దీని లోని  లాక్టోబర్ బ్యాక్టీరియా శరీరంలో తెల్ల రక్త కణాలను పెరిగేలా చేస్తుంది.

చాలామందికి పెరుగన్న తినకపోతే భోజనం పూర్తయినట్లు కాదు రోజు పెరుగు సేవిస్తే ,వ్యాధి నిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది . ఆయుర్వేదం గేదె పాల పెరుగు కంటే ఆవుపాల పెరుగు మంచిదంటుంది .అయితే ఈ ప్రయోజనాలన్నీ తాజా పెరుగులోనే  లభ్యం .మనదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే పాలలో దాదాపు 46% పాల రూపంలో వాడితే తక్కిన 54% పాల పదార్థాల వినియోగిస్తున్నాం.

ఇవన్నీ మనకు తెలిసినవే అంటారా . నిజమే. మరోసారి ప్రేమగా , అభిమానంతో గుర్తు చేసుకోవడమే .

రెండవ  , చివరి భాగం త్వరలో  .

మళ్ళీ కలుద్దాం .

గాజోజు నాగభూషణం ప్రాణదీపం కవిత
కవిత్వం ఓ విశ్లేషణా
‌ప్రముఖ కవి,ప్రభుత్వ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, గాజోజు నాగభూషణం కలం నుండి జాలువారిన ప్రాణ దీపం కవితా సంపుటిలోని ప్రాణ దీపం కవితపై విశ్లేషణా వ్యాసం.ప్రాణ దీపం కవిత నాకు చాలా నచ్చింది.వేదనలోంచి కవిత్వం పుడుతుందంటారు. అది అక్షరాలా నిజమనిపిస్తోంది.కవి నాగభూషణం ఆషామాషీగా కవిత్వం రాసే వ్యక్తి కాదు.నిబద్ధత కల వ్యక్తి.ప్రాణ దీపం కవితలో అమ్మతో గడిపిన బాల్యాన్ని ఆమెతో పెనవేసుకున్న బంధానికి అక్షర రూపం ఇచ్చాడు.ప్రాణ దీపం కవిత చదువుతుంటే దుఃఖం వస్తుంది.నాకైతే రెండు మూడు రోజులు సరిగా నిద్ర పట్ట లేదు.కవి నాగభూషణం అమ్మ గురించి కవిత రాశాడు.కవితకు ప్రాణ దీపం పేరు పెట్టాడు.నిజంగా మనం ఒక్కసారి మనసు పెట్టి కవిత చదివితే మనకు అమ్మ ప్రాణ దీపం అన్న సంగతి ఎరుకలోకి వస్తుంది.అమ్మ గురించి ఎందరో కవులు కవితలు,గేయాలు, పద్యాలు రాశారు.ప్రాణ దీపం కవిత హృదయానికి హత్తుకునేలా ఉంది.నేటి సంక్షుభిత సమాజంలో అమ్మలు ఎన్నో కష్టాలు ఎదుర్కొంటూ తమ కన్న పిల్లలను సాకుతున్నారు. అయినప్పటికీ ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొన్న అమ్మలను మనం మరియు మన సమాజం వృద్ధాప్యంలో సరిగా చూడడం లేదు.అమ్మలను వృద్ధుల ఆశ్రమాల్లో చేర్పిస్తున్నట్లు మనం రోజు వార్తా పత్రికల్లో చదువుతున్నాం.మానవ సంబంధాలన్నీ మసక బారిపోతున్నాయి.మానవ సంబంధాలు మనీ సంబంధాలుగా కొనసాగుతున్నాయి.జీవితంలో అమ్మ ఎదుర్కొన్న కష్టాలను,కన్నీళ్లను,వేదనలను అక్షరీకరించడం సామాన్యమైన విషయం కాదు.కందుకూరి రమేష్ బాబు అమ్మ గురించి సామాన్య శాస్త్రంలో వేలాది మంది అమ్మల ఫోటోలను గ్యాలరీలో ప్రదర్శించారు. కందుకూరి రమేష్ బాబు సామాన్య శాస్త్రం గ్యాలరీకి గాజోజు నాగభూషణం అమ్మ చిత్రం కూడా ప్రదర్శనలోకి చేరాలని మనస్ఫూర్తిగా నేను కోరుకుంటున్నాను.ప్రాణదీపం కవిత అమ్మ యొక్క చరిత్ర.అమ్మ చరిత్రను ప్రాణ దీపం కవితలో ఆవిష్కరించడం అద్భుతంగా ఉంది.ప్రముఖ కవి, రచయిత,శ్రీ ఎస్.కె.పిళ్లె అమ్మ స్మృతిలో అమ్మ గేయ కవిత రాశారు.ప్రముఖ కవి జ్వాలాముఖి అమ్మ గేయ కవితకు పీఠిక రాస్తూ “పిళ్లెగారి కావ్య జగత్తులో ఊపిరి పోసుకుని నిలిచి వెలిగిన అమ్మ ఎవరో కాదు: పీడితుల తాడితుల విముక్తి పోరాటంలో అందరికీ వాత్సల్యాన్నందించి విప్లవకారుల సరసన నిలిచిన వీరమాత,గోర్కీ చెప్పిన ‘అమ్మ’ ఆ విశ్వమాతకు విప్లవ తేజానికి జోహార్’ అని చెప్పారు.ప్రముఖ కవి జ్వాలాముఖి పీఠికలో అమ్మ గురించి రాసిన వాక్యాల్లో ఎంతో బలం ఉంది.ప్రాణ దీపం కవితా సంపుటిని అమ్మకు అంకితమిచ్చారు.నాగభూషణంకు అమ్మంటే ప్రాణం అని మనకు తెలుస్తోంది.అమ్మను చివరి వరకు ప్రేమగా చూసుకున్నారు.ప్రాణ దీపం కవితా సంపుటికి ముఖచిత్రం ప్రముఖ చిత్రకారుడు అన్నవరం శ్రీనివాస్ వేశారు.చాలా చక్కగా ఉంది. ముఖచిత్రం వెనకాల నాగభూషణం కుమారుడు అక్షయ్ కపిల్ నానమ్మ యాదిలో చిత్రం గీశారు. చక్కటి చిత్రాన్ని గీసిన అక్షయ్ కపిల్ ను అభినందిస్తున్నాను.
“చుట్టూ చీకటి కొండలు/పల్లేర్లు పరుచుకున్న దారులు/అడుగు తీసి అడుగు వేస్తే/పాదాలకు చుట్టుకొనే పగల పాములు/దూరమెంతో…. చేరే తీరమెక్కడో/అంతు చిక్కని అనంత పయనం/ అంటున్నారు.ఇవి ప్రాణ దీపం కవితలో మొదటి చరణాలు.కవి నాగభూషణం చుట్టూ చీకటి కొండలు ఉన్నాయంటున్నారు.

“పల్లేర్లు పరుచుకున్న దారులు/అంటున్నారు.పల్లెల్లో చేనులు,చెల్కల్లోని దారుల్లో పల్లేర్లు ఉంటాయి. చేనులు చెల్కల్లో నడుస్తున్నప్పుడు పల్లేర్లు గుచ్చుకుంటాయి.పాదాలకు గాయాలు అవుతాయి. పల్లేర్లు గుచ్చుకోవడం వల్ల రక్త మోడుతుంది.పల్లేర్లు
గుచ్చుకున్న పాదాల అవస్థ చెప్పతరం కాదు.
‘అడుగు తీసి అడుగు వేస్తే/పాదాలకు చుట్టుకొనే పగల పాములు/అంటున్నారు.చేనులు చెల్కల్లో ప్రయాణిస్తున్న అమ్మ అడుగు తీసి అడుగు వేస్తే పగల పాములు పాదాలకు చుట్టుకునేవి.కవి నాగభూషణం పగల పాములు అనడం ప్రతీకలా ఉంది.నేటి వ్యవస్థలో మన కుటుంబంలోని కొందరు మన చుట్టూ నివసించే ఇరుగు పొరుగు వారు పగతో పాములా బుసలు కొడుతుంటారు వారు. ఈర్ష్యా,అసూయా ద్వేషాలతో ఏం చేయడానికైనా వెనుకాడరు.ఈర్ష్యా,అసూయా,ద్వేషాల,జాడ్యం ఇప్పుడు అడుగడుగునా కనిపిస్తుంది.ఈర్ష్య, అసూయతో ద్వేషాలతో రగిలేవాళ్లు మంచితనాన్ని ఓర్వ లేరు.మంచిగా పని చేసుకునే వాళ్లను పని చేసుకోనివ్వరు.ఎప్పుడు ఏదో ఆటంకం కలిగిస్తూ ఉంటారు.ఇతరులు బాధ పడుతుంటే చూసి ఆనందంతో పండుగ చేసుకుంటారు.
‘దూరమెంతో… చేరే తీరమెక్కడో/అంతు చిక్కని అనంతపయనం/అంటున్నారు.అమ్మ పయనంలో దూరమెంతో చేరే తీరం ఎక్కడో అంతుచిక్కని అనంతపయనం అన్న పదాలు అక్షరాల నిజమనిపిస్తాయి.అమ్మ జీవన ప్రయాణం అంతు చిక్కని అనంత పయనం.
‘ఏ గాలికి దీపం ఎప్పుడు ఆరుతుందో/ అంటున్నారు.ఒకప్పుడు దీపాల కింద బతికిన రోజులు.గ్యాస్ నూనె పోసి కందీళ దీపం వెలిగించే వారు.రాత్రంతా కందీళ దీపం వెలుగుతుండేది. జడివాన గాలి హోరుకి కందీళ దీపాలు ఆరిపోతుండేవి.తర్వాత,తర్వాత కరెంటు వచ్చింది. కరెంటు లేనప్పుడు మసక చీకటిలోనే జీవనం కొనసాగింది.
‘చిల్లుపడి,నావ ఎక్కడ మునుగుతుందో/ అంటున్నారు.చిల్లుపడితే నావ మునుగుతుందని, గాలికి దీపం ఆరిపోతుందనే విషయం మనకందరికీ తెలుసు.రంధ్రం పడిన నావ ఎక్కడ మునుగుతుందో తెలియని విధంగా జీవితం ఎక్కడ ఆగిపోతుందో తెలియదు.
‘అంతా తాయి మాయి తండ్లాట/అంటున్నారు. తాయి మాయి తండ్లాట తెలంగాణ పదం.ఏదీ మనసున పట్టుకుంట ఆగమాగం కావడం దీని అర్థం.
‘అయినా నడక సాగాలి/నడకలింకా నేర్వని నాలుగు పసి కెరటాలను/తీరానికి చేర్చే తిమిర సమరంలో’/ ఏకాంత కడలివీ నువ్వే/అలల నెదిరించి నడిచిన నావవూ నువ్వే/అలసటెరుగక నడిపిన సరంగువు నువ్వే/అంటున్నారు.అమ్మ నడక సాగుతూనే ఉంది.అమ్మకు నలుగురు పిల్లలని తెలుస్తుంది. నడకలింకా నేర్వని నాలుగు పసి కెరటాలు వాళ్ళు. నలుగురు పిల్లలకు విద్య వినయం నేర్పాలి. నలుగురు పిల్లలను తీరానికి చేర్చే తిమిర సమరంలో ఏకాంత కడలివి నువ్వే.పెను విషాదంలో ముంచి నాన్న అందనంత దూరానికి వెళ్లిపోవడం వల్ల అమ్మ ఒంటరిదైంది.జీర్ణించుకోలేని నిజం ఇది. అందుకే కవి నాగభూషణం అమ్మను ఏకాంత కడలివి నువ్వే అన్నారు.
‘అలలనెదిరించి నడిచిన నావవూ నువ్వే/
‘అల‌సటెరుగక నడిపిన సరంగువు నువ్వే/
అమ్మ అలల నెదిరించి నావను నడిపింది. అలసటెరుగక నడిపిన సరంగు అమ్మ.అమ్మ జీవిత పోరాటంలో అలుపెరగకుండా సాహసంతో జీవనం కొనసాగించింది.
‘తిమింగలాలను తప్పించి/అమంగళాలను దాటించి/ కాలాన్ని కత్తి మొనపై నిలిపి/కడకు తీరానికి మమ్ము చేర్చి/అంటున్నారు.అందనంత దూరానికి అమ్మ నువ్వెళ్ళి పోయావు.సముద్రంలో నావ నడుస్తూ ఉంటే తిమింగలాలు (ఒక రకమైన పెద్ద చేపలు) నావకు అడ్డుగా వచ్చినప్పుడు వాటిని తప్పించి నావను నడపాలి.అమంగళాలు అంటే అరిష్టము, అశుభము.జీవన పయనంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను ఎదుర్కొని అమ్మ ముందుకు నడిచింది.కాలాన్ని కత్తి మొనపై నిలిపి కడకు తీరానికి మమ్ము చేర్చి అందనంత దూరానికి అమ్మ వెళ్ళిపోయింది. ఎవరైనా మిత్రులు కాని బంధువులు కాని కనిపిస్తే అమ్మ బాగా ఉందా అని అడుగుతాం.అమ్మ చనిపోయింది అని ఎవ్వరు చెప్పరు.అమ్మ కాలం చేసింది అని చెప్తారు.ఏదో ఒక రోజు భూమ్మీద పుట్టిన ప్రతి మనిషి కాలగర్భంలో కలిసి పోవాల్సిందే.నావలో కూర్చున్న మమ్ము తీరానికి చేర్చి అమ్మ అందనంత దూరానికి వెళ్లిపోయిందని చెప్పడం బాగుంది.
‘నువ్వు లేని లోకమిప్పుడు/చుక్కలు రాలిన ఆకాశంలా/మొక్కలు మొలువని ఎడారిలా/
దిక్కులు కానరాని దిగులు ప్రయాణంలా/ దీనమై,హీనమై,శూన్యమై/బ్రతుకు రంపపు కోతై/లోలోన రక్తమోడుతోంది/అంటున్నారు.
అమ్మ లేని లోకం ఇప్పుడు చుక్కలు రాలిన ఆకాశంలా ఉంది.చుక్కలు అంటే నక్షత్రాలు. నక్షత్రాలు ఉంటేనే ఆకాశానికి కాంతి,అందం అని మనందరికీ తెలుసు.మొక్కలు మొలువని ప్రాంతాలు ఎడారులు.ఎడారి ప్రాంతం పచ్చదనం కొరవడి వికారంగా ఉంటుంది.ప్రకృతి అంటే చెట్టు చేమలతో వాటి కదలికలతో ఎంతో సుందరంగా ఉంటుంది.ప్రకృతి సౌందర్యం చెప్పనలవి కాదు. దిక్కులు తోచని దిగులు ప్రయాణం ఎంత ఘోరంగా ఉంటుందో మనమందరం ఎరిగినదే. ‘దీనమై,హీనమై,శూన్యమై/బ్రతుకు రంపపు కోతై/రక్తమోడుతుంది/అంటున్నారు.అమ్మ లేని కుటుంబం పొందే దిగులును మాటల్లో వర్ణించలేం. కవి నాగభూషణం అమ్మ లేని బ్రతుకు రంపపు కోతకు గురి అయి రక్త మోడుతున్నట్లుగా ఉందని కవిత ద్వారా చక్కగా వివరించారు.
‘ఇయ్యాల అమ్మల దినమంట/తాతలైన వాళ్లైనా, తండ్రులైన వాళ్లైనా/పావురంగా,గావురంగా/అమ్మ ఒడిలో పసిపిల్లలై/ముసి ముసి నవ్వులతో మురిసిపోతున్నారు/నన్నెందుకమ్మా అమ్మ లేనివాన్ని చేసావు/ అంటున్నారు.పాశ్చాత్య దేశాల్లో మొదలైన మదర్స్ డే వేడుకలు.ఇప్పుడు ప్రపంచమంతా జరుపుకుంటున్నారు.మదర్స్ డేను ఒక పండుగగా జరుపుకుంటున్నారు.నవ మాసాలు మోసి కంటుంది అమ్మ.తన పిల్లలను పెంచి పెద్ద చేస్తుంది.ఎన్ని కష్టాలైనా భరిస్తుంది.పిల్లలను చూసి ముసి ముసి నవ్వులతో మురిసి పోతుంది.పిల్లల్ని ఎత్తుకొని ఆడిస్తుంది.పిల్లలను పాడిస్తుంది.నన్నెందుకమ్మా అమ్మలేని వాన్ని చేసావు అనే వాక్యాలు చదువుతుంటే కళ్ళల్లో దుఃఖం పెల్లుబికి వస్తుంది. అమ్మకు సాటి ఎవ్వరు రారు.అందుకే అమ్మను మాతృదేవోభవ అన్నారు.కనిపించే దేవత అమ్మ. అమ్మ కనిపించకుండా పోతే ఎంతో దిగులుగా ఉంటుంది.ఆ కుటుంబానికి కలిగిన బాధను ఎవరు తీర్చలేరు.అమ్మ స్థానంలో మరెవరు ఆ ప్రేమను, అనురాగాన్ని పూరించలేరు.ఇవాళ వృద్ధాప్యంలో అమ్మను సరిగా చూడడంలేదు.ఈనాడు అమ్మ తన ఇంట్లో బోసిపోయి పిల్లలు ఉండి కూడా వాళ్ళ ఆదరణ కరువై దుఃఖంతో దిగులుతో దీనంగా ఉంటుంది.కానీ,కవి నాగభూషణం అమ్మను చక్కగా చూసుకున్నారు.అమ్మల దినం రోజు అమ్మ నువ్వు ఎందుకు వెళ్ళిపోయావని బాధా తప్త హృదయంతో ఆవేదన చెందుతున్నారు. ‘పొద్దు పొడుపు కంటే ముందు/పొద్దుగాల్ల లేసి నీ మొకమే జూసెటోన్ని/ఇప్పుడు ఏ దిక్కు చూసినా/ శూన్యమే దిక్కైంది/అంటున్నారు.మనమందరం రాత్రి పడుకుంటాం.మళ్లీ ఉదయాన్నే లేస్తాం. పొద్దున లేవగానే అమ్మ మొకమే చూసే సంస్కారం ఎందరికీ ఉంటుంది.అమ్మ అందనంత దూరం వెళ్లిపోయినంక అమ్మను పొద్దు పొడుపు కంటే ముందు పొద్దుగాల్ల లేసి అమ్మ ముఖం చూడడం ఎవ్వరికి సాధ్యం కాదు.ఇప్పుడు ఏ దిక్కు చూసినా అమ్మ లేకుంటే శూన్యమే దిక్కైంది అన్నది అక్షరాలా నిజమనిపిస్తుంది.
“ఇంద్ర లోకమో…చంద్ర లోకమో/నాకైతే తెల్వదు గానీ/చంద్రబింబం లాంటి నీ మొకం మీద/ముద్దు పెట్టుకొనుటానికి/అన్ని లోకాలు దాటి నీ/కన్న పేగు కోసం ఒక్కసారి కదిలి రామ్మా/అంటున్నారు.అమ్మ చని పోయిన తర్వాత ఎక్కడకు వెళుతుందో ఎవ్వరికి తెలియదు.మన పురాణాలు చెప్పినట్లు ఇంద్రలోకం,చంద్ర లోకం ఇంకా మరెన్నో లోకాలు ఉన్నాయి.స్వర్గం,నరకం అని ఏవేవో మనం అనుకుంటాం.కానీ,అవి అన్ని మన ఊహకు అందనివి.ఇంద్ర లోకమో చంద్ర లోకమో నాకైతే తెల్వదు గాని చంద్రబింబం లాంటి నీ మొకం మీద ముద్దు పెట్టుకొనుటానికి అన్ని లోకాలు దాటి ఒక్కసారి కదిలి రామ్మా అనడం ఎంతో బాగుంది.
“బతుకు నాకిచ్చి నువ్వెళ్ళి పోయినంక/ఇప్పుడు బతుకమ్మ పండుగచ్చింది/ఏ వరుసలో ఏ పువ్వు పేర్చిన/నీ నవ్వు మొకమే కనిపిస్తుంది/అంటున్నారు. బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణలో పెద్ద వేడుకగా జరుపుకుంటారు.ఇంటిముందు బతుకమ్మ పేర్చి స్త్రీలందరు బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో అని పాడుతూ ఆడతారు.స్త్రీలందరికీ బతుకమ్మ పండుగ అదొక వేడుక.ఆడపిల్లలు తమ తల్లుల ఇంటికి వెళతారు.బతుకమ్మ పండుగకు ఇంట్లో తీరొక్క పూలతో బతుకమ్మను పేరుస్తారు.ఏ వరుసలో ఏ పువ్వు పేర్చిన నీ నవ్వు మొకమే కనిపిస్తుంది అంటున్నాడు.అమ్మ ఉన్నప్పుడు ఆనందంగా బతుకమ్మను పేర్చేది.
“నువ్వు లేవన్న నిజం/నిలువెల్లా నిప్పులా కాలుస్తుంది/అంటున్నారు.బతుకమ్మ పండుగ రోజు నువ్వు లేవన్న నిజం నిలువెల్లా నిప్పులా కాలుస్తుంది అని కవి నాగభూషణం తల్లి లేక పోవడం వల్ల కలిగిన బాధను వ్యక్తం చేస్తున్నాడు.

“కనులు మూసినా తెరిచినా/కాలాన్నెదిరించిన నీ కన్నీటి యాత్రే గుర్తొస్తుందమ్మా/అంటున్నారు.కనులు మూసినా తెరిచినా అమ్మ గుర్తుకు వస్తుంది. అమ్మతో ఆనందంగా గడిపిన రోజులు ఎప్పటికీ గుర్తుంటాయి.అమ్మ ప్రత్యక్ష దైవం.కనిపించని దేవుడు ఉన్నాడో లేడో మనం ఎరుగం.కనిపించే అమ్మ దైవం కాదన లేని సత్యం.అమ్మ కుటుంబం కొరకు తన పిల్లల కొరకు తన సంసారాన్ని నిలుపుకోవడానికి ఎంతో పోరాటం చేస్తుంది.ఆ పోరాటంలో అమ్మ విజయం సాధిస్తుంది.ఓటమి ఎదురైనా అమ్మ కుంగిపోదు.అమ్మ విజయం కొరకు మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రయత్నించి విజయాన్ని సాధించి కుటుంబాన్ని గట్టెక్కిస్తుంది.
కాలాన్నెదిరించిన నీ కన్నీటి యాత్రే గుర్తొస్తుందమ్మా. ప్రాణం విడిచిన అమ్మను చావు డప్పులతో సాగనంపుతాం.పాడె పై శవాన్ని స్మశానానికి తరలించడానికి అందరు సహకరిస్తారు.ఇరుగు పొరుగు బంధువులు,మిత్రులు,స్నేహితులు ఆ శవయాత్రలో అందరు పాల్గొంటారు. ఇప్పుడైతే వైకుంఠధామానికి శవాన్ని తరలిస్తున్నారు. చనిపోయిన తర్వాత శవానికి స్నానం చేయిస్తారు. కొత్త బట్టలు కడతారు.పాడె మీద ఎక్కించికొని డప్పులతో తరలిస్తారు.దింపుడు కళ్లెం చేస్తారు. చివరికి కట్టెలు పేర్చి అమ్మ శవాన్ని దహానం చేస్తారు.మంటల్లో అమ్మ శరీరం బూడిదగా మారి పోయింది.కాలాన్నెదిరించిన నీ కన్నీటి యాత్ర గుర్తొస్తుందమ్మా అని ఆవేదనతో కవి నాగభూషణం బాధపడుతున్నారు.
“నెత్తిమీద నిండు వడ్ల బస్తా/ఒక చేతిలో నేను/ఇంకో చేతిలో సాయానికో కట్టె/గంగలో దిగి/ఆ ఒడ్డు నుంచి ఈ ఒడ్డుకు/ఒక్కో బస్తా నువ్వు జార గొడుతుంటే/నీ దుక్కంలో కారిన కన్నీళ్ళతో/కలిసి పారినట్లే అనిపించింది గంగ/అంటున్నారు.
అమ్మ నెత్తి మీద నిండు వడ్ల బస్తా ఎత్తుకొని నడుస్తోంది.ఒక చేతిలో కవి నాగభూషణం తల్లి చేతులు పట్టుకొని గంగలో నడుస్తున్నాడు.ఇంకో చేతిలో సాయానికో కట్టె.అమ్మ గంగలో వట్టిగ నడవడం లేదు.నెత్తి మీద నిండు వడ్ల బస్తా ఎత్తుకొని నడుస్తోంది.ఆ రోజుల్లో ప్రయాణ సౌకర్యాలు అందుబాటులో లేవు.ఇప్పటిలాగా బస్సులు,ఆటోలు ఏవి ఉండేవి కావు.ఎక్కడికి ఏ ఊరుకు వెళ్ళాలన్న కాలి నడకన వెళ్ళే వాళ్ళు.కొన్ని ఊర్లకు వెళ్లాలంటే గంగ దాటి వెళ్ళాలి.అమ్మ గంగలో దాటి ఆ ఒడ్డు నుంచి ఈ ఒడ్డుకు ఒక్కో బస్తా జార గొడుతుంటే ఆమె దుక్కంతో కారిన కన్నీళ్ళతో కలిసి పారినట్లు అనిపించింది గంగ.అమ్మ అలసట అన్నది ఎరుగకుండ గంగలో నడిచింది. గంగలో నీళ్ళు ఎప్పడు పారుతుంటాయి.అమ్మ దుక్కంలో కారిన కన్నీళ్ళతో కలిసి గంగ పారినట్లు అనిపించింది అన్న వాక్యాలు చదివితే మనకు కళ్ళపొంటి కన్నీళ్ళు ఉబికి వస్తాయి.గంగ దాటడం అంటే ఎంతో ప్రయాసతో కూడిన పని.నెత్తి మీద నిండు వడ్ల బస్తా చేతిలో కొడుకు నాగభూషణం మరో చేతిలో సాయానికో కట్టె అన్న వాక్యాలతో అమ్మ గంగ దాటుతున్న తీరును కళ్ళకు కట్టినట్లుగా కవి నాగభూషణం వెల్లడించాడు.
“తాత ఇచ్చిన నాలుగు వడ్ల బస్తాల సాయం కోసం/ సాహసోపేతంగా నడిచిన నీ అడుగులు/నా బతుకు పయనంలో/భరోసా నింపిన పాద ముద్రలు/ అంటున్నారు.తాత ఇచ్చిన నాలుగు వడ్ల బస్తాల సాయం కోసం అమ్మ సాహసోపేతంగా గంగలో నడిచి వడ్లను తీసుకు వచ్చి కుటుంబాన్ని కాపాడింది.అమ్మతో పాటు ప్రయాణం చేసిన కవి నాగభూషణం భరోసాతో బతుకు పయనం కొనసాగించాడు.
“ఇంటిని కాజేయాలని/కాచుకున్న గుంట నక్కలను/ గడ్డపారతో అడ్డంగా నిల్చొని ఎదిరించిన/నీ గుండె నిబ్బరమే కాదె/నా గుండెల్లో గుట్టంత దైర్యాన్ని నింపింది/అంటున్నారు.ఇంటిని కాజేయాలని కాచుకున్న గుంటనక్కలను అమ్మ ఎంతో ధైర్యంతో గడ్డపారతో ఎదిరించింది.తన కుటుంబానికి తన నలుగురు పిల్లలకు ఆ ఇల్లు బాసటగా ఉంటుందని ఈ సాహసం చేసింది.అమ్మ అలా ఉగ్ర నరసింహ అవతారం ఎత్తడం వల్లనే ఆ ఇల్లు మాకు దక్కిందని కవి నాగభూషణం అంటున్నాడు.అమ్మ నా గుండెల్లో గుట్టంత ధైర్యాన్ని నింపింది.అమ్మ తీసుకున్న చర్య కుటుంబానికి రక్షగా ఉంది.అమ్మ ఇల్లును కాపాడుకుంది.ఎందరు మహిళలు ఈనాడు సాహసంగా పోరాడుతున్నారు?అమ్మ ఆనాడు సరియైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకున్న చర్య అభినందనీయం.అమ్మ ఆనాడు తీసుకున్న చర్య ఈనాటి మహిళలకి ఎంతో స్ఫూర్తిగా ఉంటుంది.
“లేమితనంలో నువ్వు/ఒక్కో గడపాఎక్కి దిగుతుంటే/నీ వేలు పట్టుకొని నడిచిన నన్ను/తెలిసీ తెలియని వయసులోనే/తొలిచిన ప్రశ్న/ఇంతగా పేరుకున్న అంతరాలు/అంతమయ్యే దెట్లా/ అంటున్నారు.అమ్మ లేమితనంలో ఒక్కో గడపా ఎక్కి దిగుతుంటే నాగభూషణం అమ్మ వేలు పట్టుకుని నడిచినాడు.ఏమీ తెలియని వయసులోనే ఇంతగా అంతరాలు ఎందుకు ఉన్నాయి?అంతరాలు అంతమయ్యే దెట్లా?అనే ఆలోచన కవికి కలిగింది.
“ఆనాటి అలజడులే కదమ్మా/నాకు కొత్త దారుల్ని పరిచయం చేసింది/అంటున్నారు.అమ్మ ఎదుర్కొన్న ఆనాటి అలజడులు తనకు కొత్తదారుల్ని పరిచయం చేసింది అని కవి నాగభూషణం అంటున్నారు.
“రోజంతా ఉపాసమున్న మాకు/పెరట్లో అట్టిగనే కాసిన అనిగెపు కాయలను/ఉడికించి ఆ పూట ఆకలి దీర్చి/అంటున్నారు.పేదరికం శాపం లాంటిది. తిండికి కూడ ఉండదు.ఉపాసముండి బతకాల్సి వస్తుంది.రోజంతా ఉపాసమున్న మాకు పెరట్లో కాసిన అనిగపు(సొర) కాయలను ఉడికించి అమ్మ ఆ పూట ఆకలి తీర్చింది.అమ్మ తన పిల్లలను ఉపాసముంచదు.అనిగెపు కాయలను ఉడికించి పిల్లల ఆకలి తీర్చిన అమ్మ ప్రేమను దేనితో కొలవగలం?
“పిడికెడు బియ్యమైనా దొరకని పరీక్షా కాలాన/ఎట్టికి తెచ్చిన తౌడును రొట్టెలుగా కాల్చి/తినిపిచ్చి తీరొక్క శోకం దీసిన/అంటున్నారు.ఆ కాలంలో పిడికెడు బియ్యం కూడా దొరకని రోజులు ఉన్నాయనే వాస్తవాన్ని మనకు తెలియ జేశాడు.అమ్మ తౌడును రొట్టెలుగా కాల్చి పిల్లలకు తినిపించింది.తీరొక్క శోకం దీసింది.అమ్మ గడ్డు రోజులను తల్చుకుని ఏడ్చింది.వ్యవసాయదారులు పశువులకు తౌడు కలిపి పెడుతారు.పశువులు తినే తౌడును రొట్టెలుగా తయారు చేసి పిల్లలకు తినిపించింది.ఒరిస్సాలోని కలహండి ప్రాంతంలో గడ్డి గడ్డలను తిన్నట్లు మనం చదువుకున్నాం.ప్రాణదీపం కవిత చదువుతుంటే కన్నీళ్లు ఉబికి వస్తాయి భగవంతుడు అమ్మకు ఎన్ని బాధలు కల్పించాడు.ఆ బాధలను అమ్మతో పాటు పిల్లలు కూడా అనుభవించారు.ఇవ్వాళ కరువు దినాలు పోయి సరైన ఆహారం తింటున్నాం.ఆ రోజుల్లో తినడానికి ఏమీ దొరికేది కాదు.కరువులు, కాటకాలు పేదరికం పెను శాపంగా ఉండేది.
“దుక్కంలోంచే కదమ్మా నేను/దూసిన కత్తినై మెరిసింది/అంటున్నారు.అమ్మతో పాటు కవి నాగభూషణం దుక్కాన్ని అనుభవించాడు.అందుకే అంటున్నాడు దుక్కం లోంచే కదమ్మా దూసిన కత్తినై మెరిసింది నేను అని.
“దీపంతో పాటు నువ్వు కాలిపోతూ/ఎన్ని రాత్రులనో కరగదీసి/బీడీలు చుట్టి, ఊపిరితిత్తుల్ని/పొగ జూరిన ఉత్తి తిత్తులుగా మార్చుకున్న/నీ వేదనలోంచే కదా నాలో వేల శోధనలు వెల్లు వెత్తింది/అంటున్నారు. దీపం తాను కాలిపోతూ వెలుగును పంచుతుంది. దీపంతో పాటు అమ్మ ఎన్ని రాత్రులనో కరగదీసి వట్టిగ ఉండలేదు.అమ్మ బతకడం కొరకు కుటుంబం పోషణ చేయడం కొరకు బీడీలు చుట్టే వృత్తిని ఎన్నుకొంది.పొద్దున లేచిన దగ్గర్నుండి రాత్రి పడుకునే దాకా బీడీలు చుట్టేది.బీడీలు చుట్టే వాళ్ళ శ్రమకు వచ్చేది అరకొర కూలీ డబ్బులు మాత్రమే. అయినప్పటికీ అమ్మ ఎంతో శ్రమకోర్చి బీడీలు చుట్టి ఊపిరితిత్తుల్ని పొగ జూరిన ఉత్తి తిత్తులుగా మార్చుకున్న తీరును చూస్తే మనకు ఎంతో బాధ కలుగుతుంది.అమ్మ అనుభవించిన వేదనలోంచే కవి నాగభూషణంలో వేల శోధనలు వెలువెత్తి గొప్ప కవిగా మరియు గాయకుడిగా రూపుదిద్దుకున్నాడు.
“ఇప్పటిదాకా ముళ్ళ గాయాలను నువ్వు మోసి/ పూల వాసనలు మాకు పంచావు/అంటున్నారు. అమ్మను పూల చెట్లతో పోలుస్తున్నాడు.గులాబీ చెట్టుకు ముళ్ళు ఉంటాయి.అయినప్పటికీ మనం ముళ్ళు ఉన్న గులాబీ చెట్టును మన ఇంట్లో పెంచుతాం.గులాబీ పువ్వులు దేవుని పటాలకు అలంకరిస్తాం.గులాబీ పువ్వు కమ్మని వాసన కలిగి ఉంటుంది.స్త్రీలు తమ సిగలో గులాబీ పూలు అలంకరించుకుంటారు.ప్రేమికులు తమ ప్రేమకు గుర్తుగా ప్రియురాలుకు గులాబీ పువ్వు బహుకరిస్తారు.అమ్మ గురించి గులాబీ చెట్టులాగా ముళ్ళ గాయాలను మోసి పూల వాసనలు మాకు పంచావు అని కవి నాగభూషణం తల్లిని గూర్చి గొప్పగా చెప్పినాడు. “నన్ను పూలు లేని కొమ్మను చేసి/గాలికి మలిగిన వత్తివై నువ్వారి పోయావు/అంటున్నారు.కవి నాగభూషణం ఎంతో వేదనతో నన్ను పూలు లేని కొమ్మను చేసి గాలికి మలిగిన వత్తివై నువ్వారి పోయావు అని అమ్మను గూర్చి అంటున్నారు.మనం పూలు లేని కొమ్మను ఆదరించం.గాలికి వెలిగిన దీపం ఆరిపోవడం సహజమని భావగర్బితంగా చెప్పిన వాక్యాలు ఇవి.
“ఇప్పుడు నాకంటూ మిగిలిందల్లా/ తడియారకుండా ఉన్న/నీ తలపుల తవ్విపోతలే/ అంటున్నారు.అమ్మ వెళ్ళిపోయిన తర్వాత మనకు ఉండేవి అమ్మ మిగిల్చిన జ్ఞాపకాలు మాత్రమే. అప్పుడప్పుడు అమ్మ జ్ఞాపకాలను గుర్తుకు తెచ్చుకుంటాం.మనకు ఇష్టమైన అమ్మ జ్ఞాపకాలను ఇతరులతో పంచుకుంటాం.కవి నాగభూషణం ఇప్పుడు నాకంటూ మిగిలిందల్లా తడి ఆరకుండా ఉన్న నీ తలపుల తవ్విపోతలే అనడం ఎంతో బాగుంది.
“నడిచే దారుల్లో/నీ విలువల విత్తనాల్ని నాటుకోవడమే/పొడిచే పొద్దు/నీ ముద్దు మోమేనని మురిసిపోవడమే/అంటున్నారు.అమ్మ అందరాని లోకాలకు వెళ్ళిపోయింది.అయినప్పటికీ అమ్మ వెళ్లిపోయిన తర్వాత మన జీవితానికి కొనసాగింపు ఉంటుంది.అమ్మ వెళ్లిపోయిన తర్వాత మనం నడిచే దారుల్లో అమ్మ అందించిన విలువల విత్తనాల్ని నాటుకోవడం,పొడిచే పొద్దులో అమ్మ ముద్దు మోమును చూసి మురిసి పోవడం తన దినచర్యగా మారిందని కవి వ్యక్తం చేయడం గొప్పగా ఉంది.
“మాలో వెలుగుతున్న/మమ్మల్ని వెలిగిస్తున్న/ప్రాణ దీపం నువ్వే కదమ్మా/ అంటున్నారు.అమ్మ మనల్ని నవ మాసాలు మోసి కన్నది.అమ్మ ప్రేమతో పెంచి పెద్ద చేసింది.అమ్మ చేయినందుకుని పెరిగాం. అమ్మనే మనకు వెలుగును ఇచ్చింది.అమ్మా! మమ్ము వెలిగిస్తున్న ప్రాణ దీపం నువ్వే కదమ్మా అనడం అక్షరాలా నిజం.అమ్మ ప్రాణ దీపం వెలుగులు కవి నాగభూషణంకు అందాలని మనసారా కోరుకుంటున్నాను.విశ్వంలో ఉన్న ప్రతి తల్లి ప్రాణదీపమై తన సంతానానికి వెలుగులు పంచాలని ఆశిస్తున్నాను.కవి గాజోజు నాగభూషణం మరిన్ని మంచి కవితా సుమాలు విరబూయించాలని మనసారా కాంక్షిస్తున్నాను.

స్వచ్ఛమైన నవ్వు , భేషజమెరుగని చక్కటి పలకరింపు సోదరి అరుణ ధూళిపాళ సొంతం. సోమవారం కవి కుటుంబంలో తనతో నా తొలి పరిచయం . తన పుస్తకావిష్కరణ సభకు వెళ్ళి చేతిలో పుస్తకంతో ఇల్లు చేరిన నాకు, పుస్తకం తిరగేయాలంటేనే మనసు మౌనం దాల్చేది , ఎన్నిసార్లు తిరగేయాలని పట్టుకున్నా కళ్ళు ఎలాంటి భావాలు ఒలకబోస్తాయోనన్న బెంగతో చదవడం మానేసిన సందర్భాలున్నాయి.

స్పందించే మనసున్న కవిలో భావాలు తరంగాలై లేచినపుడు అక్షరాలు ఆరాటంతో జట్టు కట్టి ఆకారం దాలుస్తాయి. భావుకురాలైన అరుణ తన మదిలో అనునిత్యం మెదిలే జ్ఞాపకాలను 53 సంతకాలుగా అక్షరబద్ధం చేసింది. ‘కన్నీటి తరంగం’తో మొదటి సంతకం పెట్టి ‘శిఖర పతాకం’గా ఈ పుస్తకంలో చివరి సంతకం చేసింది.

మూగవేదనలో ఎన్నో సమస్యలు , సంఘర్షణలుంటాయి. జ్ఞాపకాల సంతకాలు కొన్ని కన్నీటి సుడులమధ్య, మరికొన్ని ఉద్వేగాలకు లోనైనపుడు ,ఇంకొన్ని నిస్తేజం ఆవహించినపుడు ఇలా వివిధ భావాల కలగలుపుతో చేసిన జ్ఞాపకాల సంతకాలన్నీ మదిపొత్తంలో భద్రపరిచినవే .

తన మొదటి కవితలో ‘బాల్యం అందమైన ఒక స్వప్నం’/….’బాధ్యతలెరుగని జీవనయానం/ అది ఒక అద్భుత దృశ్య కావ్యం/’ ..అంటూ ఆనందం వ్యక్తం చేస్తుంది.

నిజానికి బాల్యం అందరికీ తీపి గుర్తులనేం మిగల్చదు. కొందరికి మినహాయింపులు ఉంటాయి. చిన్ననాడే దూరమైన నాన్న ఆమె తలపుల్లో ఎప్పుడూ మెదులుతూనే ఉంటాడు . ‘సంగీత సమ్రాజ్ఞిగా /చూడాలనుకున్న తపన/ కరిగిపోయింది నక్షత్రాల్లో/’అంటూ తీరని కోరికతో దూర తీరాలు చేరిన తండ్రిని తలుచుకుంటూ దుఃఖిస్తుంది . అరుణను వెంటాడే మొట్టమొదటి జ్ఞాపకమది.

విధివికటాట్టహాసం చేస్తే జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుంది అనడానికి
మరో సాక్ష్యం ‘తాళి కట్టిన బంధం తెగిపోయినా/ ప్రేమపాశాన్ని తెంచుకోలేక /’…అంటూ వాపోతుంది.సప్తపదితో ఒక్కటైన మనోరథుడు అర్ధాంతరంగా చిటికెన వేలు వదిలేసి కనుమరుగైతే! కళ్ళముందు ప్రేమ గుర్తులు ప్రశ్నలా మిగిలినప్పుడు అపురూపంగా పొదివిపట్టుకుని రక్షణ కవచంలా మారాలంటే ఎన్ని అడ్డంకులు ఉంటాయో మనసున్న వారందరికీ తెలిసిన విషయమే !

‘అన్న ‘హృదయం అన్నీ తానై/నేనే తనకు అన్నీఅయినట్లుగా/పంచి ఇచ్చింది ఆత్మీయతానురాగాలు’/అని గతాన్ని గుర్తుచేసుకుంటుంది. అన్నిట్లో అండగా నిలిచిన సహోదరున్ని ఆత్మీయంగా మనసు పొరల్లో భద్రంగా దాచుకుంది.

కాలం ఎంతటి గాయాన్నైనా మాన్పిస్తుంది అనే జీవిత సత్యాన్ని జీర్ణించుకుని ఆత్మవిశ్వాసం నింపుకుంటూ ముందుకు సాగడం నేర్చుకున్నానంటూ ‘ విషాద గీతాన్ని నేను/ నైరాశపు రాగాన్ని నేను ‘అంటూ తొలి కవితతోనే జీవిత చిత్రాన్ని కళ్ళ ముందుంచుతుంది.

సుఖదుఃఖాల సారమే జీవితం , పుట్టింది మొదలు గిట్టే వరకు ఎన్నో అనుభవాలు కొన్ని రంగుల మయమైతే, నిరాశ మిగిల్చేవి ఇంకెన్నో ! మదిగదిలో వసివాడని జ్ఞాపకాలే అన్నీ!
గెలుపోటములను
సరి చేసుకుంటూ ముందుకు సాగిపోవాలని ఆకాంక్షిస్తుంది సెలవంటూ వెళ్ళిన బాంధవుడి కోసం కళ్ళు ఇంకా ఆరాటంగా వెతుకుతూనే ఉన్నాయని ఆవేదనతో చెప్తుంది.
బంధాలు ,అనుబంధాల మాయల వలయంలో చిక్కినప్పుడు ఊపిరాడని సందర్భాలుంటాయి, విలువలెరుగని ‘చిన్న మనసుల’ మాటలు ,చేతలు సమ్మెట పోట్లై బాధిస్తున్నప్పుడు జ్ఞాపకంగా మిగిలిన సఖున్ని కలల లోగిలిలో కలిసి మంతనాలాడుతుంది, పోట్లాడుతుంది . అలిగి కన్నీళ్లు కారుస్తుంది .అపసవ్యంగా సాగే బతుకుబాటలో జవాబు దొరకని ప్రశ్నలతో నైరాశ్యం కమ్మేసినపుడు ఏకాంతం బాధిస్తుంటే రేపటి ఆశ కోసం కొత్తదారి వెతుక్కుంటూ ‘అక్షర సమరం చేయడానికి /అంతరంగంలోనికి అడుగెట్టా’/నంటూ ‘సిరా సంతకాలు చేయడానికి’ స్వేచ్ఛగా ముందడుగేస్తుంది.

కాలంతో పాటు బతుకు నడక సాగాలి ఎన్నో మజిలీలను దాటుతూ, ఎగుడు దిగుళ్లను సరిచేసుకుంటూ ముందుకు సాగిపోవడం నేర్చుకోవాలని , జీవితాన్ని ఏమరుపాటుతనం తలకిందులు చేసేస్తుందని హెచ్చరిక చేస్తుంది. మానవీయ విలువలు మంట గలిసిపోతున్నాయని ఆవేదన చెందుతూ, ప్రశ్నిస్తూనే ఉంటానని నొక్కి చెప్తుంది .

పిల్లల్ని ప్రయోజకుల్ని చేసి సమాజానికి అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రతి తల్లిదండ్రులది, కానీ ఒంటరి మహిళగా ఒత్తిళ్ళను తట్టుకుంటూ వాళ్ళను పెంచే క్రమంలో తన మనసునే ఇష్టసఖిగా చేసుకొని కష్టసుఖాలు చెప్పుకుంటూ ఊరట పొందుతుంది.

ఇంటెడు చాకిరీ చేస్తూ అందరికీ తలలో నాలుకైన ఇల్లాలిని వంటింటి కుందేలును చేసిన సమాజమే వేదికలెక్కగానే గృహలక్ష్మి, ధృవతారఅంటూ కీర్తిస్తుందని అసహనం వ్యక్తం చేస్తుంది. స్త్రీ శక్తి స్వరూపిణి , సహనశీలకు అగ్నిపరీక్షలా అంటూ ఆవేశం వెళ్ళగక్కుతుంది .

వాలుకుర్చీని గూర్చి చెప్తుందొక చోట ముప్ఫై నలభై ఏండ్ల క్రిందటి వరకు వాలుకుర్చీలో కూర్చుని సేదదీరని ఇంటి పెద్దలు లేరంటే అతిశయోక్తి కాదు. గుమ్మంవారగా వేసుకొని హాయిగా కునుకుతీస్తూ గతం తాలూకు విషయాలను తలుచుకుంటూ సేదదీరిన వారు ఎందరో కదా! ‘ఒద్దికగా కూర్చుంటుంది ఓ మూల/…మడత పెడితే /గోడకు అతుక్కుంటుంది మౌనంగా/’ అంటూ వాలుకుర్చీని గుర్తు చేస్తుంది. ‘ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే అది/ జ్ఞాపకాలన్నింటినీ/ రాసులుగా పోసి/ దొంతరలుగా పేర్చి/ అరల్లో భద్రంగా దాచిన గుండెతడి /అంటూ కితాబిస్తుంది.

మనిషి జీవితంలో తలగడది ప్రధాన పాత్ర . గుండె తపనలను చల్లారుస్తుంటుందని , గుట్టు విప్పదు /గురుతు తెలియనివ్వదని నర్మగర్భంగా చెప్తుంది.
నిజానికి దిండు అలసినవారి తలకింద ఒదిగిపోయి హాయినిగొలిపే సుతిమెత్తని ఉపధానం. భావోద్వేగాలను, సుఖదుఃఖాలను సమానంగా పంచుకునే ఒరుగుబిళ్ళై బాధలలో ఓదార్పునిస్తుంటుంది .గోపనాన్ని గుమ్మం దాటనీయని నేర్పరి.

నిన్నటి ఓటమిని నేటి అనుభవంగా మార్చుకుని తెలివిగా ఒడిసిపట్టే ప్రయత్నంలో ఎదురయ్యే అవాంతరాలకు బెదరక ముందుకు సాగిపోతే విజయం మీ సొంతమవుతుందంటూ వెన్నుతట్టి ప్రోత్సహిస్తుంది.

దేశ రక్షణను తన భుజస్కందాలపై మోసే వీర జవాన్ల త్యాగనిరతిని కీర్తిస్తుంది. సామాజిక రుగ్మతలపై మండిపడి అక్షరాయుధాలతో సరికొత్త సంగ్రామం చేస్తానని గొంతెత్తి నినదిస్తుంది . పల్లె తీరుకు ముగ్ధురాలై అరుగు ముచ్చట్లను అవలోకనం చేసుకుంటుంది .’గుమ్మం ముందు అరుగులు/ నవ్వుల ఆవాసాలుగా నోళ్ళువిప్పి/క్షేమాలను అరుసుకుంటాయి’ అంటూ అరుగు ముచ్చట్లను ఏకరువు పెడుతూ చిన్ననాటి సంగతులు గుర్తు చేసుకుని సంబర పడుతుంది. మేధామథనానికి అచ్చెరువొంది , పెద్దరికాలను బద్ధలుకొట్టి /విదేశీ కిరీటాలను/ భరతమాత పాదాల చెంతకు చేర్చిన /అరుదైన అంతరిక్ష కావ్యం అంటూ శ్లాఘిస్తుంది. దేశ కీర్తి పతాకాన్ని/ ప్రపంచ శిఖరంపై/..ఎగరేయాలని ఉవ్విళ్ళూరే యువ శక్తిని జాతిరత్నాలు అంటూ కొనియాడుతుంది .

సోదరి అరుణ కలంపట్టి కదులుతున్న వైనానికి ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. పాత జ్ఞాపకాలను గుండె బరిణలో దాచుకుని నూతన చైతన్యంతో మనసు దారిని మళ్ళించి కవనబాటలో రెట్టించిన ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందుకు సాగాలని మనసారా కోరుకుంటూ _

‘కస్తూరి తిలకం లలాటఫలకే వక్షస్థలే కౌస్తుభం’ అనే శ్లోకం వినని వాళ్లుండరు. సంస్కృతంలో ‘తిలకమ్’ అని, తెలుగులో ‘బొట్టు’ అని అర్థం. మన నుదుటిలో జ్ఞాన నేత్రం ఉండేచోటు అంటే రెండు కనుబొమల మధ్య ఆజ్ఞాచక్రానికి తగులుతూ ఎఱ్ఱని కుంకుమ బొట్టు ప్రతినిత్యం పెట్టుకోవాలని యోగశాస్త్రం చెబు తోంది. మానవ శరీరంలో వేల సంఖ్యలో నాడులున్నాయి. ఇవి ప్రాణశక్తిని ప్రవహింపజేసే అదృశ్య నాళికలు. వీటన్నింటికీ కేంద్ర స్థానం లలాట భ్రూమధ్యభాగం, అంటే కనుబొమల మధ్య స్థానం. ఈ స్థానంలోంచి ప్రాణశక్తి కిరణాలు ప్రసారమౌతాయి. ఈ ప్రాణశక్తి కిరణాలు వ్యర్థం కాకుండా ఆపగల మహత్తరమైన శక్తి, కుంకుమ, విభూతి, గంధం, కస్తూరి, చందనం వంటి పదార్థాలకు ఉంది. ఇవి దృష్టి దోషాలను కూడా నివారిస్తాయి. అందుకే మహర్షుల బోధనల వలన నుదుటిపై బొట్టు ధరించడం మనకు సంప్రదాయంగా మారింది. కంకుమలో పసుపు ఉంటుంది, రెండు గుణాలు కలిగిన ఈ కుంకుమను నుదుట గంధం ధరించి దానిపై కుంకుమ ధరిస్తే. మంచి ఫలితాలుంటాయి. గంధం జ్ఞానానికి సంకేతం.

యోగశాస్త్రం ప్రకారం ఈ రెండు కనుబొమల మధ్యన ఆజ్ఞా చక్రం ఉండే చోట మనం పెట్టుకునే కుంకుమ వేలి ఒత్తిడివలన ఒకర కమైన ఉత్తేజం ఏర్పడుతుంది.
స్త్రీకి నొసటిమీద ఎర్రని కుంకుమ బొట్టు ముత్తైదువతనాన్ని సూచిస్తుంది. మనస్తత్వ శాస్త్రరీత్యా ఎర్రని కుంకుమ ఒక ప్రత్యేక మైన వర్గ ఫలం కలిగి ఉంది. నొసటిమీద కుంకుమ పెట్టుకోవడం మన భారతీ యుల ప్రాచీన సంప్రదాయం బొట్టు ధరించడం మగవారికీ అవ అవసరమే భగవంతుడు సంచరించే షుఘుమ్ననాడి ఎక్కడ రెండు కనుబొమల మధ్య వుంటుందో అక్కడ ఆజ్ఞాచక్రస్థానంలో కుంకుమ ధరిం పించడం వలన భగవంతుని స్మరించిన వారమౌతాము

ముఖానికి ఆభరణం తిలకం. పద్మపురాణంలో, ఆగ్నేయపురాణంలో పరమేశ్వర సంహితలో స్త్రీలు, పురుషులు అనే భేదం
లేకుండా నొసటిమీద కుంకుమ ధరించడం వలన భర్త ఆయుష్షు పెరుగుతుందని, లక్ష్మీనివాసమైన నుదుటిపై బొట్టు ధరించే వేళ్ళు ‘ఊర్ధ్వపుండ్రం లలాటేతు భర్తురాయుష్యవర్ధకమ్ లలాటే కుంకుమం చైవ సదా లక్ష్మీ నివాసకమ్’ అనే మంత్రం చెప్పుకుంటూ బొట్టుపెట్టుకోవాలని పురాణాలు తెలుపుతున్నాయి. అందుకే అంత్య ప్రాసల కవి ఆరుద్ర ‘నూరేళ్ళ షెట్టు నొసటి బొట్టు అది నోచే నోముల కలిమి పెట్టు” అన్నాడు జ్ఞానదాతయైన శ్రీకృష్ణుడు కస్తూరి తిలకంతోనే శోఖించాడు. అలాంటి జ్ఞానాన్ని పొందడానికి పురు షులు సైతం బొట్టు పెట్టుకోవడం ఆనవాయితిగా వస్తోంది.

బొట్టు శుభానికి సంకేతం. శుభకార్యాలను ఆహ్వానించడానికి మహిళలకు బొట్టు ఇవ్వడం హిందూ సంప్రదాయంలో ఆనవాయితీ. బొట్టును జగన్మాత సౌందర్య చిహ్నంగా భావిస్తారు. నాగరిక్తత ముసుగులో ఈనాడు యువత కుంకుమ బొట్టుకు దూరమౌతూ ప్లాస్టిక్ స్టిక్కర్లకు దగ్గరౌతోంది. ఈ ప్లాస్టిక్ స్టిక్కర్ల వలన రకరకాల చర్మవ్యాధులకు గురి అవుతున్నారు. హిందూ ధర్మశాస్త్రాల్లో ఉన్న కొన్ని ఆచారాలను వాటి వెనుక ఉండే వైజ్ఞానిక విషయాలను నేటి యువతులు తెలుసుకోవలసిన అవసరం ఎంతగానో వుంది.

కుంకుమబొట్టు. మేదస్సును పెంచి వృద్ధిపరచే సాధనంగా మన పూర్వీకులు భావించారు. ఈ కుంకుమ బొట్టు స్త్రీల ముఖారవింద ఆకర్షణతోపాటు ఆరోగ్యసూత్రాలు దాగి ఉన్నట్లు, హిందూ స్త్రీ నుదుటి బొట్టు లేకపోవడం ముఖం కళావిహీనంగా అగుపిస్తుంటుంది. ప్రాచీన కాలంనుండి ఆచారంగా వస్తోన్నది. పూజాదికాలలో, వివాహ శుభకార్యాలలో ఏ శుభకార్యాలలోనైనా కుంకుమ ధరిం చడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. తిలకధారణ జీవితంలో సుఖశాంతలు, శుభాలు కలిగిస్తుంది. నుదుట బొట్టు లేకుండా చేసే దానం, స్నానం, హోమం, పుణ్యకార్యాల, తపస్సుకాని నిష్ఫలమౌతాయని, మహర్షులు, సాధువులు, దేవతా ఉపాసకులు నుదుట తిలకం ధరిం చేవారు. నిత్య నైమిత్తిక కామ్యకర్మలు, శ్రాద్ధకర్మలు నుదుటిన బొట్టు లేకుండా చేయడం వలన నిష్ఫలమవుతాయని మన ధర్మశాస్త్రాల్లో కూడా పేర్కొనబడింది.

( ఈ వ్యాసం ఆంధ్రభూమి దినపత్రికలో సెప్టెంబర్ 9, 2017 న వ్రాశాను )

( విశ్వకర్మ జయంతి)

ప్రపంచానికి అసలైన సృష్టికర్తగా పిలువబడుతున్న విశ్వకర్మ ప్రపంచం కంటే ముందునుండే ఉన్నాడు. చతుర్ముకుడైన విశ్వకర్మ కిరీటాన్ని సువర్ణాభరణాలతో ఎనిమిది చేతులు, ఒక చేతిలో నీటి బిందె, ఒక చేతిలో పుస్తకం, ఒక చేత ఉచ్చు మిగిలిన చేతులలో వివిధ ఆయుధాలను పనిముట్లను కలిగి ఉంటాడు. విశ్వకర్మ, విశ్వకర్మ ఋగ్వేదములో , శుక్ల యజుర్వేదంలో, సృష్టికర్తగా పేర్కొనబడినాడు పురుష సూక్తం లో విరాట్ పురుషుడిగా కీర్తించబడినాడు. సకల వేదముల ప్రకారం విశ్వకర్మ సృష్టికర్త, వేదములు విశ్వకర్మను సర్వపాప సంహర్తగా పేర్కొన్నాయి. సర్వ దిక్కులను పరికించు దృష్టి కలిగిన అమిత శక్తి గలవాడు కనుకనే ఈయన భగవంతుడు అని ఋగ్వేదం ఈయనను భగవంతుడిగా పరిగణించింది. ఇతని ఆర్చా మూర్తిని విశ్వకర్మ పురాణం పంచ శీర్షుడుగా వర్ణించింది.
దైవిక వాస్తు శిల్పియైన విశ్వకర్మ పుట్టినరోజు పండుగను సెప్టెంబర్ 17వ జరుపుకుంటున్నారు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం విశ్వకర్మ స్వయంభుగా ప్రపంచ సృష్టికర్తగా పరిగణించబడ్డాడు దేవతలకు అనేక అద్భుతమైన ఆయుధాలను తయారు చేశాడు దివ్య వడ్రంగి అని కూడా పిలవబడ్డాడు మెకానిక్స్, దేవత రాజభవనాల నిర్మాణ రంగంలో శాస్త్రమైన స్థపత్య వేదంతో ఘనత పొందాడని రుగ్వేదంలో ప్రస్తావించబడ్డాడు

“విశ్వకర్మ ” అంటే అన్నింటిని చేసేవాడు అని అర్థం. ఆయన దేవతలకు శిల్పి మరియు వాస్తుశిల్పి. ఆయన దేవతలకు మానవులకు శిల్ప గురువు. పురాణాల ప్రకారం ప్రభాసుడైన మనువు, యోగసిద్ధి దంపతులకు జన్మించారు. సృష్టినిర్మాణం మరియు ఇంజనీరింగ్ లో విశ్వకర్మ యొక్క పాత్రను వివరిస్తుంది. విశ్వకర్మ పురాణములో తన పని పట్ల గర్వపడి బంగారు రాజభవనాలు,క్లిష్టమైన శిల్పాలు మరియు దోషరహిత ఇంజనీరింగ్ తో లంక వంటి అద్భుత నగరాలను ఎలా నిర్మించాడు చెప్పబడింది. ఈ పురాణం పరిపూర్ణత, తేజస్సు మరియు సంపదకు ప్రతీకగా ఉంటుంది. హిందూ మతంలో విశ్వకర్మను దేవుళ్ళ శిల్పిగా మరియు దైవిక వాస్తు శిల్పిగా గౌరవిస్తారు. పురాణాల ప్రకారం శిల్పి విశ్వకర్మ ఎన్నో పట్టణాలను నాలుగు యుగాలలోనూ నిర్మించారు. సత్యయుగంలో దేవతల నివాసం కొరకు స్వర్గలోకమును నిర్మించారు. అయోధ్యను శివుని కొరకు సువర్ణ లంకను నిర్మించారు. ద్వాపర యుగంలో రాజభవనాన్ని ద్వారకా నగరాన్ని, కలియుగంలో హస్తినాపురంలో వారణావతి( లంక భవనము) ఇంద్రప్రస్థ రాజభవనాన్ని నిర్మించడంతోపాటు దేవతలకు అనేకమైన అద్భుతమైన ఆయుధాలను తయారు చేశాడు.

దేవశిల్పి విశ్వకర్మ దేవతలకు, మానవులకు ఇతడు శిల్ప గురువైయున్నాడు. పురాణముల ప్రకారం ప్రభాసుడైన మనువుకు, బృహస్పతి చెల్లెలైన యోగసిద్ధికి జన్మించిన వాడు దేవశిల్పి విశ్వకర్మ. యోగసిద్ధి ప్రభాసుని భార్య. ప్రభాసుడు వసువులలో ఎనిమిదవవాడు. ప్రభాసుడు వశిష్టమహాముని ఆశ్రమము లోని నందిని అనే ఆవును యోగసిద్ధి కోరిక మేరకు అపహరించిన వాడైనందున శాపగ్రస్తుడై మానవ జన్మనెత్తి (దేవపుత్రుడు) భీష్మాచార్యునిగా శంతనుడికి, గంగకు జన్మించేను. అంగీరసుడు, అంగిరుడు అను ఈ ఇద్దరు ఒక్కరే వేరు వేరు కాదు, బ్రహ్మమానసపుత్రులలో అంగీరసుడు ఒక్కడు. అంగీరసుని భార్య స్మృతి. ఇతనికి బృహస్పతి, ఉతథ్యుడు లేక సంవర్తుఁడు అను నిరువురు కొడుకులును, యోగసిద్ధి అను నొక కూతురును కలిగిరి. ఈ యోగసిద్ధిని అష్టవసువులలో ఒక్కఁడగు ప్రభాసుని వివాహము చేసికొనెను.

దేవశిల్పివిశ్వకర్మయను ప్రజాపతి వేల శిల్పములకాయన కర్త. భౌవన పుత్ర విశ్వకర్మ దేవశిల్పి విశ్వకర్మ తపఃశక్తితో సాక్షాత్కరింపబడి తన సర్వశక్తులను దేవశిల్పి విశ్వకర్మకోసంగినాడు. త్రిదశలకు (దేవతలకు) అతడు వర్ధకి (శిల్పి). సర్వభూషణ శిల్పకల్పనము చేయువాడు. దేవతా విమాననిర్మాత యాతడు. దేవశిల్పి విశ్వకర్మ భార్య ఆకృతి .కుమార్తె సంజ్ఞ ఈమె సూర్యుని భార్య.సూర్యుని వేడికి సంజ్ఞ తట్టుకోనలేకపోటచే విశ్వకర్మ సూర్యుని సానబెట్టి అతని వేడిని కొద్దిగా తగ్గించాడు. సూర్యుని సానబెట్టగా వచ్చినటువంటి పొడి నుంచి తయారు చేసినటువంటి చక్రము విష్ణుమూర్తి ఆయుధమై శోభన్లుచున్నది.

విశ్వకర్మ గొప్పదైన మేరు పర్వతములాంటి ఎల్లలోకములకు ఆధరమైన విశ్వశంకువుగా భావింపబడిన బ్రహ్మండమునకు నడుమ తామర మొగ్గవంటి మేరువును ఉంచి పదునాలుగు భువనములను సృష్టించాడు. ఆలాంటి ఒక భువనమునకు ప్రభువు భౌవన విశ్వకర్మ అని తెలియుచున్నది. భౌవన పుత్ర విశ్వకర్మ శిల్పి విశ్వకర్మ తపఃశక్తితో సాక్షాత్కరింపబడి తన సర్వశక్తులను దేవశిల్పివిశ్వకర్మ కోసంగి భవిష్యమానవులకు ఉద్దరింప మనెను. అటు పిమ్మట మానవులందరూ దేవశిల్పివిశ్వకర్మను స్మరించుచూ తమతమ నైపుణ్యమును చూపుతున్నవారై జీవనమును సాగించుచున్నారు.

పరబ్రహ్మ విశ్వకర్మని సాక్షాత్ కారం చేసుకున్నా మొట్ట మొదటి గురువులైయిన భావన పుత్ర విశ్వకర్మ పూజ ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు. ఇవి ముఖ్యంగా కర్మాగారాలు, పారిశ్రామిక ప్రాంతాలలో తప్పకుండా జరుపుతారు. వారి పనిముట్లను విశ్వకర్మ ముందుంచి పూజిస్తారు. విశ్వకర్మలు విశిష్ట జ్ఞానమును పొందుదురు. విశ్వకర్మ యజ్ఞకర్త,అశేష సృష్టికర్త.

విశ్వకర్మ పూజ అనేది హిందూ సమాజంలోని ప్రజలకు చాలా ముఖ్యమైనది. భగవంతుడు విశ్వకర్మ రచనలు రుగ్వేదం, స్థాపత్య వేదాలలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. వాస్తు శాస్త్రం మరియు యాంత్రిక శాస్త్రం గురించి ఇందులో అనేక విషయాలున్నాయి. ఎవరైతే పని చేస్తుంటారో.. అలాంటి వారికి ఈరోజు చాలా ముఖ్యమైనది. ఈరోజు ఈ రంగంలోని ప్రజలు విశ్వకర్మ పూజ విజయవంతం కావాలని.. ఆ దేవుని ఆశీస్సులు తమకు లభించాలని.. తమ కుటుంబం ఆయురారోగ్యాలతో అనునిత్యం ఆనందంగా ఉండాలని కోరుకుంటారు. పని చేసే వారితో పాటు హస్తకళాకారులు విశ్వకర్మ పూజలో భాగంగా తమ పనిముట్లను ఆరాధిస్తారు. ఈ పవిత్రమైన రోజున వాటిని ఏ పనికి ఉపయోగించరు. తాము క్షేమంగా ఉండాలని.. తమకు నిత్యం జీవనోపాధిని కల్పించి సురక్షింతగా ఉంచాలని.. తాము చేపట్టే ప్రతి ప్రయత్నంలో విజయం సాధించాలని వారు విశ్వకర్మ దేవుడిని ప్రార్థిస్తారు.

పురాణాలలో అసలు విశ్వకర్మకు జయంతి అనేది కనిపించదు. కానీ ఇటీవల విశ్వకర్మలు విశ్వకర్మపై గల అపారమైన భక్తిని ప్రకటించుకోవడానికి ఆయన పేరా *” జయంతి ” అనేది జరుపుకోవడం జరుగుతుంది. బృహత్ కార్యక్రమాలు చేపట్టి విశ్వకర్మను స్మరిస్తున్నారు… తరిస్తున్నారు.