మయూఖ
  • హోమ్
  • కవితలు
  • కథలు
  • ధారావాహిక నవల
  • వ్యాసాలు
  • బాల‌సాహిత్యం
  • ఇంద్రధనుస్సు
  • ఇంట‌ర్వ్యూలు
  • పుస్త‌క స‌మీక్ష‌
  • అనువాద సాహిత్యం
  • About Us
బాల‌సాహిత్యం

కావేరి మరియు దొంగ

by ఒద్దిరాజు మురళీధరంరావు October 4, 2022
written by ఒద్దిరాజు మురళీధరంరావు

కావేరీని తన సోమరిపోతు భర్త ఎప్పుడూ చికాకు పెట్టేవాడు. ఆమె పొలం దున్నడం, నీళ్ళు పెట్టడం, భూమిని నాటు పెట్టుటకు గాడిదవలె చాలా శ్రమ పడుతుండేది. అప్పుడు ఆమె భర్త ఇంట్లో హాయిగా గుర్రుకొడుతూ నిద్రించేవాడు. ఎందుకు ఒకసారి ఎవరో కొత్తతను అన్నం మరియు నీళ్ళు అడుగుతూ వంటగది చూపించి నిద్రించేందుకు తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు. ఆ కొత్తతను ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ కావాలసినంత మాత్రమే తనకు తన గుబ్దానికి తీసుకున్నాడు.

కావేరి చిన్న ఇంట్లో దొంగతనం చేయుటకు ఎక్కువేమి లేదు. వాళ్ళు బీద కర్షకులు. కేవలం కొద్ది భూమే పండించుటకు ఉంది, కాని అక్కడ ఏమి పండక పోయేది. ఏదో తీరుగ కావేరీ పొలం దున్ని పక్క ఇండ్లల్లో అవో ఇవో పనులు చేస్తూ ఇల్లు గడిపేది.

ఆమె భూమి దేవాలయానికి పక్కనే ఉంది. కొన్ని రోజులు ఆమెకు సహాయం చేసి నటనతో వచ్చి ఆమె వెంట తిరిగిన వెంటనే తిరిగి వెళ్ళి దేవాలయ ప్రాంగణంలో కాళ్ళు జాచి వచ్చిపోయే వారితో గప్పాలు కొట్టేవాడు భర్త.

ఒకనాడు, ఆమె పొలంలో పనిచేస్తునప్పుడు, విత్తనాలు చల్లేందుకు భూమిని తవ్వుతున్నపుడు ఒక బక్కపలుచటి మనిషి పెద్ద మీసాలవాడు ఆమె ప్రక్కన ప్రత్యక్ష

మైనాడు. అతను ఒక దొంగ మరియు ఎందుకు పనికిరాడు. కావేరికి ఇది తెలియదు. ఆమె మర్యాదగా దండం పెట్టి తన పనిలోకి తిరిగిపోయింది.

ఇప్పుడు దేవాలయంలో విగ్రహంపై ఉన్న ఆభరణాలు, కానుకలుగా అర్జించిన నాణాలు దొంగిలించాలనుకున్నాడు. గుడిలోకి వెళ్ళేందుకు కేవలం కావేరి పొలంలో నుండే దారి. కాని ఆ తెలివైన మరియు గట్టి ఆవిడకు తెలియకుండ చేయడం ఎలా?

కావేరికి డబ్బులు సరిగా లేవని ఊహించి ఆమెకు గుసగుసగా “చెల్లీ, నీవు ఈ పంట పండని భూమిని పట్టుకొని ఎందుకు ఇంత కష్టపడుతున్నావు? నేను నీకు వెయ్యి రూపాయలు ఇస్తాను, నాకు అమ్మేసెయి” అన్నాడు.

కావేరి కనురెప్పలు లేపింది. అతను అన్ని రూపాయలకు ఈ భూమి ఎందుకు కొంటాడు? కచ్చితంగా ఏదో లోపం ఉంటుంది.

ఆ దొంగ ఆమె అమ్మదని ఊహించాడు. కాబట్టి అతని ధర పెంచాడు. వెయ్యి మరియు యాభై? లేదు? రెండు వేలు? లేదు మరల? ఐదువేలు? లేదు.

కావేరి తల అడ్డం తిప్పుతుంటుంది. ఆమె ఆ కొద్ది భూమికి అంత డబ్బు ఇచ్చే పనికిరాని మనిషిని ఇష్టపడలేదు. తప్పనిసరిగ అతనిలో చెడు ఆలోచనలు ఉంటాయి. చివరకు, అతని నోరు మూయించేందుకు, ఆమె ఒక కథ ఆలోచించింది. నేను ఎన్నటికి కూడా ఈ భూమి అమ్మను. ఎందుకంటే ఇది మా పూర్వీకులది. ఇప్పుడు మేము బీదవారిమి. కాని నాకు తెలిసింది ఏమంటే మా కుటుంబం ఒకప్పుడు చాలా ధనికులది. మేము చాలా ధనం పోగొట్టుకున్నప్పటికి, అందులో ఎక్కువ

భాగం ఈ భూమిలోనే మా పూర్వీకులలో ఒకతను దొంగల నుండి రక్షించుకునేందుకు పాతిపెట్టాడట. ఎన్నో ఏండ్ల క్రితం మనుషులు అది మరిచిపోయారట. కొద్ది రోజుల క్రితమే నా భర్త దాచిన ధనం లం గురించి ఒక ఉపాయం తెలుసుకున్నాడు. నేను ఇంత గట్టి నేలను ఎందుకు తవ్వుతున్నానని అనుకుంటున్నావు? విత్తనాలు వేసేందుకు కాదు, ఓహో కాదు, అందరూ అదే అనుకుంటారు. నేను కేవలం దాచబడిన సొమ్ము కొరకు తవ్వుతున్నాను!

ఆ దొంగ ఆశ్చర్యచకితుడైనాడు. ఈ ఆడమనిషి ఇంత విలువైన సమాచారాన్ని ఎవరో కొత్త మనిషికి తెలుపడం, ఉట్టి అమాయకురాలు అనుకున్నాడు. నేను ఈ పరిస్థితిని నా లాభం కొరకు ఎందుకు వాడుకోకూడదు? ఇక్కడ అతను ఉండి ఆలయంలోని నాణాలను దొంగిలించుదామని ఆశించాడు మరియు ఈ ఆడమనిషి ఇక్కడ ధనం దాచిన సంగతి చెప్పుతున్నది! అతను చాలా నమ్రతగా ‘అవును చెల్లీ, నాకు అర్థమయింది, కేవలం అది మీ కుటుంబ సొమ్ము. నీవే దాన్ని పొందాలి’ అతను వెళ్ళిపోతున్నట్లు నటించాడు. కొంతదూరం పోయి ఆ రోడ్డు పక్కన దాక్కున్నాడు.

రాత్రి అయింది, కావేరి తన పనిముట్లు తీసుకొని ఇంటివైపు వెళ్ళింది. ఆలయం కూడా ఖాళీ అయింది. మరియు పూజారి ఆ

రాత్రికి తాళం వేశాడు. అప్పుడు మధ్యరాత్రి, అంతా నిశ్శబ్దం మరియు రాత్రి కీటకాలు వాటి ఇండ్ల నుండి బయటికి వస్తున్నవి, ఆ దొంగ ఆ పొలంలోకి పాకాడు.

రాత్రంతా అతను తవ్వాడు, తవ్వాడు, తవ్వాడు సొమ్ము కొరకు. కాని అక్కడ సొమ్ము ఉన్న గుర్తు ఏమీ లేకుండెను. అసలు అక్కడ సొమ్మే లేదు. తెల్లవారే వరకు కావేరి తనను ఫూల్ చేసిందని గ్రహించి ఇక చేయవలసింది అక్కడి నుండి త్వరగా వెళ్ళిపోవడమే.

ఎప్పుడైతే కావేరి పొలం వద్దకు వెళ్ళిందో ఆమెను ఆమెనే మెచ్చుకుండి. ఆమె ఊహించినట్లే పొలం ఆ దొంగ రాత్రంతా మంచిగా త్రవ్వాడు ఆమె కొరకు. ఇప్పుడు ఆమె చేయవలసింది కేవలం గింజలు నాటడమే. ఆమె పొలంలో కొన్ని నెలలు బాగా కష్టపడింది మరియు మంచి పంట పండించింది. ఆమె ఆ పంట అమ్మేసింది. ఖర్చులు పోను వారి వద్ద కొంత డబ్బు మిగిలింది. దాంట్లో నుంచి కొంత డబ్బుతో కావేరి సొమ్ములు కొనుక్కుంది.

చాలా నెలల తరువాత, ఆ దొంగ ఆ గ్రామంలో ముఖం చూపించ దలిచాడు. అతను తన మారువేషంలో జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు. అతను తన పొడుగాటి

మీసాలు కత్తిరించుకొని అందంగా తయారు అయినాడు, రంగు రుమాలు కట్టుకుని వ్యాపారస్తుని వలె నటించాడు. అతను గ్రామంలో అడుగు పెట్టగానే పనికి పోతున్న కావేరిని చూశాడు. కాని ఇదేంటి… మామూలు అమ్మాయి ఏ ఆభరణాలు వేసుకొని, ఇప్పుడు వెనుకటి నుండి సంపన్న కుటుంబందాని వలె కనిపించింది. తప్పనిసరిగ వాళ్ళ కుటుంబం భూమిలో దాచుకున్న ధనం దొరికి ఉండవచ్చు చివరకు. అతను ఆమె ఇంటికి పోయి మిగతా డబ్బు, సొమ్ములు చూద్దామని నిశ్చయించుకున్నాడు.

ఆ రాత్రి అతను కావేరీ ఇంటికిపోయి ఆమె భర్తతో ఇలా అన్నాడు. నేను ఒక బాటసారిని కాని నాకు ఈ రాత్రి గడుపుటకు స్థలం దొరకలేదు. దయతో నాకు ఈ రాత్రికి ఆశ్రయం ఇవ్వండి’ అని.

కావేరి భర్త వెంటనే అంగీకరించాడు. కావేరీ ఎట్లాగో అతడిని లోపలి నుండి చాటుగా అతడు మారువేషంలో ఉన్నది కనిపెట్టింది. ఆమెకు ఎరుకే, అతను ఏదో దొంగిలించాలనే ప్లాలో వచ్చాడని, కాబట్టి ఆమె పెద్ద గొంతుతో ఆ యాత్రికుడు వినేట్లు పలికింది. “ఓ నా ప్రియుడా, మీ ప్రియమైన అత్త ఒక్కతే రాత్రంతా ఉంటుంది మరియు మనను ఆమెతో ఉండేందుకు రమ్మంది. నీకెరుకే, మీ మామయ్య లేనప్పుడు చీకటి ఆమెను ఎలా భయపెడుతుందో” అంది. “రా, ఈ రాత్రికి అక్కడికే పోదాం.” అప్పుడు తన మాట శబ్దం కొంత తగ్గించి ఆమె మాట్లాడుతూ, ‘మన సొమ్ముల గురించి విచారించకు. నేను వాటిని ఇంటి గోడ రంధ్రాల్లో దాచిపెట్టాను. ఎవరు కూడా దాచిన చోటను అనుమానించరు. అప్పుడు ఆమె తన సహజ శబ్దంతో దొంగకు చెప్పింది. అన్నా, మీరు వరండాలో నిద్రించవచ్చు. ఇల్లు తాళం వేయబడు తుంది. ఇక్కడ నీ కొరకు కొంత అన్నం, నీరు ఉంది. మేము రేపు ఉదయం రాగలము’ అంది. ఆ దొంగ తనలోనే అమాయకపు కావేరి గురించి నవ్వుకున్నాడు.

ఆమె భర్త నోరు తెరిచి ఆమె ముఖం వైపు కనురెప్ప వాల్చకుండా చూశాడు.

ఎక్కడి అత్త మరియు ఎక్కడి సొమ్ములు ఆమె మాట్లాడుతున్నది అని ఆశ్చర్యపడినాడు. ఎప్పుడైతే ఆమె గట్టిగా నడువసాగిందో, ఆయన విధేయుడుగా వెంట నడిచాడు.

ఆ దొంగ తన అదృష్టాన్ని నమ్మలేకపోయాడు. ఆయనకు రాత్రంతా గోడలు కొట్టి చూసేందుకు, మరియు దాచిన బంగార ఆభరణాలు చూసేందుకు సమయం దొరికింది. అందుకు ఆయన మొదలుపెట్టాడు. ట్యాప్, ట్యాప్, ట్యాప్. చెయ్యితో గుద్దాడు మరియు గట్టిగా నెట్టాడు. నగలు ఉన్న చోటు దొరుకుతుందని అతను ఇల్లంతా గాలించాడు, ట్యాప్ చేశాడు, గోడలను తన్నాడు, నెట్టాడు. చివరకు గోడలన్నీ కూల్చేశాడు. కాని అక్కడ అతనికి ఏమీ దొరకలేదు. బాగా అలసిపోయి నిద్రలోకి పోయాడు. మరియు కోడికూత, సూర్యోదయం అప్పుడు లేచాడు. త్వరగా తన వస్తువుల మూట తీసుకొని పరుగెత్తాడు. కొన్ని నిముషాల్లోనే కావేరీ మరియు ఆమె భర్త తిరిగివచ్చారు.

“ఓహ్ కావేరీ, చూడు ఆ చెడ్డమనిషి మర ఇంటిని ఎలా చేశాడో, నీవు అతనికి భోజనం మరియు చోటు ఇచ్చావు మరియు రాత్రి ఒకడికే ఇల్లు వదిలిపెట్టావు, నన్ను వెంట తీసుకుపోయావు” అని భర్త ఏడ్చాడు. కానీ కావేరి నవ్వుతున్నది. అప్పుడు ఆమె నవ్వులు నవ్వుతూ అంది “విచారపడకు, నేనే ఇదంతా ప్లాన్ చేశాను. నీవు చూడు. నేనే ఇల్లు కట్టుకునేందుకు గత పంట డబ్బు నుండి కొంత దాచాను. నేనే కూలీలను పిలిచి గోడ కూలగొట్టి దామనుకున్నాను, కాని మన చుట్టం ఆ పని చేశాడు! మనం ఇప్పుడు మన కోసం ఒక పెద్ద ఇల్లు కట్టుకోవచ్చు, ఎప్పుడూ మనం అనుకున్నట్లు”.

గ్రామమంతా ఈ కథ విని ఆమె అద్భుతమైన తెలివిని మెచ్చుకున్నారు. ఎన్నో నెలలు గడిచిపోయాయి. ఆ దొంగ ప్రతీకారం తీసుకోవాలని మండిపోతున్నాడు. ఎంత ధైర్యం గ్రామస్త్రీ నన్ను మోసగించేందుకు, అది కూడా ఒకసారి కాదు, రెండు సార్లు! ఆమె చాలా తెలివైనదని గ్రహించాడు.

ఒకరోజు అతను గాజుల బేరగాని వలె డ్రెస్ వేసుకొని గ్రామంలో తిరుగు తున్నాడు. కావేరీ అతడిని చూసింది మరియు వెంటనే అతను ఎవరో గ్రహించింది. గాజుల బేరగాని చుట్టూ మూగిన తన స్నేహితురాళ్ళతో కావేరి అంది. “ఓహ్ మిత్రులారా, నేను కూడా కొన్ని వేయించుకునేందుకు ఇష్టపడేదాన్నే. కాని ఎప్పుడైతే ఈ పనికిరాని దొంగమా ఇల్లు కూలగొట్టి మా డబ్బంతా దోచుకోవాలని ప్రయత్నం చేశాడో, అప్పుడు నేను నా డబ్బంతా అడవిలోని ఒక చెట్టు తొజ్జలో దాచాను.” అంది.

“ఏ చెట్టు?” తన స్నేహితులు అడిగారు.

“ఓహ్ కాదు, ఏ చెట్టని చెప్పను, కాని అడవిలో ఆ డబ్బంతా భద్రంగా ఉంటుంది.

ఆ దొంగ ఆమె వైపు చూశాడు. అవును కావేరీ మామూలు చీర కట్టుకుంది, ఏ ఆభరణాలు వంటిమీద లేవు.

గాజుల బేరగాడు గాజులు అమ్మిన డబ్బు కిందపడేసి ఎగిరి అడవివైపు పోవడం చూసి ఆమె మిత్రులు ఆశ్చర్యపడినారు. కేవలం కావేరియే ఆమె ముఖం చిట్లించి జాగ్రత్తగా చూసింది.

అడవిలో ఆ దొంగ కింద మీద సొమ్ముల కొరకు బాగా వెదికాడు. అతను చెట్లు ఎక్కాడు, పొదల్లో కట్టెతో పొడిచి చూశాడు. ఏదో కుట్టింది,

గోక్కున్నాడు మరియు కోపంతో అరిచాడు, కాని అతను వదలలేదు. ఆ సొమ్ములు ఇక్కడే ఎక్కడనో ఉంటాయి. వాటిని అతను తెలుసుకోవాలి.

అతనిది కాని సొమ్ము కొరకు వెదికేవాడిని వదిలిపెడుదాము. కావేరి సమయస్ఫూర్తితో గ్రామాన్ని దొంగ నుండి రక్షించినందుకు అందరు పొగిడారు.

ఆమె కష్టపడి పనిచేస్తూ ఆమె పొలంనుండి బాగా డబ్బు సంపాదించి చాలా ధనవంతురాలయింది. ఆమె భర్త కూడా చేతకాదనే నటన విడిచి ఆమెకు సహాయపడే వాడయ్యాడు. దొంగ గురించి ఎవరికి ఎరుక, బహుశా అతను తనది కాని దాని గురించి వెతుకుతుండవచ్చు. ఇప్పుడు అతను కూడా కావేరీ వలె కష్టపడి పని చేసుకుంటే అతను కూడా ధనికుడు అయి వుండేవాడు.

కథ అయిపోయాక పిల్లలు నవ్వారు, మరీ నవ్వారు. ‘అయ్యో పాపం దొంగ’. మీను మరియు క్రిష్ణ చిలిపిగా నవ్వారు. అతను పులి నోట్ల పడి ఉండవచ్చు!

అమ్మమ్మ సీరియస్ గా అంది, కొద్ది అదృష్టం మరియు తీసిపారేసిన గడ్డి పరకలతో వారి పరిస్థితిని మార్చుకోవచ్చు.

October 4, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

ఆధ్యాత్మిక నగరం

by Eturi Nagendra Rao October 4, 2022
written by Eturi Nagendra Rao

నన్ను నేను మర్చిపోయి

ఏదో దృశ్యంలో

లీన మవుతున్నాను

ఈ రాత్రి!

కాంతులీనే ఆధ్యాత్మిక

నగరం నడి బొడ్డులో

తత్వాన్ని కలగంటున్నాను.

ఎవరో

నన్ను ప్రశ్నిస్తున్నారు.

భక్తుల నిర్వేదానికి

అక్షర రూపమిచ్చేవా అని!

భక్తో, ఉన్మాదమో

లోపల రగులుతున్న

క్రోధం ఆశాంతిగా 

నా ముఖంపై!

మనుషుల్లో ప్రమాదకర

ఉన్మత్తత ప్రసారమవుతూనే

వుంటుంది.

ఎక్కణ్ణుంచో

ఆధ్యాత్మిక పొగలు

కుమ్ముకు లేస్తున్నాయి.

మనిషి

‘ వాడి’ లోనే వుండిపోతున్నాడు.

నిజంగా

దేవుడిని చూడాలంటే

ఈ అనంత సృష్టిని చూడు. అందులో

నువ్వూ భాగమే!

ఏటూరి నాగేంద్రరావు

7416665323

October 4, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
అనువాద సాహిత్యం

అస్తిత్వ పరీక్ష

by ఎలనాగ, సురేంద్ర నాగరాజు October 4, 2022
written by ఎలనాగ, సురేంద్ర నాగరాజు

ఇతడు డాంటే కాడు

 ఇది డాంటే ఫోటో

 ఇది డాంటేగా నటించే నటుడున్న సినిమా

 ఇది డాంటే డాంటే పాత్రలో నటించిన సినిమా

 ఇతను డాంటేను కల గనే మనిషి

 ఇతడు డాంటే కాకున్నా

 డాంటే అని పిలువబడే మనిషి

 ఇతను డాంటేను అనుకరించే మనిషి

 ఇతడు తనను తాను డాంటేగా

 చెల్లుబాటు చేసుకునే మనిషి

 ఇతడు తాను డాంటే అనే కలను కనే మనిషి

 ఇతడు డాంటే నోట్లోంచి ఊడిపడ్డట్టుగా

 ఉన్న రూపం గల మనిషి

 ఇది డాంటే మైనపు బొమ్మ

 ఇది మార్పిడి చేయబడిన శిశువు,

 రెండో రూపం, ఒక కవల పాప

 ఇతడు తను డాంటే అని విశ్వసించే మనిషి

 ఇతడు డాంటే తప్ప

 అందరూ డాంటే అని నమ్మే మనిషి

 ఇతడు అందరూ డాంటేలే అని నమ్మే మనిషే కాని

 ఆ విషయాన్ని తనే మోసపోయి నమ్మడు

 ఇతడు డాంటే తప్ప మరెవరూ

 డాంటే అని నమ్మని మనిషి

 ఇతను డాంటే

ఆంగ్లమూలం: హాన్స్ మాగ్నుస్ ఎన్సిస్టాగా

అనువాదం: ఎలనాగ

***

October 4, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

నమో! నా దేశమా!!

by Peddurti Venkatadasu October 3, 2022
written by Peddurti Venkatadasu

అమ్మను దేవతగా పూజించే నా దేశంలో… ప్రతిదీ అద్భుతమే…

సాంకేతికతలో ఈ అవనిలోనే తలమానికమై

అలరారుతున్నా!

నైతికతలోనూ నా దేశం

అన్ని దేశాలకు ఆదర్శమే…

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆరోగ్య విషయంలో ఎన్నో

కొత్త ఆవిష్కరణలు చోటు చేసుకుంటున్నా

మన ఆధ్యాత్మికతతో అంటు కట్టుకున్న యోగా

విశ్వవ్యాప్తంగా ఆదరణకు

నోచుకోవడం ఆశ్చర్యమే-

చెట్టును పుట్టను గట్టును

గాలిని నీటిని వేటినీ వదలక

కళ్ళకద్దుకని ప్రకృతిని ప్రాణప్రదంగా

గౌరవించడం అపూర్వమే –

పుంఖాను పుంఖాలుగా పుస్తకాలను

వల్లే వెస్తే పుట్టలేదు ఇక్కడ భక్తి

మెదడు మొదళ్ళను తలుచుకొని

అనువంశికంగా మొలుస్తుంది

అది ఈ మట్టి శక్తి

ఒక చెంపపై కొడితే మరో చెంప

చూపించిన మహాత్ముణ్ణి గన్న

మన అవని – పరమ పావని

సౌశీల్య రాముణ్ణి రాజుగా కాక

దేవునిగా గుండెల్లో దాచుకున్న

ఈ దేశంలో పుట్టడమే మన భాగ్యం

నైస్వర్గికంగా కూడా మన దేశం

సర్వశ్రేష్ఠం అది మన సౌభాగ్యం!!

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
వ్యాసాలు

తెలంగాణ అస్తిత్వ పతాక బతుకమ్మ పండుగ

by Dasari (jangiti) Shantakumari October 3, 2022
written by Dasari (jangiti) Shantakumari

తెలంగాణ సంస్కృతి విశిష్టమైనదే కాదు విలక్షణమైంది.తెలంగాణ ప్రజలు జరుపుకునే పండగల్లో బతుకమ్మ పండుగ ప్రత్యేకమైనది.బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీక.ప్రకృతిని ఆరాధిస్తూ,పూజిస్తూ తెలంగాణ సాంస్కృతిక అస్తిత్వాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పే పండుగ బతుకమ్మ పండుగ.ఆశ్వయుజ మాస శుద్ధ పాడ్యమి నుండి తొమ్మిది రోజుల పాటు తెలంగాణ ఆడపడుచులు అంతా కులాలు,మతాలు అంతస్థుల తారతమ్యం ,చిన్నా పెద్దా,వయోభేదం లేకుండా సంబరంగా ఆడుతూ పాడుతూ గౌరీదేవిని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించే పూల ఉత్సవం.ఈ పండుగ కోసం ఆడపడుచులమంతా ఎదురు చూస్తుంటాము.నగరాలలో ఉన్నవారు సైతం ఊళ్లకు పయనమై పండగలో పాల్గొంటారు.ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో ఈ పండగ ఇంటింటా సరికొత్త ఆనందాలను నింపి,ఉత్సాహాన్ని అందిస్తుంది. ముఖ్యంగా మహిళలకు ఆటవిడుపు కాలమిది.తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తర్వాత ఏటా బతుకమ్మను రాష్ట్ర పండుగగా ఘనంగా నిర్వహించటం విశేషం.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రజలు తమ అస్తిత్వాన్ని సగర్వంగా ప్రకటించుకుంటూ జరుపుకునే ఏకైక పండుగ బతుకమ్మ పండుగ.శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు ఈ నెల 25 న ప్రారంభం కానున్నాయి.బతుకమ్మ ఉత్సవాలు కూడా ఇదే రోజున మొదలై 9 రోజులపాటు జరుగుతాయి. అక్టోబర్ 3 వ తేదీన సద్దుల బతుకమ్మ ఉండగా తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా సన్నాహాలు జరుపుతోంది. బతుకమ్మ పండుగ వారసత్వ పండుగ.చరిత్రకు సాక్ష్యమైన పూల జాతర. ఈ పండుగ ఎలా మొదలైందో చెప్పడానికి ఎన్నో చారిత్రక కథలు,పురాణాల రూపంలో ప్రచారంలో ఉన్నాయి.నవాబులు, భూస్వాముల,పెత్తందారీతనంలో నలిగిపోతున్న తెలంగాణ గ్రామీణ సమాజంలో మహిళల బతుకులు దుర్భరంగా ఉండేవి.వారి అకృత్యాలకు బలైపోయి,నలిగిపోయినవారిని,వేధింపులను తట్టుకోలేక ఆత్మహత్య చేసుకున్న వారిని తలుచుకొని తోటి మహిళలు విచారించేవారు. వారికి పూలను పేర్చి,బతుకవమ్మా…లేదా బతుకు అమ్మా అంటూ దీవిస్తూ పాటలు పాడుతాము.”బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో ” పాటల వెనుక ఉన్న మర్మం ఇదే.వెయ్యేళ్లుగా ఇక్కడి ప్రజలము బతుకమ్మను తమ ఇంటిదేవతగా పూజిస్తున్నాము. తెలంగాణ ఉద్యమంలో బతుకమ్మ పాత్ర అంతా ఇంతా కాదు. ఒకరకంగా ఉద్యమానికి ఊపునిచ్చి తెలంగాణ ప్రజానీకాన్ని కదిలించటమే కాదు మన అస్తిత్వాన్ని నిలబెట్టిందనటంలో ఏ మాత్రం సందేహం లేదని చెప్పాలి.తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత ఈ పండుగకు మరింత ప్రధాన్యాన్నిచ్చిన ఘనత మన ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ గారికి దక్కుతుంది.

బతుకమ్మ పండుగ కథ :

తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని ఒకప్పుడు రాష్ట్రకూట రాజులు పరిపాలించేవారు. వారి వద్ద వేములవాడ చాళుక్యలు సామంతులుగా ఉండేవారు. చోళులకు, రాష్ట్రకూటులకు యుద్దం జరిగినప్పుడు ఈ చాళుక్యలు రాష్ట్రకూటులకు మద్దతుగా నిలిచారు. క్రీస్తు శకం 973లో ఈ చాళుక్యరాజైన తైలపాడు రాష్ట్రకూటులకు చివరి రాజుగా వ్యవహరించిన కర్కుడిని హతంచేసి కల్యాణి చాళుక్య రాజ్యాన్ని నెలకొల్పాడు. ప్రస్తుత తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని తైలపాడు రాజే పరిపాలించేవాడు. క్రీస్తు శకం 997లో తైలపాడు మరణించడంతో అతని కుమారుడైన సత్యస్రాయుడు రాజపీఠాన్ని అధిష్టించాడు. అప్పటి వేములవాడ (ప్రస్తుత రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా ) లో ప్రసిద్ధి చెందిన రాజరాజేశ్వర ఆలయం ఆపదల్లో ఉండేవారికి రాజరాజేశ్వరి అండగా ఉంటుందని అప్పటి ప్రజలు నమ్మేవారు. ప్రజలే కాదు చోళరాజు పరాంతక సుందరచోళ కూడా రాష్ట్రకూటుల నుంచి ఆపద తలెత్తినప్పుడు రాజరాజేశ్వరికి భక్తుడిగా మారిపోయాడు. రాజరాజేశ్వరే తనను కాపాడిందని నమ్మిన పరాంతక సుందర చోళ తన కుమారుడికి రాజరాజ అని నామకరణం చేశాడు. ఆ రాజరాజ చోళనే క్రీస్తు శకం 985 నుంచి 1014 వరకు రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడని చరిత్ర చెబుతోంది.అతని కుమారుడైన రాజేంద్రచోళ సత్యాస్రాయపై జరిపిన యుద్ధానికి సేనాధిపతిగా వ్యవహరించి విజయం సాధించాడు. ఆ విజయానికి గుర్తుగా రాజేశ్వరి ఆలయాన్ని కూల్చేసి అందులోని భారీ శివలింగాన్ని తన తండ్రికి బహుమతిగా ఇచ్చాడు. తన కొడుకు ఇచ్చిన శివలింగం కోసం క్రీస్తు శకం 1006 లో ఏకంగా ఓ ఆలయ నిర్మాణాన్ని చేపట్టాడు రాజరాజ చోళ. క్రీస్తు శకం 1010లో నిర్మాణం పూర్తయ్యాక భారీ శివలింగాన్ని బృహదేశ్వరాలయంలో ప్రతిష్టించాడు.తమ రాజ్యంపై దాడి చేసి దోచుకున్న సొమ్ముతోనే బృహదేశ్వరాలయ నిర్మాణాన్ని చేపట్టినట్టు కూడా తమిళ శిలాశాసనాల్లో చోళ రాజులు చెప్పారు. ఇప్పటికీ వేములవాడలోని భీమేశ్వరాలయ శివలింగానికి , బృహదేశ్వరాలయంలోని శివలింగానికి మధ్య సారూప్యతను చూడచ్చు. వేములవాడ నుంచి శివలింగాన్ని పార్వతి నుంచి వేరుచేసి తంజావూరుకు తరలించినందుకు తెలంగాణ ప్రజల మనసు కలచివేసింది.బృహదమ్మ (పార్వతి) నుంచి శివలింగాన్ని వేరుచేసినందుకు గాను, తమ దు:ఖాన్ని చోళులకు తెలియజేస్తూ మేరు పర్వతంలా పూలను పేర్చి బతుకమ్మను నిర్వహించడం మొదలుపెట్టారు.అలా ప్రతి ఏడాది బతుకమ్మను జరపడం ఆనవాయితీగా మార్చుకోవడం జరిగింది. దాదాపు 1000 సంవత్సరాల నుంచి బతుకమ్మను జరుపుకుంటున్నాము. బతుకమ్మ పేరు కూడా బృహదమ్మ నుంచి వచ్చినదే. బతుకమ్మ సందర్భంగా గౌరమ్మను పసుపు రంగు పూలతో పేర్చి తొమ్మిది రోజుల పాటు ఆటపాటలాడి పూలను నీటిలో వదులుతారు. శివుడు లేని పార్వతి గురించి పాటలాగా పాడుతూ బతుకమ్మను జరుపుకుంటున్నాము. అంతేకాకుండా తెలంగాణ ప్రజలు జరుపుకునే పండుగలన్నీ సామాజిక సంబంధాలకు అద్దం పడతాయి.ప్రకృతిలో మమేకమై ఆత్మీయంగా బంధాలను పెనవేసుకోవడం ఇక్కడి ప్రజల సహజ జీవన సౌందర్యానికి ప్రతీక.బతుకమ్మకు వాడే పూలు కూడా సహజ సిద్ధంగా లభించేవి కావడం విశేషం.మానవ ప్రయత్నం లేకుండా సహజంగా లభించే మొక్కలకు,తీగలకు పూసేవే. పూలు బాగా వికసించే కాలంలో జలవనరులు సమృద్ధిగా పొంగిపొరలే సమయంలో…భూమితో,జలంతో మానవ అనుబంధాన్ని సంబరంగా జరుపుకుంటాము.ఈ సంబరాల్లో పెండ్లికాని అమ్మాయిలు”బొడ్డెమ్మ”(పుట్టమన్ను తో చేసే దుర్గాదేవి బొమ్మ)ను చేసి వాకిట్లో ముగ్గులు వేసి ఆడుతారు.ఈ పండుగ బొడ్డెమ్మతో మొదలై బతుకమ్మగా రూపుదిద్దుకుంటుంది.ఇలా మట్టిరూపం నుంచి పూలరూపం పొంది నీళ్లలో కలిసిపోయే తంతు అంతా జానపదుల సంస్కృతిలో భాగం.ఆద్యంతం జానపదుల జీవన విధానం ఈ పండుగలో మేళవిస్తూ…అటు ప్రకృతితో ఇటు మనిషితో గాఢమైన నిరంతర సంబంధాన్ని ప్రదర్శించే అపురూపమైన ఉత్సవం.ప్రకృతిలో లభించే రకరకాల పూలవలె అందరూ కలిసి మెలిసి బతకాలనే గొప్ప సందేశం అంతర్గతంగా మనకు బోధిస్తుంది. ముఖ్యంగా బతుకమ్మ పండుగ అంటేనే పల్లెవాసుల జీవనశైలి, శ్రామిక రైతుల బతుకు చిత్రం ఇమిడి ఉండే సామాజిక ఉత్సవంగా …వృత్తి, వర్గ,కుల,ప్రాంత,మత సాంప్రదాయ భేదాలకు అతీతంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా అంతా కలిసి సమతాభావాన్ని పెంపొందించే గొప్ప ఉత్సవం ఈ బతుకమ్మ పండుగ.

పర్యావరణ హితం :

 బతుకమ్మ పండుగ వర్షాకాలపు చివరలో,శీతాకాలపు తొలిరోజులలో వస్తుంది. అప్పటికే వర్షాలతో చెరువులన్నీ నీటితో నిండి ఉంటాయి.రకరకాల పూలు దొరుకుతాయి.వర్షాకాలం,శీతాకాలం సంధి సమయంలో ఉపయోగించడంతో సీజనల్ వ్యాధుల బారిన పడకుండా కాపాడుతాయి.నిండుకుండలాగా ఉండే చెరువులు, కుంటలూ వీటితో శుభ్రం అవుతాయి. పర్యా వరణాన్ని కాపాడుతాయి. బతుకమ్మ పాటలు కష్టసుఖాలు, - ప్రేమ, స్నేహం, బంధుత్వం, ఆప్యాయతలు, భక్తి, భయం, చరిత్ర, పురాణాల మేళవింపుగా అలరిస్తూ...సంస్కృతి, సంప్ర దాయాలకు అద్దం పడతాయి. ఈ పర్వదినం సందర్భంగా తొమ్మిది రోజుల పాటు రకరకాల నైవేద్యాలు సమర్పించడం ఆనవాయితీ. మొక్కజొన్నలు, సజ్జలు, మినుములు, శనగలు, పెసర్లు, పల్లీలు, నువ్వులు, గోధుమలు, బియ్యం, కాజు, బెల్లం లాంటి పదార్థాలను నైవేద్యాల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు

తొమ్మిది రోజుల పాటు జరిగే బతుకమ్మ పేర్లు,నైవేద్యాలు :

1.ఎంగిలి పూల బతుకమ్మ: మహాలయ అమావాస్య రోజు. దీన్నే “పెత్రామాస” అని కూడా అంటారు. నువ్వులు, బియ్యంపిండి, నూకలు కలిపి నైవేద్యంగా పెడతాము.
2. అటుకుల బతుకమ్మ : ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు చేస్తారు. సప్పిడి పప్పు, బెల్లం, అటుకులతో నైవేద్యం తయారు చేసి అమ్మవారికి సమర్పిస్తాము
3. ముద్దపప్పు బతుకమ్మ : ముద్దపప్పు, పాలు, బెల్లంతో నైవేద్యం తయారు చేసి నివేదిస్తాము.
4. నానే బియ్యం బతుకమ్మ : నానేసిన బియ్యం, పాలు, బెల్లం కలిపి నైవేద్యంగా నివేదించాలి.
5. అట్ల బతుకమ్మ : అట్లు లేదా దోశ నైవేద్యంగా సమర్పిస్తాము.
6. అలిగిన బతుకమ్మ : ఆశ్వయుజ పంచమి. ఈనాడు నైవేద్యం సమర్పించము.
7. వేపకాయల బతుకమ్మ : బియ్యంపిండిని బాగా వేయించి వేపపండ్లుగా తయారుచేసి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తాము.
8. వెన్నముద్దల బతుకమ్మ : నువ్వులు, వెన్న లేదా నెయ్యి బెల్లం కలిపి నైవేద్యంగా తయారుచేస్తాము.
9. సద్దుల బతుకమ్మ : ఆశ్వయుజ అష్టమి నాడు ఇదేరోజు దుర్గాష్టమిని జరుపుకుంటాము. పెరుగన్నం, చింతపండు పులిహోర, కొబ్బరన్నం,మలీదా,నువ్వుండలు అనే ఐదురకాల నైవేద్యాలు తయారు చేసి నైవేద్యంగా నివేదిస్తాము.
బతుకమ్మ పూల పండగే కాదు ఆటపాటల పండగ.కోలాటాల పండగ.వేడుక ఒక ఎత్తయితే ఆ ఆటలు,పాటలు అనిర్వచనీయ ఆనంద హేలలు.బతుకమ్మ ఆట ఆడుతూ పాడే పాటలు ఆనందానుభూతిని పంచుతాయి.బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో అని సాగే ఈ పాటల్లో మహిళలు తమ కష్ట సుఖాలు,ప్రేమ,స్నేహం,బంధుత్వం, ఆప్యాయతలు,త్యాగం,భక్తి,భయం,గౌరవం,చరిత్ర పురాణాలను మేళవించి పాడటం ఒక గొప్ప విషయం.
శతాబ్దాలుగా ధ్వంసమైన మన సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు తిరిగి ప్రాణం పోసిన మన రాష్ట్ర ప్రియతమ ముఖ్యమంత్రి వర్యులు కేసీఆర్ గారి కృషి ఎనలేనిది.మరువలేనిది.మన భాష సంస్కృతిని బతికించి, భావితరాలకు అందించటంలో తెలంగాణ జాగృతి చేస్తున్న కృషి ద్వారా ప్రపంచ స్థాయిలో బతుకమ్మకు ప్రత్యేక గుర్తింపు లభించింది.పూల పండగ అయిన బతుకమ్మ నేడు ఖండాంతరాలు దాటి, ప్రపంచమంతా విస్తరించి అట్టహాసంగా నిర్వహించబడుతోంది.

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Uncategorizedకవితలు

వెరపు లేని త్యాగానిదే రాజ్యం!

by -కోట్ల వెంకటేశ్వర రెడ్డి October 3, 2022
written by -కోట్ల వెంకటేశ్వర రెడ్డి

తెగించి పిడికిలెత్తినప్పుడే
ఎవరైనా తేరిపార జూసుకోవాలి
వెనకా ముందు ఆలోచించు కోవాలి
అవహేళనలన్నీ అగ్గి రాజేసేవే!

తెగింపు కొట్లాటలన్నీ
వెరపు లేని త్యాగలనుంచి పుట్టుకొచ్చినవే
వాపెప్పుడు బలుపు కారాదు
చలి చీమలేకమవుతుంటే సర్పానికి వణకు పుట్టాలి!

చూసీ చూసీ ఎలుగెత్తి చాటీ చాటీ
ఎద ఉప్పొంగే దృశ్యంగా
దేశ భక్తి మొలకెత్తాలి
విద్వేషాలు నింపే ఎన్నికల పెట్టుబడి కారాదు!

ఆధునిక కాలంలో ఎవరికైనా
సుదీర్ఘ పోరాటాలక్కర లేదు
ప్రజలు తలచుకుంటే ఆకాశం చిల్లుబడ్డట్లు
అధికారం కొంపలు మునుగుతాయి!

విలువలు దిగజారినప్పుడు
నువ్వెదిగొచ్చిన సంగతి మరచి పోరాదు
సూత్రమొక్కటే ఎవరికైనా
అహంకారం పతనానికి దారులు వేస్తుంది!

ఫోటో కోసం జరిగిన రచ్చ
బాల్యంలో చినిగిన చొక్క కోసం చేసిన
హాస్యాస్పద పోరాటాన్ని గుర్తు చేసింది
ఎవరేం చేస్తున్నది ప్రజలకెరుకైతున్నది!

పాద యాత్రలు పస లేని ప్రగల్భాలు
ప్రజా జీవితాలను ప్రతిబింబించనంత కాలం
విద్వేషాలు కుతంత్రాలేవీ
రాజ్యాధికారాన్ని కట్టబెట్ట లేవు నిలబెట్ట లేవు!

చీలికలు తెచ్చే వారిదెన్నడు
దేశానికి ఏలిక కారాదు
ఏకం చేసే వారికే
భిన్న సంస్కృతుల రాజ్య పట్టం!!
:- కోట్ల వెంకటేశ్వర

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

నవ్వు ముఖం !!

by రాఘవాచార్య‌ October 3, 2022
written by రాఘవాచార్య‌

మనిషికి ముఖం ఉన్న దొకటే 
ముఖంలో ఒకసారి విచారం 
మరోసారి ఏడ్పు
మాటిమాటికి మాట మాటకు రంగులు మారే ముఖం 
ఒక్క ముఖం పై ఎన్ని తెరలు తెరలో 
రాత్రి కన్నులు మూసుకుంటే  నిద్ర ముఖం
నువ్వు ఏది ఆలోచిస్తే అది ముఖం పై చెంపపెట్టే 

పేరుకే పెద్ద ముఖం 
కాని నవ్వు ముఖంలోకి రావడం అంటే కష్టమే 
అద్దంలో చూసుకుని కావాలని నవ్వితే 
అది నీ ముఖం కాదు
అద్దం సొంతమే 

కారణం లేకున్నా
చిన్న పిల్లలు రోజుకు వందసార్లైనా నవ్వుతారు 
బాల్యమే కారణ జన్మ !
అకారణంగానూ ఆనందమే 
ఆనందో బాల్యం!
పెద్దలు కారణమున్నా నవ్వి ఏడ్వరు
భేషజం పెద్దరికం 
అన్నీ నవ్వుకు అడ్డం దిడ్డం వస్తాయి 

సర్కసులో జోకర్ 
సినిమాలో హాస్య నటులు మన ముఖాలను
 నవ్వు ముఖాలుగా మార్చే గొప్ప శిల్పులు !
మహా రాజులు నవ్వడానికి విదూషకులను      
ఎదురు బదురుగా ఉంచుకునే వారు  
బీర్బల్ కథలు నవ్వు బలం 
తెనాలి రామలింగని కథలు
రాయలు సైతం రాయలేన్నన్నీ !

 నవ్వు నిజంగా ఆరోగ్యంగా  
మన జీవితంలో ధన్వంతరి

ముక్కోటి దేవతలలో ఏ ఒక్కరిదీ నవ్వు ముఖం కాదు 
ఒక్క లాఫింగ్ బుద్ధ తప్ప
అదీ చైనాదే 

పెండ్లిలో ఫోటోగ్రాఫర్ వధూ వరులను   
నవ్వు ముఖం పెట్టమంటాడు
ఫోటోలోనైనా మనుషులు నవ్వితే ఫోటోలకు విలువ 
ఫోటోగ్రాఫరుకు గిరాకి 
నా కొడుకు నా కోడలు అంటూ  గర్వపడతారు
ఆల్బమ్ ను వందల సార్లు చూస్తారు

అసలు పాలకులు బాగుంటే
ప్రజలందరివీ నవ్వు ముఖాలే 
నిజంగా  నవ్వు ముఖమే స్వాతంత్య్రంగా మనం

      – 
                     879059396

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

స్వార్థం గొడుగు నీడలో…

by Senathipathi Dasyam October 3, 2022
written by Senathipathi Dasyam

స్వార్థం గొడుగు నీడలో…
లోకమంతా
ఇచ్చి పుచ్చుకునే సంత బేరాలవుతుంటే…ఒకనాటి
అనుబంధాలు…నేడు
చూద్దామన్నా…కనబడక..
కనుమరుగవుతున్నాయి!
అనుకోని అతిథి రాకోయి
అంటూ..
సన్నాయి రాగాలు వినిపిస్తుంటే..
రాటు దేలిన
మనసుల మధ్య…
ఆప్యాయతా చివురులు
చిగురించ లేక పోతున్నాయి!

తోలు బొమ్మలాట వంటి..
బతుకులో…నటిస్తూ
మసలటం రివాజైపోతుంటే..
నాలుకపై మాట గుండెలో దిగనీయక…
గుండెలో మాట పెదవి గడప దాటక…
భావం…గొంతు ముడిలో
ఉరి వేసుకుంటున్నాయి!
బంధాలు అనుబంధాలు..
ఎండుటాకులై రాలిపోతూ
నటించే వానికే…
హారతి పడుతుంటే..
ఆనందాల..
ఆత్మీయతల అర్థాల
స్వరాలు మారుతున్నాయి!

ఇకనైనా..
సంకుచిత గుహ నుండి
బయట పడదాం!
మసక బారుతున్న
బంధాలకు…
మానవత్వపు
మెరుగులు అద్దుదాం!!

దాస్యం సేనాధిపతి
హైదరాబాద్

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

దీక్షా తిలకం

by Kondapally Neeharini October 3, 2022
written by Kondapally Neeharini

చుక్క చుక్క నదిగా తరలి సంద్రమై
ఆకాశాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నట్టు
పువ్వు పువ్వు నవ్వుల దీపమై వెలిగే
బతుకమ్మ ఓ దివ్య దీక్షా తిలకం!

తెల తెలవారే తూరుపులో
తొలి పొద్దు రేఖలు నగవుల శిఖరం
క్షణాల అనుపద గమనాలలో
హరిద్రా మూర్తికి గాత్ర పూజనం
సాయం సంజె వేళల్లో చెరువుగట్టున ఆటపాటల సంబరం
బతుకమ్మ ఓ సామూహిక తేజో కళా తిలకం!

వర్ణరంజిత పరాగమే సురాగమై పరిమళించినట్టు
ప్రాణవాయువు డోలలో
అంతరంగ ఉయ్యాలో పాటల్లో తూగినట్టు
చందమామ చల్లని వెన్నెల తెమ్మెరల వలలో తేలి ఆడినట్టు
అస్తిత్వ ప్రతిధ్వనుల కోల్ కోరస్
ఒక్కేసి పువ్వేసే పాటల మెట్లెక్కినట్లు
బతుకమ్మ ఓ జానపద సారస్వత తిలకం!

తల్లి సౌజన్య మే తాయిలమై
బిడ్డ సంతసాల సాంగత్యమే పల్లవై
ఆంక్షలు దాటి కాంక్షలు దీర
ఇంటింటి గానము తానై
ఆడపడుచుల కమ్మన్ని ఆప్యాయతల పంటతానై
బతుకమ్మ కౌటుంబిక సహజీవన సురభిళ తిలకం!

కాఠిన్యాలను కాలదన్ని
అనంతమైన కలివిడితనానికి పునరుజ్జీవనం తానై
అంతర్ లోకాల
భావ సమ్మేళనాల
సరమూ తానై సాహిత్య స్వరమూ తానై
బతుకమ్మ ఓ సామరస్య సంజీవని తిలకం!

ఏటేటా
ఎలమి తానై బలిమి తానై
తల మీదికి ఎక్కిందంటే చాలు బతుకమ్మ స్వేచ్ఛ స్వాతంత్ర్యాల సామాజిక చైతన్య తిలకం!

ఆకార ప్రాకారాలు దాటి
సాద ప్రసాదాలు పంచి
సమరసత తానై సౌశీల్యతా తానై

బతుకమ్మ తెలంగాణ స్నేహ సౌభాగ్య దీక్షా తిలకం!

పసుపూ కుంకుమా పూలు పండ్లూ
స్వచ్ఛమైన మనసులూ
అచ్చమైన ముచ్చట్ల పచ్చందనాలూ
నలుగురితో నడకలూ
పదుగురితో మృదు హాసాలు
ఆరోగ్యం చంద్రికలు ఔషధ మై
బతుకమ్మ ఓ పర్యావరణ పరిరక్షణ తిలకం!

సంతోష పల్లకినెక్కి
పాడ్యమి నవమిల నవ సందేశాన్నితెచ్చే
బతుకమ్మ
ప్రకృతి ఒడి
రంగు రంగుల సింగిడి
పూలు స్త్రీలు పాటలు పిల్లలు
ఇంటిల్లిపాది బతుకు బడి
తొమ్మిది రోజుల నమ్మిక సందడి
ఆ జీవ పర్యంత భావ సామరస్యం

బతుకమ్మ ఓ సౌందర్య దీక్షా తిలకం!! ॥2॥

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
ఇంద్రధనుస్సు

నందివర్ధన పరిమళం..

by Chandu Pendyala October 3, 2022
written by Chandu Pendyala

పూలతోటలెన్నో ఉంటయి.పూలెన్నో పూస్తయి.అందులో వర్ధిల్లేవి ఎన్ని.పరిమళాలు వెదజల్లేవి ఎన్ని.నందివర్ధనం కనబడడం అరుదు,అందునా నెలనెలా నెలవంకలా కనబడడం ఆశ్చర్యం,అద్భుతం.
వివేకవంతులైన వివేక సర్వీస్ సొసైటీ ,అప్పాజోస్యుల ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి సంయుక్త నిర్వహణలో నిర్వహించిన ‘ నెలా నెలా నందివర్ధనం ‘ సభా కార్యక్రమములో ఈ రోజు 84 వ నందివర్ధనము గా తానూ ఒక సుగంధ ద్రవ్యమైన ఒక విశిష్ట వ్యక్తి, ,తెలుగు చదువును,తెలుగు రాతను చరిత్ర కావ్యంగా మలచిన శ్రీ కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారి చరిత్రను శోధించి సాధించి సభలో సంధించిన ప్రముఖ రచయిత,సంపాదకురాలు డా : కొండపల్లి నీహారిణి గారికి అభినందనలు.

ఒకరి చరిత్ర గురించి ఒక నిండు సభలో మీరు వచ్చి చెప్పాలన్న సాహిత్యాభిమానుల కోరికను కాదనలేక వందల కిలోమీటర్ల దూరం పయనించడానికి సిద్ధమైన నీహారిణి గారి వెంబడి నేను , నా భార్య జ్యోతి రథానికి జోడు గుఱ్ఱాల లాగా హైద్రాబాదు అల్మాస్ గూడా శ్రీ శ్రీ హోమ్స్ లోని శ్రీ కొండపల్లి శేషగిరిరావు ఆర్ట్ గ్యాలరీ నుండి పొద్దున నాలుగు గంటలకు బాపట్ల కు బయలుదేరినం.యుద్ధం చేసేది ఎంత వీరుడైనా రధ సారధి సమయస్ఫూర్తి కలవాడు కాకపోతే చాలా కష్టం.మా రథ సారధి డ్రయివర్ ప్రభాకర్ అనుభవం ,అతని కవితా పిపాస తోడుగా బయలుదేరి బంకులో కారుకు కడుపునిండా మేత తినిపించుకున్నాం . సూర్యాపేట దగ్గరలో గల Hotel 7 లో ఇడ్లీ వడ తిని చాయ తాగి బాపట్ల కు బయలుదేరినం.నిజంగా Hotel 7 అదొక Heaven.చాలా శుభ్రంగా వున్నది.అక్కడ సినిమా నటులు కూడా ఆగి తిని పోతరు అని విన్నది నిజమేననడానికి మా ముందు Table దగ్గర కూర్చుని టిఫిన్ చేసిన సినీ నటుడు రాజా రవీంద్ర గారు నిజం చేసినరు.ఆయనను చూడడం కొత్త అనుభూతిని నింపింది.

Hotel 7 దగ్గర సెలవు తీసుకొని విజయవాడ కనకదుర్గమ్మను దర్శించుకోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాం .దొరికిన ఆ మాత్రం అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి మేము సిద్ధమై దర్శనం గావించుకుని , దగ్గరలో గల మంగళగిరి పానకాల స్వామిని చూసి పానకం ఆయనకు పోసి మేము తాగి అధ్భుతమైన గోపురం చూసి అమరావతి చేరుకున్నం.

అమరావతిలో అమరలింగేశ్వరుని దర్శించి , మౌనముద్ర లో కూర్చుని నిలువెత్తు ఆదర్శంగా కనిపించిన బుధ్ధుని చూసి అక్కడ ఆర్య వైశ్య హోటల్లో ఒనగాయ ( చింతకాయ ) పచ్చడి తో కూడిన భోజనం చేసి బాపట్లకు బండి కట్టినం.అక్కడ మేము బసచేయడానికి Kavuri Grand లో రూము ఏర్పాటు చేసిండ్రు. ‘ కావూరి వారి సత్రం ‘ (Lodge ) చాలా నీట్ గా వుంది.అక్కడకు మేము చేరుకునేసరికి సభా నిర్వాహకులలో ఒకరైన సాహిత్యాభిమాని శీలం శ్రీనివాస్ గారు సభా సమన్వయకర్త గా సాదర స్వాగతం పలికినరు.
అక్కడ ఒక గంట రెస్ట్ తీసుకుని చాయ తాగి బాపట్ల దగ్గరలో గల ఒక వృద్ధాశ్రమములో నిర్వహించే ‘ నెలనెలా నందివర్ధనం ‘ మినీ సభకు వెదుళ్ళపల్లి మీదుగా శ్రీనివాస్ గారి వెంట పోయి సాయంత్రం 6 గంటలకు సభా ప్రాంగణం చేరుకున్నం. ప్రముఖ సాహితీవేత్త అప్పాజోస్యుల సత్యనారాయణ గారు ఎంతో

ఆత్మీయంగా పలకరించారు. అక్కడ నిర్వాహకులు అందించిన చీరాల స్పెషల్ బాదుషా , వేడి వేడి చిన్న సమూసాలు, నెయ్యి వేసిన ఇడ్లీ తిన్నాం.తర్వాత వేడి వేడి టీ తాగి సభికులకు కేటాయంచిన కుర్చీలలో కూర్చున్నం.
సభ ప్రారంభమైంది. ఈ సంస్థ వారు నిర్వహించే వేదిక పైన కేవలం ఆ రోజు ముఖ్యుల గురించే మాట్లాడే వక్త ఒక్కరే కూర్చోవడం జరుగుతుంది.సభలో కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారి గురించి డా : కొండపల్లి నీహారిణి గారు ఇచ్చిన ఉపన్యాసం ఏ ఆయాసము లేకుండా అందరు హాయిగా వినడం జరిగింది. లక్ష్మణరావు గారు తెలుగు భాషా వ్యాప్తికి మరియు ఇతర భాషల కొరకు చేసిన కృషిని సోదాహరణంగా వివరించిన తీరు సభికులను ఆకట్టుకుంది.
చప్పట్లతో అభినందనలు తెలిపారు.

సభ ముగియగానే అందరితో మాట్లాడి, వారు ఇచ్చిన గ్రంథాలను, పుస్తకాలనూ తీసుకొని , సెలవు తీసుకుని బయలుదేరాం.
బాపట్ల లోని ‘ బొమ్మరిల్లు ‘ రెస్టారెంట్ కు పోయి పులుకాలు పన్నీరు కూర్మాతో తిని మాకై కేటాయించిన లాడ్జ్ లో రెస్ట్ తీసుకున్నం.
పొద్దున్నే లేసి దగ్గరలో బీచ్ వున్నది చూద్దాం అని ప్రభాకర్ చెప్పకపోతె ‘ సూర్యలంక ‘ బీచ్ చూసే అదృష్టం కోల్పోతుమనుకుంటా.సముద్రపు అలల అల్లరిని తనివితీరా చూసి ఒక అరగంట దూరంలో వున్న ‘ జిల్లెలమూడి ‘ కి బయలుదేరినం.జిల్లెలమూడి అమ్మ అంటే ఓ కాలాన ఒక వెలుగు వెలిగింది.మా చిన్నప్పుడు మా అమ్మ తోని అక్కడకు పోయినమని మా చిన్నక్కయ్య ( నీహారిణి ) చెప్పింది. జిల్లెల్లమూడి అమ్మ ఇప్పుడు లేకున్నా అక్కడ ఆమె ఆనవాళ్లు చెదిరిపోలేదు. ఇప్పటికి అక్కడ సేవా కార్యక్రమాలు,భజనలు కొనసాగుతూనే వున్నాయి.

అక్కడి నుండి పెదనందిపాడు మీదుగా చిలకలూరిపేటకు చేరినం.అక్కడ టిఫిన్ , టీ కానిచ్చి పిడుగురాళ్ళ , దామరచెర్ల దాటి మిర్యాలగూడ దగ్గరికి వచ్చేసరికి నేను కొన్నేళ్లు జాబ్ చేసిన ఆఫీసు యజమానులు మా Chairman Sir , MD Sir ఊరు గదా అని ఒక్కసారి మనసు పులకించి నా సంతోషాన్ని కారులో వున్న వారితో పంచుకున్న.మధ్యలో ‘ తిప్పర్తి ‘ తగిలింది.మా చిన్నప్పుడు వరంగల్ నుండి వచ్చి అక్కడ దిగి ఎడ్లబంఢిలో మా మేనమామల ఊరు గోపాలపురం చేరేవారం. ఆపాతమధురాల్లాంటి ఆ పాత ముచ్చట్లు ఎన్నో పంచుకున్నాం. ఇక ముందుకు కదిలి నార్కట్ పల్లిలో ‘ వివేరా ‘ హోటల్ దగ్గర ఆగి టీ తాగి ‘ చకినాలు ‘ కొనుక్కొని హైద్రాబాద్ కు చేరినం…

October 3, 2022 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Newer Posts
Older Posts

Recent Posts

  • ఎవరైనా కోయిల జాడ చెప్పండి
  • బంకర్లో కోయిల
  • అస్తిత్వాలు అసలు సంగతులు – Women’s Day ( 2026 మార్చ్ తరుణి సంపాదకీయం)
  • రచయిత వ్యక్తి కాదు సమాజ జీవి – నిఖిలేశ్వర్
  • స్త్రీ అంతర్మథనాన్ని ఆవిష్కరించిన నవల “భానుమతి”

@2021 - All Right Reserved to Mayuukha The Magazine


Back To Top
మయూఖ
  • హోమ్
  • కవితలు
  • కథలు
  • ధారావాహిక నవల
  • వ్యాసాలు
  • బాల‌సాహిత్యం
  • ఇంద్రధనుస్సు
  • ఇంట‌ర్వ్యూలు
  • పుస్త‌క స‌మీక్ష‌
  • అనువాద సాహిత్యం
  • About Us