ప్రసిద్ధ నవలాకారులు, కథకులు, అనువాదకులు ముక్తవరం పార్థసారథి గారితో మయూఖ ముఖాముఖి

                                   – అరుణ ధూళిపాళ

ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని ఆకళింపు చేసుకొని అందులోని  విభిన్నమైన రచనలను తెలుగువారికి అందించాలనే సదాశయంతో అనేకమైన రచనలను తెలుగులోకి అనువదించిన ప్రముఖ అనువాదకులు, కథకులు, నవలాకారులు ముక్తవరం పార్థసారథి గారి సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని వారి మాటల్లోనే తెలుసుకుందాం.

నమస్కారం సార్!

1. మీ బాల్య విశేషాలను తెలుపుతూ మీ కథాపఠనం ఎక్కడ, ఎలా మొదలైందో వివరించండి.
జ :-    నా బాల్యమంతా భువనగిరిలో గడిచింది. నా చిన్నతనంలో మా ఇంటికి ‘నవ్వులు- పువ్వులు’, ‘పాపాయి’ ‘గోల్కొండ’ పత్రికలు వచ్చేవి. నేను ఆ పత్రికలు చదివేవాడిని. అలా తొట్టతొలుత నా కథా పఠనం ప్రారంభమైందనుకుంటా. మాఇంట్లో కూడా వావిళ్ళవారి భారతం, రామాయణం, మనుచరిత్ర ఇలాంటి పుస్తకాలు ఉండేవి. వాటిని చూస్తూనే ఉన్నప్పటికీ పద్యాలు అంటే భయం వల్ల చదవకపోయేవాడిని. మా మామయ్య అక్కడే స్కూల్ టీచర్ గా పనిచేసేవాడు. కృష్ణదేవరాయ నిలయం ప్రోత్సాహంతో మామయ్య లైబ్రరీ ప్రారంభించారు. బహుశా పది, పదకొండు ఏళ్ళ వయస్సులో పుస్తకాలు చదవడం ప్రారంభమైంది. ఇంచుమించు తెలుగు పుస్తకాలన్నీ చదివేశాను. కథాప్రపంచం, కథాసాగరం అని వాల్యూమ్స్ వచ్చేవి. పాలగుమ్మి పద్మరాజు, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, రావూరి భరద్వాజ, ధనికొండ హనుమంతరావు వంటి వారి రచనలు చదివాను. నవలలూ చదివాను. నాకు కూడా రాయాలనిపించింది. ఆ విధంగా రచనలు చదవడం మొదలయింది.

2. పత్రికల్లో వచ్చిన మీ మొట్టమొదటి రచన ఏది?
జ :-    ఇందాక చెప్పినట్టు పుస్తకాలు చదువుతుంటే రాయాలనే ఆసక్తి కలిగి 1959లో నేను 9వ తరగతిలో ఉండగా, వేసవి సెలవుల్లో ఒక కథ రాశాను. పేరు గుర్తు లేదు. గోల్కొండ పత్రికకు పంపించాను. పత్రికకు ఎలా పంపించాలో తెలియదు. పేజీకి వెనుకవైపు రాయకూడదనే నియమం తెలియదు. ఒక చిన్న కవర్ కొని అందులో కుక్కి పెట్టి పోస్టులో వేశాను. 20 రోజుల తర్వాత పత్రికలో వచ్చింది. ఆరోజుల్లో హైదరాబాద్ నుండి భువనగిరికి పత్రిక రావడానికి మధ్యాహ్నం అయ్యేది. భోజనాలు చేస్తున్న సమయంలో పత్రిక వచ్చింది. మా మామయ్య చూసి తిట్టాడు. స్కూల్లో చదువుకునే కుర్రాడు ఈ కథలు రాయడంలో ఏమైపోతాడోనని ఆయన భయం. గ్రాంథికం రాయాలని, ఛందోబద్ధమైన, భక్తి పద్యాలు రాయాలని ఆయనకుండేది. పిల్లలకు ఇటువంటి ఆలోచనలు రావద్దని ఆయన ఉద్దేశ్యం. ఇంట్లో సంప్రదాయకమైన వాతావరణం ఉండేది కాబట్టి అట్లాంటి భయాలు ఉండేవి. ఆ రోజుల్లో భువనగిరిలో కథలు రాసేవాళ్ళు లేరు. అందువల్ల మా మామయ్య నన్ను తిట్టినప్పటికీ మా అల్లుడు కథలు రాస్తాడని స్కూల్లో చెప్పుకునేవాడు (నవ్వుతూ).
        అదే 1959లో ఒక పోటీలో ప్రముఖ రచయిత వేణు పిళ్ళై కథకు ప్రథమ బహుమతి వచ్చినట్టు గుర్తు. నేను కూడా ఆ పోటీకి కథ పంపాను. ఆయన కథకు బాపు అద్భుతమైన బొమ్మ వేశాడు. మాస్టర్ పీస్ అది. నా స్కూల్ చదువు అయిపోయాక పియుసి కోసం హైదరాబాద్ కు వచ్చాను. ఇంగ్లీషు మీడియంలో చదివాను. అప్పటికే తెలుగు పుస్తకాల్లో ఇంగ్లీష్  రచయితల పేర్లు అక్కడక్కడ ఇంగ్లీష్ పదాలు, బుచ్చిబాబు, చలం రచనల్లో రచయితల పేర్లు, కొన్ని పదాలు ఇంగ్లీష్ లో కనబడుతుండేవి. అఫ్జల్ గంజ్ సిటీ లైబ్రరీకి రోజూ వెళ్ళేవాడిని. మొదటిసారి ఆ పుస్తకాలను చూసినప్పుడు నేను చదివిన బుచ్చిబాబు, చలం రచనల్లోని పేర్లు అక్కడ చూశాను. ఇంగ్లీషు రాదు. కానీ చదవాలి. అప్పటికి దక్షిణ భారతదేశ హిందీ ప్రచార సభ వాళ్ళు వేసిన ‘స్రవంతి’ పత్రిక వచ్చేది. దివాకర్ల వేంకటావధాని దానికి సంపాదకులు. ఒక గేయం రాసి పంపాను. అచ్చయింది. ఇంకోటి రాసి పంపితే అది కూడా అచ్చయింది. ఎందుకో నాకు పోయెట్రీ ఇరుకుగా, ఫ్రీగా చెప్పలేకపోతున్నట్టు అనిపించింది. అందుకే కథలు రాయాలనుకున్నాను. కథలు రాసేందుకు కాగితాలు కొనుక్కోవడానికి, పంపడానికి కావలసిన డబ్బులు లేవు. ఈలోపు లీవ్ వేకెన్సీ కింద స్టేట్ గవర్నమెంట్ లో తాత్కాలికంగా చిన్న ఉద్యోగం వచ్చింది. కథలు రాయడం ప్రారంభించాను.

3. ఆ తరువాత మీ కథారచన కొనసాగిన విధానాన్ని తెలపండి.
జ :-    జాబ్ లో చేరిన తర్వాత స్టేట్ లైబ్రరీకి వెళ్లి పుస్తకాలు చదవడం వలన ఇంగ్లీషు అలవాటయింది. William Somarset Maugham రచించిన  ‘Of Human Bondage’ వెయ్యి పేజీల పుస్తకం. దాన్ని చదివాను. అది చదివాక ధైర్యం వచ్చింది. వాళ్ళ పుస్తకాలు పక్కా ఇండ్ల లాగా ఉంటాయి. వాళ్ళు ఫాంటసీని కూడా పక్కాగా రాయగలరు. అప్పుడు18 ఏళ్ల వయస్సు. ఇంట్లో కూర్చొని రాయడం మొదలు పెట్టాను. కిరోసిన్ దీపం పెట్టుకొని రాసేవాడిని. తర్వాత పోస్టాఫీసులో కొంతకాలం ఉద్యోగం చేశాక రిజర్వ్ బ్యాంకులో ఉద్యోగం వచ్చింది. ఇక ఆర్థిక సమస్యలు తీరిపోయాయి. దీపావళి, ఉగాది కథలు నవలల పోటీకి రాసేవాడిని. ఒక అద్భుతమైన విషయం మీకు ఇక్కడ చెప్పాలి. ఉద్యోగం రాకముందు ‘అభిసారిక’ అనే పత్రికకు కథ రాసి పంపితే వాళ్ళు “మీరు రాసిన దాంట్లో అభ్యంతరకరమైన వాక్యాలున్నాయి. గవర్నమెంట్ మీమీద ఏమైనా చర్యలు తీసుకోవచ్చు”. అని ఒక కార్డ్ రాశారు. ఏదైనా సరే అన్నాను (నవ్వుతూ). వాళ్ళు దాన్ని అచ్చు వేసి పాతిక రూపాయలు పంపించారు. ఆ రోజుల్లో అది చాలా ఎక్కువ. నెలంతా సరిపోయేది.
         1969లో ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రిక ఉగాది నవలల పోటీకి ‘రంగులవల’ అని ఒక నవల రాశాను. దానికి విద్వాన్ విశ్వం సంపాదకుడు. ఫస్ట్ ప్రైజ్ వచ్చిందని టెలిగ్రామ్ వచ్చింది. 5500 రూపాయల నగదు బహుమతి ఇచ్చారు. ఎమెస్కోలో ఎమ్.ఎన్.
రావుగారు అని వుండేవారు. ఆయన 3000 రూపాయలు ఇచ్చి, దాని కాపీ రైట్స్ అన్నీ తీసుకొని వేశారు. బి. గోపాలం అనే సినిమా దర్శకుడు 2000 ఇస్తానని కథ ఇవ్వమని అడిగి తీసుకున్నాడు. మా అంకుల్ ఒకాయన సలీంనగర్ లో 4500 రూపాయలకు 400 గజాల ప్లాట్ ఉంది తీసుకో! అన్నారు. నేనాయన మాటలు వినలేదు. రచయితల గురించి, పుస్తకాల గురించి ఆలోచించడం తప్ప డబ్బులు ఏం చేసుకుంటాం? అన్నట్టు ఉండేది నాకు. కథలు రాస్తే అందరూ నన్ను పిచ్చివాడిలా చూసేవారు. దానికి Utility Value ఉన్నదని వాళ్లకు తెలియదు. ఇంగ్లీష్ సాహిత్యంలో విశేషం ఏంటంటే ప్రపంచ భాషల సాహిత్యమంతా తెలుగుతో సహా ఇంగ్లీషులోకి వస్తోంది. ఆ రుచి మరిగిన తరువాత దాంట్లో మునిగిపోతాం. ఇన్ని లక్షలమంది దృక్పథాలు, అభిప్రాయాలు, స్పందనలు, ఆలోచనలు, సాంస్కృతిక పరమైన వైరుధ్యాలు, మార్పు కోసం చేసిన పోరాటాలు ఇవన్నీ మనకు ఆ సాహిత్యం చదివితే అర్థమవుతుంది. అందువల్ల వాటిని చదివిన తరువాత రాయడం కొనసాగుతూనే వచ్చింది.

4. చలం గారితో మీకు పరిచయం ఎలా ఏర్పడింది?
జ :-   నేను కథలు రాయడం ప్రారంభించిన తర్వాత, రెండు మూడు అచ్చు అయినప్పటికీ ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితుల కారణంగా సరిగా దృష్టి పెట్టలేకపోయాను. ఏం చేయాలో తెలియలేదు. ఇంట్లోంచి వెళ్లి పోవాలనుకున్నాను. 1962 మే నెల. నాంపల్లి స్టేషన్ కు వెళ్ళాను. అప్పుడు మద్రాసుకు 16రూ. టిక్కెట్టు ఉండేది. ఆ సమయంలో ‘అష్టగ్రహ కూటమి’ ఒకటి వస్తుందని, దానివల్ల అందరూ మునిగిపోతారని ప్రచారం జరుగుతోంది. ‘ప్రజాతంత్ర’ అనే పత్రికలో శివం అనే ఆయన చలం గారిని ప్రశ్నలు అడుగుతుండేవాడు. అలా చలం గారు తిరువణ్ణామలైలో ఉంటారని తెలిసింది. ఆ పత్రికలో ‘అష్టగ్రహ కూటమి’ వస్తున్నది కాబట్టి దానినుండి రక్షించుకోవాలనుకునే వారు, తిరువణ్ణామలైకి రావాలని చలం చెప్పాడు. నేను ఆయన రచనలు చదివాను కానీ నా వయసుకు మించిన వర్ణనలు కాబట్టి నాకు అర్థం కాక మొదట ఆయన పట్ల ఆకర్షితుడిని కాలేదు. ఇక నేను ఎలాగూ ఇల్లు వదిలాను కాబట్టి ఎలాగో అలా తిరువణ్ణామలై చలం ఇంటికి చేరుకున్నాను. అదొక గొప్ప అనుభవం. అక్కడొక నర్తకి, ఆయన పెంపుడు కూతుళ్లు, సొంత కూతురు చంపక ఉండేవాళ్ళు. నా ప్రశ్న ‘డబ్బులెలా వస్తాయని?’ ఈశ్వరుడి అనుగ్రహం ఉంటే అన్నీ వస్తాయి అనేవాడు. నీకుంది కానీ నాకు లేదు కదా! అని మొండిగా వాదించేవాడిని. ఓపిగ్గా వినేవాడు. ఇంట్లో పదిమంది దాకా ఉండేవాళ్ళం. డబ్బున్నా లేకున్నా ఉన్నది అందరం పంచుకొని తినడం, అందరూ పని చేయడం వాళ్ళ పద్ధతి. గర్భవతులు వంటింట్లోకి రాకూడదు అని నియమం ఉండేది. అలా వాళ్ళింట్లో వారం రోజులు ఉన్నాను. తిరిగి వచ్చి చిన్న ఉద్యోగంలో చేరాను.

5. చలం గారితో మీ అనుబంధం ఎంతవరకు కొనసాగింది? మీ మీద చలం గారి ప్రభావం ఉందని అనుకోవచ్చా?
జ :-    చలంతో అనుబంధం పదేళ్లు కొనసాగింది. ఉత్తరాలు రాసుకునేవాళ్ళం. నేను రిజర్వ్ బ్యాంకులో పని చేయడం వల్ల మద్రాసులో ప్రతీ సంవత్సరం పని ఉండేది. అందువల్ల శనివారం మధ్యాహ్నం భోజనం చేసి తిరువణ్ణామలైకి వెళ్ళిపోయి అదివారమంతా అక్కడ గడిపి తెల్లవారి బ్యాంకుకు వచ్చేవాడిని. అయిదారేళ్ళు ఇలా గడిచింది. ఆయన రచన విభిన్నమైనది. అందువల్ల ఆయన రచనకంటే వ్యక్తిత్వం నన్ను ప్రభావితం చేసింది. సమాజం పట్ల, వ్యవస్థ పట్ల, ప్రభుత్వం పట్ల అతనికున్న కోపం, తీవ్రత, వ్యంగ్యం ముందు ఆయన మిగతా విషయాలన్నీ చిన్నవి. జంతువుల లాగా బతికేకన్నా స్త్రీ స్వేచ్ఛగా ఉండడం కావాలన్నాడు. అందరూ అదొక ఉద్యమంలాగా చూశారు. కాదు. అది ఆయన వ్యక్తిగతమైన బాధ. తన చెల్లెలు భర్త ఆమెను ప్రతిరోజూ గదిలో బంధించి కొడుతూ ఉంటే అలా బాధపడే కంటే స్వేచ్ఛగా బతికితే బాగుంటుంది కదా అన్న ఆవేదనతో కూడిన ఆయన వ్యక్తిగత ఆలోచనే తప్ప సంఘ ఉద్ధరణ కోసం చేసింది కాదు. రెండు, మూడుతరాల స్త్రీలు ఈ రకంగా తమ వ్యక్తిత్వాలను కోల్పోతే ఎంతో సామాజిక నష్టం జరుగుతుంది. స్త్రీల జీవితాలు సమాజానికి ఉపయోగపడకుండా వంటింటికి పరిమితమై వాళ్ళ సామర్థ్యమంతా వృథా అయిపోతే ఎంత బాధాకరం? అన్నది ఆయన ఉద్దేశ్యం. టాలెంట్ అనేది స్త్రీ పురుషులిద్దరికీ సమానమే. అది పురుషులకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అలాంటప్పుడు స్త్రీలు నిర్బంధంగా ఎందుకుండాలి? అని ఆయన వాదన. నిజానికి ఆయన తిరువణ్ణామలైకి వెళ్లడం వల్ల ఆధ్యాత్మిక చింతన ఏర్పడిందని కాదు. 1927లో ఆయన ‘అరుణ’ అనే పుస్తకం రాశాడు. అందులో చివరగా “ఆమెకోసం స్వర్గ ద్వారాలు తెరుచుకున్నాయి” అని రాశాడు. అప్పటికే ఆ దృష్టి ఆయనలో ఉంది. ఆయన బ్రహ్మసమాజి. రవీంద్ర నాథ్ ఠాగూర్ తండ్రి దేవేంద్రనాథ్ స్థాపించిన కొత్త మతం ‘బ్రహ్మసమాజం’. అంటే ఏకోపాసన. కృష్ణశాస్త్రి కూడా దీనికి అనుయాయి.
        1730 ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ సమాజం స్త్రీని ఒక వ్యక్తిగా కూడా గౌరవించలేదు. ఆస్తిహక్కు గానీ కన్న బిడ్డల మీద కూడా ఆమెకు అధికారం లేదు. అటువంటి సమాజంలో పుట్టిన స్త్రీ Mary wollstone craft. ఆమె ఇంగ్లాండులో తొలి స్త్రీవాద రచయిత్రి. ఆమె కూతురును ప్రముఖ రచయిత షెల్లీ వివాహం చేసుకున్నాడు. మేరీ ‘A vindication of the rights of Women’ అనే పుస్తకాన్ని రాసి స్త్రీల హక్కుల గురించి అనేక విషయాలు వివరించింది. కానీ ఇలా రాసినందుకు స్త్రీలే నన్ను తిడుతున్నారని ఆమె బాధకు గురయింది. అంటే స్త్రీలే ఆ స్వేచ్ఛను కావాలని కోరుకోవడం లేదు.  చలం స్వచ్ఛమైన మనస్సు ఉన్నవాడు కాబట్టే సమాజాన్ని చూసి కలత చెందాడు. బానిసత్వం అనేది మనసులో ఉంటుంది. ఇతరులకు బానిసత్వం అనిపించినది అనుభవిస్తున్నవాళ్ళకి  అనిపించక పోవచ్చు. అనిపించినా బయట పడకపోవచ్చు. ధైర్యంతో స్వేచ్ఛగా తనకు నచ్చినట్లు బతకాలంటాడు ఆయన. అందుకే అలా రాసాడనిపిస్తుంది. ప్రపంచ సాహిత్యంతో ఉన్న పరిచయాలు, ఇంగ్లీషు భాషలో ప్రావీణ్యం కలవాడు. ఆయన ఎప్పుడూ, ఏ రకమైన సంకెళ్లను ఇష్టపడలేదు.

6. మీరు భారతీయ సాహిత్యం కంటే కూడా ప్రపంచ సాహిత్యంపై ఎక్కువ అనువాదాలు చేయడానికి కారణం ఏమిటి?
జ :-     మామూలుగా ఈ ఆలోచన ఎలా వచ్చిందంటే, ఒకసారి నేను Arthur Millar రాసిన ‘I don’t need you any more’ (short stories) అనే పుస్తకాన్ని చదువుతున్నప్పుడు కథా ప్రారంభం చాలా బాగా అనిపించింది. ఎందుకో దాన్ని తెలుగులో రాయాలనిపించింది. మనవాళ్లకు దాని గురించి తెలియజెప్పాలనిపించింది. మనకెవరికైనా ఏదైనా చదివినప్పుడు, ఏదైనా ఒక సినిమా చూసినప్పుడు ఎవరికైనా దాన్ని చెప్పాలని, వాళ్ళు విన్నా వినకపోయినా ఆ అనుభూతిని పంచుకోవాలనిపిస్తుంది. ఇది మరో భాషలో ఉండడం వల్ల అనువాదం అంటున్నాం. అలా ప్రపంచ సాహిత్యం చదివినప్పుడు నాకు నచ్చినవి తెలుగులో అనువాదం చేయాలని, మనవాళ్లకు చెప్పాలని కోరిక కలిగింది. అందుకే చేశాను.

7. అసలు అనువాదం అంటే ఏ విధంగా ఉండాలో తెలపండి.
జ :-     అనువాదాల నియమాల గురించి చాలా పుస్తకాలున్నాయి. రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి రాసిన ‘అనువాద సమస్యలు’ పుస్తకానికి కేంద్రసాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు వచ్చింది. అందులో అన్ని విషయాలను ఆయన చెప్పారు. నేననేది ఏంటంటే మూలానికి భిన్నం కాకుండా textual గా యథాతథంగా చేసే అనువాదం వేరు. కానీ నేను చేసేది అలా కాదు. నా టార్గెట్ తెలుగు రీడర్. నేను రాసింది తెలుగు పాఠకులకు నచ్చుతుందా లేదా? అన్నది నా మొదటి ప్రాధాన్యత. పాశ్చాత్య రచయితలు ఎక్కువగా వర్ణనలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ఉదా:- ఒక పెళ్లిని వాళ్ళు అనేకంగా వర్ణిస్తారు. అది తెలుగు పాఠకులకు అవసరం లేదు. ఒకవేళ వాటిని నేను రాస్తే పాఠకులు అవి వదిలి చదువుతారు. అందుకని నేనే వదిలేసి రాస్తే బాగుంటుంది కదా! రచయిత ఏ ఉద్దేశ్యంతో రాశాడో అది స్పష్టంగా తెలియజేస్తే చాలు.
         ‘కాసుల కమ్ముడు పోయిన కళలు – సాహిత్యం’ అని నేనొక అనువాదం చేశాను. మూడువేల సంవత్సరాల పాశ్చాత్య సాహిత్య కళారంగాల గురించిన సర్వే. ఆ రచయిత పాశ్చాత్య రచయితలు, కళాకారులు పాఠకులకు ముందే తెలుసుననుకొని వాళ్ళ గురించి ఎలాంటి వివరం ఇవ్వకుండా వ్యాఖ్యానం రాశాడు. నేను అనువాదంలో రచయిత అభిప్రాయాన్ని, ఆయన కాలం, ఆయనను గురించి రచయితలు ఏమనుకున్నారు? వీటన్నింటినీ వివరిస్తూ రాశాను. అప్పుడే దానికి ఒక సమగ్రత వస్తుంది. రచయిత గురించే పాఠకులకు తెలియకపోతే నేనెంత వ్యాఖ్యానం చేసినా లాభముండదు. రచయిత ఉద్దేశాన్ని స్పష్టంగా పాఠకులకు చెప్పగలిగినట్లయితే అంతకంటే వివరాలు చెప్పవలసిన అవసరం లేదు. మన విచక్షణలో కథ ఎక్కడా పక్కకు జరుగకూడదు. చాలామందికి ప్రముఖుల రచనలు అనువాదం చేసేటప్పుడు అంత పెద్దవాళ్లు రాసిన దాంట్లో ఏ ఒక్క వాక్యమైనా మనం వదిలేయడం బాగుండదనే భయం ఉంటుంది. వాళ్ళు పాఠకులను రంజింపజేసేందుకు రాస్తున్నారు. మనం కూడా మన పాఠకులను రంజింపజేసేందుకు రాస్తున్నాం. అందుకే అవసరమైతే పెంచాలి. అనవసరమనుకున్నవి వదిలేయాలి.

8. అనువాద సాహిత్యం వల్ల చేకూరే ప్రయోజనాలు ఎటువంటివి?
జ :-    ఇతర భాషల నుండి వచ్చిన అనువాదాలు చదవడం వల్ల మన దృక్పథం విశాలమవుతుంది. ఆ సాహిత్యంలో ఉన్న విషయాలకు మన భాషలో ఉన్న విషయాలకు తేడాలు అర్థమవుతాయి. అయితే ఎటువంటి రచనలు చదవాలన్న విషయం వ్యక్తి అభిరుచిని బట్టి ఉంటుంది. అనువాదం అనే మాట అనడానికి పునశ్చరణ అంటే బాగుంటుంది. అంటే మనం చదివి, ఆనందించి, జీర్ణించుకొని తిరిగి దాన్ని స్నేహితునికి వివరించడం లాంటిది. ‘Re telling’ అన్న మాట. అసలైన రచయితను ఆ సమయంలో మర్చిపోవాలి. చదివి అనుభూతి చెందిన దాన్నే చెప్పాలి. కృష్ణశాస్త్రి పోయెట్రీని ఇంగ్లీషులోకి అనువదించలేము. మాండలికంలో రాసేవాళ్ళున్నారు. మాండలికాన్ని చదివి ఆనందించగలుగుతామే తప్ప దాన్ని మరోభాషలోకి అనువదించలేము. ఇక్కడ కథ చెప్పే పద్ధతి ముఖ్యం. అందుకే నేను నాకు నచ్చినవి ఆ దశలో వ్యాసమో, కథో, నవలో ఏదైనా కావచ్చు, అదే నేను చేశాను. తెలుగు పాఠకులకు అందించే ప్రయత్నం చేశాను.

9. వరవరరావు గారికి, మీకు మధ్య ఉన్న అనుబంధం ఎటువంటిది?
జ :-    నేను 1962లో చలం గారి దగ్గరకు వెళ్లి వచ్చిన తర్వాత చలం గారు వరవరరావుకు హైదరాబాద్ లో పార్థసారథి అనే వాడుంటాడు. కలవమని ఉత్తరం రాశారు. ఆయన అప్పుడు ఎమ్. ఏ చదువుతున్నాడు. ఆయన, అంపశయ్య నవీన్, ఇంకో ఇద్దరు కలిసి నా దగ్గరకు వచ్చారు. ఆ పరిచయంతో అప్పటినుండి ఇప్పటివరకు మా మధ్య స్నేహం అలాగే కొనసాగుతున్నది. అప్పుడప్పుడు ఆర్థికంగా నాకు సహాయం కూడా చేసేవాడు. నా ‘శూన్యం’ నవలకు ఆయన ముందుమాట రాశాడు.

10. జాక్ లండన్ రచించిన ‘ఐరన్ హీల్’ అనే నవలను ‘ఉక్కుపాదం’గా అనువదించారు కదా! ఇందులోని ఇతివృత్తం ఎవరికి సంబంధించింది?
జ :-   వరుసగా రచనలు చేస్తున్న సమయంలో మా స్నేహితుడు చోడవరపు వెంకటేశ్వరరావు 1908లో జాక్ లండన్ రచించిన ‘Iron Heel’ పుస్తకాన్ని చదవమని ఇచ్చాడు. నేను చదవలేదు. చూసీ చూసీ “నువ్వు చదవకపోతే నేను నీతో మాట్లాడను” అన్నాడు. నాకు పుస్తకం కంటే నా మిత్రుడు ముఖ్యం. అందుకే చదివాను. బాగా ఆకర్షించింది. తెలుగులో రాయడం మొదలుపెట్టాను. మొదటి పేరా అంతా ప్రకృతి వర్ణన. పదిపేజీల తర్వాత కథ మొదలవుతుంది. మార్క్సిస్టు సిద్ధాంతాన్ని కథా రూపంలో అద్భుతమైన నాటకీయతతో రాసినటువంటి సోషియో ఫాంటసీ నవల అది. దాన్ని మార్క్సిస్టు వాళ్ళే కాక సామాన్యులూ అంగీకరించారు. శ్రమ శక్తిని గౌరవించడం, మనకెదురుగా మనలను దోపిడీ చేస్తున్న వాళ్ళను గ్రహించే నేర్పు ఉండడం, చూసి పోట్లాడ గలగడం ఇవన్నీ తెలుసుకోవాలి. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ వికృత రూపాన్ని ఇందులో ఆయన చూపించాడు.
          శ్రీనివాసాచార్య అనే ఆయన దీనిలో కొన్ని ప్యాసేజ్ లను పద్యరూపంలో అనువాదం చేశాడు. 1970 లో హ్యాండ్లూమ్ వీవర్స్ నాయకుడైన జి.సి కొండయ్య అనువాదం చేశాడు. ఆ తర్వాత నేను చేశాను. చెరబండరాజు వారానికి ఒకసారి నా దగ్గరికి వచ్చి అడిగి మరీ తెలుగు అనువాదాన్ని వినేవాడు.  సి.కె నారాయణ రెడ్డి అనే లెఫ్టిస్టు నాయకుడు. ఆయన నాతో మాట్లాడుతూ ఒకసారి నా పుస్తకం వేస్తానన్నాడు. అది రాకముందే సహవాసి అనే ఆయన దానికి అనువాదం చేశాడు. నా పుస్తకానికి ముందే అది పుస్తకంగా వచ్చింది.  అయితే ‘Iron Heel’ పుస్తకానికి ఒక Particular Technique ఉంది. ఈ పుస్తకంలో ఉన్న కథ 20 వ శతాబ్దానికి చెందినది. అది అప్పటి పాఠకుల కోసం రాసినది. కాబట్టి ఆ శతాబ్దికి చెందిన వివరణలు ఇస్తూ కథ సాగుతుంది. కథ సగం ఉంటే మిగతా సగం ఆ వివరణలు ఉంటాయి. నిజానికి ఆ రెండు కలిపి చదివితేనే కథ అర్థమవుతుంది. ఈ ముగ్గురు అనువాదకులు వాటిని వదిలివేసి కేవలం కథను అనువాదం చేశారు. చేస్తే మొత్తం చేయాలన్నది నా ఉద్దేశ్యం. అందుకే ఫుట్ నోట్స్ తో సహా మొత్తం నేను అనువాదం చేశాను. రత్నమాల అనే ఆవిడ తన ‘నూతన’ అనే పత్రికలో వరుసగా దీన్ని వేశారు. ఆ తర్వాత వికాసం వాళ్ళు పుస్తకంగా వేశారు. మార్క్సిస్టు సిద్ధాంతాన్ని పాఠకరంజకంగా, విజ్ఞానదాయకంగా, ఆసక్తికరంగా, థ్రిల్లింగ్ ఉండేలా సోషియో ఫాంటసీగా జాక్ లండన్ రాసిన నవల.

11. అమెరికన్ రచయిత రాసిన “Burn my heart at Wounded Knee’ కి మీరు చేసిన తెలుగు అనువాదం గురించి చెప్పండి?
జ :-   అమెరికన్ కవి రాసిన కవితలోని ఒక పంక్తి ఇది. అమెరికన్ సామ్రాజ్యాన్ని 400 సంవత్సరాలు జర్మన్, ఫ్రెంచ్, ఇంగ్లీష్, ఇటాలియన్ వాళ్ళు వచ్చి అమాయకులైనటువంటి స్థానికులను, ఆదివాసీలను, మోసం చేస్తూ దొంగ వాగ్దానాలు చేసి, హత్యలు చేసి వాళ్ళ భూభాగాలను లాక్కొని వాళ్ళు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రమనే దేశాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. చివరకు వాళ్ళను బోనులో జంతువుల లాగా చిన్న చిన్న కాటేజెస్ కట్టించి ఇచ్చారు. ఇప్పటికీ కొంతమంది అలాగే బతుకుతున్నారు. డీబ్రౌన్ అనే వ్యక్తి పరిశోధన చేసి ఈ విషయాలన్నీ పుస్తకంగా రాశాడు. చాలామంది దాన్ని “గాయపడిన మోకాలి దగ్గర నా హృదయాన్ని ఖననం చేయి” అన్నట్టు అనుకుంటారు. అది సరైనది కాదు. అక్కడి నేటివ్ అమెరికన్ తెగల వాళ్ళు పెట్టుకున్న పేరది. Flying eagle, running bul ఇలా ఉంటాయి ఆ పేర్లు. వాటిని అనువాదం చేయలేం. షికాగో అనేది కూడా ఒక తెగ. ఇప్పుడది ఆధునిక నగరంగా మారింది. మిన్నె సోటా కూడా అటువంటిదే. అలా అనేకమైన తెగలను ఆక్రమించుకొని తెల్లవాళ్ళ రాజ్యంగా మార్చుకున్నారు. ఆ హృదయ విదారకమైన గాథని  డీబ్రౌన్ రాశాడు. దానికి నేను చేసిన అనువాదం ‘నరహంతకుని స్వగతం’ అనే పేరుతో వచ్చింది.

12. ‘ప్రపంచ రచయిత్రుల కథలు’ సంపుటిలో ఎటువంటి అంశాలకు చోటు కల్పించారు?
జ :-    ప్రత్యేకంగా ఇదీ అని చెప్పలేను. కానీ నేను చదివిన టిల్లీ ఆల్సెన్, గ్రేస్ పాల్ మొదలైన ప్రపంచ రచయిత్రులు ఒక 14 మంది రచించిన కథలను అనువాదం చేసి ఈ పుస్తకం వేశాను. ఇవన్నీ విపుల మాసపత్రికలో అచ్చయినాయి. చెప్పాలనుకున్నది అనువదించాను. ఎందుకు సెలెక్ట్ చేసుకున్నానని చెప్పడానికి గీటురాయి అంటూ ఏదీ లేదు. అందుకే కారణాలు చెప్పలేను.

13. ‘కథల వాచకం’ అనే పేరుతో రాసిన రచనలో 14 దేశాలకు చెందిన 20 కథలు ఒకే కోణంతో రాసినవా? విభిన్న కోణాలను ఆవిష్కరించేవా? అవి ఏ విధమైనవి?
జ :-   ఇది కూడా ప్రత్యేకంగా ఈ కోణంలో మాత్రమే అనేవిధంగా తీసుకున్నవి కావు. నేను ముందే చెప్పాను కదా! నాకు నచ్చినవి, మనకు అభిరుచికి తగినవి తెలుగువారికి అందజేయడం కోసమే నేను అనువాదాలు చేశాను. అలా నాకు నచ్చిన 20 కథలు ఇంగ్లండ్, రష్యా, ఈజిప్టు, సింగపూర్, ఇండోనేషియా, నైజీరియా, చెక్, పోలిష్/ ఇడ్డిష్, చైనా, ఇటలీ, బ్రెజిల్, కరీబియన్, కొలంబియా, యు ఎస్ ఎ దేశాలనుండి తీసుకొని ఈ పుస్తకం వేయడం జరిగింది. వివిధ పత్రికల్లో ఇవి ప్రచురింపబడ్డాయి.

14. ‘బెస్ట్ సెల్లర్స్’ బుక్ పుస్తకాలకు సంబంధించిన ఎటువంటి నేపథ్యాన్ని తెలుపుతుంది?
జ :-   కథ అనేది ఒక ఊబి లాంటిది. ఒకసారి మనం చదవడం ప్రారంభిస్తే అది మనలను లోపలికి లాక్కోవాలి. అది కథకు ఉండే లక్షణం. అది లేకపోతే అది కథ కాదు. కథలన్నీ భావోద్వేగాలు, మానవ సంబంధాలు, మనిషికి, సమాజానికి ఉన్న సంబంధాలను చెప్పగలిగేవి. అలా చెప్పలేనివి మంచి కథలు కావు. ఆ విధంగా ప్రపంచంలో మంచి పుస్తకాలుగా, బాగా అమ్ముడుపోయిన 60 పుస్తకాలకు సంబంధించి చేసిన పరిచయం ఈ పుస్తకం. ఆయా రచయితలు, రచయిత్రులు ఆ పుస్తకం రాయడానికి గల నేపథ్యాన్ని వివరిస్తూ రాసినది. ఒకరకంగా ఆ కథల వెనుక ఉన్న వెతలను కూడా తెలిపేది. ఇవన్నీ ‘నవ్య’ వారపత్రికలో ప్రచురితమయ్యాయి.

15. రష్యన్ విప్లవం గురించి రాయాలనుకోవడానికి కారణం ఏమిటి?
జ :-    కారల్ మార్క్స్ తో నాకు పరిచయం ఆలస్యంగా అయింది. అమెరికా సాహిత్యంలో మునిగిపోయాను. తర్వాత కారల్ మార్క్స్ రాసింది నిజాయితీగా ఉందనిపించింది. స్టీమ్ ఇంజన్ వచ్చిన తర్వాత ఫ్యాక్టరీలు ఏర్పడడం సులభమైంది. ఒకే రూఫ్ కింద వందలమంది కార్మికులు యంత్రాల ద్వారా పనిచేసే సామర్థ్యం వచ్చింది. చేతివృత్తులను వదిలి అందరూ వాటికి మొగ్గు చూపారు. యంత్రం అనేది రోజు రోజుకూ ప్రగతి చెందుతూనే ఉంటుంది. అందువల్ల యంత్ర సామర్థ్యం పెరిగింది. కార్మికులు చేసే పనిగంటలు పెరగకపోయినా చేసే పని ఒత్తిడి పెరిగింది. జీతాలు పెరగలేదు. వచ్చే లాభం యజమానికే తప్ప వీళ్లకు ఎలాంటి అధికారం, హక్కు ఉండవు. అదే దోపిడి. మార్క్సిజం  సిద్ధాంతానికి మూలం. ఈ శ్రమ దోపిడి ఆగినప్పుడే సమసమాజం ఏర్పడుతుంది. దీనికోసం పోరాడాలంటే ఒక్కరితో కాదు. అందువల్ల లెనిన్ దీనికొరకు రష్యాలో విప్లవం తీసుకొచ్చాడు. లక్షలమంది ప్రాణాలు పోగొట్టుకున్నారు. ఇవన్నీ చరిత్రలో పుస్తకాలుగా వచ్చాయి. Mary Gabriel రాసిన ‘ Love and Capital’ ను నేను ‘ప్రేమ- పెట్టుబడి’ గా అనువదించాను. రష్యన్ విప్లవం ప్రజల చరిత్ర, కారల్ మార్క్స్ బయోగ్రఫీ రాశాను.

16. మీ ‘నోబెల్ తారలు’ పుస్తకాన్ని గురించి చెప్పండి.
జ :-  ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ గురించి అందరికీ తెలిసిందే. తాను కనుక్కున్న డైనమెట్ దుష్పరిణామాలకు చింతించి తన మరణానంతరం నోబెల్ శాంతి బహుమతి కోసం తన యావదాస్తిని ఇచ్చేసాడు. వివిధ రంగాల్లో విశేష కృషి చేసినవారికి ఇది ఇవ్వడం జరుగుతుంది. నేను ఈ బుక్ లో నోబెల్ బహుమతి పొందిన 32 మంది గురించిన కథానికలు రాశాను. ఇవి కూడా వివిధ పత్రికల్లో అచ్చు వేయబడ్డాయి.

17. ప్రత్యేకంగా ‘విట్ గన్ స్టైన్’ స్మృతి కవిత రాయడానికి కారణం ఏంటి?
జ :-  Wittgenstein గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. అందులో గణిత తార్కికతలో బాగా పరిశోధన చేసినవాడు. Bertrand Russell అనబడే గొప్ప గణిత శాస్త్రజ్ఞునికి గణిత శాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కారం లేకున్నా దానికి బదులుగా సాహిత్యంలో ఇచ్చారు. ఆయన కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నప్పుడు విట్ గన్ స్టెయిన్ ఇతనికి శిష్యుడు. కొద్దిరోజుల్లోనే రస్సెల్ తో నువ్వు చెప్పిందంతా తప్పు అని చెప్పిన గొప్ప మేధావి. ఆక్స్ ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో స్టెయిన్ కొంతకాలం పాఠాలు చెప్పాడు. ఒక్కోసారి క్లాస్ లో పాఠాలు కూడా చెప్పకుండా ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉండేవాడు. ఆయన పాఠం చెప్పదలచుకున్నప్పుడు విద్యార్థులను ఉదయం 6 గంటలకే రమ్మనేవారు. అంతటి మేధావి గురించి, ఆయన వ్యక్తిత్వం గురించి తెలిసి ఆసక్తి కలిగి ఆయన మీద ఒక పెద్ద వ్యాసం రాశాను. దాంతో పాటు మరికొన్ని వ్యాసాలు కూడా కలిపి పుస్తకం వేశాను. ఇవన్నీ ‘మిసిమి’ పత్రికలో వచ్చినవే.

18. సాహిత్యం పలు రకాలుగా పరిణామం చెందుతున్న ప్రస్తుత కాలంలో వస్తున్న రచనల పట్ల మీ అభిప్రాయం ఏమిటి? ఈనాటి రచయితలకు ఏవైనా సూచనలు ఇవ్వండి.
జ :-    ఇప్పుడొస్తున్న సాహిత్యాన్ని ఒక యూనిట్ గా చూడలేము. వేలమంది రాస్తున్నారు. అన్నిరకాల పుస్తకాలు అనేక ప్రక్రియలతో వస్తున్నాయి. ఇదొక సూపర్ మార్కెట్ లాంటిది. Lu Xun అని గొప్ప చైనీస్ రచయిత. ఆయన ఒక మాట అంటారు. “పుస్తకాల షాపులో ఒకటి విప్లవానికి సంబంధించినది, దాని పక్కనే లవ్ స్టోరీకి సంబంధించిన పుస్తకం ఉంటుంది. ఈ రెండింటిలో ఎవరికి ఇష్టం ఉన్న పుస్తకాన్ని వాళ్ళు కొంటారు. నీ పుస్తకానికి విలువ ఏముంది?” అని. అంతే కదా! ఒక్కొక్క పుస్తకాన్ని ఒక్కో కోణంలో చర్చించలేము. అనేక కోణాలుంటాయి. కానీ అవసరాలు ఎన్నున్నాయో తెలియదు కదా! అందుకే ఇది మంచి చెడు అని చెప్పలేము. ఎవరికి ఇష్టమైంది వారు రాసుకుంటారు. మీకు చెప్పాను కదా! రచన ఏదైనా పాఠకులను రంజింపజేసేదిగా ఉండాలి. మనకు ఇష్టమైనది రాసినా, పాఠకులకు ఆకర్షణీయంగా, ఆలోచింపజేసేదిగా ఉండాలి. చాసో గొప్ప రచయిత. ఒక్కొక్క పదాన్ని చెక్కుతాడు. రాసి అక్కడ పెడతాడు. మళ్లీ మళ్లీ చూస్తాడు. మార్పులు చేస్తాడు. అందుకే వ్యర్థమైన పదం ఒక్కటి కూడా కనిపించదు. కాబట్టి మనలను మనం సరిదిద్దుకుంటూ రచన చేయాలి. అప్పుడే మంచి పుస్తకం రాగలుగుతుంది.

సంతోషం సార్, మా కోసం ఎంతో ఓపికగా మీ విలువైన సమయాన్ని కేటాయించి, మీ సాహితీ యాత్రా విశేషాలను తెలియజేసినందుకు మా తరపున, మా మయూఖ పాఠకుల తరపున కృతజ్ఞతలు నమస్కారాలు🙏🏼

బహుముఖ ప్రజ్జాశాలులు శాంతి కాముకులు శ్రీ సిరాజుద్దీన్ గారితో మూఖాముఖీ

ఓం ద్యౌః శాన్తిరన్తరిక్షమ్
శాన్తి పృథివీశాన్తి రాపః
శాన్తి రోషధయః శాన్తి ౹
వనస్పతయః శాన్తిర్విశ్వేదేవాః
శాన్తి బ్రహ్మ శాన్తి సర్వం శాన్తిః
శాన్తి రేవ శాన్తిః
సామా శాన్తిరేధి ౹ ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ॥

ఈ శాంతి మంత్రం భావంఏమిటంటే?
ఓ ప్రణవ స్వరూపా! ఊర్ద్వలోకంలో శాంతి నెలకొను గాక! అంతరిక్షంలో శాంతి నెలకొనుగాక!
మరియు జలములందు శాంతి నెలకొనుగాక! ఓషధులలో, అడవులలో,శాంతి నెలకొనుగాక! విశ్వమును పరిపాలించే దేవతలు శాన్తితో ఉందురుగాక! బ్రహ్మ శాంతి వహించుగాక! ప్రపంచమంతా శాంతి నెలకొనుగాక! విశ్వమంతటా శాంతి నెలకొను గాక!
అని వేదసూక్తం మనకేనాడో శాంతి యొక్క ఆవశ్యకతను చెప్పింది. శాంతి ప్రాధాన్యతను బృహదారణ్యక, ఈశావాస్య, తైత్తిరీయ మొదలైన అన్ని ఉపనిషత్తులలోనూ శాంతి మంత్రాలను పఠిస్తూ చివరిగా… ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః అని ఈ పదాన్ని మూడుసార్లు ఎందుకు పలుకుతాం? అంటే
మూడుసార్లు ఎందుకు పలుకుతామని అంటే మొదటి శాంతి మనమూ, పరిసరాలు బాగుండాలనీ, అంటే అందరి శారీరక- మానసిక ఆరోగ్యాలు బాగుండాలని ప్రార్థిస్తాం!

రెండవ శాంతి పదం జీవకోటి సమస్తం ఏ ఆపదలూ? ముప్పు రాకుండా సురక్షితంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తాం!
మూడవ శాంతి పదం ప్రకృతి నుండి కలిగే ముప్పులు.. ఉదాహరణకు భూకంపాలు, అగ్ని ప్రమాదాలు, వరదలు, తుఫానులు మొదలైన ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల ఏ అపాయం కలగ కూడదని ప్రార్థిస్తాం !
మన ప్రార్థనలు విశ్వంలోకి వెళ్తాయనీ, మనం మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థన చేస్తే తప్పకుండా విశ్వశాంతి చేకూరుతుందని మన సనాతన ధర్మం చెప్తుంది.
శాంతి ఎందుకు అవసరం?
ఈ నేలమీద మన మనుగడ చక్కగా సాగాలంటే శాంతి కావాలి. ఈ శాంతిని మనం ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల కొంత, కాలుష్యంతో కొంత పోగొట్టుకుంటున్నామంటే… మరికొంత వైషమ్యాల వల్ల పోగొట్టుకుంటున్నాము.
అధికార ప్రదర్శనలో బలవంతులు బలహీనులపై చేసే యుద్ధాల వల్ల కూడా శాంతి కరువౌవుతున్నది. సమాజంలో శాంతి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మన మంతా సామరస్యంగా… అన్ని పనులు చేసుకోగలుగుతాం!
మరి సామరస్యం ఎందుకు లేదని అంటే???
ఒక పరిశీలన చేస్తే ఇద్దరి మధ్య విభేదాలు చర్చించి పరిష్కరించుకోకపోవడం, ఒకరికి ధన బలము, అధికార దర్పము ఉండి, ఇద్దరి మధ్య అవి అడ్డు రావడం ఒకటైతే… కాల ప్రభావంతో మానవ విలువలను మింగేయటమే ముఖ్యం. అయితే దేశాల మధ్య కానీ మానవజాతుల మధ్య కానీ ఆ తేడాలు ఉండడం సహజమే! కానీ శాంతి కావాలనుకున్నప్పుడు ఆ తేడాలను అంతగా పట్టించుకోకుండా
అందరమూ బాగుండాలి అందులో మనముండిలి అనే సిద్ధాంతం పాటిస్తే కొంతలో కొంత శాంతి మన సొంతమవుతుంది. అహాన్ని కొంత వదిలించుకుంటే అంతా శాంతే మరి!
మరి బతుకులోనూ మొండిగా నేను ఇలాగే ఉంటాను.. అంటే శాంతి లోపించి భయంకర పరిణామాలు ఎదురవుతాయి! అంటే అరాచకం చెలరేగుతుంది. మతం ఏదైనా సరే! జాతేదైనా సరే ! వర్ణమేదైనాసరే ? ఎవరైనా అందరూ శాంతి మంత్రాలు పాటించవలసిందే! ఇందులో భాగంగానే అటువంటి శాంతి స్థాపన కోసం మన వరంగల్ నివాసులు గౌరవనీయులు మహమ్మద్ సిరాజుద్దీన్ సోదరులు గొప్ప
ప్రపంచ శాంతి పండుగను కనుక్కొని, సమాజానికి పరిచయం చేసి, తాను పాటిస్తూ అందరూ పాటించడానికి గత కొంతకాలంగా ఎంతో ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.. ప్రయాస పడుతున్నారు.
ఆ శాంతి పండగ నేపథ్యంలో ఎందుకు ఆ వారికి ఆలోచన వచ్చిందీ? దానిని వారు ఎలా రూపకల్పన చేశారు? దాని కోసం వారు చేస్తున్న కృషి ఏమిటీ? అసలు శాంతి పండగ అంటే ఏమిటి? ఇలా వారి మనసులోని వసుధైక కుటుంబం అనే విశాల భావనలో నుండి ఏర్పడిన ప్రపంచ శాంతి పండగ ఆశయాన్ని చేరుకోవాలని శాంతి మన సమాజ సొంతం అవ్వాలని, మనః పూర్వకమైన శుభాకాంక్షలతో వారిని పరిచయం చేసుకుందాం… అందరమూ మనం శాంతి పండగను ఆచరించుకుందాం! సంతోషంగా ఉందాం!
శాంతి పండగ వ్యవస్థాపకులు గౌరవనీయులు మహమ్మద్ సిరాజుద్దీన్ గారికి స్వాగతం చెప్పుదామా? రస హృదయులైన సహృదయ పాఠకులకు నమస్కరిస్తూ…మీ రంగరాజు పద్మజ.

1 పద్మజ:- శ్రీ సిరాజుద్ధీన్ గారు నమస్కారాలండి.

Md సిరాజ్ :- నమస్కారాలండి పద్మజగారు.

2. పద్మజ:- మీ కుటుంబ నేపథ్యం గురించి చెబుతారా?
   Md సిరాజ్:- మా కుటుంబ నేపథ్యం ఏమిటంటే…
   మా అమ్మ శ్రీమతి మెహెరున్నీసా బేగం.
   నాన్న శ్రీ ఖాజా మొయినుద్దీన్.
   స్వస్థలం: మా స్వస్థలం రంగాపూర్, నల్లబెల్లి మండలం. రెండు గ్రామాలను మా ముత్తాతలు నిర్మించారు. ఇది పాత నర్సంపేట తాలూక, వరంగల్ జిల్లాలో ఉండేది. నేను ప్రస్తుతం హనుమకొండలో నివసిస్తున్నాను.
   మాది రైతుకుటుంబం.
3. పద్మజ:- మీరు ప్రధానంగా ఏ ఏ రంగాల్లో కృషి చేశారు?

Md సిరాజ్ :– ప్రధానంగా అంటే సామాజికమే. శాంతి స్థాపన నా ధ్యేయం. మళ్లీ అందులో ప్రపంచ శాంతి. ఇవికాక, సాహిత్యం: ప్రధానంగా తెలుగు సాహిత్యం. ఇందులో కవిత, కథ, తదితరాలు. కొంతమేరకు హిందీ, ఉర్దూలలో కూడా.
ఇంకా ఆటా- పాటా రాజకీయాలు, చిత్రలేఖనం, క్రీడలు. నేను స్థాపించుకున్న మూడు సంస్థలు (ఉజ్వల సాహితీ, వరల్డ్ పీస్ ఫెస్టివల్ సొసైటీ, మరియు తెలంగాణ రాష్ట్ర కవుల సంక్షేమ సమాఖ్య) ద్వారా సంగీత- సాహిత్య మరియు సంస్కృతుల సేవ.

4. పద్మజ:- మీరు స్థాపించిన తెలంగాణా రాష్ట్ర కవుల సంక్షేమ సమాఖ్య గురించి వివరించండి.

Md సిరాజ్ :— ఈ సంస్థను ఓ ఏడు నెలలు ముందు స్థాపించాను. ఆ మధ్య ఇక్కడ ఇద్దరు కవులు చనిపోయారు. పేదరికం వల్ల కర్మకాండలు కూడా చేయలేని పరిస్థితిలో ఉంటే మేము కొందరం కావులము చందాలు వేసుకుని వారిని ఆదుకునే ప్రయత్నాలు చేసాము. ఆ సందర్భాలు నన్ను కలచి వేసాయి. తెలంగాణాలో CM గారు ఆ మధ్య రైతులకు, యాదవులు, గౌడులు, తదితరులకు పలు సంక్షేమ పథకాలు ప్రవేశ పెట్టినాడు, అలాగే రైతులు తదితరుల జీవితాలకు ఉచిత భీమా కూడా చేసినారు. రైతు మరణిస్తే అతడి ఇంటికి 5 లక్షల భీమా డబ్బులు వచ్చేవి. అలాంటి పథకాలు, భీమా, తదితర పథకాలను నిస్వార్థంగా బ్రతుకంతా సమాజ సేవ చేసే కవులకు కూడా కల్పించండని KCR గారిని రాష్ట్ర కవుల తరపున మనవి చేసు కోవాలనే లక్ష్యంతో ఈ సమాఖ్యను స్థాపించాను. మరియు KCR గారికి పలు మార్గాల్లో విన్నవించుకోవటం కూడా జరిగింది. అయితే ఇంతలో ఎన్నికలు రావటం KCR పదవి నుండి దిగిపోవటం జరిగింది. అయినా ఈ ప్రభుత్వానికి కూడా విన్నవించుకోనున్నాము. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థను రిజిస్టర్ చేసుకునే ప్రయత్నాల్లో ఉన్నాము.
కాగా పాటలను (కరోకే విధానంలో పాడే విధానం) పాడే ఏకశిలా కరోకే క్లబ్ తో కలసి నెలనెలా సాహిత్య, సంగీత సమావేశాలను వరుసగా నిర్వహిస్తూ వస్తున్నాము.
ఈ సందర్భంగా ఓ నెల ఒక కవినీ ఇంకో నెల ఈ సంగీత కారుణ్ణీ, సన్మానించుకుంటూ గంగా జమ్నీ తహెజీబ్ (మాట సామరస్యం) కు అనుగుణంగా ముషాయిరా మరియు కవిసమ్మేళనాలను నిర్వహిస్తూ వస్తున్నాం.

5. పద్మజ:- శాంతి పండుగ, ప్రపంచ శాంతి గురించి వివరించగలరా?

Md సిరాజ్ :- 1995 లో ప్రపంచానికి నేను బహుకరించిన శాంతి పండుగను ఏదో ఆషామాషీగా కాదు, పండుగ ద్వారా నిజంగా ప్రతి మనిషికి, ప్రతి కుటుంబానికి, గ్రామానికీ, పట్టణం, జిల్లా, రాష్ట్రం, దేశం మరియు అలా సమస్త ప్రపంచానికీ అన్ని రకాల అభివృద్ధులతో పాటు అంతిమంగా శాంతి లభించాల్సిందే అనే అత్యంత పటిష్టమైన పండుగను రచించాను.
వేయి కాళ్ళ జెర్రిలా ప్రపంచాన్ని చుట్టుకుని ఉన్న అశాంతిని నేనొక్కణ్ణి, అందునా కేవలం పండుగ అనే ఒకే ఒక ఆయుధంతో ఎలా నిర్మూలించగలను అనే విషయాలు తెలవని మనిషినేమీ కాను. ఇన్ని తేలిసే నేనీ అశాంతిని నిర్మూలించి, ప్రపంచంలో శాంతిని సాధించే పండుగను సృష్టించే ప్రయత్నం చేసాను.
పండుగను 1995 లో ప్రతిపాదించి, దానిని 1996 లో అప్పటి UNO సెక్రెటరీ జనరల్ గారి దృష్టికి తీసుకు పోయాను. వారు 1996లోనే అభినందించారు. అలా నా ద్వారా జీవం పోసుకున్న ఈ పండుగను ప్రపంచం నిండా వ్యాపింప చేయడం కోసమని World Peace Festival Society పేర ఓ అంతర్జాతీయ శాంతి సంస్థను స్థాపించి రిజిస్టర్ చేయడం జరిగింది.
దీని జీవిత కాల సభ్యుల్లో శ్రీ కాళోజీ, శ్రీ జయశంకర్ తదితరులు ఉన్నారు. కొత్త పండుగను ప్రపంచం నిండా వ్యాపింప చేసేందుకు ఈ సంస్థ చేపట్టే కార్యక్రమాల్లో శాంతి పండుగల నిర్వహణ, భారత్ శాంతిదూత్ అవార్డుల బహూకరణ, ఉగాది మిలన్, ఈద్ మిలాప్, మన పండుగలు, శాంతి ర్యాలీలు వంటి పలు కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి.
భారత్ శాంతిదూత్ అవార్డులు ప్రదానం చేయబడిన వారిలో పద్మవిభూషణ్ Prof MS స్వామినాథన్ గారు, శ్రీ పాలెం కళ్యాణ సుందరం (తమిళనాడు), పద్మభూషణ్ Dr K I వరప్రసాద్ రెడ్డి గారు (శాంతా బయోటెక్), పద్మశ్రీ Dr K విశ్వనాథ్ గారు (సినిమాలు), పద్మశ్రీ నెరేళ్ల వేణుమాధవ్ గారు, శ్రీ PV నరసింహా రావ్ గారి (మరణాంతర), శ్రీ తక్కెళ్లపల్లి పురుషోత్తమ రావ్ గారు, (గాంధేయవాది), Prof B సురేష్ లాల్, లాంటి ముప్పై మందికి కు పైగా ప్రముఖులు ఉన్నారు.
మా సంస్థకు UNO వారు Affiliation ఇచ్చినారు. ఈ సంస్థను స్థాపించుకున్నప్పటికీ అధ్యక్షులుగా ఇతరులనే నియమించుకుంటూ వస్తున్నాను. ఈ అసాధారణమైన ప్రయత్నం వెనుకాల నిస్వార్థంగా నేరుగా ఇరవై ఏడు సంవత్సారాలుగా జీవితాన్ని పణంగా పెట్టి మరీ ఇదే ధ్యాసాగా, శ్వాసగా జీవిస్తూ వస్తున్నాను.

6. పద్మజ:-మీరు సాహిత్యం వైపు అడుగులు వేయడానికి కారణాలేవి?

Md.సిరాజుద్దీన్:- ఏమో నాకే తెలవదు. ప్రపంచ శాంతి పండుగ పుస్తకాన్ని తీసుకుని క్రొత్త పండుగకు కాళోజీ గారి సహకారాన్ని తీసుకోవటం కోసం వారిని 1996 లో అనుకుంటా కలిశాను. వారు కొందరు కవులను పరిచయం చేసారు. పండుగకు కవుల సహకారం తీసుకోవడం కోసం అపుడప్పుడు కవితలను రాసుకునే నేను కవితా రచనాసక్తి పెంచుకున్నాను. ఊహించని రీతిలో ప్రోత్సాహం లభించ సాగింది. అలా కవిగా కూడా నిలిచి పోయాను. అయితే ఇవన్నీ నాకున్న కొన్ని అభిరుచులే అని తలుస్తాను. వాస్తవానికి నా జీవిత లక్ష్యం గమ్యం ప్రపంచ శాంతి పండుగే.

7. పద్మజ:- మీ పుస్తకాన్ని శ్రీ కాళోజి గారితో
   ఆవిష్కరించినప్పుడు మీకు ఎలా అనిపించింది? అప్పటి అనుభవాలు చెప్పండి. 1997 నుండి శాంతి పండగ ఇప్పటివరకు జరగడం ఆశ్చర్యం కాదా! దీని మీద ప్రముఖుల స్పందన ఏమిటి?

7.Md సిరాజ్ :- శ్రీ కాళోజీ గారు ప్రపంచ శాంతి పండుగ పుస్తకాన్ని చూసి పరమానందం పొందారు. ఈ పుస్తకం ఆవిష్కరించ బడిందా? అని అడిగారు.
ఆవిష్కరించబడలేదని అన్నాను.
నేను ఆవిష్కరిస్తా అన్నారు. సంతోషం అన్నాను. మిత్రమండలి నేతృత్వంలో మరికొన్ని సాహితీ సంస్థలను కలుపుకుని కాళోజీ గారు 27.01.1997 న నా పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరిస్తూ వారు,” ఈ పుస్తకం ప్రపంచ భాషలన్నింటిలో రావాలి, ప్రపంచ ప్రజలందరూ దీనిని చదవాలి, అపుడే ఈ పండుగను ప్రపంచమంతా జరుపుకో గలుగుతుంది”. అన్నారు.
Prof K జయశంకర్ గారు, ” ఆనాడు Newton కు వచ్చినటువంటి ఆలోచనే నేడు సిరాజోద్దీన్ కు వచ్చింది. Newton ఆలోచనా ఫలాలను నేటి ప్రజలు అనుభవిస్తున్నారు. సిరాజుద్దీన్ ఆలోచనా ఫలాలను రేపటి ప్రపంచం అనుభవించనుంది”. అన్నారు.
Prof S లక్షణమూర్తి గారు, ” నేనో ప్రతిపాదన చేస్తున్నాను. ఈ పుస్తకాన్ని ఉర్దూలో తర్జుమా చేసి జుమ్మా (శుక్రవారం) లలో మస్జీద్ ల వద్ద, తెలుగులో ఇంకిన్ని ప్రతులు వేసి శనివారాలలో దేవాలయాల వద్ద, ఇంగ్లీష్ లో ట్రాన్స్లేట్ చేసి ఆదివారాలలో చర్చ్ లవద్ద ప్రభుత్వమే ఉచితంగా పంచి పెట్టాలి అన్నారు.
శ్రీ నమిలిగొండ బాల్ కిషన్ రావ్ గారు వ్యక్తిగతంగా ప్రశంసిస్తూ, ” ఓ అయిదు వందల సంవత్సారాల తరువాత ప్రపంచం నిండా సిరాజోద్దీన్ విగ్రహాలే ఉంటాయి, ఇదే కోవలో శ్రీ గౌస్ మోహిఉద్దీన్ గారు ప్రశంసిస్తూ, ” నోబెల్ తో పాటు ప్రపంచంలోని అవార్డులు రివార్డులన్నింటితో సిరాజోద్దీన్ కు సన్మానం జరగాలి. సిరాజోద్దీన్ ను UNO ఆజన్మ ప్రపంచ శాంతిదూత గా ప్రకటించాలి”, ఇలాంటి ప్రశంసలు లభించాయి, లభిస్తున్నాయి కూడా….

8. పద్మజ:- శ్రీ కాళోజీగారితో మీ స్నేహాన్ని వివరించగలరా?

Md సిరాజ్ :- కాగా కాళోజీ గారు నను కవిగా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసినప్పటికీ, కవితా సంపుటి యుద్ధం ను వేసుకునే నాటికి (2005) వారు లేరు.
అయితే కాళోజీ గారితో నా అనుబంధం ఆరు సంవత్సారాల పాటు సాగింది. ప్రధానంగా ప్రపంచ శాంతి పండుగకు వెన్నుదన్నుగా వారే నిలిచారు. KCR గారి కాలంలో కాళోజీ గారన్నా జయశంకర్ గారన్నా ఉండి ఉంటే ఈ పండుగ కనీసం దేశం దాటేదేమో….
కవిగా కూడా కాళోజీ గారితో నా స్నేహం సంతృప్తిగానే సాగిందనేదానికి వారి మరణానంతరం వారిపై నేను రాసుకున్న శ్రద్ధాంజలి కవితా గేయమే సాక్ష్యం.

ఇక్కడ కాళోజీ కవిత పెట్టాలి.

9. పద్మజ:- మీరు రచించిన పుస్తకాలు పేర్లు చెప్పగలరా? Md సిరాజ్:-ముద్రించుకున్నవి ప్రధానంగా రెండే. మొదటిది 1995 లో ప్రపంచ శాంతి పండుగ. (అది ఓ సామాజిక ప్రయోగంగా నేను తలుస్తాను).
   యుద్ధం….శాంతి అశాంతుల మధ్య
   అనేది రెండోది కవితా సంపుటి.
10. పద్మజ:- మీకిష్టమైన పుస్తకం చెప్పండి.

Md సిరాజ్ -:నాకు నచ్చిన పుసఏడు తరాలు అనే అనువాద నవల. (Roots అనే ఇంగ్లీష్ నవలకు తెలుగు అనువాదం ఇది).

12. పద్మజ:- మీరు రాసిన కవితలు మీకు బాగా నచ్చిన కవితను మా పాఠకుల కోసం వివరించగలరా?

Md సిరాజ్
కవత 2 పోస్ట్ చేయాలి.

13.పద్మజ:- మీ రచనలో ప్రధానంగా ఏ యే అంశాలు కనిపిస్తాయి?

Md సిరాజ్:- నా కవితలల్లోశాంతీ సామరస్యాలు, మంచీ మానవత్వం, కవితల్లో మెచ్యూరిటీ నిండుగా ఉండాలనుకుని కోరుకుంటాను. కవిత్వానికి సామాజిక ప్రయోజనం ఉండి తీరాల్సిందే, అంటాను. కవితల్లో ప్రజా సమస్యలు ఉండాలంటాను. కవితలను వీలైనంతవరకు మధురంగా పాడి వినిపిస్తాను. కవితను ఇష్టంగా కష్టపడి రాస్తాను. నా కవితను ఒక మారు విన్నవారు దాదాపుగా నన్ను మరచిపోరని ప్రతీతి. ఇలాంటి ప్రత్యేకతలతో నా కవితలు కూడుకుని ఉంటాయి. కాబట్టి కవితలంటే పారిపోయే ప్రజలు కూడా నాకవితలను శ్రద్ధగా వింటారు. అలాంటి అభిమానులు నాకు ఉండటం నా అదృష్టం.

14. పద్మజ:- మీరు ఏ వయసు నుండి సాహిత్యం మీద కృషి చేస్తున్నారు?

Md సిరాజ్:-చిన్నప్పటి నుండే. బహుశా నా16వ ఏటనుండి అనుకుంటున్నా.

15. పద్మజ:- మీరు ఏ ఏ పత్రికలో వ్యాసాలు రాశారు? వాటి వివరాలు చెబుతారా?

Md సిరాజ్ :-మొదట్లో దాదాపు అన్ని పత్రికల్లో వచ్చాయి. పత్రికల్లో వేసుకోవాలనే కోరిక ఇపుడు లేదు. అట్లాగని కవితలను రాయటం ఆపుకోలేదు. రికార్డు చేసుకుని Youtube లో భద్రపరచుకోవాలని ఉంటుంది. కాని సమయం లభించదు.

16. పద్మజ:- మీరు మా పాఠకుల కోసం ఇచ్చే సందేశం ఏమిటి?

Md సిరాజ్:- సాహిత్యంలో మిగతా ప్రక్రియలు అంటే కథలూ, నవలలూ, వ్యాసాలూ, సమీక్షలు లాంటివి రాయాలనుకున్నా విలువలు ప్రధానం. కాబట్టి రాయాలనుకునే వారందరూ ముందుగా విలువలను పాటించటం నేర్చుకోవాలి.
అరవై నాలుగు కళల్లో అన్నీ నేర్చుకుంటే వచ్చేవే అనే అభిప్రాయం ఉంది నాకు. ఒక్క కవిత్వాన్ని మినహాయించి , కవిత్వం నేర్చుకుంటే రాదు. అది వ్యక్తితో పాటు పుట్టి వ్యక్తితో పాటు పెరిగి వస్తుంది. అలాంటివారే అసలు సిసలైన కవులు. అలాంటి వారే కాలచక్రం పై నిలుస్తారు. కవి అలా ఉండాలనుకుంటాను.

కవులు తమ కవితలను ఇష్టపడి రాయాలి. కష్టపడి రాయాలి. కవితలు రాసే వారు నూటికి నూరుశాతం పరమ పవిత్రంగా ఉంటేనే అసాధారణ కవితలు వస్తాయి. అల్లాంటి కవులు యుగాల్లో ఒకరిద్దరు ఉండటం కూడా కష్టమే. వారు కాలం పై నిలుస్తారు. మిగతా వారు కూడా నీతి నిజాయితీలతోనే ఉండాలి. కవి లోపల ఏ భావముంటే అదే కవితా రూపంలో బయటకు వస్తుంది. కవి వ్యక్తిత్వమే కవి యొక్క కవితలు.

17. పద్మజ:- మయూఖ పత్రిక మీద మీ అభిప్రాయం తెలుపండి

Md సిరాజ్:-
నిహారిణిగారు నా కవితను ఇదివరలో మయూఖలో ప్రచురించారు. వారిని రెండు మూడు సందర్భాల్లో కలిసి కూడా ఉన్నారు. విలువలతో కూడిన సాహితీ శ్రమ వారిది అనే అభిప్రాయం ఏర్పడింది. నిహారిణి గారిపవిత్ర ప్రయత్నాలు ఇలాగే ఫలిస్తూ ఉండాలని మనసారా కోరుకుంటున్నాను.

శ్రీ సిరాజుద్దీన్ గారు తలపెట్టిన లక్ష్యం నెరవేరాలనీ, వారు కోరుకునే విలువలు రేపటి తరానికీ అలాగే నిలిచి, వాటిని పాటిస్తూ… బతుకును శాంతిమయం చేసుకొని, వారితో పాటూ ప్రపంచం యావత్తూ శాంతి పండగను దసరా- దీపావళులవలె ఘనంగా జరుపుకోవాలని ఆశిస్తూ…
ఈ సందర్భంగా సిరాజుద్దీన్ గారిని అభినందిస్తూ… అడిగిన వెంటనే ముఖాముఖీ జరిపేఅవకాశమిచ్చినందుకు మయూఖ అంతర్జాల ద్వైమాసిక పత్రిక తరపున అభినందనలుచెప్తూ… పాఠకులకు శుభాకాంక్షలతో సెలవు తీసుకుంటున్నది. రంగరాజు పద్మజ, అందరికీ నమస్కారములు.

అవధాని శ్రీ ముత్యంపేట గౌరీశంకర శర్మ గారి తో ముఖాముఖీ- రంగరాజుపద్మజ
సాహిత్య ప్రయోజనం హృదయాన్ని స్పందింపచేయాలి.. సాహిత్య ప్రయోజనం జాతీయ ప్రయోజనమైనప్పుడు.. స్పందించే హృదయాలు సంస్కారాలను పెంచుకొని, మంచి పౌరులుగా తయారవుతారు. అలా ఉన్నతులైన వారు మరింతమందికి జీవిత విధానాలకు మార్గదర్శకులుగా .. సమాజానికి ప్రేరణ ఇచ్చేవారిగా చేయడం సాహిత్య లక్ష్యం!
సాహిత్యం పాఠకుని సంస్కారాన్ని పెంచే ప్రక్రియలో నూతనత్వం యొక్క అవసరాన్ని గమనించి ప్రతి తరంలో కవి పండితులు ఆయా ప్రక్రియలలో రచనలను సృష్టించారు… ఆ కోవలోనే చక్కటి పద్యాలను అవధానాల రూపంలో అందిస్తూ… అటు భాషామ తల్లికి, ఇటు సమాజానికి సాహిత్య సేవకులుగా.. అందిస్తున్న కవి పండితులు శ్రీ ముత్యంపేట గౌరీ శంకరశర్మగారు మన మయూఖ ద్వైమాసిక పత్రిక పాఠకుల ఆత్మీయ అతిథులు.
సామాజిక ప్రయోజనం లేని సాహిత్యం వ్యర్థమని పెద్దలు చెప్పే మాట ! దానితో నేను ఏకీభవిస్తూ..
ఆ దిశగా మన సాహిత్య ప్రక్రియలను బతికి బట్టకట్టిస్తున్న సృజన కారులను గౌరవిస్తూ… రేపటి తరానికి మార్గదర్శకులుగా చూపించాలనే చిరు ప్రయత్నమే ఈ ముఖాముఖి!! ఆస్వాదించండి!

అష్టావధాన కార్య మ
దృష్టముచే గాక యెట్లు దీర్పంగ వచ్చున్
కష్టమో సుఖమో యది యు
తృష్ణ మనుషులే యెఱింగి కీర్తింతురిలన్॥

మన తెలుగు సాహిత్య పరిణామంలో ఎన్నెన్నో ప్రక్రియలు రూపొందాయన్నది అందరికీ తెలిసిన విషయమే!
పరిచయమే అక్కరలేని ప్రముఖ అవధాని గారిని పరిచయం చేయడం మంటే రేపటి తరానికి ప్రేరణ కల్పించడానికే! ఈనాటి మన ముఖాముఖీన కార్యక్రమంలో
బహుముఖీన విద్యా విశారదులు, జంట అవధానులుగా తెలుగు రాష్ట్రాలలో పేరుపొందిన సంస్కృత అవధానులు ,
1,మహాకాళీ సుప్రభాతం ,2. శ్రీరామచంద్ర సుప్రభాతం, 3.శ్రీ శివానందోదాహరణం, 4.శ్రీనోరి నరసింహోదాహరణము, వంటి బహుపుస్తక గ్రంథకర్తలు, మాన్యులు ముత్యంపేట గౌరీశంకరశర్మగారు. శ్రీయుత గౌరవనీయులైన ముదిగొండ అమర్నాథశర్మ గారితో పాటు సంస్కృత- తెలుగు అవధానాల నెన్నిటినో అలవోకగా చేసిన కవి, పండితులు , సాహితీవేత్త గారి ముఖతః గా వారి సాహితీ యాత్ర గురించి తెలుసుకుందాము. పద్మజ. నమస్కారమండీ!

ముత్యంపేట గౌరీశంకర శర్మ:- నమస్కారం.

పద్మజ :- మీవంటి సరస్వతీ స్వరూపులకు జన్మనిచ్చిన మీ తల్లిదండ్రుల గురించి, మీ నేపథ్యం గురించి మయూఖ పాఠకులకు తెలియచేస్తారా?
గౌరీశంకర శర్మ: మా స్వగ్రామం లచ్చపేట, దుబ్బాక మండలం ॥సిద్దిపేట జిల్లా, మా తల్లిదండ్రులు నాగలింగ శాస్త్రి- రాజ్యలక్ష్మి గారలు. మా నాన్నగారు సంస్కృతాంధ్ర పండితులు. న్యాయ వేదాంతాయుర్వేదాభిజ్ఞ బిరుదు వారికి. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులు. ఇద్దరు అక్కయ్యలు తర్వాత నేను, తమ్ముడు.

పద్మజ :- మీ విద్యాభ్యాసము, వృత్తి, ప్రవృత్తుల గురించి వివరిస్తారా?
గౌరీశంకర: నా విద్యాభ్యాసం మా నాన్నగారు సంస్కృత పండితులు కాబట్టి, నాకు కూడా సంస్కృతం నేర్పించాలనే ఉద్దేశంలో శ్రీ రాజరాజేశ్వర సంస్కృత పాఠశాల కళాశాల వేములవాడలో చేర్పించారు. ఆరవ తరగత నుండి బి ఏ ఎల్ వరకు పది సంవత్సరాలు అవిచ్ఛిన్నంగా విద్యను పూర్తి చేశాను.సంస్కృతం,సాహిత్యం, తర్క, వ్యాకరణాలు, మొదలగు వాటితో పాటు ఈశ్వర గారి కిష్ఠయ్య ఘనాపాఠీ గారి దగ్గర వేదం కొంత భాగం నేర్చుకోవడం జరిగింది. మా కళాశాలలో మంచి విద్వద్దిగ్గజా ల్లాంటి గురువులు ఉండేవారు. ఆ తర్వాత భాగ్యనగరంలో తెలుగు M A సంస్కృతం MA phd చేసి, 2002లో ఉద్యోగం లభించింది వృత్తిపరంగా వైదిక కార్యక్రమ నిర్వహణం.

పద్మజ : ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ఏవైనా పురస్కారాలు అందుకున్నారా? విశిష్ట సేవలందించినందుకు బిరుదులు గానీ పొందారా?
గౌరీశంకర : వృత్తిలో 2014లో జిల్లా స్థాయి [మెదక్] ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం, తెలుగు మహాసభలలో అవధానంలో [మహబూబ్ నగర్] లో అవధాన తిలక అనే బిరుదునిచ్చారు. అలాగే శ్రీశైల పీఠం ఆస్థాన పండితుడిగా, శ్రీ పుష్పగిరి పీఠానికి కూడా ఆస్థాన పండితులుగా శ్రీ విద్యా శంకర భారతి స్వామి వారు నియమించడం నా సుకృతం.

పద్మజ :- పద్య ప్రాశస్త్యాన్ని మీరెలా సమర్ధిస్తారు? దానిని ఎలా కాపాడుకోవచ్చు? విద్యా ప్రావీణ్యత చూపేందుకే పద్యరచన చేస్తారా? ఎందుకంటే ఆంగ్లమాధ్యమంలో కొనసాగుతున్న నేటి విద్యా బోధనా విధానంలో తరగతి గదిలో పాఠ్యాంశాలలో ఇదివరకు వలె పద్య పాఠాలు కనపడడం లేదన్నది ఒక వాదన వినిపిస్తున్న ఈ తరుణంలో పిల్లల చేత పద్య రచన ఎలా కొనసాగించ గలం ?
గౌరీశంకర శర్మ :- “పద్యము తెలుగువాడిలో భాగమగును భాగమే కాదు మనిషికి భాగ్యమగును” అన్నట్లుగా ఆత్మానందానికి ప్రతీక పద్యం! పద్యం చదువుతుంటే ఆందోళనలు అన్ని తగ్గి ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. ఆంగ్లమాధ్యమంలో చదివినా విద్యార్థులకు మంచి, మంచి వేమన పద్యాలు, సుమతీ శతక పద్యాల ద్వారా నీతిని బోధించాలి. ఇదివరకటిలాగా కాకుండా మా పాఠశాలలో నైతే పిల్లల చేత కొంతవరకు రచన చేయిస్తున్నాను

పద్మజ. :- ఉభయ భాషలలో పట్టు సాధించడానికి ఎలాంటి కృషి చేసారు?
గౌరీశంకర ( జ):- ఉభయ భాషలలో పట్టు -అమరకోశం – శబ్ధమంజరి- బాల బోధిని, కావ్య ప్రబంధ పఠనం మొదలైనవి చాలా దోహద పడినవి.

పద్మజ :– నోరి నరసింహోదాహరణము రచించడాని గల ప్రేరణఏమిటి? అసలు ఉదాహరణములను ఎలా చెప్పుకోవచ్చు?
గౌరీశంకర ( జ):- సద్గురు శివానంద మూర్తిగారు మా శైవపీఠానికి పీఠాధిపతిగా ఉండేవారు. వారు లోక గురువులు. ఆధ్యాత్మిక భావనా సంపన్నులు. ఎందరో గొప్పవారు వారికి శిష్యులుగా ఉన్నారు. ఒకసారి వారి ఆశ్రమం భీమిలి [విశాఖపట్నంలో] సభలు జరిగిత వెళ్ళాం. ఊరికే ఎలా వెళ్లడం? అని ఆలోచించి వారికి ఏదైనా సమర్పిస్తే బాగుంటుందని భావించి వారిపై ఉన్న భక్తికి నిదర్శనంగా విభక్తి కావ్యం ఉదాహరణ కావ్యం రచించి వారి సమక్షంలో ఆవిష్కరణ చేసి, వారికే అంకితం ఇచ్చాను.దీంట్లో సంబోధన విభక్తితో కలిసి, ఎనిమిది విభక్తులతో ఒక్కొక్క విభక్తి ఒక్కొక్క పద్యం, అలాగే కళిక- ఉత్కళిక, రగడలతో స్తుతి కావ్యాన్ని సంతరించి గురు పాదాలకు సమర్పించడం జరిగింది. పాల్కురికి సోమనాథుడు వేసిన సంప్రదాయమిది. కవిసామ్రాట్ నోరి నరసింహ శాస్త్రి గారి కుమారులు నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు వారి తండ్రి గారి పేరుతో ఒక చారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్థాపించి ప్రతి సం॥ పురస్కారాలు ఇస్తున్నారు. అలా మాకు కూడా ఇచ్చారు. వారి పైన సంస్కృతంలో మిత్రుడు అమర్నాథ్ శర్మ, తెలుగులో నేను రచించి వారికి సమర్పించుకున్నాము.

పద్మజ :- మహా కాళీ సుప్రభాతం రచనా నేపథ్యం చెప్పండి?
గౌరీశంకర :- అది 1990 సంవత్సరంలో వేములవాడలో విద్యాభ్యాసం కాగానే నాచారంలో శ్రీ మహా కాళి దేవాలయంలో వాస్తు జ్యోతిష పండితులు శ్రీ వేదాంతం నరసింహమూర్తి గారి దగ్గర శిష్యరికం, పురోహితం చేస్తూ అమ్మవారిపై శ్రీమహాకాళి సుప్రభాతం రచించి శ్రీమతి కే .కమల ఆచార్య రవ్వ శ్రీహరి గారు ముదిగొండ వీరభద్రయ్య గారి చేతుల మీద ఆవిష్కరణ జరిగింది.

పద్మజ :- అవధానాలే కాక ఇతర కళారంగాలలో మీ పాత్ర- వాటి విశేషాలు వివరించండి!
గౌరీశంకర శర్మ:- మా గురువుగారు మహామహోపాధ్యాయ బ్రహ్మశ్రీ తిగుళ్ళ శ్రీ హరి శర్మ గారు వేముల వాడలో మాకు సాహిత్యాన్ని బోధించేవారు. వారు అష్టావధానులు వారి వద్ద మెలుకువలు నేర్చుకున్నాము అలా అవధానాలు చేస్తున్న సమయంలో ప్రాచీన కావ్యములు పఠించడం జరిగేది ఆ పద్యవాసన వల్లనే ఆచార్య ముదిగొండ శివప్రసాద్ గారు దివాకర్ల వేదిక తరపున భువన విజయాలు వేసేవారు. ఒకసారి నన్ను దూర్జటి పాత్ర వేయమన్నారు. ఆ పాత్ర వేసి
రక్తి కట్టించేసరికి అలా అన్ని పాత్రల పద్యాలు కంఠస్థం చేయవయ్యా! నీకు ఏ పాత్ర అవకాశమిస్తే ఆ పాత్ర వేయాలి అనేవారు. అలా రాయలు, తిమ్మరసు తప్ప అన్ని పాత్రలు వేసేవాడిని. ముఖ్యంగా పెద్దన, ధూర్జటి, మల్లన పాత్రలు వేసేవాడిని అలాగే ప్రతాపరుద్ర నాటకంలో విద్యానాథుడి పాత్ర కైలాస సాహితీ సభలో శ్రీనాథుడి పాత్ర ఇలా పోషిస్తూ కళా రంగంలో కృషి చేయడం జరిగింది

పద్మజ :- అవధాన విద్య నేర్చుకోవాలనే అభిలాష కలవారికి మీరేమైనా మార్గదర్శనం చేస్తారా?ఇంకా ఇతరులెవరైనా ఆ దిశగా కృషి సల్పుతున్నారా? వారికి మీరిచ్చే సలహా ఏమిటి?
గౌరీశంకర శర్మ:- అవధాన విద్యనేర్చుకోవాలనే తపన గల వారికి మామిత్రులు మరుమాముల దత్తాత్రేయ శర్మ గారు అవగాహన కళాపరిషత్తు స్థాపించి ఎందరికో ఔత్సాహికులకు అవధానులచేత శిక్షణ ఇప్పిస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం దాంట్లో నేను కూడా పాల్గొని శిక్షణ ఇచ్చాను. నా సలహా ఒకటే పద్యాలు బాగ నేర్వాలి ఇతరులవి కూడా చదవాలి అదే ఆలోచన ఉండాలి. శ్రద్ధ, ఏకాగ్రత మొదలైనవి ఉండాలి!

పద్మజ :- కళలకు సమయం వెచ్చిస్తే చదువు కుంటుపడుతుందనే విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులకు మీరిచ్చే సలహా ఏమిటి?
గౌరీశంకర శర్మ : కళలకు సమయం వెచ్చిస్తే చదువుకుంటు పడుతుంది అనేది కేవలం వారి అపోహ మాత్రమే! అటు చదువుతూ ఇటు సంగీతం, నాట్యం, కరాటే, వాయిద్యాలు పిల్లలు నేర్చుకోవడం లేదా? ఇప్పుడు అలాగే ఈ పద్యరచన కూడా!!

పద్మజ :- తెలుగుభాష నేర్చుకుంటే జీవనోపాధి కష్టమనే ఒక అపోహ ప్రజలలో ఉన్నది. దానికిమీరేమంటారు?
గౌరీశంకర శర్మ : తెలుగు భాష నేర్చుకుంటే జీవనోపాధి కష్టం అనేది కూడా ఒక అపోహనే! ఇప్పటికీ తెలుగుతో పాటు ఆంగ్లభాష నేర్చుకుని ఉద్యోగాలు సంపాదిస్తున్నారు కదా! కేవలం తెలుగైతే తెలుగు పండితులుగా భాషావేత్తలుగా అయ్యే అవకాశం ఉంది.

పద్మజ :- కొసమెరుపుగా మీరు తెలుగు భాష- విద్యా బోధన ఎలా ఉండాలనుకుంటారు? అంటే పిల్లవాడికి తనంత తానే తెలుగు భాష మీద మక్కువ పెంచుకునేలా ఏమి చేయవచ్చు? దానిని ఆచరణలో ఎలా పెట్ట వచ్చు? దాని మీద మీ అభిప్రాయం చెప్పగలరా?
గౌరీశంకర శర్మ :- పిల్లవాడికి తెలుగు భాష మీద మక్కువ కలగాలంటే మనం కొన్ని భాష చమత్కారాలు, పొడుపు కథలతో కూడిన పద్యాలు అనుప్రాసాలంకార శోభితమైన పద్యాలు ముందు మనం చదువుతూ, పాడుతూ, ఆడుతూ నేర్పిస్తే నేర్చుకుంటారు. మా పాఠశాలలో పిల్లలకు పద్యంతాక్షరి పోటీలు పెట్టి బహుమతులు ఇస్తాను. వాటికోసం పద్యాలు కంఠస్తం చేస్తారు.

పద్మజ : అటు వృత్తి ఇటు ప్రవృత్తి రెండింటికీ సమన్యాయం ఎలా చేయగలుగుతున్నారు? అలాగే సమయ సద్వినియోగం గురించి రెండు మాటలు చెప్పండి!
గౌరీశంకర శర్మ : వృత్తి- ఉద్యోగం -ప్రవృత్తి -వైదిక కార్యక్రమాలు- సాహిత్య- అవధాన, కళారంగాలపై అవగాహన సమయం సెలవులు ఉంటే వాటిని సార్థకం చేస్తున్నాను.
క్షణశఃక౯శశ్చైవ- విద్యామర్ధంచ సాధపేత్! అని మా నాన్న గారు చెప్పేవారు. ఊరికే ఉండొద్దు అంటే సంపాదన. అయితే విద్యాదానం ఇలా…

పద్మజ :- మీరు మెప్పు పొందిన అవధానం గురించి, ఛందోభాషణం కానీ అప్రస్తుత ప్రసంగం సందర్భంగా మీరు చెప్పిన పద్యాలు మా మయూఖ పాఠకులకు చెప్పండి!
గౌరీశంకర శర్మ :- అవధానములో మెప్పు పొందిన అవధానం రవీంద్రభారతిలో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో చేసిన అవధానం 17-12- 2017 లోజరిగింది. దానిని శ్రీ నాగ ఫణి శర్మగారు ప్రత్యక్షంగా విని మెచ్చుకున్నారు. అలాగే ఒక అవధానంలో ఒక సమస్యను ఇచ్చారు!

హనుమత్పుత్రుడు భీష్మ సూనను వివాహంబాడె రారండహో!
వినుమా! నేడిట కృష్ణ దివ్య కథలావిష్కారమున్ జేసెదన్
ఘన వంశాంబుధి నోలలాడిన మహా గాంభీర్య తేజస్విమున్
అనుమానింపకు మమ్మ! శౌరి మతడే యాశ్చర్యమౌ దివ్య దే
హనుమత్పుత్రుడు …..అంటూ నందుడు గోపవనితలలో తన కుమారుడు రుక్మిణిని వివాహం చేసుకున్నాడని చెప్పే సందర్భం కొంచెం ఇబ్బంది అయినా బాగా వచ్చింది. అలాగే రచించిన మహాకాళేశ్వర శంకరా! అనే ఏకప్రాస శతకానికి ముందు మాట చెప్పి పద్యంతో ఆశీర్వదించారు ద్వి సహస్రావధాని నాగపణిశర్మ గారు.
మతి మన్మంజులమై, శివా కరుణమై, మాధుర్యమై ధుర్యమై
సతత త్ర్యంబక పాదభక్తివశమై సమ్మాన్యమై మాన్యమై
కృతి మన్మంగళమై సదాశివద గౌరీ శంకర ప్రోక్త- వా
క్యతపః పూర్ణమునౌ శతాత్మకము శ్రేయః ప్రేమముల్ గూర్చుతన్!
అంటూ ఆశీఃపూర్వకముగా అభినందించారు.
దాదాపు అవధాన వరేణ్యులందరి అవధానములలో పాల్గొన్నాను.
నాగఫణిశర్మగారు, గరికపాటి వారు, వద్దిపర్తి వారు, మేడాసాని వారు, జీఎం రామ శర్మ గారు, ఆముదాల, కడిమిళ్ళ వారిలాంటి పెద్దవారితో అవధానాలలో పాల్గొనే అవకాశం లభించింది.

చివరగా మయూఖపత్రికా ప్రశంస
ఈ మయూఖము శిఖరమై యిలను నిలిచి
బహుముఖీనము గాంచుచు భద్రమగుత!
సాహితీ సుధ వెలయించి శాశ్వతమగు
కీర్తినందుచుభవితకు స్ఫూర్తినిడుత!
ఈ అవకాశాన్ని కల్పించిన సహృదయ వరేణ్యులు ఆర్ష ధర్మ ప్రదీపిక రంగరాజు పద్మజ గారికి కృతానేక కృతజ్ఞతా పూర్వక ధన్యవాద నమస్సులు.
శుభం.

రంగ రాజు పద్మజ:- గౌరవనీయులైన అవధాని గారిచే చక్కని సాహిత్య విశేష విషయాలను తెలుసుకున్నాం! మనమూ ఆ దిశగా అడుగులు వేద్దాం!

మాన్యులు అవధాన శిఖామణి శ్రీయుత గౌరీశంకరశర్మ గారితో ముఖాముఖీ భాగ్యం కల్పించిన మయూఖ పత్రిక సంపాదకురాలికి ప్రతేక ధన్యవాదములు తెలుపుతూ…
జయతు ! తెలుగు భాషామతల్లీ! జయతు !