మయూఖ
  • హోమ్
  • కవితలు
  • కథలు
  • ధారావాహిక నవల
  • వ్యాసాలు
  • బాల‌సాహిత్యం
  • ఇంద్రధనుస్సు
  • ఇంట‌ర్వ్యూలు
  • పుస్త‌క స‌మీక్ష‌
  • అనువాద సాహిత్యం
  • About Us
కవితలు

కన్నీళ్ళు

by జయంతి వాసరచెట్ల November 22, 2023
written by జయంతి వాసరచెట్ల

కళ్ళు ఎప్పుడూ….
భావాలను తర్జుమా చేస్తాయి
కన్నీళ్ళు కళ్ళకు తోడై నిలుస్తాయి!

మాట మౌనం వహించినప్పుడు
మరో కొత్త భాషగా కన్నీళ్ళు!

మనసు అద్దానికి కళ్ళు ప్రతిబింబమైతే
కళ్ళ తో చెప్పలేని …
భావాల సమూహం కన్నీళ్ళు !

నిత్యం
అనేక సంఘర్షణల నడుమ నలిగిపోయి
హృదయం ద్రవించి కళ్ళనుండి ధారాపాతమై
దగ్ధమైన హృదయాన్ని చల్లబరుస్తాయి కన్నీళ్ళు!

ఓదార్పు మాటల ప్రవాహంతో
రాలుతున్న ఒక్కో కన్నీటి చుక్కా
పెదాలపైని చిరునవ్వుతో
అంతర్థానమవుతాయి!

కన్నీళ్ళు విలువైనవి
వాటిని దాచుకునే చోటు చిరునవ్వు!

November 22, 2023 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

ఈ లోకం

by mayuukha November 22, 2023
written by mayuukha

గాయాలెన్నైను
గుట్టుగా సర్దుకోవడమే తప్ప
మనసు విప్పి చెప్పలేను
అర్థం చేసుకోవడమే తప్ప
అవసరమైనవి అడగలేను
కష్టమెంతైనను కన్నీరు కార్చడమే తప్ప
కాదని అనలేను
అందరిప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పడమే తప్ప
ప్రశ్నించలేను

సుఖదుఃఖాలలో సహాచరిణిని
సర్వము అంకితం చేసిన సౌభాగ్యినిని
ఇంటందరి బాగోగులు చూసే ఇల్లాలిని

కాపురం గుట్టుచప్పుడు కాకుండా సర్దుకుపోయే గృహిణిని
జీవితపయనంలో జీవచ్చవంగా బతుకుతున్న
అతిసాధారణమైన అర్ధాంగిని నేను

ఈ తరతరాల బ్రతుకులో తరుణిగా బ్రతుకుతున్న
అనుదినం నా వేదనలను వెనుకేసి ముందుకు కదులుతున్న
కదనరంగంలో నన్ను నేను

నిరంతరం
నిత్యచైతన్యవంతంగా నిలబెట్టుకుంటున్న
అయినా ఈనాటికి ఒంటరి ఆడది అంటే ఆ లోకం చూపేవేరు
ఆదిశక్తిలా కొలువైన ఆడదానిగా అలుసైన

నివురుగప్పిన ఈ సమాజం ఎప్పుడూ విసురుతూనే ఉంటుంది నాపై ఓ చూపు

November 22, 2023 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
ఇంట‌ర్వ్యూలు

పద్యము తెలుగువాడిలో భాగమగును భాగమే కాదు మనిషికి భాగ్యమగును”- గౌరీశంకరశర్మ

by రంగరాజు పద్మజ November 22, 2023
written by రంగరాజు పద్మజ

అవధాన వరేణ్యులు మాన్యులు శ్రీ ముత్యంపేటగౌరీ శంకరశర్మ గారితో మయూఖ పత్రిక పరిపృచ్ఛా

సాహిత్య ప్రయోజనం హృదయాన్ని స్పందింపచేయాలి.. సాహిత్య ప్రయోజనం జాతీయ ప్రయోజనమైనప్పుడు.. స్పందించే హృదయాలు సంస్కారాలను పెంచుకొని, మంచి పౌరులుగా తయారవుతారు. అలా ఉన్నతులైన వారు మరింతమందికి  జీవిత విధానాలకు మార్గదర్శకులుగా .. సమాజానికి ప్రేరణ ఇచ్చేవారిగా చేయడం సాహిత్య లక్ష్యం!

    సాహిత్యం పాఠకుని సంస్కారాన్ని పెంచే ప్రక్రియలో నూతనత్వం యొక్క అవసరాన్ని గమనించి  ప్రతి తరంలో కవి పండితులు ఆయా ప్రక్రియలలో రచనలను సృష్టించారు…

గౌరీశంకర శర్మ

   ఆ కోవలోనే చక్కటి పద్యాలను అవధానాల రూపంలో అందిస్తూ… అటు భాషామ తల్లికి, ఇటు  సమాజానికి సాహిత్య సేవకులుగా.. అందిస్తున్న కవి పండితులు  శ్రీ ముత్యంపేట గౌరీ శంకరశర్మగారు మన మయూఖ ద్వైమాసిక పత్రిక పాఠకుల ఆత్మీయ అతిథులు.

   సామాజిక ప్రయోజనం లేని సాహిత్యం వ్యర్థమని పెద్దలు చెప్పే మాట ! దానితో నేను ఏకీభవిస్తూ..

ఆ దిశగా మన సాహిత్య ప్రక్రియలను బతికి బట్టకట్టిస్తున్న సృజన కారులను గౌరవిస్తూ… రేపటి తరానికి మార్గదర్శకులుగా చూపించాలనే చిరు ప్రయత్నమే ఈ ముఖాముఖి!!

ఆస్వాదించండి!

అష్టావధాన కార్య మ

దృష్టముచే గాక యెట్లు దీర్పంగ వచ్చున్

కష్టమో సుఖమో యది యు

తృష్ణ మనుషులే యెఱింగి కీర్తింతురిలన్॥

మన తెలుగు సాహిత్య పరిణామంలో ఎన్నెన్నో ప్రక్రియలు రూపొందాయన్నది అందరికీ తెలిసిన విషయమే!

          పరిచయమే అక్కరలేని ప్రముఖ అవధాని గారిని పరిచయం చేయడం మంటే రేపటి తరానికి ప్రేరణ కల్పించడానికే! ఈనాటి మన ముఖాముఖీన  కార్యక్రమంలో

బహుముఖీన విద్యా విశారదులు, జంట  అవధానులుగా తెలుగు రాష్ట్రాలలో పేరుపొందిన సంస్కృత అవధానులు ,

1,మహాకాళీ సుప్రభాతం ,

2. శ్రీరామచంద్ర సుప్రభాతం,

3.శ్రీ శివానందోదాహరణం,

4.శ్రీనోరి నరసింహోదాహరణము, వంటి బహుపుస్తక గ్రంథకర్తలు, మాన్యులు ముత్యంపేట గౌరీశంకరశర్మగారు. శ్రీయుత గౌరవనీయులైన ముదిగొండ అమర్నాథశర్మ గారితో పాటు సంస్కృత- తెలుగు అవధానాల నెన్నిటినో అలవోకగా చేసిన కవి, పండితులు , సాహితీవేత్త గారి ముఖతః గా వారి సాహితీ యాత్ర గురించి తెలుసుకుందాము.

పద్మజ. నమస్కారమండీ!

ముత్యంపేట గౌరీశంకర శర్మ:- నమస్కారం.

పద్మజ (ప్ర) :-

మీవంటి సరస్వతీ స్వరూపులకు జన్మనిచ్చిన మీ తల్లిదండ్రుల గురించి, మీ నేపథ్యం గురించి మయూఖ పాఠకులకు తెలియచేస్తారా?

గౌరీశంకర శర్మ:- (జ)

మా స్వగ్రామం లచ్చపేట, దుబ్బాక మండలం ॥సిద్దిపేట జిల్లా, మా తల్లిదండ్రులు నాగలింగ శాస్త్రి- రాజ్యలక్ష్మి గారలు. మా నాన్నగారు సంస్కృతాంధ్ర పండితులు.

న్యాయ వేదాంతాయుర్వేదాభిజ్ఞ బిరుదు వారికి. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులు. ఇద్దరు అక్కయ్యలు తర్వాత నేను, తమ్ముడు.

పద్మజ:- (ప్ర)

మీ విద్యాభ్యాసము, వృత్తి, ప్రవృత్తుల గురించి వివరిస్తారా?

గౌరీశంకర:- (జ)

నా విద్యాభ్యాసం మా నాన్నగారు సంస్కృత పండితులు కాబట్టి, నాకు కూడా సంస్కృతం నేర్పించాలనే ఉద్దేశంలో  శ్రీ రాజరాజేశ్వర సంస్కృత పాఠశాల కళాశాల వేములవాడలో చేర్పించారు. ఆరవ తరగత నుండి బి ఏ ఎల్ వరకు పది సంవత్సరాలు అవిచ్ఛిన్నంగా విద్యను పూర్తి చేశాను. సంస్కృతం,సాహిత్యం, తర్క, వ్యాకరణాలు, మొదలగు వాటితో పాటు  ఈశ్వర గారి కిష్ఠయ్య ఘనాపాఠీ గారి దగ్గర వేదం కొంత భాగం నేర్చుకోవడం జరిగింది. మా కళాశాలలో మంచి విద్వద్దిగ్గజా ల్లాంటి గురువులు ఉండేవారు. ఆ తర్వాత భాగ్యనగరంలో తెలుగు M A సంస్కృతం MA phd చేసి, 2002లో  ఉద్యోగం లభించింది వృత్తిపరంగా వైదిక కార్యక్రమ నిర్వహణం.

పద్మజ ( ప్ర):–

ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ఏవైనా పురస్కారాలు అందుకున్నారా? విశిష్ట సేవలందించినందుకు బిరుదులు గానీ పొందారా?

గౌరీశంకర ( జ).

వృత్తిలో 2014లో జిల్లా స్థాయి  [మెదక్] ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం, తెలుగు మహాసభలలో అవధానంలో [మహబూబ్ నగర్] లో  అవధాన తిలక అనే బిరుదునిచ్చారు. అలాగే శ్రీశైల పీఠం ఆస్థాన పండితుడిగా, శ్రీ పుష్పగిరి  పీఠానికి కూడా ఆస్థాన పండితులుగా శ్రీ విద్యా శంకర భారతి స్వామి వారు నియమించడం నా సుకృతం.

పద్మజ ( ప్ర):-

పద్య ప్రాశస్త్యాన్ని మీరెలా సమర్ధిస్తారు? దానిని ఎలా కాపాడుకోవచ్చు? విద్యా ప్రావీణ్యత చూపేందుకే పద్యరచన చేస్తారా? ఎందుకంటే ఆంగ్లమాధ్యమంలో కొనసాగుతున్న నేటి విద్యా బోధనా విధానంలో తరగతి గదిలో పాఠ్యాంశాలలో ఇదివరకు వలె పద్య పాఠాలు కనపడడం లేదన్నది ఒక వాదన వినిపిస్తున్న ఈ తరుణంలో పిల్లల చేత పద్య రచన ఎలా కొనసాగించ గలం ?

గౌరీశంకర శర్మ (జ):-

“పద్యము తెలుగువాడిలో భాగమగును భాగమే కాదు మనిషికి భాగ్యమగును” అన్నట్లుగా ఆత్మానందానికి ప్రతీక పద్యం! పద్యం చదువుతుంటే ఆందోళనలు అన్ని తగ్గి ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. ఆంగ్లమాధ్యమంలో చదివినా విద్యార్థులకు మంచి, మంచి వేమన పద్యాలు, సుమతీ శతక పద్యాల ద్వారా నీతిని బోధించాలి. ఇదివరకటిలాగా కాకుండా మా పాఠశాలలో నైతే పిల్లల చేత కొంతవరకు రచన చేయిస్తున్నాను   

పద్మజ. ప్ర :-

ఉభయ భాషలలో పట్టు సాధించడానికి ఎలాంటి కృషి చేసారు?

గౌరీశంకర ( జ):-  ఉభయ భాషలలో పట్టు -అమరకోశం – శబ్ధమంజరి- బాల బోధిని, కావ్య ప్రబంధ పఠనం మొదలైనవి చాలా దోహద పడినవి.

పద్మజ(ప్ర) :–

నోరి నరసింహోదాహరణము రచించడాని గల ప్రేరణఏమిటి? అసలు ఉదాహరణములను ఎలా చెప్పుకోవచ్చు?

గౌరీశంకర ( జ):–

సద్గురు శివానంద మూర్తిగారు మా శైవపీఠానికి పీఠాధిపతిగా ఉండేవారు. వారు లోక గురువులు. ఆధ్యాత్మిక భావనా సంపన్నులు. ఎందరో గొప్పవారు వారికి శిష్యులుగా ఉన్నారు. ఒకసారి వారి ఆశ్రమం భీమిలి [విశాఖపట్నంలో] సభలు జరిగిత వెళ్ళాం. ఊరికే ఎలా వెళ్లడం? అని ఆలోచించి వారికి ఏదైనా సమర్పిస్తే బాగుంటుందని

భావించి వారిపై ఉన్న భక్తికి నిదర్శనంగా విభక్తి కావ్యం  ఉదాహరణ కావ్యం రచించి వారి సమక్షంలో ఆవిష్కరణ చేసి, వారికే అంకితం ఇచ్చాను.దీంట్లో సంబోధన విభక్తితో కలిసి, ఎనిమిది విభక్తులతో ఒక్కొక్క విభక్తి ఒక్కొక్క పద్యం, అలాగే కళిక- ఉత్కళిక, రగడలతో  స్తుతి కావ్యాన్ని సంతరించి గురు పాదాలకు సమర్పించడం జరిగింది.

పాల్కురికి సోమనాథుడు వేసిన సంప్రదాయమిది. కవిసామ్రాట్ నోరి నరసింహ శాస్త్రి గారి కుమారులు నోరి  సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు వారి తండ్రి గారి పేరుతో ఒక చారిటబుల్ ట్రస్ట్  స్థాపించి ప్రతి సం॥ పురస్కారాలు ఇస్తున్నారు. అలా మాకు కూడా ఇచ్చారు. వారి పైన సంస్కృతంలో మిత్రుడు అమర్నాథ్ శర్మ, తెలుగులో నేను రచించి వారికి సమర్పించుకున్నాము.

పద్మజ (ప్ర):-

మహా కాళీ సుప్రభాతం రచనా నేపథ్యం చెప్పండి?

గౌరీశంకర ( జ) :–

అది 1990 సంవత్సరంలో వేములవాడలో విద్యాభ్యాసం కాగానే నాచారంలో శ్రీ మహా కాళి దేవాలయంలో వాస్తు జ్యోతిష పండితులు శ్రీ వేదాంతం నరసింహమూర్తి గారి దగ్గర శిష్యరికం, పురోహితం చేస్తూ అమ్మవారిపై శ్రీమహాకాళి సుప్రభాతం రచించి శ్రీమతి కే .కమల ఆచార్య రవ్వ శ్రీహరి గారు ముదిగొండ వీరభద్రయ్య గారి చేతుల మీద ఆవిష్కరణ జరిగింది.

పద్మజ( ప్ర) :–

అవధానాలే కాక ఇతర కళారంగాలలో మీ పాత్ర- వాటి విశేషాలువివరించండి!

గౌరీశంకర శర్మ:- (జ)

మా గురువుగారు మహామహోపాధ్యాయ బ్రహ్మశ్రీ తిగుళ్ళ శ్రీ హరి శర్మ గారు

వేముల వాడలో మాకు సాహిత్యాన్ని బోధించేవారు. వారు అష్టావధానులు వారి వద్ద మెలుకువలు నేర్చుకున్నాము అలా అవధానాలు చేస్తున్న సమయంలో ప్రాచీన కావ్యములు పఠించడం జరిగేది ఆ పద్యవాసన వల్లనే ఆచార్య ముదిగొండ శివప్రసాద్ గారు దివాకర్ల వేదిక తరపున భువన విజయాలు వేసేవారు. ఒకసారి నన్ను దూర్జటి పాత్ర వేయమన్నారు. ఆ పాత్ర వేసి రక్తి కట్టించేసరికి అలా అన్ని పాత్రల పద్యాలు కంఠస్థం చేయవయ్యా! నీకు ఏ పాత్ర అవకాశమిస్తే ఆ పాత్ర వేయాలి అనేవారు. అలా రాయలు, తిమ్మరసు తప్ప అన్ని పాత్రలు వేసేవాడిని. ముఖ్యంగా పెద్దన, ధూర్జటి, మల్లన పాత్రలు వేసేవాడిని అలాగే ప్రతాపరుద్ర నాటకంలో విద్యానాథుడి పాత్ర కైలాస సాహితీ సభలో శ్రీనాథుడి పాత్ర ఇలా పోషిస్తూ కళా రంగంలో కృషి చేయడం జరిగింది.

పద్మజ (ప్ర) :–

అవధాన విద్య నేర్చుకోవాలనే అభిలాష కలవారికి మీరేమైనా మార్గదర్శనం చేస్తారా?ఇంకా ఇతరులెవరైనా ఆ దిశగా కృషి సల్పుతున్నారా? వారికి మీరిచ్చే సలహా ఏమిటి?

గౌరీశంకర శర్మ(జ) :–

అవధాన విద్యనేర్చుకోవాలనే తపన గల వారికి మామిత్రులు మరుమాముల దత్తాత్రేయ శర్మ గారు అవగాహన కళాపరిషత్తు  స్థాపించి ఎందరికో ఔత్సాహికులకు అవధానులచేత శిక్షణ ఇప్పిస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం దాంట్లో నేను కూడా పాల్గొని శిక్షణ ఇచ్చాను. నా సలహా ఒకటే పద్యాలు బాగ నేర్వాలి ఇతరులవి కూడా చదవాలి అదే ఆలోచన ఉండాలి. శ్రద్ధ, ఏకాగ్రత మొదలైనవి ఉండాలి!

పద్మజ( ప్ర):–

కళలకు సమయం వెచ్చిస్తే చదువు

కుంటుపడుతుందనే విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులకు మీరిచ్చే సలహా ఏమిటి?

గౌరీశంకర శర్మ (జ):–

కళలకు సమయం వెచ్చిస్తే చదువుకుంటు పడుతుంది అనేది కేవలం వారి అపోహ మాత్రమే! అటు చదువుతూ ఇటు సంగీతం, నాట్యం, కరాటే, వాయిద్యాలు పిల్లలు నేర్చుకోవడం లేదా? ఇప్పుడు అలాగే ఈ పద్యరచన కూడా!!

పద్మజ ( ప్ర):–   

తెలుగుభాష నేర్చుకుంటే జీవనోపాధి కష్టమనే ఒక అపోహ ప్రజలలో ఉన్నది. దానికిమీరేమంటారు?

గౌరీశంకర శర్మ (జ) :-

తెలుగు భాష నేర్చుకుంటే జీవనోపాధి కష్టం అనేది కూడా ఒక అపోహనే! ఇప్పటికీ తెలుగుతో పాటు ఆంగ్లభాష నేర్చుకుని ఉద్యోగాలు సంపాదిస్తున్నారు కదా! కేవలం తెలుగైతే తెలుగు పండితులుగా భాషావేత్తలుగా అయ్యే అవకాశం ఉంది.

పద్మజ( ప్ర) :–

కొసమెరుపుగా మీరు తెలుగు భాష- విద్యా బోధన ఎలా ఉండాలనుకుంటారు? అంటే పిల్లవాడికి తనంత తానే తెలుగు భాష మీద మక్కువ పెంచుకునేలా ఏమి చేయవచ్చు? దానిని ఆచరణలో ఎలా పెట్ట వచ్చు? దాని మీద మీ అభిప్రాయం చెప్పగలరా?

గౌరీశంకర శర్మ ( జ):–

పిల్లవాడికి తెలుగు భాష మీద మక్కువ కలగాలంటే మనం కొన్ని భాష చమత్కారాలు, పొడుపు కథలతో కూడిన పద్యాలు అనుప్రాసాలంకార శోభితమైన పద్యాలు ముందు మనం చదువుతూ, పాడుతూ, ఆడుతూ నేర్పిస్తే నేర్చుకుంటారు. మా పాఠశాలలో పిల్లలకు పద్యంతాక్షరి పోటీలు పెట్టి బహుమతులు ఇస్తాను. వాటికోసం పద్యాలు కంఠస్తం చేస్తారు.

పద్మజ ( ప్ర):-

అటు వృత్తి ఇటు ప్రవృత్తి రెండింటికీ సమన్యాయం ఎలా చేయగలుగుతున్నారు? అలాగే సమయ సద్వినియోగం గురించి రెండు మాటలు చెప్పండి!

గౌరీశంకర శర్మ (జ):-

వృత్తి- ఉద్యోగం -ప్రవృత్తి -వైదిక కార్యక్రమాలు- సాహిత్య- అవధాన, కళారంగాలపై అవగాహన సమయం సెలవులు ఉంటే వాటిని సార్థకచేస్తున్నాను.

క్షణశఃక౯శశ్చైవ- విద్యామర్ధంచ సాధపేత్! అని మా నాన్న గారు చెప్పేవారు. ఊరికే ఉండొద్దు అంటే సంపాదన. అయితే విద్యాదానం ఇలా…

పద్మజ ( ప్ర) :- 

మీరు మెప్పు పొందిన అవధానం గురించి, ఛందోభాషణం కానీ అప్రస్తుత ప్రసంగం సందర్భంగా మీరు చెప్పిన పద్యాలు మా మయూఖ పాఠకులకు చెప్పండి!

గౌరీశంకర శర్మ ( జ):–

 అవధానములో మెప్పు పొందిన అవధానం రవీంద్రభారతిలో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో చేసిన అవధానం 17-12- 2017 లోజరిగింది. దానిని శ్రీ నాగ ఫణి శర్మగారు ప్రత్యక్షంగా విని మెచ్చుకున్నారు. అలాగే ఒక అవధానంలో ఒక సమస్యను ఇచ్చారు!

హనుమత్పుత్రుడు భీష్మ సూనను వివాహంబాడె రారండహో!

వినుమా! నేడిట కృష్ణ దివ్య కథలావిష్కారమున్ జేసెదన్

ఘన వంశాంబుధి నోలలాడిన మహా గాంభీర్య తేజస్విమున్

అనుమానింపకు మమ్మ! శౌరి మతడే యాశ్చర్యమౌ దివ్య దే

హనుమత్పుత్రుడు …..

అంటూ నందుడు గోపవనితలలో తన కుమారుడు రుక్మిణిని వివాహం చేసుకున్నాడని చెప్పే సందర్భం కొంచెం ఇబ్బంది అయినా బాగా వచ్చింది. అలాగే రచించిన మహాకాళేశ్వర శంకరా!  అనే ఏకప్రాస శతకానికి ముందు మాట చెప్పి పద్యంతో ఆశీర్వదించారు ద్వి సహస్రావధాని నాగపణిశర్మ గారు.

మతి మన్మంజులమై, శివా కరుణమై, మాధుర్యమై ధుర్యమై

సతత త్ర్యంబక పాదభక్తివశమై సమ్మాన్యమై మాన్యమై

కృతి మన్మంగళమై సదాశివద గౌరీ శంకర ప్రోక్త- వా

క్యతపః పూర్ణమునౌ శతాత్మకము శ్రేయః ప్రేమముల్ గూర్చుతన్!

అంటూ ఆశీఃపూర్వకముగా అభినందించారు.

దాదాపు అవధాన వరేణ్యులందరి అవధానములలో పాల్గొన్నాను.

నాగఫణిశర్మగారు, గరికపాటి వారు, వద్దిపర్తి వారు, మేడాసాని వారు, జీఎం రామ శర్మ గారు, ఆముదాల, కడిమిళ్ళ వారిలాంటి పెద్దవారితో అవధానాలలో  పాల్గొనే అవకాశం లభించింది.

చివరగా మయూఖపత్రికా ప్రశంస

ఈ మయూఖము శిఖరమై యిలను నిలిచి

బహుముఖీనము  గాంచుచు భద్రమగుత!

సాహితీ సుధ వెలయించి శాశ్వతమగు

కీర్తినందుచుభవితకు  స్ఫూర్తినిడుత!

ఈ అవకాశాన్ని కల్పించిన సహృదయ వరేణ్యులు ఆర్ష ధర్మ ప్రదీపిక రంగరాజు పద్మజ గారికి కృతానేక కృతజ్ఞతా పూర్వక ధన్యవాద నమస్సులు.

          శుభం.

రంగ రాజు పద్మజ:-

గౌరవనీయులైన అవధాని గారిచే చక్కని సాహిత్య విశేష విషయాలను తెలుసుకున్నాం! మనమూ ఆ దిశగా అడుగులు వేద్దాం!

        మాన్యులు అవధాన శిఖామణి శ్రీయుత గౌరీశంకరశర్మ గారితో ముఖాముఖీ భాగ్యం కల్పించిన మయూఖ పత్రిక సంపాదకురాలికి ప్రతేక ధన్యవాదములు తెలుపుతూ…

జయతు !  తెలుగు భాషామతల్లీ! జయతు !

పరిపృచ్ఛ- రంగరాజు పద్మజ.[కథా రచయిత్రి]

November 22, 2023 1 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
పుస్త‌క స‌మీక్ష‌

మనిషిని మేలుకొలిపే సంపుటి”భావ కదంబం”

by Samala Kiran November 22, 2023
written by Samala Kiran

      మనసైనది రాయకుంటే ఎలా? అంటూ మనసులోని భావాలన్నింటినీ “భావకదంబం”గా అందించిన మనసుకల రచయిత శ్యాంప్రసాద్ రెడ్డి. పరిశీలన గుణం, స్పందించే గుణం ఈ రెండు కవికి చాలంటాను అయితే వీటి వెనుక హృదయం ఉండాలి. సమాజాన్ని పరిశీలించి, హృదయముతో స్పందించి, భావాలను కవితా సంపుటిగా తీసుకురావడం అభినందనీయం.        

              కవిని కాదు,కవితారీతులు నాకు తెలియదంటూనే కవితాత్మకంగా కవిత్వం చెప్పిన రచయిత నిరాడంబరులు, నిరహంకారులని అర్థమవుతుంది. కవిత్వం చాలావరకు ఆత్మాశ్రయమే అయినా విరివిగా వస్తువులను ఎంచుకున్నారు. సంపుటిలోని పలు కవితలు సామాజిక, ధార్మిక, దేశభక్తి ప్రబోధాత్మకంగా పటుత్వాన్ని కలిగి ఉన్నవి. అనేక కవితల్లో సహజమైన అంత్యనుప్రాస అలరింపజేస్తుంది. అల్ప అక్షరాలతో అనల్ప భావాలను వెదజల్లిన కవితలు మరెన్నో. పద సంపద కొదువలేనంతగా…..బలంగా,  భావ సంపద అదుపులేనంతగా…. వేగంగా ప్రకటించటం ఈ రచయితకే చెల్లింది.
            కవికి జీవితానుభవం ఎక్కువ. అందుకే “జీవితం” కవితలో అక్షరాలతో ఆడుకున్నారు. జననం,మరణం,పయనం,తోరణం,పోరాటం, ఆరాటం, కోలాటం, ఊగిసలాట, దోబూచులాట, సోపానపు ఆట, చదరంగం, రణరంగం, బొంగరం, క్షణభంగురం, అమరం, అజరామరం వంటి పదాలతో జీవితాన్ని హృద్యంగా చెప్పారు.  “అనంత గమనం” లో విచ్ఛిన్నమవుతున్న వివాహ వ్యవస్థను గుర్తు చేస్తూ, భార్యాభర్తల అనుబంధం ప్రాధాన్యతను చెప్పుకొచ్చారు. “నువ్వు ఏడుస్తూనే ఉండు నేను నవ్వుతూనే ఉంటా” కవిత ద్వారా ఈర్ష్యా ద్వేషాలను విడిచి జీవించాలనే సందేశం నర్మగర్భంగా నొక్కి చెప్పారు రచయిత. “దేవుడు దీవించాడు” అంటూ అమ్మలో అందరినీ, అన్నింటిని ఇచ్చాడని అమ్మ గొప్పతనాన్ని కవిత్వంలో పంచారు. “పెళ్లి సందడి”లో సాంప్రదాయ వివాహ పద్ధతిని కళ్ళ ముందు నిలబెట్టారు. సామాన్యుడి సైకిల్ గురించి చెబుతూ బాలగేయం లాంటి కవితని రాసిన విషయం పాఠకులకు ఇట్లే తెలిసిపోతుంది.
        నిరీక్షణ,జ్ఞాపకాలపుటలు, పాదాక్రాంతం, ఎదురుచూపులు, నీకు తెలుసా, ఇలా సాగనీ ప్రియా, రారాధ నా ప్రియ, నడిచిరా నా ప్రియ, తకిట తకధిమి కవితల్లో భావకవి కృష్ణశాస్త్రిలా ఊహాసుందరిని సృష్టించుకున్నారో, గతకాలపు మధుర అనుభూతులో, భార్యని ప్రేయసిగా ఊహించుకొని రాసుకున్నారో కానీ అన్నియు సుమధుర సుస్వర మధుర కవితలే.
              “నిర్భయ”కవితలో రచయిత  భావావేశాన్ని “వావి వరస మరచిన జాతిని నపుంసకుల చేయమని” దేవతలకు వినిపించేలా ప్రకటించాడు. ‘పీఎసెల్వీ’ లో దేశభక్తిని, ‘అమ్మ భాష’లో భాషానురక్తిని, ‘ఇది జన ఉగాది’ లో హిందూ ధర్మ ప్రశస్తి ని చాటి చెప్పారు. “గాంధారం గొల్లుమంటుంది” కవిత మధ్యయుగాలనాటి మతమౌడ్యమూలాలను ప్రశ్నిస్తుంది. మానవత్వ రక్షణకు క్రూరత్వం అంతం కావాలని కవి అంతరంగం. విస్తరిస్తున్న మతమౌడ్య ఛాయలను “షరియా కోరలు చాస్తోంది, తుపాకి గొట్టం చట్టం చేస్తోంది” అంటూ ధ్వనిస్పోరకంగా ఉగ్రమనస్తత్వాలను ధైర్యంగా దునుమాడారు. “పరాన్నభుక్కులు”, “అక్షరం అమ్ముడుపోయింది” కవితలలో వాళ్లే….వాళ్లే….. అంటూ హిందూ వ్యతిరేకుల కుట్రలను బట్టబయలు చేశారు. ‘దేశం గీశం జాన్తానై యని వేషాలెన్నో వేస్తోంది మోసాలెన్నో చేస్తోంది’ అని చైనా, పాకిస్తాన్ లకు వంత పాడే కలాలను కడిగిపారేశారు. అసంపూర్ణ తైల వర్ణచిత్రంలో ‘విప్లవపు పసిగుడ్డు’ విధ్వంస సిద్ధాంతాన్ని ఆవిష్కరింపజేశారు. ఇలా అనేక కవితల ద్వారా సాహితీ, సామాజిక, చారిత్రక రంగాలలో చొరబడిన భీభత్సకారుల్ని చెడుగుడి ఆడుకున్నారు.
         రచయిత శ్యామప్రసాదులు కావున శ్రీకృష్ణుడే ఇష్టసఖుడేమో…. పలు కవితలను జగద్గురువు పై సృష్టించారు. “మీ కన్నవాడు మీ కన్నా మిన్నవాడు” అంత్యప్రాసలతో కన్నయ్యకు పట్టాభిషేకం చేసింది. “కలుద్దాం కడుగుదాం” అంటూ సమాజంలోని దుర్మార్గాలను చెండాడేందుకు ఒక్కసారైనా కన్నీరు కార్చేద్దామంటూ పిలుపునిస్తారు రచయిత. “కల్లోలిత కలం”తో కవితా సంపుటిని పూర్తిచేస్తూ – నా కలం రేపిన కలకలం తప్ప, నా తప్పేం లేదు’అంటూ కవితలన్నింటితో కవిత రాయడం ఈ సంపుటి ఓ విశేషం అయితే, ముగ్గురు లబ్ద ప్రతిష్ఠితులతో ముందుమాట రాయించటం మరో విశేషం. ఆకర్షణీయమైన ముఖచిత్రముతో పుస్తక ప్రచురణల సంస్థ మెగా మైండ్స్ ముద్రించడం ఆనందదాయకం. మొదటి సంపుటితోనే పాఠకుల హృదయాలను ఆకట్టుకునే కవిత్వాన్ని అందించిన రచయిత మరెన్నో రచనలు తీసుకురావాలని ఆశిద్దాం, అభినందిద్దాం.

ప్రతులకు:-
మెగా మైండ్స్ పబ్లికేషన్స్ – 8500581928

November 22, 2023 0 comment
5 FacebookTwitterPinterestEmail
ఇంట‌ర్వ్యూలు

పారమార్థిక చింతన ఉన్నప్పుడే సమాజం ‘అర్ధ’వంతమవుతుంది- ఆచార్య మసన చెన్నప్ప

by Aruna Dhulipala November 22, 2023
written by Aruna Dhulipala

ఆర్షకవి, ఆర్షకోకిల, సుప్రసిద్ధ సాహితీవేత్త ఆచార్య డా.మసన చెన్నప్ప గారితో మయూఖ ముఖాముఖి.

               నమస్కారం సర్.

మీ సాహితీ ప్రస్థానాన్ని గురించి మా పాఠకులకు తెలియజేయాలనే కోరికతో మీ ముందుకు వచ్చాము.

1.. మీరు పుట్టిన జన్మస్థలం, తల్లిదండ్రులు, మీ బాల్య విశేషాలు, చెప్పండి..

జ:    అమ్మా! నమస్కారం. నేను తెలంగాణలో పూర్వ మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కల్వకుర్తి తాలూకా, మాడుగుల మండలం, కొలుకులపల్లి అనే ఒక చిన్న గ్రామంలో ఫిబ్రవరి 8, 1955లో జన్మించాను. మా తల్లి రామలక్ష్మమ్మ గారు, తండ్రి బుచ్చయ్య గారు. వారికి నేను ఏడవ సంతానం. మాది చేనేత కుటుంబం. అక్కడ మా ఇద్దరన్నయ్యలకు చదువుకునే అవకాశం లభించలేదు. స్త్రీవిద్యకు కూడా అంతగా ప్రాధాన్యం లేని కాలం కాబట్టి మా అక్కయ్యలు కూడా చదువుకోలేదు. అన్నయ్యలిద్దరు మగ్గం నేస్తే తప్ప పూట గడవని పేద స్థితి మాది. ఇంట్లో దాదాపు 15 మందిమి ఉండేవాళ్ళం. అయినప్పటికీ నా చదువుకు అమ్మానాన్నల ప్రేరణతో బాటు అన్నయ్యలిద్దరి ప్రేరణ కూడా పుణ్యవశాత్తు లభించడం చేత నేను చదువుకోగలిగాను. చదువుకునే సమయంలో బాల్యంలో అ ఆ లు దిద్దించిన అబ్దుల్లా సార్, ఎ బి సి డి లు పెట్టించిన సాల్మన్ సార్ ఇప్పటికి నాకు బాగా గుర్తు. 5వ తరగతి వరకు వారు నాకు మంచి ప్రేరణ కలిగించారు. దాని తర్వాత ఒక విధంగా అక్కడ పై చదువుకు అవకాశం లేకపోవడం వల్ల చదువు ఆపాలి. కానీ మా పెద్దన్నయ్య వీరయ్య గారు, చిన్నన్నయ్య సత్తయ్య గారు మా తమ్ముడు చదువు కోవాలని నల్గొండ జిల్లా చింతపల్లికి పంపించారు. అందరికంటే చిన్నవాణ్ణి కాబట్టి నా పైన అందరికీ ప్రేమాభిమానాలు ఉండేవి.

మసన చెన్నప్ప

2. చింతపల్లిలో మీ విద్యాభ్యాసం ఎలా కొనసాగింది?

జ:    మాది కడు పేదరికం అని చెప్పాను కదా! వారం వారం చింతపల్లి నుండి సైకిల్ మీద కొలుకులపల్లికి వచ్చేవాడిని. మా అమ్మ గానీ వదిన గానీ ఒక ఇనుప సందూకలో బియ్యం వగైరా వస్తువులు వారానికి సరిపడా పెట్టి ఇచ్చేవారు. ఒక బియ్యం బస్తాలో కట్టెలు చిన్న ముక్కలుగా చేసి ఇచ్చేవారు. కట్టెల పొయ్యి మీద వండుకునేవాడిని. చాలా కాలానికి బత్తీల స్టవ్ వచ్చింది. పెళ్లిలో మా అత్తగారు వాళ్ళు బర్నల్ స్టవ్ కానుకగా ఇచ్చారు (నవ్వుతూ). మా నాన్నగారు ప్రతీ వారం ఒక రూపాయి ఇచ్చేవారు. నా జీవితంలో మా నాన్నగారు ఎక్కువలో ఎక్కువ ఇచ్చిన కరెన్సీ ఒక్క రూపాయి అయితే మా పెద్దన్నయ్య ఎక్కువలో ఎక్కువ ఇచ్చిన కరెన్సీ పది రూపాయలు. మా వాళ్ళు నేను చదువుకుంటే చాలు అనుకోవడం, నాకూ చదువు మీద శ్రద్ధ ఉండడం, ఇంటి పరిస్థితులు తెలిసి ఉండడం వల్ల వారిని దేనికీ వేధించలేదు. అలా పదవతరగతి వరకు అక్కడే చదువుకున్నాను.

3. మీకు తెలుగు భాష పట్ల ఆసక్తిని, మక్కువను పెంచింది ఎవరు?

జ:   చింతపల్లి పాఠశాలలో బాలకృష్ణ గారని తెలుగు పండితులు. నాకు ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ప్రాచ్య విద్యా సంస్థ పరీక్షల ఫీజు కట్టించి నాతో ఆరవ తరగతి నుండే పరీక్షలు రాయించారు. దానివల్ల నాకు తెలుగు భాషలో ప్రవేశంతో పాటు అభిమానం ఏర్పడింది. సుమతీ శతకంలోని యాభై పద్యాలు, వేమన శతకంలోని యాభై పద్యాలు కంఠస్థం అయ్యాయి. కాబట్టి మొత్తం మీద బద్దెన భూపాలుడు, వేమన్న గారు నాలో ఆవహించారు (పెద్దగా నవ్వేస్తూ) కనుక నేను నా రచనా వ్యాసంగంలో పది శతకాలు రాశాను. శతకం అంటే నూరు పద్యాల రచన. బహుశా నూరు సంవత్సరాలు జీవించాలని తెలుగు వాళ్ళు ఈ శతక రచనకు శ్రీకారం చుట్టారేమో అనిపిస్తుంది. అంతేకాక పిల్లలకు శతక పద్యాలు నేర్పిస్తే నైతికంగా వాళ్ళు ఎదుగుతారన్నది నా భావన. అందుకే శతక పద్యాల వల్ల అర్థ శత గ్రంథకర్తనయ్యాను. బాలకృష్ణ గారు, అడపాల నరసింహారెడ్డి  గారు (నల్గొండ జిల్లా), మధుసూదన రావు గారు (సూర్యాపేట), శ్యామలయ్య గారు (దేవరకొండ) ఈ నలుగురూ ప్రత్యేకంగా నేను మరచిపోలేని నన్ను అభిమానించే గురువులు. వారి మార్గంలో నేనూ అధ్యాపకుడిని కావాలనే కోరిక ఆనాడే కలిగింది. ఈ సమయంలో నేను మరిచిపోలేని జ్ఞాపకాలను చెప్పాలి మీకు. నేను ఒకసారి “స్వయం పరిపాలనా దినోత్సవం” లో పాల్గొన్నాను. ఆ సందర్భంగా నాకు 40 పేజీల ఎక్సర్సైజ్ బుక్, ఒక పెన్సిల్ బహుమతిగా ఇచ్చారు. వాటిని నేను డిగ్రీ పాసయ్యేవరకు దాచుకున్నాను. 9వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడు మధుసూదన్ రావు గారు ప్రిన్సిపాల్ గా ఉన్నారు. అప్పుడు ‘ఉదయిని’ అనే స్కూలు వార్షిక సంచిక వెలువడేది. దానికి సంపాదకునిగా ఉండాలంటే వారు పెట్టే వ్యాసరచన పోటీలో నెగ్గాలి. అయితే వారు కవిగా, రచయితగా, సంస్కర్తగా, వైతాళికుడుగా, యుగకర్తగా ఒక వ్యక్తిని పరిచయం చేస్తూ వ్యాసం రాయమని పోటీ పెట్టారు. నేను కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గురించి రాశాను. హెచ్ ఎస్ సి విద్యార్థుల కంటే బాగా రాయడం వల్ల నన్ను విజేతగా చేసి ఆ పత్రికకు సంపాదకునిగా పెట్టారు. దానికోస…

5. గుండేరావు హర్కారే గారికి, మీకు ఉన్న అనుబంధం ఎటువంటిది?

జ:   విశ్వకర్మల హాస్టల్లో నేను ఉండేవాడిని అని చెప్పాను కదా! నేను బి ఓ ఎల్ పాసయిన తర్వాత హాస్టల్ వారు కులేతరులు ఉండకూడదని కండిషన్ పెట్టారు. దానితో నేను నా మిత్రులు రామచంద్రారెడ్డి, కృష్ణారెడ్డిలతో ఓల్డ్ సిటీకి వెళ్ళాను. అక్కడ గుండేరావు హర్కారే గారని గద్వాల ఆస్థానంలో సంస్కృత పండితులుగా లక్ష్మీ మహదేవమ్మ దగ్గర ఉన్నవాడు. సెషన్ జడ్జిగా, కలెక్టర్ గా పని చేశాడు. సాలార్జంగ్ కు క్లాస్ మేట్ ఆయన. అప్పుడు 86 సంవత్సరాల వయస్సు ఆయనకు. సంస్కృతంలో పాణినీ వ్యాకరణానికి మిషన్ తయారు చేశాడు. ఆయన శిష్యులు రవ్వా శ్రీహరిగారు. శ్రీహరి గారు మాకు ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తులో వ్యాకరణ బోధకులు. క్లాసులో ఏదో సందర్భంలో ఓల్డ్ సిటీలో ఉన్న గుండేరావు హర్కారే ఇలా మిషన్ తయారు చేశారని, తాను ఆయన శిష్యుడినని చెప్పారు. అది దృష్టిలో పెట్టుకొని ఆయనను కలవడానికి ఆయన ఇంటికి వెళ్ళాను. ” నీకు ఛందస్సు వచ్చా?” అని అడిగారాయన. ఆశువుగా పద్యం చెప్పగలను అన్నాను. ఒక పద్యం చెప్పమంటే చెప్పాను. “నేను నిన్ను కవీశ్వరా” అంటాను అన్నారు. సంతోషంగా నేను “మిమ్మల్ని తాతయ్యా” అంటాను అన్నాను. “తెలంగాణోదయం” లో ఆయన గురించి 40 పద్యాలు రాశాను. అలా ఓల్డ్ సిటీ నుండి బొగ్గుల కుంటకు తిరుగుతూ బిఓఎల్ చేస్తూ ఆయన దగ్గర చాలా నేర్చుకున్నాను. ఆయన ఆశీర్వాదం చాలా గొప్పది. 1975 నుండి 1977 వరకు అక్కడ ఉన్నాను. ఆ తర్వాత ఇంటికి వెళ్లిపోవడానికి సిద్ధమై సామాను సర్దుకున్నాను. చెప్పడానికి ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళాను. ఒక అపురూప క్షణమది. “ఊరుకు వెళ్తున్నాను. ఇక పట్నంతో సంబంధం లేదు” అన్నాను. ఆయనకెందుకో కన్నీళ్లు వచ్చాయి. 12 భాషల పండితుడాయన. “పోతున్నవా? లేదు. నాలుగు రోజులు మా ఇంట్లో ఉండు” అన్నారు. ఆయన సంకల్పం ఏమిటో గాని అక్కడ ఉన్న ఆ నాల్గు రోజుల్లోనే ఒక విచిత్రం జరిగింది. నేనున్న ఇంటి పక్కన పరిచయం ఉన్నవాళ్ళు ఉన్నారు. “సికింద్రాబాద్ ఇస్లామియా హైస్కూల్లో  టీచరు ఉద్యోగం ఉన్నట్లు పత్రికలో ప్రకటన వచ్చిందని, నీవు తెలుగు పండిట్ ట్రైనింగ్ చేశావు కాబట్టి అప్లై చేయమని” ఆ ఇంటి యజమాని బట్టు నర్సిరెడ్డి చెప్పారు. ఆశ్చర్యంగా వాళ్ళు చెప్పిన రోజే ఆఖరి గడువు. గుండేరావు గారి దగ్గరకు వచ్చి విషయం చెప్పాను. ” శుభమ్ భూయాత్ ఉద్యోగ ప్రాప్తిరస్తు” అని ఆశీర్వదించారు. అలాంటి మహానుభావుని ఆశీర్వచన ఫలితం వల్ల ఖండవల్లి లక్ష్మీ రంజనం, రాయప్రోలు సుబ్బారావు, దివాకర్ల వేంకటావధాని వంటి మహామహులు కూర్చున్న తెలుగు శాఖ సింహాసనంపై కూర్చుండే అదృష్టం దక్కింది.

6. “వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి  వాఙ్మయ  సూచిక” అనే అంశంపై ఎం.ఫిల్ చేయడానికి మార్గదర్శకులు ఎవరు? దాని నేపథ్యం ఏమిటి?

జ:     నేను వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రిగారి వాఙ్మయం మీద ఎమ్ ఫిల్ చేయుమని మా గురువు రవ్వా శ్రీహరి గారు సూచించారు. దీనికి మార్గదర్శకులు వేటూరి ఆనందమూర్తి గారు. వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారి కుమారులు. మారిషస్ నుండి అప్పుడే వచ్చారు. ఆయన నాకు ఎమ్ ఏ లో అధ్యాపకులు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్. విజయ్ నగర్ కాలనీలో ఉండేవారు. 1977 లో యూనివర్సిటీకి దగ్గర ఉండాలని నేను వారాశిగూడకు మారాను (ఎమ్ ఏ) కోసం. వారింటికి నేను ఎమ్ ఫిల్ గురించి 180సార్లు సైకిల్ మీద వెళ్ళాను. దీంట్లో శాస్త్రిగారి వాఙ్మయం మొత్తాన్ని తీసుకున్నాను. ఆయన రచించిన “చాటుపద్య మణిమంజరి” మంచి పేరు తీసుకు వచ్చిందాయనకు. ఆయన లైబ్రరీ చాలా పెద్దది. అందులోంచి ఆయన పుస్తకాలు తీసుకొని క్రమపద్ధతిలో పేర్చి ‘Bibilogrphy’ తయారుచేశాను. అంటే కేవలం పుస్తకాల పేర్లు కాకుండా వాటిని గురించి వివరణాత్మకంగా రాశాను. ఆవిధంగా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో ఈ పద్ధతిలో చేయడానికి శ్రీకారం చుట్టినవాడిని నేను.

7.  “ప్రాచీన కావ్యాలు- జీవన చిత్రణ” అనే మీ పి హెచ్ డి అంశంలో ఏ కావ్యాలను తీసుకున్నారు? ఎటువంటి జీవితాలను చిత్రించారు?

జ:    ఈ అంశాన్ని ఎస్వీ రామారావు గారు ఇచ్చారు. దీనికి గైడుగా ఆనందమూర్తి గారే ఉన్నారు. ఆయనతో పదేళ్ల అనుబంధం నాది. ఎమ్ ఏ లో రెండేళ్లు, ఎమ్ ఫిల్ లో మూడేళ్లు, పి హెచ్ డిలో అయిదేళ్ళు. ప్రాచీన కావ్యాల్లో నన్నెచోడుని “కుమారసంభవం” నుండి కూచిమంచి తిమ్మకవి “నీలాసుందరి పరిణయం” వరకు  దాదాపు ఒక 40 కావ్యాలు తీసుకున్నాను. ప్రాచీన కాలంలో ఎఱ్ఱన, మధ్యయుగంలో శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు, అనంతర కాలంలో శుక సప్తతి కారుడు కదిరీపతి. వీరంతా చాలా మేలుతరమైన గ్రామీణ జీవితాన్ని అభివర్ణించారు. ఆ కాలంలో నగరాలున్నా గ్రామీణ జీవితానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. పట్నాల పక్కన పొలాలున్నాయంటే గ్రామాలున్నట్లే కదా! గ్రామీణ జీవన స్పర్శ లేని కవి లేనే లేడు. అందరికంటే ఎక్కువగా శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు గ్రామీణ జీవనం గురించి తెలిసిన నాగరికుడు అని చెప్పవచ్చు. ఆయనను గ్రామాల గురించి తెలిసిన ప్రభువు, కవి, దార్శనికుడు అని నిరూపించాను. ప్రాచ్య కళాశాల విద్యార్థిని కావడం వల్ల ప్రాచీన కావ్యాలంటే చాలా మక్కువ నాకు. అందువల్ల ఈ అంశాన్ని ఎంచుకున్నాను. 300 పేజీలున్న సిద్ధాంత గ్రంథం రాశాను. ఎఱ్ఱన “హరివంశం” లో గొల్లవాళ్లకు ఆభరణాలు అని చెబుతూ అందరు వేసుకునే సాధారణమైన ఆభరణాల వంటివి కాకుండా కుండలో పాలు పోసి కాచడం వల్ల వచ్చే మసి వాళ్లకు ఆభరణం అంటాడు. పాల పొంగును ఆభరణం అంటాడు. పేడ తీస్తుండగా అంటుకునే పేడను కూడా ఆభరణం అంటాడు. అంటే చూడండి. పల్లీయుల యొక్క జీవితంలోని అందాన్ని ఎంత అద్భుతంగా చిత్రించాడో? అలాగే సింహాసన ద్వాత్రింశికలో కొరవి గోపరాజు చింతపండు ఎవరి ఇంట్లో ఉంటుందో వాళ్ళింట్లో చింతలు ఉండవని రాశాడు. ఇవన్నీ కూడా గ్రామజీవన వర్ణన ప్రధానమైన కావ్యాలు. అలా ప్రాచీన కావ్యాల గురించి 5, 6 ఏళ్ళు పరిశోధన చేశాను. చాలా కష్టమైన పని అది. బావిలో నుండి నీళ్ళు తోడినట్లుగా తీయాలి కదా! ఆనంద మూర్తి గారు నన్ను తన కుటుంబ సభ్యునిగా భావించేవారు. పరమ సాత్వికులు. “వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వాఙ్మయ పీఠం” అని తిరుపతిలో ప్రారంభమైతే మూడు, నాలుగేళ్లు శాస్త్రిగారి మీద మాట్లాడడానికి ఆహ్వానించారాయన.

8. మీ ఉద్యోగ ప్రస్థానం ప్రారంభమై కొనసాగిన క్రమాన్ని వివరించండి.

జ:      మీకు ఇంతకు ముందు ఘుండేరావు హర్కారే గారి వాళ్ళింట్లో ఉన్నప్పుడు, చివర్లో వెళ్లిపోయే ముందు  సికింద్రాబాద్ లోని ఇస్లామియా స్కూల్ లో అవకాశం వచ్చిందని చెప్పాను కదా! ఆయన ఆశీర్వాద మాహాత్మ్యం వల్ల నేను ఆ ఇంటర్వ్యూలో సెలెక్ట్ (1975 ) అయ్యాను. మొట్టమొదటగా నా ఉద్యోగ ప్రస్థానం అక్కడే మొదలయ్యింది. 1980లో ఎమ్ఏ అయిపోగానే “ప్రగతి మహా విద్యాలయ” అని సుల్తాన్ బజార్ లో ఉండేది. వారి అడ్వర్టైజ్ మెంట్ వచ్చింది. ఒక్క పోస్ట్. ఇంటర్వ్యూకు 136 మంది వచ్చారు. జూనియర్ కాలేజీ జాబ్. అంతమందిలో నేను సెలెక్ట్ కావడం మా గురువు గారి ఆశీర్వాద బలమే తప్ప మరొకటి కాదు. అందుకే వైస్ ఛాన్స్ లర్ పదవి రాకపోయినా నాకు బాధ లేదు. కాలేజీకి సైకిల్ మీద వెళ్లి వచ్చేవాడిని. నేను అలా వస్తుండడం చూసి మా కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ (ఎన్. టి. వేదాచలం) గారు స్కూటర్ కొనుక్కోమని కాలేజీ నుండి 14 వేల రూపాయలు సాంక్షన్ చేయించారు. మంచివ్యక్తి ఆయన. ఎనిమిదేళ్ళు పని చేశాను అక్కడ.  ప్రగతి మహావిద్యాలయంలో ఉన్నప్పుడే ఎంఫిల్ (1981-83) మూడేళ్లు, పిహెచ్ డి అయిదేళ్ళు (1983-88) చేశాను. 1989లో తెలుగు శాఖ ప్రకటన వచ్చింది. అప్లై చేశాను. 46మందిలో నలుగురైదుగురం సెలెక్ట్ అయ్యాము. మొదటి పిజి కాలేజ్ సికింద్రాబాద్. దానికి ప్రిన్సిపాల్ సౌందర రాజ నందన్ గారు. నాకు ఆయన ప్రగతి మహావిద్యాలయంలో ఉన్నప్పుడే పరిచయం. ఆయన నాకు చాలా ఇష్టుడు. వెల్దండ రఘుమన్న, రాజన్న శాస్త్రి, ముదిగొండ శివప్రసాద్, నేను నల్గురం ఉండేవాళ్ళం. 1989 నుండి1996 దాకా అక్కడే పనిచేశాను. ఇలా 40 ఏళ్ళ ఉద్యోగ జీవితంలో హైస్కూల్లో ఆరేళ్ళు, ప్రగతి మహావిద్యాలయంలో ఎనిమిదేళ్ళు, విశ్వవిద్యాలయంలో ఇరవై ఆరేళ్ళు ఎన్నో అనుభూతులతో జీవితం గడిచిపోయింది.  

9. మీ ఉద్యోగ జీవితంలో మీరు నిర్వహించిన పదవులు, తీసుకొచ్చిన మార్పులు ఎటువంటివి?

జ: సమయపాలన నా మొదటి లక్షణం. దాన్ని చాలా క్రమశిక్షణతో నిర్వర్తించేవాడిని. ఏ క్లాసుకైనా అధ్యయనం లేకుండా వెళ్ళేవాడిని కాను. వివిధ మనస్తత్వాలు కలిగిన విద్యార్థులకు తగినట్టు వారి పురోగతికి పాటు పడడం, పుస్తకాలు చదివే దిశగా వారిని ప్రేరేపించడం, మంచి మంచి పుస్తకాలను సేకరించి
లైబ్రరీలో అందుబాటులో ఉంచడం చేసేవాడిని. E2 హాస్టల్ కు వార్డెన్ గా ఉన్నాను. పల్లెటూళ్ళ నుండి వచ్చే విద్యార్థులు ఎక్కువమంది ఉండేవారు. హాస్టల్ లో ఉండే విద్యార్థులు చాలామంది అధికారుల ఇబ్బందులకు గురయ్యేవారు. కానీ నేను అటువంటి అధికారిని కాను. 9 సంవత్సరాలు చేశాను. నా హయాంలో 40 గదులను నిర్మాణం చేయించాను. విశ్వవిద్యాలయంలో సాంస్కృతిక కార్యదర్శిగా చేశాను. వెల్ఫేర్ అసోసియేషన్ కన్సల్ట్ గా చేశాను. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం హెడ్ ఆఫ్ ది డిపార్టుమెంటుగా ఉన్నాను. అనేక కాలేజీలకు సెమినార్లు నిర్వహించడానికి వెళ్లేవాడిని. పోతన మీద, వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి గారి మీద సెమినార్లు నిర్వహించాను. భాషాభిమానమే తప్ప ఆంధ్ర, తెలంగాణా భేదం లేదు నాకు. నేను అక్కడ ఉన్నప్పుడు రావూరి భరద్వాజ గారు కూడా ఉన్నారు స్వచ్ఛందంగా అక్కడ ఉన్నారు. మేమిద్దరం సుమారు ఐదు సంవత్సరాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ లైబ్రరీ బుక్స్ సెలెక్షన్ కమిటీ మెంబర్లుగా ఉన్నాం. ఆయనకు చాక్లెట్లు తినే అలవాటు ఉండేది. రోజూ ఒకటి, రెండు చాక్లెట్లు నాకు ఇచ్చేవారు. అది ఎప్పుడూ మర్చిపోను.

10. “మల్లిపదాలు” అనే పేరుతో మీ సాహితీ యాత్ర ప్రారంభమైంది కదా! దానికి నేపథ్యం ఏమైనా ఉందా?

జ:     1988 లో నేను ఎమ్ ఏ చేస్తున్నప్పుడు ఆరుద్ర “కూనలమ్మ పదాలు” దొరికాయి. అందులో ప్రతీ పాదంలో పది మాత్రలుంటాయి. చివరి పాదంలో ఒకటి, రెండు మాత్రలు తగ్గవచ్చు. నన్ను ఆ పుస్తకం ఆకర్షించి, పదాలు రాయడం మొదలు పెట్టాను.. ” తేనెలో కలమద్ది తెనిగించె పోతన్న, కనుకనే నా భాష తెలుగాయె మల్లి”…” వేమన్న పద్యాలు వేపాకు వైద్యాలు, తెలుగులో హృద్యాలు తెలుసుకో మల్లి”….. “ఆగినా ఒక గంట ఆపైన మరితంట, బస్సు డ్రైవరు కంట పడబోవు మల్లి”(జీవితానుభవం..నవ్వుతూ)….. 1980 లో ఒక సంఘటన జరిగింది. నారాయణరెడ్డి గారు ఆర్ట్స్ కాలేజీలో చెబుతున్నారు. నేను నిజాం కాలేజీలో చదువుతున్నాను. ఆయన ఉద్దేశ్యం ఆయన పాఠం చెప్పినవారికే గోల్డ్ మెడల్ రావాలని.  కానీ మొదటి రెండు సెమిస్టర్లలో నేను ఆధిక్యంలో ఉన్నాను. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి గారి ద్వారా నాతో మాట్లాడడానికి నన్ను ఆర్ట్స్ కాలేజీకి పిలిపించారు. ‘ఏం చేస్తున్నావని’ అడిగారు? “ఇస్లామియాలో ఉద్యోగం చేస్తూ, సాయం కళాశాలలో చదువుతున్నానన్నాను.’ఏం రాస్తున్నావని’ అడిగారు. ‘మల్లి పదాలు’ రాస్తున్నా అన్నాను. ‘ఏదీ చదువు?’ అన్నారు..” వచ్చి పోయెను పైస,తెచ్చి పెట్టెను గోస, రాకున్న ఏ ఆస లేకుండు మల్లి”…. చూడ వచ్చినవారు చుట్టాలు కాబోరు. పండుటాకుల జోరు ఎండుటకె మల్లి” అని విన్పించాను. ఆయన చాలా సంతోషించి ” చెన్నప్ప “మల్లిపదాలు” పుస్తక ప్రచురణకు డబ్బు ఇవ్వమని” అకాడెమీకి రాశారు. వారు 1000 రూపాయలు ఇచ్చారు. 30 పేజీల పుస్తకం అది. 200 రూపాయలు ఖర్చు అయింది. 800 రూపాయలు మిగిలాయి. ఇప్పటి మంత్రి తలసాని యాదవ్ హైస్కూలు లో నా విద్యార్థి. అతనికి నేనంటే ఎంతో ప్రేమ. 100 పుస్తకాలు అమ్ముడయ్యేలా చేశాడు. అలా వచ్చిన నా మొదటి పుస్తకం అది. దాన్ని నా మొదటి గురువు ఘుండేరావు హర్కారే గారికి అంకితం ఇచ్చాను.

ఆచార్య మసన చెన్నప్పగారితో ముఖాముఖి గ్రహీత శ్రీమతి అరుణదూళిపాళ

11. సుదీర్ఘమైన మీ ఉద్యోగ నిర్వహణ బాధ్యతల్లో ఆధ్యాత్మికత, తాత్త్వికత చోటు చేసుకోవడానికి ప్రేరణ ఎలా కలిగింది?

జ:     నేను సికింద్రాబాద్ పిజి (OU) కాలేజీలో చేస్తున్నప్పుడు మా క్లాసులు 8.30 నుండి 12.30 వరకే ఉండేవి. 1995 లో ఒక సంఘటన జరిగింది. మా పిల్లలు సీతాఫల్ మండి ఆర్య సమాజం స్కూల్లో చదువుతుండేవారు. ఒకసారి పేరెంట్ గా అక్కడికి వెళ్లాల్సి వచ్చిన సందర్భంలో ఒక మహానుభావుడిని చూశాను. ఆయనే ఉన్నతమైన స్థానాన్ని అలంకరించిన “పండిత గోపదేవశాస్త్రి”. స్వామి దయానంద సరస్వతి శిష్యునికి శిష్యులు వీరు. ఆయనను చూడడం మొట్టమొదటి సారి. ఆయన భాషణం విన్నాను. అప్పటివరకు నేను ఎంతోమంది మాట్లాడగా విన్నాను. కానీ ఈయన లాగా వారు మాట్లాడలేదని అర్థం అయింది. ఆయన మాటలు నన్ను చాలా ఆకర్షించాయి. ఎందుకో “ఈయన నాకు గురువైతే బాగుండేది” అనిపించింది మనసులో. గమ్మత్తు ఏమిటంటే అదే సంవత్సరంలో సికింద్రాబాద్ లోఆయన శతజయంతి వేడుక జరుగుతోంది. శతజయంతి కన్వీనర్ నాకు పరిచయస్తులు. ఆయనకు ఫోన్ చేసి సభా నిర్వాహకులు ఎవరు? అని అడిగాను. “ఇంకా ఎవరినీ అనుకోలేదు. ఆలోచిస్తున్నాం”  అన్నారాయన. నేను డా.సి. నారాయణ రెడ్డి గారి శిష్యుణ్ణి. నాకు అవకాశం ఇస్తే చేస్తాను అని అన్నాను. ఆయన నన్ను కె.ఎస్. మూర్తి అని ప్రిన్సిపాల్ సెక్రటరీ (సెంట్రల్ గవర్నమెంట్) దగ్గరకు తీసుకు వెళ్ళాడు. మూర్తిగారు నన్ను పరీక్షించారు. ఎలా చేయగలనో ఆ విధానాన్ని వారికి చెప్పాను. వెంటనే నన్ను సెలెక్ట్ చేశారు. ఆ సభకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్.టి. రామారావు, గవర్నర్ కృష్ణ కాంత్ విచ్చేసారు. కృష్ణ కాంత్ గారు శాస్త్రిగారికి స్నేహితులు. ఆవుల సాంబశివరావు గారు కూడా శాస్త్రిగారికి శిష్యులు. ఆయన కూడా వచ్చారు. 5 వేల మంది సభకు హాజరయ్యారు. సభ విజయవంతంగా ముగిసింది. చాలా బాగా చేశారని పలువురు ప్రశంసించారు. అయిపోయిన తర్వాత నేను వస్తుంటే శాస్త్రిగారి శిష్యురాలు సంధ్యావందనం లక్ష్మీదేవి గారు ఎదురుపడి ” మీరు ఆర్యసమాజ్ సభ్యులు కారు, శాస్త్రిగారికి శిష్యులూ కారు. ఆయన పుస్తకాలు కూడా చదివినవారు కారు. అలాంటప్పుడు ఏ అర్హత ఉందని మీకు నిర్వహణ బాధ్యతలు ఇచ్చారు? యూనివర్సిటీలో మీరు ప్రొఫెసర్ కాబట్టి మాట్లాడగలిగారు కానీ ఆయన గురించి మీకేం తెలుసు?” అన్నారు నన్ను నిలదీస్తూ. తెలియని వారి గురించి తెలిసినట్లు మాట్లాడడమే గొప్ప అన్నాను. వచ్చేముందు శాస్త్రి గారి పాదాలకు నమస్కరించాను.  ఆయనకు వయసురీత్యా కళ్ళు కనబడేవి కావు. తెల్లవారి ఆయన ఎవరింట్లోనైతే ఉంటున్నారో ఆయన చేత నాకు ఫోన్ చేయించారు. ” గురువు గారు మిమ్మల్ని జ్ఞాపకం చేశారు. మీరు వస్తారా? ఆయనను రమ్మంటారా?” అన్నాడు. వారు ఇంటికి వస్తే మా జన్మ ధన్యమవుతుందని నా భార్య ఇక్కడికే రమ్మని చెప్పమంది. అదే విషయం చెప్పాను ఆయనతో. సరేనని మా ఇంటికి వచ్చారు. అంత గొప్పవారు మా ఇంటికి రావడంతో మా ఇల్లు పావనమైంది. ఆయన వచ్చారని తెలిసి 50 మంది దాకా బస్తీ వాళ్ళు వచ్చారు. అందరమూ ఆయనను మనసారా పూజించుకున్నాము. అప్పుడే నేను ఆయనకు అంకితమయ్యాను. చదువు మీద అభిరుచి ప్రైమరీలో కలిగితే, హైస్కూల్లో తెలుగులో అభిరుచి ఏర్పడింది. ముండేరావుగారి ద్వారా సాహిత్య పరిచయం అయితే ఆధ్యాత్మిక, తాత్త్వికతలకు నాలో ప్రేరణ కలిగించిన వారు గోపదేవశాస్త్రి గారు.

12. గోపదేవశాస్త్రి గారి దగ్గర శిష్యరికం చేయాలనుకున్న మీ కోరిక ఎలా నెరవేరింది?

జ:      గోపదేవులు సామాన్యులు కారు. వేద, వేదాంగాలను, ఉపనిషత్తులను, దర్శనాలను ఆపోశన పట్టిన మహాపండితులు. కంచి పీఠాధిపతి చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతి గారివద్ద వీరు వేదాంత దర్శనం చదువుకున్నారు. వీరిరువురికీ మంచి సాన్నిహిత్యం. గోపదేవులు శాస్త్రం చదువుకున్నారు కాబట్టి ఆయనను  ‘శాస్త్రి’ గా పేర్కొన్నారట చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతి గారు.  శాస్త్రిగారు మా ఇంటికి ఆయన వచ్చిన రోజే నేను ఆయనకు శిష్యుడనయ్యాను. శాస్త్రిగారు నాతో “నీకు ‘దర్శనాలు’ చెప్పాలనుకుంటున్నాను. 1940లో నేను వాటికి వ్యాఖ్యానాలు రాశాను. ఎన్నో ప్రసంగాలు వాటి మీద చేశాను. కానీ ఇక్కడ ఎవ్వరూ నేర్చుకోలేదు. నీకు నేర్పుతాను” అన్నారు. పరమానందంగా అంగీకరించాను. అదృష్టం ఏమిటంటే నేను చేస్తున్న సికింద్రాబాద్ పిజి (OU) కళాశాల దగ్గర్లోనే వాళ్ళ ఇల్లు ఉండడం. కాబట్టి కాలేజీ మధ్యాహ్నం అయిపోగానే లంచ్ చేసి సౌందర రాజన్ గారికి చెప్పి శాస్త్రి గారింటికి వెళ్ళేవాడిని. ప్రతీరోజూ ఆరుగంటలు ఆయన నాకు ‘దర్శనాలు’ చెప్పేవారు.   ఒకరోజు కాలేజీ బాయ్ కాట్ అయితే వాళ్ళింటికి వెళ్ళాను. వాళ్ళింటివాళ్ళు ఆయనకు కళ్ళు కనపడవు కాబట్టి పొద్దున టిఫిన్ పెట్టి బయట తాళం వేసి గేటు తెరిచి ఉంచి వాళ్ల పనుల మీద వెళ్ళిపోతారు. మధ్యాహ్నం వస్తారు. నేను వెళ్లి గురువుగారూ! అని పిలిచాను. ఆయన కిటికీ దగ్గర నిలబడి “బయట తాళం ఉంది కదా!” అన్నారు. వెనక్కి వెళ్ళిపోతానన్నాను. అప్పుడాయన “ఒకరోజు వేస్ట్ అవుతుంది. నీకేమో కానీ నాకు కష్టం” అన్నారు. భవిష్యద్దర్శనం చేయగలిగినవారు ఆయన. బయట ఏదైనా కుర్చీ ఉంటే కిటికీ దగ్గరకు లాక్కొని కూర్చోమన్నారు. మూడుకాళ్ళ కుర్చీ ఒకటి ఉంది. అదే చెప్పాను. “పరవాలేదు. మనకు రెండే ఉన్నాయి కదా!” అన్నారు. ఆరోజు పాఠాన్ని ఆపకుండా మొత్తం చెప్పారు. ఇలా ఆయన దగ్గర 13 నెలలు చదువుకున్నాను. ఆయన మరణించే రోజు దసరా. అది ఆయనకు తెలుసు. అప్పటికి నూటా ఒక్కేళ్ళు ఆయనకు. ఆరోజు పొద్దున్నే ఇంటికి రమ్మన్నారు. ఆయన దగ్గరే కూర్చున్నాను. చాలా మంది ఉన్నారక్కడ. ఎన్నో విషయాలు మాట్లాడారు. మాట్లాడుతూ మాట్లాడుతూ అందరినీ బయటకు వెళ్ళిపొమ్మని, నన్నొక్కడినే ఆయన దగ్గర ఉండమన్నారు. నాతో మాట్లాడుతూ నా చేతుల్లోనే ప్రాణం వదిలారు. ఆయన న్యాయం, వైశేషికం, సాంఖ్యం,యోగం, ఉత్తర మీమాంస…ఈ ఐదింటికి వ్యాఖ్యానాలు రాశారు. ఈశా, కేన, కఠ, ప్రశ్న, ముండక, మాండుక్య, ఐతరేయ, తైత్తిరీయ, ఛాందోగ్య , బృహదారణ్యకోపనిషత్తుల పైన కూడా వ్యాఖ్యానాలు రాశారు. ఆయన రాసిన వాటిల్లో ఈశావాస్యం, బృహదారణ్యకం మాత్రం చెప్పి మిగతావన్నీ నన్ను చదువుకోమన్నారు. 60 పుస్తకాలు రాశారు. ఆయన శిష్యరికం పొందడం పూర్వజన్మ సుకృతం. వారి ప్రభావం నామీద చాలా ఉంది. ఆయన వల్లే నాకు భక్తి, జ్ఞాన, కర్మ యోగాలకు సంబంధించిన విషయాల పట్ల మక్కువ ఏర్పడింది. అప్పటినుండి 25 ఏళ్లుగా నేను వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, దర్శనాలు అధ్యయనం చేస్తూనే ఉన్నాను.

13. మీరు రాసిన ‘నేత్రోదయం’ ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడింది. అలాంటి అనువాదాలు ఇంకా ఏవైనా ఉన్నాయా? స్వయంగా మీరేమైనా అనువాదాలు చేశారా?

జ:      నేను రాసిన ‘నేత్రోదయం’ కవితా సంపుటి “Eye –  Rise” అనే పేరుతో ఉషా కె. శ్రీనివాస్ గారు, కె.శ్రీనివాస శాస్త్రిగారు ఇంగ్లీష్ లోకి అనువదించారు. ఆమెను నా కవిత్వం బాగా ఆకర్షించింది. ఇదొక్కటే కాదు అన్యభాషల్లోకి అనువదించబడిన పుస్తకాల్లో “నయాగరా” ఒకటి. 2009 లో నేను అమెరికాకు వెళ్ళినప్పుడు నయాగరా జలపాతాన్ని చూశాను. మొదటి రోజు రెండు గంటలు, రెండవరోజు రెండు గంటలు చూశాను. దాని మీద ఒక గేయ కావ్యం రాశాను. దానిని జి. పరమేశ్ అనే అతను హిందీలోకి అనువదించాడు. అలాగే “ఆ సందూక” అనే పేరుతో నేను రాసిన కవితా సంకలనాన్ని “వహ్ సందూక్” అనే పేరుతో ఆయనే అనువదించాడు. నేను రాసిన శుకోపనిత్తును డా. ఎమ్. రంగయ్య హిందీలోకి అనువాదం చేశాడు. ‘చింతన’ అనే పేరుతో నేను రాసిన వ్యాసాలు “Contemplation” గా ఇంగ్లీషులోకి పాలకుర్తి రామమూర్తి అనువాదం చేశాడు. “హృదయకమలం” అనే ఆధ్యాత్మిక వ్యాస సంపుటిని వెంకటేశ్ దేవన్ పల్లి  (బెంగుళూరు) హిందీలోకి అనువదించాడు. ఇక నేను రవీంద్రుని గీతాంజలికి లఘుకవితారూపం ఇచ్చి “సడిలేని అడుగులు” అనే పేరుతో అనువదించాను. అనువాదమే కాకుండా విదేశీయాత్ర అనుభూతులతో “అమెరికా ఓ అమెరికా” అను పేరిట కవిత్వాన్ని రాశాను. “బ్రహ్మచర్యం” అనే హిందీ పుస్తకాన్ని తెలుగులో అదే పేరుతో అనువదించాను.

14. భగవద్గీతను మాతృమూర్తిగా దర్శించి ‘మాతృగీత’ శతకాన్ని రాసిన మీ అనుభూతిని వివరించండి.

జ:    మనకు దేశమాత ఎలాంటిదో గీతామాత కూడా అలాంటిదే. దేశమాతగా ఆ దేశంలోని మనుషులను ప్రేమించడం, సాహిత్యాన్ని గౌరవించడం, ఆదర్శంగా స్వీకరించడం ఎలా చేస్తామో అలాగే భగవద్గీతను కూడా అలా ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని ఆ దృష్టితో ఈ పేరు పెట్టాను. వైదిక పరమైన వ్యాఖ్యలుగా ఉన్న వాటిలో కొన్ని శ్లోకాలను తీసుకొని శతకరూపంలోకి 102 పద్యాల్లో “మనసు వెట్టి చదువు మాతృ గీత” అనే మకుటంతో వ్యాఖ్యానించాను. ” శ్రీకరం బటంచు చిన్నప్పుడే బుద్ధి/ కీలు గొలిపినాడ గీత యందు/ గీత కన్న గొప్ప గీత యేమున్నది?/ మనసు వెట్టి చదువు మాతృ గీత”….పద్మపత్ర మెట్లు పంకమ్ము నంటదో/ అటుల జ్ఞాని అవని కంటకుండు/ కర్మ వాసనలను కాదన లేమయా/ మనసు వెట్టి చదువు మాతృ గీత” ఇలా సాగుతూ ఉంటాయి. కృష్ణుడు నిష్కామ కర్మ యోగి. ఆయన పురాణ పురుషుడు కాడు. చారిత్రక పురుషుడు. జీవితంలో ఒక్కొక్క మెట్టెక్కి యోగీశ్వరునిగా నిలబడ్డాడు. ఆయన నోటి నుంచి వచ్చిన గీతావాక్కులు వేదం సమ్మతమైనవి. అందుకే దీన్ని సరళంగా శతకరూపంలో రాశాను.

15. “సాహిత్యంలో తత్వ దర్శనం” ఎలా చేయగలిగారు? దానికి ప్రేరణ ఏమిటి?

జ:    మానవ జీవితం ఎంతో విలువైంది. అట్టి జీవితానికి సార్థకత ధర్మాన్ని అనుష్ఠించడం వల్లనే కలుగుతుంది. సమస్త మానవాళికి చెందిన వాఙ్మయం అంతా మన దేశం నుండే పరివ్యాప్తమైంది. అందుకే ఆ ధార్మికత, తత్త్వ చింతన వేదకాలం నుండి ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది. అదే చెప్పాలనిపించింది. సాహిత్యంలో తత్త్వ దర్శనం అంటే వ్యక్తి ప్రధానంగా కాకుండా తత్త్వ ప్రధానంగా తీసుకున్నాను. వస్తువు వేరు. వస్తు తత్త్వం  వేరు కదా! ఇక్కడ వస్తువు యొక్క తత్త్వం ప్రధానం. ఉదాహరణకు ఈశ్వరుడు అని భగవంతుని రకరకాల పేర్లతో కొలుస్తున్నాం. అది వేరు. కానీ ఈశ్వర తత్త్వం వేరు. నేను సాహిత్యంలో ఉపనిషత్ కారులను, దార్శనికులను తత్త్వదర్శనులుగా గుర్తించాను. తెలుగు రామాయణాల్లో కూడా తాత్త్విక చింతన ఉన్నది. అలాగే ఆముక్త మాల్యదలో కూడా శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు తత్త్వ దర్శనం చేయిస్తారు. ఆధునికులలో కూడా వానమామలై వరదాచార్యులు, గురజాడ అప్పారావు, దాశరథి, కాళోజీ వీరి కవిత్వంలో తాత్త్వికత ఉన్నది. తరువాతి కాలంలో సామల సదాశివ కవిత్వంలోనూ, వేటూరి రచనల్లోనూ తాత్త్వికత కనిపిస్తుంది. వీళ్ళందరి సాహిత్యంలో నుండి తత్త్వాన్ని తీసుకున్నాను.

“ఇచ్ఛా ద్వేష ప్రయత్న సుఖ దుఃఖ/ ఙ్ఞానాన్యాత్మనో లింగమ్”……(న్యాయం)

“అహింసా ప్రతిష్ఠాయాం తత్సన్నిధౌ వైరత్యాగః”… (యోగం)

“స హీదమన్నం ధియా ధియా జనయతే కర్మభిః, యద్ధైతన్న కుర్యాత్ క్షీయతే హ”(బృహదారణ్యకం)

“ఆత్మ కాని మేన నాత్మ బుద్ధియును………అవిద్య యను మహా తరువు నుత్పత్తి కీ ద్వయంబు విత్తు మొదలు” (ఆముక్తమాల్యద)

“స్వీయ లోపమ్ము లెరుగుట పెద్ద విద్య/ లోపమెరిగిన వాడె పూర్ణుడగు నరుడు” (దాశరథి)

ఇలా సాహిత్యంలో చాలాచోట్ల తత్త్వం కనిపిస్తుంది.

16. మీ పద్య కవితా సంపుటి “తెలంగాణోదయం” గురించి చెప్పండి. తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారా?

జ:     ఉద్యమంలో  పాల్గొనడం ప్రత్యక్షంగా కాకపోయినా ఆర్ట్స్ కాలేజీ బయట గంటసేపు ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవాడిని. ఒక క్లాసు బయట ఒక క్లాసు లోపల (నవ్వుతూ). అంటే కాలేజీ లోపల పిల్లలకు తరగతులు తీసుకునే వాడిని. కాలేజీ అయిపోయాక బయట తెలంగాణ ఉపన్యాసాలు. విద్యార్థుల భూమిక ఎక్కువ. 2014 లో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఆవిర్భవించింది. ఎందుకో 2013 లోనే నాకు తెలంగాణ వస్తుందన్న నమ్మకం ఒక కవిగా కలిగింది.1956 లో విశాలాంధ్ర ఏర్పడింది. 1955 లో దాశరథి గారు “మహాంధ్రోదయం” రాసి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారికి అంకితమిచ్చారు. అది నాకు నేపథ్యం. అలాగే నేను కూడా 2013 లో 13 శీర్షికలతో తెలంగాణ గురించి  “మహా తెలంగాణోదయం” అనే పేరుతో పద్యాలు రాసి దాశరథి రంగాచార్యుల గారి వద్దకు తీసుకువెళ్ళాను. ఆయన దాన్ని చూసి ‘మహా ‘ అనేది తీసేసి “తెలంగాణోదయం” అని పెట్టమన్నారు. ఆయనతో తీసుకున్న లాస్ట్ ఇంటర్వ్యూ అది. అలా రాసిన కావ్యాన్ని ఉద్యమంలో క్రియా శీలుడైన హరీశ్ రావు గారికి అంకితం ఇచ్చాను. అప్పుడున్న బిజీలో కెసిఆర్ గారు దొరికేవారు కారు. సిద్దిపేటలో రమణాచారి గారు ఆ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా వచ్చారు. గుమ్మన్నగారి శ్రీనివాసమూర్తి గారు, నందిని సిధారెడ్డి గారు కూడా ఉన్నారు ఆ సభలో.

” తమిళ సోదరుల్ మిమ్మట్లు తరిమివేయ/ వచ్చి మామీద పడితిరి వసతి లేక/ ఎంత కాలమ్ము మిమ్ము భరించగలము? ఆత్మగౌరవ పోరాటమయ్య మాది”

“ఒక్క దాశరథియు, నొక్క సురవరము/ నొక్క కాళుడు, మరి వొట్టికోట/ యెంత తపము జేసి యీ తెలగాణను/ గొప్ప జేసినారొ చెప్పలేను” ….ఇట్లా తెలంగాణ గొప్పదనాన్ని చెబుతూ రాసిన కావ్యమది.

17. “రాణివా? నీవు మద్గృహరాజ్ఞి వీవు” అని మీ సతీమణి గురించి “ప్రమీలా త్రిశతి” పేరుతో స్మృతి కావ్యంగా మలిచారు… ఆదర్శనీయమైన మీ అనుబంధాన్ని వివరించండి..

జ:  1976 లో ప్రమీలతో నా వివాహం జరిగింది. 40 ఏళ్ళ కాపురంలో నాల్గు సినిమాలు కూడా కలిసి చూశామో లేదో? తనకు ఇష్టం ఉండేది కాదు. ఆమె జీవితంలో 40 రూపాయలు కూడా ఆమెకు వైద్యం కోసం ఖర్చు పెట్టలేదు. అంతటి ఆరోగ్య వంతురాలు, మంచి యోగ్యురాలు ఆమె. ఉద్యోగం చేస్తూ చదువు కొనసాగిస్తున్నాను నేను. నా చదువు ఆమె లోకంగా ఉండేది. ముగ్గురు పిల్లల బాధ్యత కూడా ఆమే తీసుకుంది. ఇంటి వ్యవహారాలు అన్నీ ఆమెనే చూసుకునేది. ఎక్కడికి వెళ్లినా పుస్తకాలు పట్టుకుపోయే వాడిని. ముషీరాబాద్ కేర్ ఆసుపత్రిలో వాళ్లమ్మ గారిని చూడడానికి వెళ్తే వైద్యులు ఆమె బ్రతకదని చెప్పారు. ఆ వార్త విని షాక్ కు గురయి మరణించింది ఆమె. “ఐదు నిమిషాల సమయం ఇవ్వలేదు మీ భార్య. అందుకే బ్రతికించలేక పోయాం” అన్నారు డాక్టర్లు. ఆ తర్వాత సంవత్సరానికి తల్లి మరణించింది. ఎంతో మంది విద్యార్థులు మా ఇంటికి వచ్చేవారు. అందులో చాలామంది ఆమె చేతి భోజనం తిన్నవారే. అందరినీ కన్నతల్లిలా ఆదరించేది.  ఈ రాజ్ఞి అనే పదం వేదం నుండి తీసుకున్నాను. రాణియే రాజ్ఞి. రాజు అంటే తండ్రి అని, రాణి అంటే తల్లి అని అర్థం. ఇది తెలియని పిచ్చివాళ్ళు కొంతమంది పిల్లలమఱ్ఱి పిన వీరభద్రుడు “వాణి నా రాణి” అంటే తప్పు అర్థాలు వెతికారు. నా ఇంటికి తల్లి ఆమె. అందుకే గృహరాజ్ఞి అన్నాను. ప్రమీలకు 20 సంవత్సరాల 6 నెలల వయస్సులో పెళ్లి జరిగితే నా కూతురుకు అదే వయస్సులో పెళ్లి జరిగింది విచిత్రంగా. అందరూ భార్యను అర్ధాంగి అంటారు. కాని ఈ చెన్నప్ప దృష్టిలో అలా కాదు. పూర్ణాంగి ఆమె నాకు.

” అర్ధాంగి అను మాట అర్థ సత్యమె కాని/ పూర్ణాంగి వనుటయే  పొసగు నాకు”…

“రాణివా? నీవు మద్గృహ రాజ్ఞివి వీవు/ ఇంతివా?  నీవు

నా నేత్ర కాంతి వీవు’

“ప్రేయసి యను మాట ప్రియమైనదే గాని/ సహధర్మ చరియన్న చాలు నాకు”

అందరూ ప్రేయసి అనే మాటను ప్రియురాలు అనే అర్థంలో తీసుకుంటారు. బృహదారణ్యకోపనిషత్తులో యాజ్ఞవల్క్యుడు వెళ్లిపోతుంటే భార్య ఎక్కడికని అడుగుతుంది. అప్పుడాయన సన్యాసాశ్రమానికి వెళ్తున్నానంటాడు. అప్పుడామె దేనికోసం అంటుంది. మోక్షం కోసం అంటాడు. మీ పురుషులకేనా మోక్షం మాకు అవసరం లేదా అని సూటిగా అడిగిన ప్ర…

ఆచార్య మసన చెన్నప్ప రచించిన పుస్తకాలు

18. వేదాల మీద, ఉపనిషత్తులపై అధికమైన మక్కువ కలిగిన మీరు వాటి మీద రచించిన రచనలు గానీ, చేసిన ప్రసంగాలు గానీ ఏమైనా ఉన్నాయా?

జ:       వేదాలను, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేయడం వల్ల కలిగిన సంస్కారంతో ‘ఈనాడు’ పత్రికలో అంతర్యామి శీర్షికన వచ్చిన వ్యాసాలన్నింటినీ “సమదర్శనం” పేరుతో వెలువరించాను. “నమస్తే తెలంగాణ” లో ‘చింతన’ శీర్షికన వచ్చిన వ్యాసాలను “చింతన”, “హృదయకమలం” పేరుతో వెలువరించాను. ప్రత్యేకంగా “వేదాలు – వేదాంగాలు”, “ఉపనిషత్తులు – దర్శనాలు”, “మోక్ష సాధనలో దశోపనిషత్తులు” అనే గ్రంథాలను సామాన్యులకు సైతం అర్ధమయ్యే శైలిలో రచించి, ముద్రింపచేసాను. “ఈశావ్యాసోపనిషత్తు” మీద నా ప్రసంగాలు యూట్యూబులో 30 ఎపిసోళ్లుగా ప్రసారమయ్యాయి. “శివ సంకల్ప మంత్ర వైశిష్ట్యం” పేర నా ప్రసంగాలు 20 ఎపిసోళ్లలో ప్రసారమయ్యాయి. నాకు వైదిక సాహిత్యం అంటే చాలా ఇష్టం. వేదాది శాస్త్రాలు సనాతన ధర్మానికి పట్టుగొమ్మలు. వేదాలు అందరివి, వాదాలు కొందరివి. అని నా అభిప్రాయం.

19. మీకు విద్యాసంస్థలతోనే కాక ఇతర సాహితీ సంస్థలతో ఏమైనా అనుబంధం ఉందా?

జ:    నేను 1981 లో “ప్రజా భారతి” అనే సంస్థకు స్థాపక కార్యదర్శిగా ఉండి ఎన్నో  సాహిత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించాను. 30 సంవత్సరాల క్రితమే ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుకు ( ఇప్పుడు తెలంగాణా సారస్వత పరిషత్తు) కార్యవర్గ సభ్యునిగా దేవులపల్లి రామానుజరావు గారి చేత నియమింపబడ్డాను. సినారె అధ్యక్షులుగా ఉన్నప్పుడు సంయుక్త కార్యదర్శిగా పని చేశాను. ప్రస్తుతం పరీక్షా కార్యదర్శిగా ఉన్నాను. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర “సామాజిక సమరసతా వేదిక” కు అధ్యక్షునిగా 6 సంవత్సరాలు పని చేశాను. సీతాఫల్ మండి ఆర్యసమాజ గౌరవ సభ్యునిగా 1995 నుండి ఇప్పటివరకూ కొనసాగుతూనే ఉన్నాను.

20. ఇంతటి సాహితీ ప్రియులైన మిమ్ములను వరించిన అనేక పురస్కారాలలో మిమ్మల్ని సంతృప్తి పరచినవి ఏవి?

జ: నాజీవితంలో నేను పొందిన అవార్డులు ఎన్నో ఉన్నాయి. కాని వాటిలో గురజాడ అప్పారావు గారి గోల్డ్ మెడల్ రావడం గొప్ప సంతృప్తిని కలిగించింది. గురజాడ నాకు చాలా ఇష్టమైన కవి. ఆయన ప్రత్యేక ఛందస్సుతో రాసిన “ముత్యాల సరాలు” నాకు చాలా ఇష్టం. అందువల్ల బృహదారణ్యకోపనిషత్తుకు రాసిన “బృహద్గీత”, సాంఖ్య దర్శనానికి రాసిన “ప్రకృతి పురుష వివేకం”, ఈశావ్యాసోపనిషత్తుకు రాసిన “ఈశావ్యాసం” ఛాందోగ్యోపనిషత్తుకు రాసిన “ఉద్గీథం”… వీటిని ముత్యాలు సరాలు ఛందస్సులో కూర్చాను. అగ్నిస్వరాలు, అమృతస్వరాలు కూడా ముత్యాల సరాలులో అందించాను. ఇవన్నీ కలిపి మొత్తం 4వేల ముత్యాల సరాలు అవుతాయి. ఇన్ని ముత్యాల సరాలు రాసిన కవిని బహుశా నేనే కావచ్చు. 2019 లో సనాతన ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారు విశాఖపట్నం భీమిలీలో శివానంద మూర్తి గారు నాకు నేషనల్ లెవెల్ ప్రతిభా పురస్కారాన్నిస్తూ 51వేల రూపాయల నగదు బహుమతి ఇచ్చారు. అలాగే అమృతలత ఇందూరు అపురూప రాష్ట్రస్థాయి జీవన సాఫల్య పురస్కారంతో పాటు 25 వేల రూపాయల నగదు బహుమతి పొందాను. అంటే ఒక విద్యార్థిగా ఒక అవార్డు, ఆధ్యాత్మిక వేత్తగా ఉన్నందుకు ఒక పురస్కారం, సాహితీవేత్తగా ఒక పురస్కారం పొందాను. ఇంతకు మించి ఏం కావాలి?

 21..”ఆలోచనామృతమే కవిత్వం”  అనే మీ దృష్టికోణంలో కవిత్వానికి ఉండాల్సిన లక్షణాలు ఎటువంటివి?

జ:    ఆపాత మధురం సంగీతం, ఆలోచనామృతం కవిత్వం అని అంటారు కదా! సంగీతం మధురమైనది. కవిత్వం ఆలోచింపజేసేది. కవి కర్మ కావ్యం అంటారు. “ప్రజ్ఞా నవనవోన్మేష శాలిని ఇతి ప్రతిభామతా”. కవిత్వం ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండాలి. వస్తువు పాతదే కావచ్చు. కొత్త ఉపమానం వల్ల దాన్ని కొత్తగా ఆవిష్కరించాలి. “కవిర్ మనీషీ” అని యజుర్వేదంలో ఉంది. కవిః అంటే ఇక్కడ సర్వజ్ఞుడు అని, మనీషీ అంటే జీవుల మనస్తత్వాలను తెలిసినవాడు అని అర్థం. ఇక్కడ కవి అంటే సర్వజ్ఞుడు. అంటే భగవంతుడు. మనీషీ అంటే ఎవరి మనసులో ఏముందో ఏక కాలంలో తెలిసిన వాడు. అంటే కవి సర్వజ్ఞుడు కావాలి. అన్నీ తెలియాలి. లోకజ్ఞుడు కావాలి. ముందు ఋషి కావాలి. “నానృషిః కురుతే కావ్యం” అన్నారు కదా! మంత్రదృష్ట అయినవాడు ఋషి అవుతాడు. ఋషి అయినవాడు కవి అవుతాడు.  “విశ్వ శ్రేయః కావ్యమ్” అన్నట్టు కావ్యం విశ్వానికి శ్రేయస్సు కలిగిస్తుంది. ఆంధ్రశబ్ద చింతామణిలో నన్నయ్యగారు చెప్పిన మాట ఇది. అంటే కవి తన కావ్యం ద్వారా లోకానికి మేలు కలిగించాలి. ఏవో రచనలు చేయడం కాదు. సమాజంలో అవి ఎంత మార్పును తీసుకొస్తున్నాయో ఆలోచించాలి. హృదయ పరివర్తనకు కారణభూతమయ్యేలా కవిత్వం ఉండాలి.  మరిచిపోయేది, మారిపోయేది కవిత్వం కాదు. మార్పును కలిగించేది కవిత్వం కావాలి. అది విశ్వజనీనం కావాలి. కవి క్రాంతదర్శి కావాలి.  గీతాంజలిలో ఒకచోట రవీంద్రులు ” నీప్రేమలో నా ప్రేమ. ఇద్దరి ప్రేమలో ఉన్నది నువ్వే కదా” అంటారు. భగవంతుడు ప్రేమమూర్తి. మనందరినీ ప్రేమిచేవాడు ఆయన. చూడండి ఎంతటి ఫిలాసఫర్ కదా ఆయన? నేను గీతాంజలికి చేసిన “సడిలేని అడుగులు” చదివి కొలకలూరి ఇనాక్ గారు మిమ్మల్ని “ఆత్మీయ స్పర్శాలింగనం” చేసుకోవాలనిపిస్తుంది అన్నారు. ఆధునిక కవుల్లో కూడా జాషువా, దాశరథి, కాళోజీ లాంటి వాళ్లు అలాంటి మార్పు దిశగా కవిత్వం రాశారు.   కాబట్టి కవి అలాంటి కవిత్వం రాయడం సమాజ హితవును కలిగిస్తుంది.

22. ప్రస్తుతం వస్తున్న ఆధునిక కవిత్వం పట్ల మీ అభిప్రాయం ఏమిటి?  

జ:  నేను మంచి కవిత్వం రావాలని ఆశిస్తాను. కవిత్వం ఎటర్నల్. కవి ఇవాళ ఉంటాడు. రేపు ఉండడు. కానీ కవిత్వం అలా నిలిచిపోతుంది. వ్యాసుడు, కాళిదాసాదులు కాక ఇతర భాషల్లోనూ గొప్ప కవులున్నారు. కవితాబలం పైనే కవి చిరకాలం నిలిచిపోతాడు. అంటే కవి యొక్క బలం కవిత్వం అన్నమాట. ఉదాహరణకు భారతీయ శిల్ప కళకు ఆలయాలు నిదర్శనాలు. రాయిని గుర్తించి అద్భుత శిల్ప కళా ఖండాలుగా మలిచారు వాళ్ళు. అంటే వస్తువును గుర్తించారు కాబట్టి శిల్పంగా చెక్కగలిగారు. ఈనాటి కవులకు అది లేదు. కవితావస్తువు లేకుండా మంచి కవిత్వం ఎలా వస్తుంది. ముందు ఒక మంచి వస్తువును ఎంచుకోవాలి. ఏదో రాస్తూ పోతున్నాం. అదే కవిత్వం అని ఒకరికొకరు పొగుడుకోవడమే తప్ప అసలు కవిత్వం రావడం లేదు.  

23. తెలుగు సాహిత్యం పట్ల అత్యంతాసక్తి కలిగిన కవులకు మీరిచ్చే సలహాలు, సూచనలు ఏవి?

జ: ఏ సాహిత్య రచన అయినా ఆధ్యాత్మికతతో మేళవించినప్పుడు అది మానవ సమాజానికి ఉపయోగ పడుతుందని నా భావన. అంటే పారమార్థిక చింతన ఉండాలి. అర్థ చింతన ఉంది ఇప్పుడు (నవ్వుతూ). కానీ అది లౌకికం. పారమార్థిక చింతన ఉన్నప్పుడే సమాజం ‘అర్ధ’వంతమవుతుంది. ముఖ్యంగా అధ్యయనం చేయాలి.  రాయడం పనిగా పెట్టుకుంటున్నారు. చదవడం లేదు.  డెబ్భై శాతం రాయడమే చేస్తున్నారు. కానీ డెబ్భై శాతం అధ్యయనం చేయాలనే విషయాన్ని మర్చిపోతున్నారు. అధ్యయనం లేకపోతే అవగాహన ఉండదు. అవగాహన లేకుండా ఎలా రాయగలుగుతారు? రాసేటప్పుడు సమాజాన్ని తిరస్కార భావంతో చూడొద్దు. ఇష్టమైనదే చెప్పండి. ఇష్టం కాని దాన్ని రాస్తూ కష్ట పడడమెందుకు? నీకు ఇష్టం లేనిది మరొకరికి ఇష్టమైనదై ఉండొచ్చు కదా! ఈ రోజుల్లో అధ్యయనం లేకపోవడం వల్ల శబ్దజ్ఞానం కూడా తక్కువై పోయింది. వర్గ విభేదాలు, కుల మత భేదాలు, స్త్రీ పురుష భేదాలు లేకుండా రాసేది అందరి హితవు కోసం రాయాలి.  ఎక్కడో ఒకచోట నేను “వేద విద్యకు దూరమైతిమి, భేద విద్యకు దగ్గరైతిమి” అన్నాను. “సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు” అని కదా వేదం చెప్తోంది. వేదాలకు దూరం కావడం వల్ల స్త్రీ గొప్పదనం తెలుసుకోలేక పోతున్నాం. అన్నీ తెలుసుకోవాలంటే అధ్యయనం చేయాలి. అప్పుడే చక్కగా రాయగలుగుతారు.

24. మీ సాహితీ యాత్రను ఇంకా కొనసాగిస్తున్నారా?  

జ:  అవును ఇంకా కొనసాగిస్తున్నాను. శరీరంలో ఓపిక ఉన్నంతవరకు చేస్తూనే ఉంటాను. పతంజలి యోగ దర్శనానికి నేను స్క్రిప్టులో  1100 పేజీలు రాశాను. 500 పేజీల్లో “సంపూర్ణ యోగదర్శనం”గా అది వెలువడనుంది. ప్రింట్ అవుతోంది. కృష్ణుడు మంచి యోగి. నాకు యోగమంటే చాలా ఇష్టం. అందుకే భగవద్గీతను ఎంతో ఇష్టపడతాను. వారానికి రెండురోజుల చొప్పున “వేదాంత దర్శనం” ఇంట్లోనే స్వయంగా బోధిస్తున్నాను.  వారానికి రెండు రోజులు “యోగ దర్శనం” ఆన్లైన్ క్లాసులు నిర్వహిస్తున్నాను. ఈనెలలో (నవంబర్ 2023) చెరుకూరి రామారావు గారి ఆధ్వర్యంలో చెరుకూరి గ్రూపు తరఫున 11 రోజులు భగవద్గీత మీద ప్రసంగిస్తున్నాను. ఈ మధ్యనే నేను ఉత్తర కాశీకి వెళ్లి వచ్చాను. గంగోత్రికి సంబంధించి “గంగోత్రి వైభవం” పద్యకృతి రాశాను. అది ఈ మధ్యనే వెలువడింది కూడా. “శ్రేష్ఠారామం”, “నా చూపు దేశం వైపు” అనే వచన కవితా సంపుటాలు ముద్రణలో ఉన్నాయి. దత్తాత్రేయుని మీద ఒక పుస్తకం రాయాలనుకుంటున్నాను. ధర్మవ్యాధుని మీద కూడా ఒక పుస్తకం రానున్నది. The success of Karma Yoga, Gnana Yoga అని రెండు పుస్తకాలు రాయాలి. విషయ సేకరణ కూడా చేయడం జరిగింది. కర్మ యోగానికి రాముడు ప్రతీక అయితే జ్ఞాన యోగానికి కృష్ణుడు ప్రతీక. అందుకే వాళ్ళిద్దరి గురించి రాయాలని అనుకుంటున్నాను. భగవంతుడు అనుగ్రహించినంత వరకు రాస్తూనే ఉంటాను.

నమస్కారాలు సార్…సుదీర్ఘమైన మీ సాహిత్య, ఆధ్యాత్మిక జీవిత ప్రస్థానాలను ఎంతో ఓర్మితో, కూర్మితో మాకు తెలియజేసినందుకు మా తరఫున, మా పాఠకుల తరఫున ధన్యవాదాలు తెలుపుకుంటున్నాము. సెలవు.

.

November 22, 2023 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
ఇంద్రధనుస్సు

కళ

by Nidhir Avyayah Chelpati October 3, 2023
written by Nidhir Avyayah Chelpati
October 3, 2023 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
పుస్త‌క స‌మీక్ష‌

ఓ కర్షకా ! ఓ హాలికా

by Narendra Sandineni October 3, 2023
written by Narendra Sandineni

అన్నాడి గజేందర్ రెడ్డి, ఓ కర్షకా! కవిత పై విశ్లేషణా వ్యాసం.
కవి,గాయకుడు,రిటైర్డ్ ప్రిన్సిపల్,ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల,మానకొండూర్,అన్నాడి గజేందర్ రెడ్డి కలం నుండి జాలువారిన”ఓ కర్షకా” కవిత పై విశ్లేషణా వ్యాసం.ఓ కర్షకా కవిత ఏమిటి? అని ఆసక్తి తో చదివాను.నాకు చాలా నచ్చింది.నాలో ఆలోచనలు రేకెత్తించింది.

“ఓ కర్షకా ! ఓ హాలికా
“అన్నదాతా ! సౌభాగ్య ప్రదాత
కర్షకుడు ఎవరు? వ్యవసాయం చేసేవాడు. పొలం దున్ని బతుకువాడు.కర్షకున్ని,రైతు, వ్యవసాయదారుడు అని పిలుస్తారు.హాలికుడు ఎవరు? నాగలి పట్టి దున్నేవాడు.నిరంతరం కృషి చేసేవాడు రైతు అని చెప్పవచ్చు.మనదేశంలో ముందుగా పేర్కొన దగ్గ వారిలో రైతులు ముందు ఉంటారు.రైతే రాజు.రైతు దేశానికి వెన్నెముక వంటి వాడు.అన్నదాత ఎవరు? అన్నదాత సుఖీభవ అని అంటారు.మనకు అన్నాన్ని ప్రసాదించే రైతు సుఖంగా ఉంటే దేశమంతా సుభిక్షంగా ఉంటుందని చెప్పవచ్చు.కర్షకుడు కష్టపడి పంట పండిస్తేనే ప్రజల ఆకలి తీరుతుంది.హాలికుల శ్రమకు దేశంలోని ప్రజలంతా ఋణ పడి ఉంటారు.సౌభాగ్య ప్రదాత ఎవరు? అంటే మనకు సౌభాగ్యాన్ని ఇచ్చేవాడు రైతు అని ఘంటాపథంగా చెప్పవచ్చు.ఇందులో సందేహానికి తావు లేదు.
“రైతు రాకతోనే ప్రతి చేను పులకరిస్తుంది”
రైతు రాకతోనే చేను ఎందుకు పులకరిస్తుంది? అది ఏమైనా జీవమున్న మనిషా? భూమికి ఎలా స్పందనలు ఉంటాయి అని మనకు ఆశ్చర్యం కలిగవచ్చు.రైతు రాకతోనే అంటే రైతు చేనులో అడుగుపెట్టగానే చేను పులకరిస్తుంది. ఆ గగుర్పాటును చూడగానే రైతు ముఖం లో ఆనందం వెల్లివిరిస్తుంది.అలాంటి ఆనందపు అనుభూతులు రైతు చేసుకున్న అదృష్టంగా భావించవచ్చు. రైతు రాకడ తెలియగానే చేను ఎదలో కలిగే గిలిగింతలతో,ఆనందంతో మరియు తన్మయత్వంతో పులకరిస్తుంది అని చెప్పిన కవి గజేందర్ రెడ్డి భావన గొప్పగా ఉంది.
“నీ మాటతోనే ప్రతి పిట్ట పలకరిస్తుంది”
రైతు మాట వినగానే పిట్టలు ఎక్కడైనా పలకరిస్తాయా? పిట్టలు తమ సహజ స్వభావంతో కిచకిచ శబ్దం చేస్తాయి.కోకిలలు కుహు కుహు రాగాలతో పాటలు పాడుతాయి.రైతు మాట వినగానే పిట్టలు మాట్లాడుతాయి.పిట్టలు మాట్లాడటం గురించి మనం చిన్నతనంలో పంచతంత్ర కథలలో చదివాం.ఆనాటి ఆ కథల్లో ఎంతో నీతి దాగి ఉంది. మరి ఇప్పుడు కవి గజేందర్ రెడ్డి సైతం రైతు తో పిట్టలు సంభాషిస్తున్నాయి అని చెప్పిన భావం అద్భుతం.
“పశు పక్ష్యాదులకు తెలుసు నీ జీవ కారుణ్యం
పశువులంటే నాలుగు కాళ్ల జంతువులు.గొర్రె,ఆవు, బర్రె లాంటివి అని చెప్పవచ్చు,పక్షులు,పిట్టలు కూడా నానా రకాలుగా ఉన్నాయి.జీవ కారుణ్యం అంటే ఏమిటి? జీవుల పట్ల జాలి,దయ కలిగి ఉండటాన్ని జీవ కారుణ్యం అంటారు.సకల జీవుల పట్ల భూత దయ కలిగి ఉండాలి.సమస్త జీవకోటిని ప్రేమించాలి. అందరి పట్ల దయ కలిగి ఉండాలి అని గ్రహించి నడుచుకున్నవారు రైతులు అని చెప్పవచ్చు.ఒక మనిషి దుఃఖం,బాధలో ఉన్నప్పుడు మరో మనిషి చూపించేది కారుణ్యం.దయ ఒక సాత్విక భావన. ఇతరుల కష్టాలను దూరం చేసే వ్యక్తిత్వం రైతులది. రైతుల వల్లనే మనమందరం బతుకుతున్నాం.రైతు పశువులను పెంచుతాడు మరియు పశువులను ప్రాణంగా ప్రేమిస్తాడు.రైతు చేను చెలకల్లో పక్షులు గింజలు తిని బతుకుతాయి.రైతు పశువుల పట్ల మరియు పక్షుల పట్ల కారుణ్యంతో ఉంటాడని లోకమంతా ఎరిగినదే.పశుపక్ష్యాదులకు రైతుల జీవ కారుణ్యం తెలుసని చెప్పడం,కవి గజేందర్ రెడ్డికి రైతుల పట్ల గల ఎనలేని ప్రేమను తెలియ చేస్తుంది..
“మానవాళి కంతటికి నువ్వే శరణ్యం” రైతులు ఎండనక,వాననక,పగలనక,రాత్రనక చేనులో,పొలంలో దిగి కష్టపడతారు.దుక్కి దున్నుతారు.విత్తనాలు నాటుతారు.నీరు పెడతారు. చేనుకు కాపలా కాస్తారు.రాత్రి పగలు చేనులోనే ఉంటారు.అన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకొని రైతు పంటలు పండిస్తాడు.అందుకే మానవాళికంతటికి రైతు రక్షించే కవచం,నువ్వే శరణ్యం అని చెప్పిన కవి గజేందర్ రెడ్డి భావన చక్కగా ఉంది.

అన్నాడి గజేందర్ రెడ్డి

“ఏ నేలకి ఏ పంటో తెలిసిన శాస్త్రజ్ఞుడివి”
నేల భూగోళంపై ఎగువ పొరలో వృక్షాలు పెరిగే భాగాన్ని నేల అంటారు.నేలలు భూ ఉపరితలంపై ఉన్న శిలలు వాతావరణ ప్రభావంతో మెత్తటి నేలలుగా మారతాయి.నల్లరేగడి నేలలు,ఎర్ర నేలలు, జిగురు నేలలు మొదలైనవి.నీటిపారకం ఎక్కువ ఉన్నచోట వరి వంటి పంటలను పండిస్తారు. నీటిపారకం తక్కువ ఉన్నచోట మిగతా పంటలు పండిస్తారు.ఏ నేలలో ఏ పంట పండించాలో రైతుకు తెలిసిన విద్య.పంటలు పండించడంలో రైతుకు ప్రావీణ్యత ఉంది.రైతును శాస్త్రజ్ఞుడివి అని కీర్తించిన కవి గజేందర్ రెడ్డి భావన చక్కగా ఉంది.
“అనుభవాన్ని జోడించి పండించే విజ్ఞుడివి”
రైతు పనిచేస్తూ ఉంటే అనుభవం కలుగుతూ ఉంటుంది.రైతు అనుభవాన్ని ఆచరణలో పెడుతూ వ్యవసాయం చేస్తే మరింత లాభం పొందుతాడు. రైతు అనుభవానికి మరింత పదును పెడితే మరిన్ని విజయాలు సాధిస్తాడు.వాస్తవ జ్ఞానమే సరైన జ్ఞానం.రైతు నిరంతరం పని చేయడం ద్వారా, పరిశీలన ద్వారా అనుభవం వస్తుంది.రైతులు అనుభవాన్ని జోడించి పంటలు పండించే నిపుణులు అని చెప్పిన కవి గజేందర్ రెడ్డి భావన అద్భుతం గా ఉంది.
“నీ స్వేద జలంతో పసిడి పంట పండుతుంది”
రైతు నేలతల్లి సంతోషపడేటట్లుగా నెత్తురు చెమటగా మార్చి బంగారాన్ని పండిస్తాడు.రైతు చెమట చుక్కలకు బంగారు రాశుల పంట పండించే శక్తి ఉంది.కార్మిక కర్షక స్వేద జలానికి ఖరీదు కట్టి షరాబు లేడోయ్ అని మహాకవి శ్రీశ్రీ అన్నాడు. కర్షకుల శ్రమతోనే బంగారు పంటలు పండుతాయి అనడంలో అతిశయోక్తి లేదు.
“నీ స్వేద బలంతో సిరి ఇంట నిండుతుంది’. రైతు చెమట చుక్కల బలంతోనే ధాన్య రాశులతో ఇల్లు నిండుతుంది. రైతు కష్టించి స్వేధం చిందించడం వల్లనే సంపద లభిస్తుందని కవి చెప్పిన భావం చక్కగా ఉంది.
“చెట్టు ఎంత ఎదిగినా వేళ్ళు భూమిలోనే”
చెట్లు నేల పటుత్వాన్ని మరియు భూసారాన్ని చక్కగా కాపాడుతాయి.ప్రకృతికి అందాలు చేకూర్చడంలోను వ్యవసాయంలోను చెట్లు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి.చెట్టు కొమ్మలు రెమ్మలు కలిగి 20 అడుగులు ఎత్తు పెరిగే వాటిని చెట్టు అంటారు.ఇవి ప్రతి సంవత్సరం చిగురిస్తు,పుష్పిస్తూ,కాయలు, పండ్లు అందిస్తాయి.చెట్టు ఎంత ఎదిగినా వేళ్ళు భూమిలోనే ఉంటాయనే నిజాన్ని కవి తెలియ జేస్తున్నారు.
“మహోన్నతుడవైనా నీ కాళ్లు నేలపైనే”
మహోన్నతుడు అంటే గొప్ప వాడు లేక అధికారం కలవాడు అని అర్థం.రైతును మహోన్నతుడు అని అంటున్నారు.రైతు మహోన్నతుడు ఎలా అవుతాడు అని మనకు ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు. సర్వసత్తాక గణతంత్ర రాజ్యానికి అధిపతి అయిన రాష్ట్రపతిని మహోన్నతుడు అని అంటాం.కాని కవి గజేందర్ రెడ్డి సామాన్యమైన రైతును మహోన్నతుడని పోల్చడం చక్కగా ఉంది.నిజంగా కవి రైతు జీవితాన్ని పరిశీలించి,పరిశోధించి చెప్పినట్లుగా ఉంది.ఇవాళ కొంత సంపద సంపాదించగానే కళ్ళు నెత్తికెక్కి అహంకారంతో ఎవరిని లెక్కచేయకుండా ఆకాశం పైన ఉన్నట్లు తామేదో గొప్పవారు అయినట్లుగా కొంత మంది ప్రవర్తిస్తుంటారు.కాని మహోన్నతుడు అయిన రైతు కాళ్లు నేల మీదనే ఉంటాయని అని చెప్పడం అద్భుతం.
“నీ మట్టి కాళ్ళ నెప్పుడు మేము కళ్ళకద్దుకోవాలి”
రైతు మట్టికాళ్లతో పొలంలో దిగి పొలాన్ని దున్నుతాడు.మట్టిలో మట్టై రైతు అనేక కష్టాలను పడతాడు.రైతుకు పురుగు పుట్రా మరియు తేల్లు మరియు పాములతో ప్రమాదం ఉంటుంది.ఎండ వానల్ని లెక్క చేయకుండా రైతు అహారహం శ్రమిస్తాడు.కలుపుతీస్తాడు.పంటను ఎలుకలు, పక్షులు తినకుండా కాపాడుతాడు.చివరకు పంటను పండిస్తాడు.రైతు మాత్రం కడుపును మాడ్చు కుంటాడు.రైతు కన్నీళ్లు అలాగే ఉంటాయి.ఎంత రాతి గుండెనైన కరిగించే కష్టాలు రైతువి అని చెప్పవచ్చు.వ్యవసాయదారుల జీవితాలను కళ్ళకు కట్టినట్టు వర్ణించారు.నిర్విరామంగా కష్టపడుతున్న రైతు కాళ్ళను మేము కళ్ళ కద్దుకోవాలి అని చెప్పిన కవి గజేందర్ రెడ్డి సంస్కారాన్ని మెచ్చుకోవాలి.
“నీ నడవడి చూచి మేము బతుకుదిద్దుకోవాలి
రైతు యొక్క ప్రవర్తనను చూసి మా యొక్క బతుకులు మార్చుకోవాలని చెప్పడం చక్కగా ఉంది. రైతు ఆదర్శవంతమైన జీవితం గడుపుతున్నాడు. రైతు జీవితం ఆచరణీయమైనది.రైతు ఎలా బుద్ధి కలిగి ప్రవర్తిస్తున్నాడో.మేము కూడా రైతులాగా జీవితాన్ని సత్ప్రవర్తనతో సరి దిద్దుకోవాలని చెప్పిన తీరు కవి గజేందర్ రెడ్డికి రైతుల పట్ల గల ప్రేమను
వ్యక్తం చేస్తుంది.
“నీ శిరమే హిమవన్నగ శిఖరం”
హిమాలయాలకు తూర్పు సరిహద్దుగా బ్రహ్మపుత్ర లోయ ఉంది.భారతదేశానికి ఉత్తరాన హిమాలయాలు రక్షణ కవచాలుగా ఉన్నాయి. హిమాలయాలు తీవ్రమైన చలికాలంలో వచ్చే చల్లటి గాలులని అడ్డుకుంటున్నాయి.హిమాలయ నదులు జీవనదులు.గంగా,సింధు,బ్రహ్మపుత్ర నదులు. ఉపనదుల వల్ల హిమాలయ ప్రాంతం అత్యంత సారవంతమైన నేలలు కలిగి ఉంది.ఆహారం మరియు వాణిజ్య పంటలు పండటానికి ఉపయోగకరంగా ఉంది.కవి గజేందర్ రెడ్డి రైతు యొక్క కృషిని తలుచుకున్నారు.రైతు చేస్తున్న కృషి మరపురానిది,మరువలేనిది. రైతును హిమాలయ పర్వతం యొక్క శిఖరంతో పోల్చడం అద్భుతంగా ఉంది.
“నీ చిరునవ్వే దేశానికి వరం”
వరం అంటే దేవతల వల్ల తీర్చబడు కోరిక.అలాంటి వరంను మనం కోరకుండానే ఇస్తున్నవాడు ఎవరు? అంటే రైతు అని చెప్పవచ్చు.అన్నదాత గా ఉండి ఎన్నో కష్టనష్టాలకు ఓర్చి పంటలు పండిస్తున్నాడు. సకల మానవాళికి ఆహారం అందించి ప్రాణాలు కాపాడుతున్నది రైతు అని చెప్పడం,రైతు సుఖంగా ఉండాలని రైతు యొక్క చిరునవ్వు దేశానికి వరం అని చెప్పడం కవి గజేందర్ రెడ్డి రైతు యొక్క బాగును కాంక్షించడం చక్కగా ఉంది.
“నీ త్యాగం నిరుపమాన మనితర సాధ్యం”
కష్టాన్ని దాచుకోని రైతు దేశాభివృద్ధికి మూలమైన గొప్పవాడు.నేల తల్లి సంతోషపడేటట్లుగా నెత్తురు చెమటగా మారుతుండగా బంగారాన్ని పండిస్తూ అభివృద్ధికి బాటలు చూపే రైతు త్యాగానికి వెలకట్టలేము.కంటికి రెప్పవలె చేను చుట్టు కంచె వలె రైతు శ్రమించి పంటలను పండిస్తున్నాడు.దేశ జనాల ఆకలి మంటలను చల్లారుస్తున్న కష్టించి పనిచేసే రైతుకు ఏమిచ్చి మనం ఋణం తీర్చు కోగలం.రైతులు చేస్తున్న త్యాగం ఇతరులకు సాధ్యం కానిదని చెప్పడంలో సందేహం లేదు.
“నీ బతుకే దేశానికి సందేశం”
రైతు సామాన్యుడిగా బతుకుతున్నాడు.అతని జీవన విధానం,అందరికీ ఆదర్శం,మరియు ఆచరణీయం అని పేర్కొనదగినది.రైతు బతుకు దేశానికి సందేశం అని చెప్పడం చక్కగా ఉంది.రైతు గురించి కవి గజేందర్ రెడ్డి రాసిన కర్షకా కవితను గేయం గా కూడా పాడుకొనవచ్చు.ఈ కవిత అలతి అలతి పదాలతో చక్కగా ఉంది.కవి గజేందర్ రెడ్డి మరిన్ని మంచి కవితా సుమాలు విరబూయించాలని మనసారా కోరుకుంటున్నాను. అన్నాడి గజేందర్ రెడ్డి,జవారి పేట గ్రామం, ఇల్లంతకుంట మండలం,రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాకు చెందినవారు.తేది 16- 06- 1958 రోజున సామాన్య రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు సూర్యమ్మ,ఆనంద రెడ్డి.తండ్రి ఆనందరెడ్డి వ్యవసాయం చేస్తూ జీవనం సాగించేవారు.గజేందర్ రెడ్డి 1 వ తరగతి నుండి 9 వ తరగతి వరకు జిల్లా పరిషత్ హై స్కూల్ గాలిపల్లి లో చదివారు.10 వ తరగతి మరియు ఇంటర్మీడియట్ గవర్నమెంట్ జూనియర్ కళాశాల ఆర్ట్స్ కరీంనగర్ లో చదివారు.డిగ్రీ ప్రైవేట్ గా,ఆ తర్వాత ఎం.ఏ.తెలుగు ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ,హైదరాబాద్ లో చదివారు.గజేందర్ రెడ్డి 1985లో జూనియర్ లెక్చరర్ గా ఉద్యోగ జీవితం ప్రారంభించారు.ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల మానకొండూరులో ప్రిన్సిపల్ గా 31-03-2015 రోజున రిటైర్ అయ్యారు. గజేందర్ రెడ్డి లెక్చరర్ గా పనిచేస్తూనే పలు సాహిత్య సంస్థలతో అనుబంధం పెంచుకున్నారు. రిటైర్ అయిన తర్వాత కూడా పలు సాహిత్య సంస్థలు నిర్వహించే కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొంటున్నారు.కవి,గాయకుడు మరియు మంచి వక్త. అందరితో స్నేహంగా ఉంటారు.స్వయంగా పాటలు రాసి చక్కని స్వరంతో లీనమై పాడుతారు. 7 వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడే ఉత్తర గోగ్రహణం అనే నాటకాన్ని రాసి అభినయించారు.9వ తరగతిలో భక్త ప్రహ్లాద నాటకంలో ప్రహ్లాదుడిగా అభినయించారు మరియు 10వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడు కిరాతార్జునీయం నాటకంలో అర్జునుని గా నటించారు.చిన్నతనంలోనే పాటలంటే ఆసక్తి కలిగి పాడుతుండేవారు.అలాగే పాటల ప్రవాహాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు‌. గజేందర్ రెడ్డి వివిధ పత్రికలలో 150 వరకు సాహిత్య వ్యాసాలు రాశారు.వివిధ పత్రికలలో వెలువడిన వ్యాసాలతో “వెలుగుల వెల్లువ” కవిత్వ వ్యాసాలు పుస్తకం డిసెంబర్ 2022లో ప్రచురించారు.గజేందర్ రెడ్డి ప్రముఖ దినపత్రిక వెలుగులో వారం వారం సమీక్ష వ్యాసం రాస్తున్నారు.

October 3, 2023 0 comment
1 FacebookTwitterPinterestEmail
కవితలు

చందమామయ్య

by Tungaturti Madhusudana Rao October 3, 2023
written by Tungaturti Madhusudana Rao

నాడు మా అమ్మ అవని నుండి నీవు విడిపోయి గగనతలంలో విహరిస్తున్నావని మా అమ్మ
” చందమామ రావే జాబిల్లి రావే” అని నిన్ను పిలుస్తూ బుజ్జగిస్తూ పాటలు పాడుతూ ఆడిస్తున్నది…
నీ వెన్నెల చల్లదనంలో రాత్రి వేళ , హాయిగా తీయగా పాడుతూ ఆడుకుంటున్నాము…
నీవు మా చెంతకి తిరిగి రాలేకపోయినా
మేమే మేనమామ ఇంటికి , ఆశించి ప్రయత్నించి వచ్చాము మామయ్య…
ఎలాగైతేనేం నీ నివాసం చూడగలిగాం నేడు.
నీ ముందు భాగం పండు వెన్నెల ప్రసరిస్తే ,
నీ వెనుక భాగం చిమ్ము చేకటెందుకు?
నీ తిమిర భాగంలో నిక్షిప్తంగావున్న సంపదను చూడాలని ఉంది మామ !
ఈ ఖనిజ, మూలకౌల సంపదంతా ఇక్కడ నిరుపయోగంగా పడివున్నాయి….
ఒంటరివాడివి ఎందుకు నీకివన్నీ !
ఎవరైనా ఆస్తులు సమకూర్చి కూడబెట్టినా రాబోవు తరానికి అందిస్తారు…
నీవు వదలివచ్చిన నీ సోదరి , మా భూమాత సంతతే కదా మేమంతా!
అమ్మ తరువాత ఆమె తోబుట్టువు నీవు , మాకు మా మేనమామవే కదా….
ఎన్నో శ్రమలకోర్చి నీ ఇంటికి వచ్చాము.
మా జగతి జనం పురోగతికి తోడ్పడి ,
నీ నిక్షిప్త నిధులను భువికి తరలించి , ఆదుకోవాలని ఆశించివచ్చాం !
ఈ రాఖీ పండుగ సందర్భంగా , మాకు రాఖీకట్టి
” అంతా శుభమే జరుగుతుందని, క్షేమంగా వెళ్లి లాభంగా రండని ” మా అమ్మ అవని పంపించింది.
మీకు ఈ సందర్భంగా భువిపై జనావళి అందరి శుభాకాంక్షలు అందిస్తున్నాం.
ఇక నుండి మేమిలానే వస్తూ పోతుంటాం .
ఇక సెలవు

October 3, 2023 0 comment
0 FacebookTwitterPinterestEmail
కథలు

షట్ సాక్షి భూతమై!

by Padmavathi Neelam Raju October 3, 2023
written by Padmavathi Neelam Raju

మొదటి కాకతీ రుద్రుని కళాపోషణకి, కళారాధనకి శాశ్వత ఉదాహరణగా నిలిచిపోయిన మహామంటపము ఉన్నరామప్ప గుడికి మేమందరము వెళ్ళాము సెలవలు మొదలవగానే. ఆ కట్టడం నిర్మాణం ఎంతో అద్భుతంగా అనిపించింది. ఆ రోజు సాయంత్రం వరకు మేమందరము అక్కడే గడిపాము. ఆ తరువాత రోజున నాతో వచ్చిన వాళ్ళందరూ వేరే ప్రదేశాలు చూడటానికి వెళ్లారు. 

నేను ఆరోజు కూడా అక్కడే ఉండిపోయాను. మరోసారి మనసారా ఆ మహామండపంలోనే  గడపాలనిపించింది. అందుకు ఒక ప్రత్యేక కారణం కూడా ఉన్నది. తెలుగు దినపత్రిక లో నాడు నేడు అనే శీర్షికలో  ఒక్కపుడు అదే రోజున సంఘటనలను  గుర్తుచేసే అంశాలు ప్రచురించబడతాయి. ఆ రోజున కూడా నేను దినపత్రిక తిరగ వేస్తున్నప్పుడు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని నాలుగు-అయిదు శతాబ్దాలకి చెందిన  బుద్దుడి శిల్పాలను డైనమిట్స్ ని ఉపయోగించి పేల్చివేయబడ్డాయి అన్న వార్త చదివినప్పుడు మనసు కలచివేసింది. విదేశీ దాడులనుంచి మన శిల్పసంపదను కాపాడుకోవడం కోసం కొన్ని దేవత మూర్తులను ఉన్న చోటునుంచి  తరలించి దాచారని, అలాగే కదల్పలేని పెద్ద శిల్పాలను మట్టి కుప్పలలో దాచి ఉంచారని చరిత్ర పాఠాలలో చదివినప్పుడు నిజమేనా అనిపించింది. కానీ ఈ సంపద ఒకసారి  చేయిజారిపోతే తిరిగి పొందడం అసాధ్యం.    

ఈ శిల్పాలు  మానవ మేధస్సుకి ప్రతీకలు. అలాటి శిల్ప సంపద మానవాళి పురోగతికి సాక్షులుగా ఎంత కాలమైనా నిలిచిఉంటాయి. కేవలం మానవ మస్తిష్కంలో చేరిన ద్వేషం అనే చీడ పురుగు యొక్క అతి భయంకరమైన రూపమే ఈ చర్య. మన ఈ అపూర్వ మైన శిల్ప సంపదను కాపాడుకోగలమా అనిపించింది. అందుకే నా మనసు తీరా ఆ దేవాలయ ప్రాంగణంలో ఇంకొద్దిసేపు గడపాలని అక్కడికి చేరుకున్నాను.

 ఆ తరువాత  రుద్రేశ్వరుని కోసమై నిర్మించిన ఆలయ వేయిస్తంభాల మంటపం చేరుకున్నాను. ఆ వేయిస్తంభాల మధ్యన తిరుగుతూ మంటపం మధ్యకి చేరుకున్నాను. ఎంతో చల్లగా హాయిగా అనిపించింది. అక్కడ స్థాపించబడిన శిలా శాసనం దగ్గర నిలబడి ఆ ఆలయ నిర్మాణ తీరుని గురించి తెలుసుకున్నాను. ఆ ఆలయ నిర్మాణానానికి ఉపయోగించిన ఇటుకలు నీటిలో కూడా తెలియాడేటంత తేలికయినవని చదివి అబ్బుర పడ్డాను. మానవ శాస్త్రీయ సాంకేతిక నిపుణతకి ఈ నిర్మాణం ఒక మైలురాయి అనిపించింది. అలా ఎన్నో శిల్పాలను తనివితీరా చూస్తూ వాటితోనే మమేకమైన నేను ఎంత సేపు అక్కడే ఉన్నానో తెలియలేదు. అప్పటికి  సందర్శకులు కూడా తగ్గిపోయారు. ఆ మండపం మధ్య భాగంలోని నక్షత్ర ఆకారములో ఉన్న  అష్టదళ పద్మం ని చూస్తూ ఒక విధమైన ధ్యానస్థితి లోకి వేళ్లానేమో. గాఢమైన  సుషుప్తి. 

                                       ***********************************

అంతా  చీకటి. ఎక్కడి నుంచో సన్నని వెలుతురు. అక్కడి నుంచి నన్నెవరో పిలుస్తున్నట్లనిపించింది. ఆ వెలుగు  రుద్రేశ్వరుని ఆలయం లోనున్న దీపం నుండి అని అర్ధమయింది. ఎవరు కనిపించలేదు. కానీ ఒక మధురమైన స్వరం నన్ను పిలుస్తున్నట్లనిపించి అటువైపుగా నడిచాను. అది రుద్రేశ్వరుని కోసం నిర్మించబడిన గర్భాలయం. ఎవరో అక్కడ నిల్చున్నట్లనిపించి అక్కడకి చేరుకున్నాను. గర్భాలయద్వారం కిరువైపులా వింజామరులు వీచుతున్న సుందర నారీమణుల అద్భుతమైన శిల్పాలు. అవి శిల్పాలు – కాదు శిల్పాలుగా చెక్కబడిన శిలలు. ఆలా అనుకుంటూ వెళ్ళడానికి తిరిగాను . 

“ఓయీ!సందర్శకుడా!. ఇంత దూరం వచ్చి మాతోటి  మాట్లాడకుండా పోతావేమిటీ?”అని నాతో అన్నట్లనిపించి వెనక్కి తిరిగాను. ఆశ్చర్యం ముప్పిరిగొనగా గర్భాలయం ముఖ ద్వారం దగ్గరికి చేరుకున్నాను. నా ఎదురుగ ముఖమండపద్వారానికి ఇరువైపులా నిలుచుని ఉన్న శిల్పసుందరీమణులు. వారిలోంచి ఒక శిల్పకాంత నాతో మాట్లాడుతున్నది. 

“నీకు నన్ను చూస్తే ఆశ్చర్యమనిపిస్తున్నది కదూ! శిలలు మాట్లాడటమేమిటీ అని అనుకొంటున్నావా? శిలలపై సప్త స్వరాలూ పలికించిన మేధావి మా చేత మాట్లాడించలేడా! ఆ శిల్పకారుడి కళానైపుణ్యానికి కదలి, కరిగి  ఆత్మరూపమై  సుందర మానవాకృతిలోకి పరిణామం చెందిన మదనికను. నా కధ ఆలకించుదువా?” అని మదనిక చిరుదరహాసంతో అడిగింది. వశీకరించబడినట్లు నేను ఆమె చెప్పబోయే కధని వినడానికి ఆమె ముందు మోకరిల్లాను. 

 “కాకతీరుద్రుని సామంతుడు రుద్రాసేనాని  కాకతీయ కళావైభవానిక ప్రతీకగ ఈ ఆలయ మంటప నిర్మాణము చేపట్టడం  జరిగింది. ఎందరో తపస్యుల పూజాఫలం ఈ మంటపము. ఆ సమయంలో ఎందరో మహా శిల్పులు రుద్రసేనాని సభలో ఆసీనులై ఉన్నారు.  జయ సేనాని ఆచార్యులందరికి వారి హొదానుసారంగా నిర్మాణ బాధ్యతలను అప్పగించారు. ముఖ మండప నిర్మాణం  ఎవరికి  అప్పగించాలి అన్న  యోచనలో ఉన్న రుద్రేశ్వరునికి ఎదురుగ మధ్యవయస్కుడైన శిల్పి వచ్చి నిలుచున్నాడు. జయసేనాని అతన్ని పరికించి చూసాడు. సూక్ష్మ దృష్టి గల విశాల నేత్రాలతో, శిలలతో బంతులాడినట్లుండిన భుజస్కంధాలతో, ఉలితో ప్రబంధ రచనలు చేసినట్లు కాయలు కాచిన చేతులతో అతను కనిపించాడు. 

పట్టుపీతాంబరం మోకాలి పైవరకు మడిచి, పైన ఏ  ఆచ్చాదనా లేక కేవలం గాయత్రి మంత్రం సంప్రోక్షణతో పవిత్రమైన జంధ్యం ధరించి, నుదుటి పైన విభూతి , ఫాలభాగం మధ్యలో దేవి కుంకుమ తో బ్రహ్మ కై  తపస్సు చేసిన తపస్విలా , అర్ధాంతరంగా తపస్సును చాలించి వచ్చిన రాజర్షి విశ్వామిత్రునిలా కనిపించాడు ఆయన. 

“తమరి  పేరు?”

“విరించి”. 

 “తమరి అనుభవం?” మళ్ళీ ప్రశ్నించాడు.  

“తమరు అవకాశమిస్తే శిల్పాకృతిలో చూపిస్తాను.”  ఎంతో ఆత్మ విశ్వాసం ఆయన స్వరంలో కనిపించింది.   

“మంచిది. తమరికి ముఖ మండప నిర్మాణ విధిని అప్పగిస్తాను. తమరి ప్రజ్ఞ పాటవాలు నిరూపించుకోండి. ఉత్తమమైన పనికి రాజ బహుమానం. నష్టమైనచో రాజ దండన. ఈ రెండింటికి సిద్దమేనా ?”

తలాడించాడు విరించి అంగీకారంతో. జయసేనాని అనుజ్ఞ పత్రం ఇచ్చి సభాభవనం నుండి రుద్రాసేనాని తో సహా నిష్క్రమించాడు. 

విరించి తృప్తిగ ఇల్లు చేరుకొన్నాడు. తన సతి భారతి కి జరిగినదంతా చెప్పాడు. రేపటి నుండి తను ధ్యాన నిమగ్నుడవుతానని, ఎలాంటి అవరోధం కలిగించకూడదని ఆమెకు చాల నిష్కర్షగా చెప్పాడు. ఆ రాత్రి అంతా విరించి హృదయం పరిపరి విధాల ఆలోచనలతో నిండి పోయి నిదురకు దూరమైంది. 

                                         **********************************************

ప్రాతః కాలం కలకూజితారావాలతో మనోజ్ఞమైన రవికిరణ శోభలతో ప్రకాశించింది. పెరటి లో ఉన్న మోటుబావి లో కి దిగి కాసేపు ఈత కొట్టి, పైకి చేరి సూర్యనమస్కారములను ఆచరించి దేవుని మందిరంలో మృగాసనం పై పద్మాసనాసీనుడై  గాయత్రీ  మంత్రోచ్ఛారణ మొదలు పెట్టాడు విరించి. 

“ఓమ్ భూర్భువఃస్వాహా ; ఓంతత్స వితర్వరేణ్యం ;

భర్గో దేవస్య ధీమహి ; దీయో యోనః ప్రచోదయాత్.”  

జ్యోతి ధ్యానం తో ప్రారంభమైన విరించి ఓంకారం మనసులోమెదులుతుండగా తిన్నగా కనులు మూసుకున్నాడు. తాను చూస్తున్న  జ్యోతి కిరణాలూ శరీరమంతా వ్యాపించాయి. అంతర్లీనంగా విరించిలో దివ్యమైన కాంతి ప్రజ్వరిల్లుతున్నది. ఆయన భృకుటి విశాలమైంది. అంతర్మధనం ఆగిపోయింది. అన్వేషణ మొదలయింది. 

కుండలిని స్థానంలో ప్రారంభమైన ఆ కాంతి పుంజం నాభి స్థానం, ఉదర స్థానం, హృదయస్థానం, కంఠ స్థానము , అధర స్థానము దాటి భృమధ్య స్థానం చేరుకున్నది. అక్కడ కేంద్రీకృతమైనది. 

మిరిమిట్లు గొలిపే దివ్య కాంతి. తెల్లని హిమవత్ పర్వత శ్రేణి, కైలాసగిరి. ప్రధమగాణ  పరివేష్టితుడై లయకారుడు,మృత్యుంజయడు, గంగ-గౌరి సమాలంకృతుడు, యోగీశ్వరుడు యోగముద్రను వీడి నాట్య ముద్ర లోకి వచ్చాడు. సృష్టిని లయించి, తిరిగి సృష్టికి ఆధారమైన పంచభూతాల అధినాధుడు నర్తిస్తున్నాడు. రౌద్రం మూర్తీభవించిన వేళ లయం చేస్తాడు, కారుణ్యంతో కనికరించి సృష్టి ని కాపాడే ఆ దేవదేవుడు వాయు రూపుడై,  జ్యోతిస్వరూపుడై ,సైకతరూపుడై , మనోరూపుడై, జలరూపుడై , సమస్థ సృష్టికి ప్రాణనాధుడై నర్తించే శివుని పదఘటనలలో లీనపైపోతుంది ఈ సృష్టి. అతడే రుద్రేశ్వరుడు . ఆ స్వామి అలసిన వేళ వీవన లేచే సుందరి సామాన్యురాలు కాదు. ఆయన శిరస్సునే  పీఠం  చేసుకున్న గంగాభవాని,అర్ధభాగంలో ఇమిడిఉన్న ఈశ్వరి, ఫాలనేత్రం లో విరాజిల్లే దివ్యజ్యోతి గాయత్రీ, సౌందర్య లహరే ఆ దేవా దేవునికి వింజామారలు పట్టాలి. అలాంటి దివ్య సుందరమూర్తులే  రుద్రేశ్వరుని ద్వారానికి అలంకారాలుగా నిలవాలి. విరించి ధ్యానం ఫలించింది.  దివ్య సుందర రూపం గోచరించింది. అద్భుతమైన  స్త్రీ మూర్తి వింజామర ను పట్టి ఎదుట నిలిచింది. విరించిలోని శిల్పి మేల్కొన్నాడు. ఆ దివ్య సుందరి ఆకార లక్షణాకృతి మనసుతోనే బేరీజువేసాడు. 

“ధన్యోస్మి” అని కనులు తెరిచాడు.

                             **************************************************

అప్పటికి సరిగ్గా మూడురోజులయింది సేనాని ఆమోదం పొంది.  

విరించి వడివడిగా ధ్యానాసనం నుండి లేచాడు. అలౌకికమైన ఆనందం ఆయన ముఖంలో తాండవిస్తుంది. ఆయన సతి భారతి భర్తను పలకరించలేదు. ఆమెకు తెలుసు తన పలకరింపు ఆయన తపస్సు ను భగ్నపరుస్తుందని. 

వడివడిగా విరించి వంటి మీదన ఉన్న  ధోవళి  తోనే మండపానిర్మాణ స్థలానికి చేరుకున్నాడు. అప్పటికే కొందరు శిల్పాచార్యులు పనులు ప్రారంభించారు. మావటివాళ్ళు నల్లరాతి గండ్ర శిలలను ఏనుగుల సాయం తో అక్కడకి చేరుస్తున్నారు. విరించి శ్రేష్టమైన పది అడుగుల పొడవు, నాలుగుఅడుగుల వెడల్పు ఉన్ననల్ల రాయిని ఎంచుకున్నాడు. గాయత్రి,గణపతి మంత్రోఛ్ఛారణతో ఆ శిలని సంప్రోక్షణ చేసాడు. పసుపురాసి కుంకుమ అద్దాడు. ఆ శిల కెదురుగా పద్మాసనంలో కూర్చొని తమ వంశ మూలపురుషులను తలచి, విశ్వకర్మ ను ధ్యానించి  ఉలి చేతపట్టాడు.

“ఓయీ సందర్శకుడా వింటున్నావా ! నా ఈ ఆకృతి రావడానికి కొన్ని నెలలు పట్టింది. తల్లి గర్భంలో పిండస్థ దశలో ఉన్న శిశువు నవమాసానికి స్పష్టమైన ఆకృతిని పొంది , తల్లి ప్రసవవేదనతో అతి రహస్యమైన యోని మార్గంగుండా ఈ ప్రపంచంలోకి వస్తుందో, అలాగే నేను ఆవిర్భవించాను. ఒక గండ శిలాకారంలో ఉన్న నేను,కంటికి కనిపించని మేధాశక్తి తో శిల్పిహృదయాంతరాలలో ఎదుగుతూ  ఈ సుందర రూపంతో పృధ్వి పైకి వచ్చాను. 

వయ్యారంగా సుందరసుమనోహరముగా అలవోకగా వింజామారను  ఎత్తి నిలుచుని ఉన్న నా ఈ భంగిమ కి రుద్రేశ్వరుడు సహితం అచ్చరువొంది తన నాట్యం నిలిపి, నా  వింజామర గాలికి సేద తీరునేమో అన్నంత అద్భుతంగ  నన్ను మలిచాడు నా జనకుడు విరించి. ఆలా అనేకానేక సుందర శిల్పలకు ప్రాణం పోసి తాను చరితార్థుడైనాడు. 

“ఓయీ విను! మీరు  చంచల మనస్కులు. మేము నిశ్చలంగా ఉంటాము. మా మనసులు అకల్మష క్షేత్రాలు. మేము శాశ్వతం. మాకు మరణం లేదు. ప్రకృతి ఉత్పాతాలను ఎన్నింటినో దాటుకొని జరిగిన కొన్ని శతాబ్దముల చరిత్రకు సాక్షులం. నేటివరకు మానవ జిజ్ఞాసకు, మేధస్సు పరిణామానికి షట్ సాక్షిభూతమై నిలిచిఉన్నాం. పృథ్వి నిలిచి ఉన్నంత వరకు ఈ ప్రకృతి విలయతాండవం మమ్ములనేమి నేమి చేయలేదు.ఒక్క మానవుని  వికృత ధోరణి తప్ప.  పరిణామక్రమములో వెర్రితలలు వేస్తున్న మానవ వికాసానికి బలికావలసి వస్తున్నది. మతద్వేషాలతో మమ్ములను అందవిహీనంగా చేసారు. స్వార్ధంతో మమ్ములను విఫణి వీధులలో చేర్చారు. అయినా మీ మనసుకు తృప్తి కలగండంలేదు. కొన్ని వేల  మంది కళాకారుల తపోఫలమైన మా మీద కూడా మీరు దాడిచేస్తున్నారు. మమ్ములను చూస్తే మీకు ఎంతో ఆనందం కలుగుతుంది కదా! విను! ఈ మానవాళి శాంతి అనే పదంకూడా వినపడని ప్రపంచాన్ని సృష్టించుకుంటారు. ఆ అశాంతి లో శాంతి కోసం మమ్మల్ని వెదుకుతూ తిరిగి మా చెంతకే చేరుకుంటారు. ఇదే ఈ శిలాసుందరి మదనిక ఇచ్చే శాపము-వరము”, అని ఆ మదనిక చిరుధరహాసం తో  మౌనం గ నన్ను శాసిస్తున్నట్లు నిలిచిపోయింది. 

                                 **************************************

ఒక్కసారిగా ఉల్లికి పడి లేచాను. నా చుట్టూ పరికించాను. నిశబ్దంగా జరిగిన , జరుగుతున్న , జరుగబోవు చరిత్రకు పంచభూతాలతో పాటుగా షట్ట్ సాక్షిభూతులుగ నిలిచి ఉన్న  ఆ శిల్ప కళాఖండాలు కనిపించాయి. శిల్పసుందరి మదనిక  చెప్పిన మాటలు గుర్తొచ్చాయి. శాపంలాంటి వరమా లేక వరంలాంటి శాపమా ఇది? రాబోయేతరాలే నిర్ణయించాలి.                

October 3, 2023 0 comment
1 FacebookTwitterPinterestEmail
కథలు

ప్రాణం కన్న మానం మిన్న

by Subhash Chandra Oddiraju October 1, 2023
written by Subhash Chandra Oddiraju

 చంద్రమ్మ పోలీసు స్టేషన్ మెట్టుపైన నిలబడి “సార్” అని పిలిచింది . చేతిలో  రక్తం అంటుకుని ఉన్న కొడవలిని గట్టిగా పట్టుకుని, కంటినిండా ఉబికి వస్తున్న నీరును కొంగుతో తుడుస్తున్నది. జమేదార్ ధర్మరాజు ఫోన్ లో  ఎదో మాట్లాడు తున్నాడు అందువల్ల తన ముందుకు ఎవరో వచ్చి అడిగేది తెలుసుకోకుండా రైటర్ వైపు వేలు చూపతూ అటుగా పంపాడు. చంద్రమ్మ అటుగా వెళ్లి రైటర్ నగేష్ ముందు నిలబడి అంది “సార్ ,  రాసుకోండి”

          “చెప్పు ఏమిటి సంగతి, రాస్తవా , నేనే రాయాల్నా” అన్నాడు నగేష్, తల ఎత్త కుండానే.

          “రాసుకోండి సార్, నా పేరు చంద్రమ్మ, నా భర్త పేరు సూర్యుడు. మాది రామన్నగూడెం.” ఆగింది.

          “ చెప్పుకు౦ట పో, రాస్తున్నా, ఆగకు ”

          “ నేను ఒకణ్ణి కొడవలి తో పొడిచిన, ఇదే కొడవలి”..

తలెత్తి చంద్రమ్మను చూసాడు నగేష్. ఆయన ముఖంలో రంగులు మారాయి, ఒక్కసారిగా గావుకేక వేసాడు “ సార్ , జమేదార్ సాబ్ , తొందరగా  రాండి, ఈమె ఏం చుప్పుతున్నదో నాకు తెలుస్తలేదు, …అయ్యోఎస్సై   రాండి “

కంగారుగా చూసాడు ధర్మరాజు, వెంటనే రైటర్ నాగేద్ష్ వద్దకు పరిగెత్తాడు. మూడు నిమిషాలు చూస్తేగాని తెలియలేదు పరిస్థితి. “ నీపేరు చంద్రమ్మ కదా , ఇది వరకు రెండుమూడు సార్లు స్టేషన్కు వచ్చినావు”

          “అవును సారు” అంది చంద్రమ్మ “ కాని మీరు నన్ను పట్టించుకోలేదు కదా”

          “సరేకాని, ఇదేంది నీ అవతారం, శివం ఎత్తుతున్నావు, ఆ కోడవలెంది , రక్తం ఏందీ, మేకనో గొర్రెనో కొసినావా, లేకుంటే ఏకంగా మనిషినే కోసినావా ఏందీ”

          “అవును సారు మనిషినే కోసినా” “నా మీద కేసు రాసుకోండి”

          ఎగాదిగా చూసాడు ధర్మరాజు “ నిజంగానా, అయితే ఎవ్వరిని కోసినావు, ఎందుకు సంపినావు ..

నగేషు రాసుకోరా. …ఒరేయ్ వెంకన్నా ఎస్సై గారికి ఫోన్ చేసి చెప్పు” “ నువ్వు చెప్పు తల్లి”

చెప్పుతూ పోతున్నది చంద్రమ్మా.

          “ అయ్యా. నాపేరు చంద్రమ్మ నా పెనిమిటి పేరు సూరీడు , మా ఊరు రామన్నగూడెం, మా పెండ్లి అయ్యి నాలుగు ఏండ్లు దాటింది , ఇంకా పిల్లలు కాలేడు. రెండు ఎకరాల తరిపోలం వున్నా అది చేసుకుంటూ కూలికి పొతం, మా మామ సచ్చిపోయిండు, అత్త ముసల్ది “

          “ ఈ విషయాలు ఎందుకు గాని, అసలు విషయం చెప్పు, చంపినా విషయం ”

          “ అట్లనే సార్, ఎప్పటిలాగానే నేను బావికాడ గొడ్లకు మేతేస్తున్నా, సూరీడు పొలంల కలుపు తీస్తున్నాడు,

అప్పుడు వచ్చిండు వాడు దస్తగిరి, మీకు తెలుసుగదా వాడు, మీ టేశను కాడికి వస్తడు వారానికోపారి సంతకం పెడతాడు చోర్ సాలేగాడు,ఎవ్వరినో చంపినా కేసులో సిచ్చపడి  జేలుకు పోయిండు చూడు వాడే, వాని కండ్లు ఎప్పుడు నామీదనే, వానికి బుద్ది  చెప్పమని మీ తెశానుకు మూడు సార్ల వచ్చిన అందుకే, కాని మీరు వానికి బుద్ది చెప్పలే , మీరు చూడకున్నా భగవంతుడు ఎటు చూస్తాడు వానికి ఎదో హత్య కేసులో జైల్లో వేసిన్రు, ఇప్పుడు వాడు జైలు నుంచి మూడు నెలల కోసం బయటకు వచ్చిండట గదా ..అదేదో అంటరుగదా, ఎందబ్బా అది …”

          “అదేలే దాన్నిపెరోల్ అంటరు, అవును వాడు మా స్టేషన్ లో దినం విడిచి దినం వచ్చి హాజారు ఇయ్యాలి గదా , వాడు వస్తున్నడారా , ఒరేయ్ వెంకటేశు.,” “ లేదు సార్, వారం దాటింది, ఏందిరా అంటే , నువ్వూరుకో , నేను పెద్ద సారుకు చెపుకున్న తీ అంటున్నాడు” అక్కడి నుండే చెప్పాడు వెంకటేశు.

          “సరేతియ్యి, ఆయనే చూసుకుంటాడు మంచో చెడో,  మనకేంది, నువ్వు చెప్పు చంద్రమ్మా”

          “ అదే సారు , వాడు మూడు రోజులనుండి నా వెనుకాల తిరుగుతున్నాడు, ఏందిరా  అంటే నువ్వు నాతోటి గా ఎస్సై సారు కాడికి రావాలే, నువ్వు వస్తేనే వాడు నా పెరోలు అయినంక నా మంచి ప్రవర్తన మీద సంతకం చేస్తాడట, అందుకే నువ్వు రావాలి, కాని లొల్లి పెట్టి మీరిద్దరు చెర్ల పడి సావుండ్రి అని తిట్టి పంపిన, కాని నిన్న మర్ల వచ్చిండు బాయికాడికి, ఎంత కాదన్నా వింటలేడు , పెద్దలోల్లి జరిగింది, దాంతో వానికి పట్టుదల పెరిగింది, కోపంతో ఊగిపోతూ నన్ను బిగ్గరగా ఒడిసి పట్టుకున్నడు, కిందికి తోసి ..తోసి నువ్వు రాకున్న ఏంటిది నేనే నిన్ను.. అంటూ నా చీరను లాగుతున్నాడు .. నాకు దిక్కు తోచలేదు, మా సూరిగాడు దూరంగా వున్నాడు నా అరుపులు వానికి వినపడ్త లేవు, ఇంక వీడు నా మానం చెడగోట్టుడు కాయం అనుకున్నా, నా చేతులు బూ౦ మీద ఏదైనా ఆదారం కోసం వెతుకులాడినయి. అప్పుపు తగిలింది నా కొడవలి, అందుకుని ఒక్క వేటు వేసిన, అంతే పక్కకు ఒరిగిండు.నేను లేచి చూసిన, వాడు బాదతో మెలికలు తిరుగుతున్నాడు. అంతా రకుతం వరద , నా పెనిమిటి సూరీడు వచ్చిండు , వచ్చి ముక్కు తాన వేలుపెట్టి చూసి “ఊపిరి ఆడ్తలేదు గదా, సచ్చినట్టు అనిపిస్తాంది, అంతేనా సూడు నువ్వు కూడా , నాకు బయం అయితాంది చంద్రమ్మ , ఇప్పుడెట్లా, తొందర పడ్డవే చంద్రమ్మ, నేనోచ్చే దాంక ఆగక పోయినావా”

          “ ఆహా , ఇంకాతయితే వాడు నా మానం మీద దాడి చేసేవాడు. మంచి పని అయింది ముండా కొడుకు సచ్చిండు. నువ్వు ఇక్కడే వుండు నేను పొలిసు టేషన్ కు చెప్పుతా, నాకు ఏం బయం లేదు, సరేనా”

          “నేను కూడా వస్తా నీతోటి , సచ్చినోడి తోటి నాకేం పని, పదా”

          ఇద్దరం కలిసి వచ్చినాము , వాడు బయట కూకున్నాడు , అన్ని ఇగురంగా చెప్పిన , ఇంక మీ ఇష్టం సారు, నన్ను కాపాడుతరో జైళ్ళ పెడుతరో మీ దయ,”

          ధర్మరాజు నిశ్చేస్టుడు అయాడు, ఈ కాలంలో కూడా ఇంత నిజాయితా !!! చదువుకున్న వారు, నాగరికుల మనుకునేవారు, చట్టం తెలిసినవారు కూడా ఇలా ఉంటారా నిజాయితిగా, చంద్రమ్మ నువ్వు గోప్పదానివి…

          “కాని చంద్రమ్మ, ఆ టైముల నీకు కొడవలి దొరుకక పోతే ఏం చేసేదానివి, వాడు నిన్ను …”

          “అవును సారు నాకు దేవుడు దారి చూపిండు, లేక పోతే నా మానం పోవును తర్వాత నా పాణం కూడా పోవు, అయినా సార్ , నా మనం కన్నా పానం ఎక్కువగా కాదు. మానం పోయి ఇంకా బతికుంటే నేను చచ్చే దాక “దీన్నే వాడు ఆ దస్తగిరి మానం తీసుకున్నాడు ఛీ,ఛీ’ అని దెప్పి పొడిచి చంపేవారు జనం. అంతకన్నా నేను జైళ్ళ వున్నా మంచిదే , మానం కాపాడుకున్నా పిల్లా అంటరు గదా, పోగుడ్తరు కూడా “ …

          “వెంకన్నా ఎస్సై గారికి ఫోన్ కలిసిందా, లేదా , లేకున్నా మనమే పోదాం , అఫ్జల్ గానికి ఫోన్ చెయ్యి జీపు కావాలని, డిజలు పోయించుకుంటామని చెప్పు లేకపోతే వాడు నానడు, గులుగుతడు, వెంటనే రమ్మని చెప్పు,

“ ఒరే రైటరు నువ్వుకూడా రారా , పంచనామా రాయాలి గదా , నలుగురు రండి, నాగేషు నువ్వు వుండు ఇక్కడ స్టేషన్ల, సార్ వస్తే సైట్ కు రమ్మను, నేను కూడా చెప్పుతలే, అట్లనే సుదర్శన్ చంద్రమ్మను సెల్ లో పెట్టు. ఆమె తెచ్చిన కొడవలిని ఎవిడెన్స్ కవర్ లో పెట్టి లేబుల్ పయిన వివరాలు రాసి అతికించు , స్టేషన్ భంద్రం సుమా”

  జీపు రాగానే అందరు వెళ్ళిపోయారు వారి వెంట సూరీడు కూడా వెళ్ళాడు . ఒంటరిగా లాకప్ లో చంద్రమ్మ కూర్చుని  వున్నది .

                                                *****           *****

          జీపు రామన్నగూడెం చేరుకునే సరికి సాయంత్రం నాలుగయింది, దాదాపు రెండు కిలోమీటర్లు నడిచి సూరీడు భావి వద్దకు చేరుకున్నారు , “బాడి ఎక్కడ ఉన్నదయ్య చూపించు సూరీడు” అన్నాడు ధర్మరాజు .

శవాన్ని చూస్తూ “ఈయన ఐ.డి కార్డు గాని ఉన్నదో చూడురా నాగేషు”.

 “వున్నది సార్ ,చెంచల్ గూడా జైలు వారి కార్డు వున్నది”.

 దాన్ని పరిశీలించి చూసి వాడు దస్తగిరి చెంచల్ గూడా ఖైదీ అని నిర్ధారించు కున్నాడు. చుట్టుతా పరిశీలించి నోట్ చేసుకున్నాక శవ పంచనామా జరిపించి, బాడీని ఆటోప్సి కొరకు ఎం.జి .ఎం హాస్పిటల్ కు ఒక ట్రాక్టర్ లో పంపించాడు. తాను చేసిన పని అంతా వివరంగా ఎస్సై కి ఫోన్ చేసి చెప్పాడు కూడా …

          “మంచి పని చేసినావు రాజు, చెయ్యాల్సిన పనులన్నీ పూర్తి చేసినావు , నేను రేపు ఉదయం రాగానే వివరాలు చూస్తాను, సరేనా”

                                                *****       **           *****

          పోలీసు స్టేషన్ లోని సెల్లో ఒంటరిగా దిగులుగా కూర్చున్న చంద్రిక మనసు పరిపరి విధాల పోతున్నది.

గతం అంతా కళ్ళ ముందు కదలాడుతున్నది. సూరీడు తనను పెండ్లి చేసుకునాడానికి పడ్డ పాట్లు నవ్వు తెప్పింఛి నాయి తనకి. నిజానికి తన వెంటపడిన మగాడే లేదు అప్పటివరకు. ఎవ్వరుకూడా తన వైపు చూసే దైర్యం చెయ్యలేదు. తనంటే అంత హడలు అందరికి. కాని సూరీడు మాత్రం తనను దొంగ చాటుగా చూసేవాడు . ఒకనాడు మాత్రం ఎదురుపడి అడిగాడు “ నీకు ఒక మాట చెప్పొచ్చా , నువ్వు ఏమననంటే చెప్పుతా అదిగూడా”

రెండుమూడు సార్లు చూసింది వాడ్ని, మెతక మనిషి అనుకున్నది. “ఏందీ చెప్పు తొందరగా , వెనుకాతల నాకు పని వున్నది” “మరి  నువ్వు నన్ను తిట్టొద్దు కొట్టొద్దు,” నాయి ఆగిండు కాసేపు నేను ఏమి చుపుతాననోనని, కాని తాను కన్నుబొమ్మలు ఎగిరేసింది, నవ్వును ఆపుకుంటూ…”నువ్వు శాన బాగుంటావు చంద్రమ్మ, నిజం మా అమ్మ మీద ఒట్టు” అంటూ దూరమా జరిగాడు తాను ఎక్కడ కొడతానో అని..ఏమి అనకుండా అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయింది. ఆ దొంగ చూపులే తరవాత తమని కలిపింది. సూరీడి పెద్ద అందగాడేమి కాదుగాని మంచి మనిషి ప్రాణం ఇచ్చే మనిషి, పైగా వాడికి ఎవ్వరు లేరు ఒక్క మంచాన పడ్డ తల్లి తప్ప. ఒకసారి ఆ ముసల్ది తన చేతులు పట్టుకుని అడిగింది. “ అవ్వా చంద్రమ్మ, నువ్వు మాఒడ్ని కట్టుకుంటే నేను ఏ దిగులు లేకుండా సచ్చిపోత, ఎట్లైనా నువ్వు ఊ అనాలే చంద్రమ్మ, మావోడు శాన మంచోడు, నీకు ఎట్లాంటి కష్టం పెట్టడు. వాడి అమాయకానికి నువ్వైతేనే సరిపోతది.” నాకుగూడా అనిపించింది వీడితే నాకు సరి. తమకు నాలుగేండ్లు అయింది లగ్గం అయ్యి కాని ఇంకా పిల్లలు కలుగలే.. తనను ఆ దస్తగిరి గాడు నన్ను చెడగొట్ట బోతుంటే సూరీని ఆగం చూడాలే, వానితో కొట్లాడలేక పోతున్నాడు నన్ను కాపాడలేక పోతున్నాడు. అక్కడ గడ్డిని కోసే కొడవలి దొరికింది వానికి దాని అందుకుని దస్తగిరి మీదికి ఉరికిండు నరకడానికి. కాని వాడు ఒక్క తోపు తోసిండు, ఎగిరి పడ్డాడు దూరంగా, కాని తన చేతిలోని కొడవలిని తనవైపు విసిరివేసాడు, దాని అందుకొని దస్తగిరి ని ఒక్క వేటు వేసింది . వాడు కుప్ప కూలాడు .వెంటనే వాడ్ని వదిలిన్చుని దూరంగా జరిగింది, వాడు చచ్చాడో లేదో కూడా చూడకుండా దూర౦గాఎక్కువ  పరిగెత్తారు. కొంత సేద తీరిన తరవాత సూరీడు అన్నాడు “వాడు నిన్ను సంపెస్తాడని అనుకున్నానే చంద్రి ..చాలా భయం వేసింది.. కాని ఒక్క మాట అడుగుతాను చంద్రమ్మా… నువ్వు ఒకవేళ వాని కోరిక తీరుస్తే ఇంత జరిగేది కాదేమో కదా ..” సూరీని చెంప చెళ్ళుమని మోగింది” ఏందిరా మొగడా,నా మానం పోయినంక నేను ఎట్లాగు సచ్చిపోత, తర్వాత నువ్వు మల్ల లగ్గం చేసుకోవచ్చునని అనుకుంటున్నావా, అట్ల జరగదు.నా మానం కన్నా నా ప్రాణం ఎక్కువ కాదు.కాని నేను చచ్చే ముందు వాడి పాణం తీద్దును.”అన్నది చంద్రమ్మ. అలా వాదించుకుని ఒక నిర్ణయానికి వచ్చిఇదంతా పోలీసులకు చెప్పడమే మంచిదని అనుకున్నారు. మొదట సూరీడే తాను చంపినానని చెప్తానని అన్నాడు. కాని తనే వద్దని వారించి ఆపింది. తన మానం కాపాడుకోసం తను చంపినా అంటే శిక్ష తక్కువైతది అని నచ్చచెప్పి పోలీసు స్టేషన్ కు కోడవలి పట్టుకుని వచ్చింది.

                             *****                     *****                     *****

          తనను ఎవరో పిలుస్తున్నరని కండ్లు తెరిచి చూసింది . ఎదురుగా ధర్మరాజు కూర్చుని వున్నాడు, సూరీడు పక్కనే చేతులు కట్టుకుని నిలబడివున్నాడు. ఆమెకు మంచి నీరు తెప్పించి ఇచ్చాడు ధర్మరాజు . నీళ్ళు తాగి అడిగింది “ఎం జరిగింది అన్నా, వాడు చచ్చిండా, అయితే ఇంకేంది నన్ను జేల్లో పెట్టండి” “ సూరీడు నువ్వు ఇంటికి పోరా అత్తమ్మ ఎదురు చూస్తది  మనకోసం, అన్నం తిన్నాడో లేదో ఇంకా”…

          “అప్పుడే ఎట్ల పెడతం జైల్లో .. కేసు కావాలి, కోర్టుకు పోవాలి అక్కడ నిన్ను ఎన్నేండ్లు జిల్లా పెట్టాల్నో జడ్జిగారు చెప్తారు. “

          “మరి అట్లయితే” ఆగి అడిగిండు సూరీడు “నేను మా చెంద్రిని ఇంటికి తీస్కోని పోవచ్చా”

          “అట్లెట్ల పోతావ్, ఆమె ఖూని కేసుల మెయిన్ అక్యూజ్ద్ , ఇంటికి పోడానికి రూల్స్ ఒప్పుకోవు,

          “ఎందుకు సార్ ,మేమే వచ్చి లోన్గిపోయినంగదా , మమ్మల్ని మీరేమైనా పట్టుకున్నారా, మీరు ఎప్పుడు పిలిస్తే అప్పుడు వస్తం ‘, ఇంకేంది సారూ ..”

          “ అట్ల కుదురదురా  సూరీడు, నువ్వు లొంగి పోతే నీకు శిక్ష కొంచం తగ్గుతది అంతే గాని ఇప్పుడు పంపడం కుదురదు. నువ్వు పోతేపో, మల్లరా, అప్పటికి ఎస్సై గారు కూడా వస్తాడు ఆయనతో మాట్లాడి చెప్పుత “

          కండ్లతోనే వెళ్తున్నట్టు చంద్రమ్మ కు చెప్పి బయటకు నడిచాడు సూరీడు ..

రాత్రి ధర్మరాజు చంద్రమ్మ తినడానికని హోటల్ నుండి టిఫిన్ తెప్పించాడు, చంద్రమ్మ తినాలని లేదని చెప్పినా ధర్మరాజు అన్నాడు “చెంద్రమ్మా, ఇంకా నీవు బతుకాలంటే ఈ తిండి అలవాటు చేసుకోవాలి తప్పదు, కష్టమైనా ఇష్టం లేకున్నా తినాలె”… తల ఊపి టిఫిన్ తిని నీళ్ళు తాగి పడుకుంది తన బతుకు ఎటునుండి ఎటు మారబోతున్నదో ఆలోచిస్తూ …

                   *****                              ******                             *****

          తెల్లవారి ఎనమిది వరకే సమస్యల పరిష్కారం కొరకు వచ్చినవారి తో స్టేషన్ నిండిపోయింది. ఎస్సై గారు చంద్రమ్మను ప్రశ్నించలేదు. చార్జ్ షీట్ రాయాలి. కేసు కోర్టుకు ఎప్పుడు పంపాలో అడగాలి. ఇంతకి ఈ ఎస్సై కుంతల్ రావు మహాశయుడు నిన్నటినుండి జాడ లేడు. ఫోన్లో కూడా దొరుకుతలేడు. వీడు వచ్చినప్పటినుండి స్టేషన్ పరువు పోతున్నది. పైసలు గుంజుదేకాడు, అమ్మాయిల సోకు కూడా ఎక్కువే. వీడు ఎప్పుడో ఎందుల్నో ఇరుకుతడు గాని అప్పుడే ఈ లోకం బాగుపడదు. ఆలోచిస్తూనే కానిస్టేబుల్ ని పిలిచాడు “ వెంకన్నా..ఎస్సై గారు వస్తనన్నడా, ఫోన్ చేసిండా” “ఇప్పుడే ఫోన్ చేసిండు, గంటల వస్తనన్నడు,, సాయంత్రం క్రయిం మీటింగు ఉన్నడట,

కేసు లిస్టు తయారు చేసి పెట్టమన్నడు”

          “అదేదో రైటర్ను చూడమను, నిన్నటి డేడ్ బాడి అటోప్సి చేసి౦డ్రా , రిపోర్ట్ ఎప్పుడు ఇస్తారో అడిగి ఎం జి ఎం కు పోయి నువ్వే పట్టుకురా”

          ఇంతలో ఎస్సై వచ్చిండు బుల్లెట్టు మీద. వస్తూనే “రాజు రావయ్యా, నిన్నటి కేసు ఫైల్ పట్టుకుని” అన్నాడు

          “గుడ్ మార్నింగ్ సార్, నిన్నటినుండి మీరు లేరు, మీ గైడెన్స్ లేకుండానే ఈ హత్యా కేసు పూర్తి చేసిన, ఒకసారి చూస్తే….సార్ మీ చేతికి ఏమైంది అంత పెద్ద గాయం. కట్టు కట్టిచ్చిన్రు కూడా …”

          “ఎదో గాయం అయింది లే అన్ని చెప్పాల్నా నీకు… కేసు చెప్పు ముందు”

          “ఈ రోజు చంద్రమ్మ ను కోర్టు కు తీసుకొని పోయి ఆమెను నాలుగు రోజులకు  పోలీసు కస్టడి అడ్గుత”

          “ఇంకా కస్టడీ ఎందుకు ? కన్ఫెషన్ కేసేకదా, మర్డర్ వెపన్ తో లొంగి పోయింది, స్టేట్ మెంట్ అంతా వీడియో రికార్డ్ చేసినవ గదా, అన్నిటిని కోర్టుల ప్రొడ్యూస్ చెయ్యి, ఒక కేసు తొందరగా క్లోజ్ చేసినందుకు మనకు రివార్డ్ వస్తది కదా, కొద్దిగా సోచాయించు రాజు”

          “కాని సర్,ఇందుల ఇంకా పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ రాలేదు కదా, మానను తప్ప పడతారేమో కోర్టు వారు”

          “నీకు అన్ని అనుమానాలే వస్తే రాజు, నిజ౦ గా ఆ కాలపు ధర్మరాజువె, నేను PP తో మాట్లాడుతా, నువ్వు తీస్కోని పో, ఒకసారి నేను చంద్రి తో మాట్లాడుతా పదా, అట్లనే నాకు కన్ఫెషన్ వీడియో చూపు”

          వీడియో చూసి నాక సెల్ లో ఉన్న చంద్రమ్మ ను చూసినాడు.

          “నువ్వు కోర్టుకు తయ్యరుకా రాజు, నేను చంద్రమ్మ తో మాట్లాడుతా”

          “వాడు దస్తగిరి కోరిక త్ఘీరుస్తే, ఒక పాణం నిలబడేది , నీకు ఈ కర్మ పట్టేది కాదు.ఎంత పని చేసినవ చంద్రమ్మ, ఇప్పుడు చూడు నీ పెనిమిటి ఏమైయితడో.  అసలే అమాయకుడు, అందుల మీ అత్త మంచంల”

           ఉగ్రంగా చూసింది ఎస్సై వైపు చంద్రమ్మ” వాడు నీ పేరే తీసిండు, అది చూస్కో మొదలు”

          ఎస్సై ముఖం లో మార్పు గమనించాడు ధర్మరాజు, ఎర్రబడ్డది , కాని తేరుకుని ,

          “ వాడు మా స్టేషన్ కు హాజరు ఇయ్యాలగద  , అందుకే అనుంటడు, ఆ విషయం నీకేందుకులే గాని, నువ్వు ఇచ్చిన స్టేటుమెంటు కొంచం మార్చాల, నేను ధర్మరాజు కు చెప్తా మల్ల మార్చమని, లేకపోతే కేసు నడవదు”

          “నేను చెప్పడానికి ఇంకా ఏమి మిగలలేదు. నన్ను కొట్టినా వేరే చెప్పనుగాక చెప్పను”

          “నువ్వు ఎట్లా చెప్పవో నేను చూస్తా. చిన్న కిష్టయ్య కు ఎన్నముద్దలు ఎంత ఇష్టమో కొట్టుడు నాకు అంత ఇష్టం, ఆ దేవుడినే చూపిస్తా” అంటూ సెల్ తలుపు మూసాడు కుంతల రావు ..

                   *****                     *****           *****

          కోర్టు ఆవరణ లో PP ఆఫీసు లో ధర్మరాజు తెచ్చిన ఫైల్ చూస్తున్నాడు విశ్వేశ్వర్ రావు.

          “ఇందులో ఆటోప్సి రిపోర్ట్ లేకుండానే కేసు ఎలా రిజిస్టర్ చేస్తారు రాజు గారు , మీకు తెలియంది ఏముంది అంత తొందర ఏముంది, పైగా జడ్జి గారు కూడా ప్రోసీజురల్ ఫాల్ట్ చేసినందుకు  చీవాట్లు వేస్తారు కూడా”

          “ఇందులో కన్ఫెషన్ వున్నదని చెప్పి తొందర పడుతున్నారు మా ఎస్సై గారు “

          “ సరే రిజిస్త్రిలో ఇవ్వండి చూద్దాం, ఈ రోజు బెంచి పైకి రావాలని చెప్పండి, అట్లనే పేషీ లో కలువండి”

          రిజిస్ట్రి లో కేసు ఫైల్ చేసి కోర్టులో పిలుపుకై ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్నారు. సాయంత్రం ఐదింటికి పిలిచారు. ఎస్సై కుంతల్ రావు కూడా వచ్చాడు. PP విశ్వేశ్వర్ రావు కేసు గూర్చి చెప్పడానికి లేచి అన్నాడు

          “ యువర్ ఆనర్, ఇదొక బ్రూటల్ మర్డర్ కేసు. తన కొడవలి హతున్ని హత్యచేసి రక్తం తో తడిసిన కొడవలి తో పోలీసు స్టేషన్ లో లొంగిపోయింది. హత్యా తనే చేసినట్టు కన్ఫేస్ కూడా చేసింది, కేసు వివరాలకు వెళ్తే రామవరం గ్రామానికి చెందిన చంద్రమ్మ …”

          “PP గారు ఈ రోజు కేసులు ఎక్కువగా విన్నాను, ఇక ఓపిక లేదు, నిన్దితురాలిని ఐదు రోజుల పోలీస్ కస్టడి కి ఇస్తున్న… ఈ నెల పదహారు నాడు పోస్ట్ చేస్తున్న.. సరేనా …” అన్నారు జడ్జిగారు … చేసేదేమిలేక తలూపారు అంతా . చంద్రమ్మను తీసుకుని తిరిగి స్టేషన్ కు తీసుకుని బయలుదేరారు..

          ఆ రాత్రి ఏడు గంటలకు ఎస్సై ఇంటికి వెళ్ళగానే చంద్రమ్మ వద్దకు వెళ్ళాడు ధర్మరాజు ..

          “చంద్రమ్మా” ఆప్యాయంగా పిలిచాడు.  “పొద్దున్న నేను వెళ్ళినాక ఆ ఎస్సై నిన్ను ఏమని అడిగిండు.దెబ్బలు కొట్టినట్టున్నడు గదా, నాకు వివరంగా చెప్పు , నేను నీకున్న చెల్లెమ్మా, నీకు నా చేతనయిన సాయం  చేస్తా, వాడి మాటలు నమ్మకు ఉత్త బ్రోకర్ గాడు”

          “లేదన్నా, మీతోటి నేను చెప్పిన బయానా కాకుండా తను మార్చి ఇస్తా దాన్ని తిర్గి చెప్పాలన్నాడు, నేను కాదన్న, నేను చెప్ప౦దే సరిగ్గున్నాడని చెప్పిన, దాంతో కోపం వచ్చి బాగా కొట్టిండు, ఇగో ఇవ్వన్ని చూడు ఎట్లా కమిలినవో, అన్నా నేను ఇక్కడ ఉండనుగాక ఉండ నన్ను పంపించు అన్నా నీ కాళ్ళు మొక్కుతా”

          “అట్ల వీలుకాదు గాని చెల్లె, నీమీద దెబ్బ పడకుంట నేను చూసుకుంట గాని, నువ్వు నీ బాయికాడ జరిగింది పురాంగా నాకు చెప్పలే, ఇంకేదో వున్నది, నీకు యాదిలేదో లేక దాస్తున్నవో అనిపిస్తున్నది, నువ్వు బాగా యాది చేస్కో, ఇగో నిన్న నువ్వు చెప్పిన విడియో ఇస్తున్న, దాని మర్లమర్ల చూడు,, నాకు రేపు చెప్పు సరేనా, అన్నం పంపిస్తా తిని గమ్మున నిద్రపో రాత్రికి భయం లేకుండా”..

          అన్నం తిన్నాక వీడియోను చాలా సార్లు చూసింది చంద్రమ్మ, అంత సరిగ్గానే చెప్పినట్టు అనిపిస్తున్నది. ఆలోచిస్తూ మాగన్నుగా నిద్రపోయింది.

                             *****           ******                   *****

          పొద్దున్నే సజ్జ రొట్టె తీసుకుని స్టేషన్ కు వచ్చాడు సూరీడు. “ ఈ రొట్టెలు తిను చంద్రి, రాత్రి ఏం తిన్నవో ఎప్పుడు తిన్నవో, ఎల్లిపాయకారంల ఉల్లిగడ్డ దంచి వేసి తెచ్చిన నీకు ఇష్టమని. తిను .”

          “ తింటాగాని సూరి, అత్త ఎట్లున్నది ? నోట్లకు ఏమైనా పోతా౦ దా, పాపం అత్తమ్మ బెంగ తోని ఉండొచ్చు,

సరేగాని సూరి, నిన్నొకటి అడుగుత, ఆ రోజు జరిగిన సంగతులన్నీ పూసగుచ్చినట్టు చెప్పినగదా, ఇంకేమైనా చెప్పడం మర్చినవా యాడికి చేసుకొని చెప్పు అంటున్నాడు రాజన్న. నువ్వుకూడా ఈ విడియో చూసి చెప్పు నేనేమైన చెప్పడం మర్చిన్నా “  ఫోన్ తీసి విడియో చూపింది, సూరీడు ఆ వీడియో లో చంద్రి చెప్పింది రెండు సార్లు చూసినా ఏమి గుర్తుకురాలేదు. మరొకసారి చూద్దామని చూస్తుండగా ఎదో గుర్తుకువచ్చి “ చంద్రి, ఇందుల  ఆ మస్తాన్ గాడు నీతో అన్నాడు గదా ఆ ఎస్సై గాడు నీపైన మనసుపడ్డాడు అందుకే నిన్ను వాడి దగ్గరకు తీసుకొని పోడానికి వచ్చిన అని చెప్పిండు గదా, ఆడేది నువ్వు చెప్పలేడుగాదా “

          “అవునురా సూరీడు మంచిగా యాదిచేసినావ్. రాజన్న రాంగానే ఇదే చెప్పుత” అని రొట్టి తిన్నది చంద్రమ్మ .

                   *****                     *****                     *****

          కోర్టులో కాల్ వర్క్ నడుస్తున్నది, ఆరోజు ఏ ఏ కేసులను విచారిస్తారో కోర్టు ఆరంభానికి ముందే కేసులను పిలిచి చెప్పుతాడు బెంచ్ క్లర్క్, కేసుకు సబంధించిన వాదులు ప్రతివాదులు వారి లాయర్లు హాజరు పలుకుతారు. రాణి వారి కేసుకు తదుపరి తేదీలను ఇస్తాఋ. ఆతర్వాత పదకొండు గంటలకు జడ్జిగారు కేసులను వినడానికి వస్తారు. ఇదంతా చంద్రమ్మకు చెపుతున్నాడు ధర్మరాజు . సైలెన్స్ హెచ్చరికతో పాటు జడ్జిగారు వచ్చి ఆసీనులయ్యారు.

          “కేస్ నెంబర్ 5 ఆఫ్ 23 , చంద్రమ్మ వర్సెస్ స్టేట్ , ఎస్సై ఆఫ్ పోలిస్ నల్లబెల్లి “,కేసును పిలిచాడు క్లార్క్.

చంద్రమ్మ ను బోనులో నిలబెట్టి జడ్జిగారికి సాల్యూట్ చేసాడు. “PP గారు  ప్రొసీడ్ “ అన్నారు జడ్జి గారు.

          “యువర్ ఆనర్, ఇదొక దారుణమయిన హత్యా కేసు, రామన్నగూడెం కు చెందిన చంరమ్మ అనే ఈ ముద్దాయి తనవద్దకు వచ్చిన హతుడయిన దస్తగిరిని తన వద్ద వున్నా కొడవలి తో దారుణంగా నరికి చంపింది, ఆ తరవాత హత్యాఆయుధం అయిన కొడవలి తో సహా లొంగిపోయింది, తానే హత్య చేసినట్టు తన కఫెషన స్టేట్ మెంట్ ఇచ్చింది. దాన్ని పోలీసు వారు వీడియో రికార్డింగ్ కూడా చేసినారు. కాబట్టి యువర్ ఆనర్ ఇందులో వాద ప్రతి వాదనలకు కూడా ఎలాంటి అవకాశం లేదు, అందువలన కోర్టు వారిని ఈ కేసులో ముద్దాయికి IPCసెక్షన్ 302 క్రింది స్త్రీ అని కూడా చూడకుండా తగిన శిక్ష విధించాలని మనవి చేస్తున్నాము”

          “విన్నావా చంద్రమ్మ, పోలీసువారు నీ పైన మోపిన అభియోగాలు, సరిగ్గా విన్నావా, ఇందులో నీవు చెప్పుకునే విషయాలు నిర్భయంగా చెప్పుకో, మేము సావధానంగా వింటాము, నీవు ఏ పరిస్థితులలో హతుడిని చంపవాసి వచ్చిందో చెప్పు. నీ యెడల అతడు ఏదైనా అసభ్యం గా మేఇలిగాడా లేక ఇంకేదైనా కారణమా  చెప్పుతల్లి. నీవు ఒప్పుకుంటేనే శిక్ష వేస్తాము, చెప్పమ్మా “

          చంద్రమ్మ కళ్ళ నుండి జలజలా కన్నీరు కారుతున్నాయి, దూరంనుండి సూరీడు కూడా కండ్లు తుడుచుకుంటూ “ఏడువకే చంద్రి “  అంటున్నాడు ..కోర్టు హాలు అంతా కలకలం అయింది. జడ్జి గారు కూడా వారి అన్యోన్యతకు అబ్బురపడ్డాడు ..

          “చూడమ్మా, నీ తరఫున వాదించ డానికి ఎవరైనా వున్నారా , లేకున్నా మేమే ఎవరినైనా వాదించమని చెప్పుతాము”.. లేదన్నట్టు తల ఊపింది చంద్రమ్మ, “మాకు ఎవ్వరు  వద్దు, వాడి చావుకు నేనే కారణం, నేనే చంపాను, నేను నేరం చేసాను కాబట్టి నాకు శిక్ష వెయ్యండి.”

          “నేను ఇదివరకే విన్నవించాను గదా యువర్ ఆనర్” లేచి అన్నాడు PP “ఇందులో శిక్ష ఒక్కటే మిగిలింది,ఇందులో ఎస్సై గారు కూడా వివరాలు అన్నింటిని సేకరించారు కూడా, మీరు జడ్జిమే౦టు కు ఒక తేది ఇవ్వండి చాలు” ..

          “ఏమండి కేసు మొదటి రోజే జడ్జిమెంటు వరకు తెచ్చి మీరు ఘన కీర్తి పొందాలని ఆశ పడుతున్నారా ,

అలా జరుగదు లెండి, ఇది చరిత్ర శ్రుష్టించే కేసు కాదు, నిజాలుకూడా వెల్లడి కావాలి కదా, ఇందులో అడ్వొకేట్ ని నియమిస్తాము”

          “అంత అవసరం లేదు యువర్ ఆనర్” అంటూ చెప్పబోయాడు PP,

          “యువర్ ఆనర్,”  అంటూ వచ్చాడు ఒక అడ్వొకేట్ “నేను ఇందులో హతుడి తరఫున వాదించడానికి అనుమతి కోరుతున్నాను”

          “హతుడి తరఫున వాదించడానికి PP వున్నాడు కదా “

          “ PP పోలీసులతో కుమ్మక్కు అయినాడు యువర్. మీరు ఒప్పుకునక పోతే నన్ను డిఫెన్స్ తరఫున వాదనలు చేయడానికైన అంగీకరించడానికి మనవి చేస్తున్నాను”

          “ యూ మె వర్క్ ఫర్ డిఫెన్స్, మీరు ప్రిపేర్ కావడానికి పది రోజుల వ్యవధి ఇస్తాను.”

          “ కేసు FIR కాపి,కన్ఫెషన్ సిడి, శవ పంచనామా, పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ కాపి ఇవ్వమని పోలీసు వారిని ఆదేశించండి యువర్ ఆనర్”

          “యువర్ ఆనర్,ఇందులో పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్  ఇంకా వెయ్యలేదు, రేపు లేదా ఎల్లుండి ఆయనకు అంద చేస్తాము “ అన్నాడు ఎస్సై కుంతాల్ రావు.
“ వ్వాట్? మెడికల్ ఎక్జామినేషన్ రిపోర్ట్ లేకుండే కేసు మా ముందుకు తెచ్చారా, ఎలా, వి౦టా మనుకున్నారు? Bench, please issue Memo to SP calling his explanation for violation of procedure…  ఎస్సై గారు దీనికి మీరు సమాధానం చెప్పి తీరాలి, ఇందులో నాకు ఎదో దుర్వాసన వస్తున్నది. ముద్దాయిని పోలీసు కస్టడి నుండి జుడీషియల్ కష్టడి కి మార్చండి, ఇందులో ఎలాంటి హరాస్ మెంట్ వుండగూడదు, కేసు పది రోజుల కొరకు వాయిదా వేస్తున్నాము”….

అందరు బయటకు వచ్చినారు …

          “ రాజుగారు, కోర్ట్ ఆర్డర్ తీసుకున్నాక సాయంత్రం చంద్రమ్మను జిల్లా జైలు కు అప్పగించి రండి “

అంటూ వెళ్ళిపోయాడు కుంతాల్ రావ్.

          “ అమ్మా చంద్రమ్మ నిన్ను చూస్తుంటే నా స్వంత బిడ్డను చూస్తున్నట్టు అనిపిస్తున్నది. నువ్వు ఈ తప్పు చెయ్యలేదని నా మనసు చెప్పుతున్నది, ఏమైనా నీ ధైర్యాన్ని మెచ్చుకుంటున్నాను, ఏదేమైనా నీ కేసు లో వాదనలు వినిపించడానికి ఆ కుర్ర లాయరు సరిగ్గా సరిపోతాడని అనుకుంటా, అది అదృష్టం గా అనుకుంటున్నా”

          “ నమస్తే హెడ్డు గారు, నా పేరు సాగర్…దయాసాగర్ అడ్వొకేట్, మీకు వ్యతిరేకం గా చంద్రమ్మ తరఫున వాదించడానికి కోర్టువారు ఆమోదించినారు మీకు తెలుసుగదా ..మీ ఎస్సై గారు పోయినారుకుంటా(నవ్వుతు) అదే ఇంటికి  .. రండి అలా కోర్టు క్యాంటీన్ లో లంచ్ చేస్తూ మాట్లాడుకుందాము, పర్లేదు బిల్లు నేనే ఇస్తాను ..

          “ అయ్యో అదేమీ లేదు లాయర్ గారు, నేను పోలీసుల్లో పనిచేస్తున్నా, చేతి తడుపులు నాకు లేవండి, సర్కారు ఇచ్చే జీతం నాకు చాలు, అయినా బిల్లు నేనుకూడా ఇయ్యగలను. పోదాంపదండి..”

          “ లంచ్ టైం కదా ఏకంగా భోజనం చేద్దాం, .. చేస్తూ మాట్లాడుకోవచ్చు కూడా ..”అన్నాడు సాగర్ “ ఇతను నీ భారతనా చంద్రమ్మా”.. తలూపింది చంద్రమ్మ, నమస్కారం చేసాడు సూరీడు..

          “సూరీడు, రేపొకసారి మీ ఊరికి పోదాం, మీ పొలం హత్యా అయిన చోటును ఒకసారి చూడాలి”

          “నేను పూర్తిగా చూసాను, ఇంకా ఏమి లేదక్కడా, అయినా నేను కూడా వస్తాను మీతోటి” రాజు .

          “ చెప్పండి చంద్రమ్మ, హతుడు అదే ఆ మస్తాన్ మీ వద్దకు ఎందుకు వచ్చాడు, ఏదైనా అడిగాడా, వాడు ముందే మీకు తెలుసా, ఏదైనా బంధువా? లేక ఏదైనా పగ వున్నదా, ఉత్తగనే వాడు రాదు కదా”

          “నేను మొత్తం చెప్పిన సారూ, వానితో నేను ఎన్నడు కనీసం మాట్లాడలేదు, దూరం నుండి రెండు మూడు సార్లు చూసిన్నేమో గుర్తుకూడా లేదు, పోనియండి సారూ, నేనే చంపినా అని ఒప్పుకున్నా గదా ఇంకెందుకు ఈ ఇంకోరిలు,  ఎదో సిచ్చ వేసెయ్యండి, నా నరాలు తెగి పోతున్నాయి, చచ్చిపోయేటట్లు ఉన్నా”

          “సాగర్ ఇక్కడా, నేనుండగా నీకు ఏమి జరుగదు.. నాది అభయం, చెల్లె దిగులు పడకు”..

          “ సాగర్ గారు, నేను మీకు అంతా చెప్పుత వివరంగా, ఇప్పుడు చంద్రమ్మను జిల్లా జైలుకు తీసుకుని పోవాలె, పోదాం పదండి”…ఆ రోజు సాయంత్రం సూరీడు వెంటరాగా ధర్మరాజు  చంద్రమ్మను జిల్లా జైలు లో జైలర్ గారికి అప్పగించి వచ్చారు .

          “చంద్రమ్మా, ఇక్కడ నీకు ఎలాంటి వత్తిడు వుండదు, జైలర్ చాలా మంచి వాడు. అండర్ ట్రయల్ ఖైదీలను బాగానే చూస్తారు, అసిస్టెంటు జైలర్ కూడా నాకు మంచి దోస్తు. పోతుపోతు ఆయనకు చెప్పిపోతాను, నీకు ఫోన్ కావాలన్నా ఇస్తాడు. సరేనా, ఇంకా కేసు గురించి మదిలో పెట్టుకోకు, ఆ సాగర్ ఎదో ఒకటి చేస్తాడు నాకు నమ్మకం ఉన్నది. ఇక మేము వెళ్తాం”

                   *****                     ******                                      *****

          ఉదయమే ధర్మరాజు గారింటికి వచ్చాడు  దయాసాగర్. “ రాజు గారు, రామన్నగూడెం వెళ్దామా, మీరు వస్తానని అన్నరు గదా, రెడినా, నా కారులో పోదాం”

          “కారైతే పొలం దానుక పోదు లాయర్ గారు, ఉండండి మా శంకర్ కు ఫోన్ చేసి జీపు తేమ్మంటాను, అదైతే అక్కడిదానుక పోవచ్చు”

          దారిలో కేసు వివరాలు అన్ని చెప్పాడు. “ కాని నాకు ఒక్క విషయం అర్థం కావడం లేదు లాయర్ గారు, ఆ చక్చిపొయిన్క మస్తాన్ గాడు మా ఎస్సై పేరు తీసిండట, చంద్రమ్మ కావాలని అన్నాడట, ఇందులో ఎంత నిజం ఉన్నదో నాకైతే తెల్యదు, మా ఎస్సై గాడ్డు కూడా లోఫరే”

          “చంద్రమ్మ చెప్పిందంటే అది నిజమే కావచ్చు, అందుకే పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ లేకుండానే మిమ్ము కేసు ఫైల్ చేయ్యమన్నాడు, రిపోర్ట్ రానివ్వండి తెలుస్తది” .

          భావి వద్దకు చేరగానే సూరీడుని రకరకాలుగా ప్రశ్నించారు వివరాలు రాబట్టేందుకు. చివరకు సీన్ రి-కన్స్ట్రక్షన్ చేసారు, అక్కడికి మస్తాన్ ఎప్పుడు వచ్చింది, అప్పుడు వారు ఏమి చేస్తున్నది, ప్రతి అంశాన్ని క్షుణ్ణం గా పరిశీలించారు. తేలిన విషయం ఏమిటంటే, చంద్రమ్మ తన కొడవి అందుకుని మస్తాన్ మెడమించి వీపు మీదుగా బలంగా గాయం చేసింది, వెంటనే వాడు కిందికి ఒరిగాడు. చంద్రమ్మ సూరీడు లు భయం తో వాణ్ని అక్కడే వదిలేసి దూరంగా పారిపోయినారు. అప్పుడు వాడు మరణించినాడా లేదా చూడలేదు, అందువలన వారికి తెలియదు, తరవాత వారిద్దరూ చర్చిచుకుని పోలీసు స్టేషన్ వెళ్లి సరెండర్ అయినారు. ఆ తరువాత పోలీసు పార్టి వచ్చి మస్తాన్ శవాన్ని తీసుకెళ్ళారు. అందువల్ల ఆ మధ్య కాలం లో ఏమి జరిగిందో వారికి తెలియదు, అవకాశం కూడా లేదు.

సాగర్ , ధర్మరాజు లు మొత్తం పరిసరాలను క్షుణ్ణంగా వెతుకుతున్నారు ఏదైనా దొరకక పోతుందా అని. శ్రమ ఫలించింది. అక్కడ వారికి ఒక పెద్దబండి చక్రానికి పెట్టె శీల దొరికింది. దాన్ని చిన్నగా చేతి రుమాలుతో తీసుకుని చూసారు “ రాజు గారు దీనికి రక్తం అంటుకుని వున్నది గమనించండి, ఇది ఇక్కడ ఎందు ఉన్నది, ఆలోచించాలి.దీని ఒక కవర్లో వేసుకుని ఫోరెన్సిక్ ల్యాబ్ కు పంపండి, దీనికి అంటిన రక్తం నమూనాలు చంద్రమ్మతోగాని లేక మస్తాన్ తో గాని మ్యాచ్ అవుతున్నాయో కనుక్కోండి. కాని ఒక్క విషయం గుర్తుంచ్కోండి ఈ విషయం మీ ఎస్సై గారికి అస్సలు చెప్పొద్దూ,ఆయనకు ఇది తెలియవద్దు కూడా, మీరే ఈ రహస్య్యాన్ని మేనేజ్ చెయ్యాలి, సరేనా, ఇక వెళ్దాము” …

                             *****                     ******                             *****

          మరుసటి రోజు పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ వచ్చింది, దాని ఒక కాపి డిఫెన్స్ లాయర్ సాగర్ కు ఇచ్చి కోర్టులో కేసు ఫైల్ తో జమచేసాడు. రిపోర్ట్ చూసిన ఎస్సై కుంతల్ రావ్ నిర్వేదంగా నవ్వి “వీటి కాపీలను PP గారికి,ఆ డిఫెన్స్ లాయర్ కు ఇచ్చావా రాజు, లేదంటే అసలే చార్జ్ మేమో ఇస్తున్నారు ఇక మనకు సస్పెన్షన్ కూడా చేస్తారు.”

          “అన్ని ఇచ్చేసిన సర్, రేపు కోర్టులో మల్ల హియరింగ్ ఉన్నది, మీరు ఒస్తుండ్రు గదా”

          “రాక చస్తానా, వస్తా”

                   ******                                      *****                     ****

          కోర్టు హాలు కిటకిటలడుతున్నది. అందరుకూడా నిజాయితి తో సరెండర్ అయిన చంద్రమ్మను చూడడానికి వచ్చినవారే, అందరి మొహం ఆమెకు జడ్జిగారు ఎంత శిక్ష వేస్తారో చూద్దామని వచ్చినవారే.

          “సైలెన్స్, జడ్జిగారు వస్తున్నారు” అంటూ జమేదార్ అనౌన్స్ చేసాడు.  “మీరు మొదలుపెట్టండి PP గారు”

అన్నారు “సంబందించిన పోలీసు వారు వచ్సినారా” అన్నారు.

          PP గారు తలూపుతూ “ యువర్ ఆనర్, పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ పోలీస్ వారు ఫైల్ చేసినారు, దాన్ని మీ సమక్షమున పెట్టబడింది, దయచేసి చూడండి”

          “ చూస్తాను…చంద్రమ్మ నీవు ఇంకా నీ నిర్ణయం మీదనే వున్నావా, నేరం చేసినావని ఒప్పుకుంటున్నావా, డిఫెన్స్ అడ్వొకేట్ ఎక్కడా వచ్చినాడా, పిలువండి”

          అడ్వొకేట్ దయాసాగర్ హాజర్ హయ్ .. అరిచాడు కోర్టు జవాను. పరిగెత్తుతూ వచ్చాడు సాగర్,

          “ మన్నించండి యువర్ ఆనర్, కొద్దిగా అలిస్యం అయింది”

          “సరే కానివ్వండి, ఈ కేసుకు సంభందించిన ఆధారాలు ఏమైనా ఉన్నాయా మీవద్ద”

          “వున్నాయి సర్, దయచేసి పోస్ట్ మార్టం రిపోర్ట్ చూడాల్సిందిగా మనవి చేస్తున్నాను”

          “ఇందులో ఏమున్నది, కత్తిగాయాల్తో మృతుడు మరణించినట్లు వున్నది అంతే గదా PP గారు”

PP గారు లేచి “అందులో విశేషాలు ఏమి లేవు, డిఫెన్స్ వారికి ఏమి కనిపించిందో మరి” అన్నాడు.

          “యువర్ ఆనర్, పోస్ట్ మార్టం నివేదిక ప్రకారం మృతుని పైన రెండు విధములయిన కత్తి గాయాలు వున్నట్టు అందులో ఒకటి కొడవలి తోటి మరొకటి ఒక షార్ప్ ఆయుధం తోటి వున్నదని పెర్కొన్నరు”

          “ అందులో విశేషం ఏమి వున్నది, అదొక గాయమే కదా,” అన్నాడు PP

          “సరిగా చూడండి PP గారు, అందులో కొడవలి తో చేసిన గాయం తో మరణం జరుగలేదని, రెండో గాయం తో మాత్రమే జరిగిందని పేర్కొన్నారు.”

          “ఇందులో మాత్రం ఏమి విశేషం వున్నది, మృతుని మరణమే గదా”

          “ లేదు యువర్ ఆనర్, కొడవలి గాయం తరవాత చేసిన గాయం తో మాత్రమే మరణం సంభవించిందని ఆటోప్సి నివేదిక చెపుతుంది, మా నిందితురాలు చంద్రమ్మ కొడవలి తో మాత్రమే పోలీసులముండు సరెండర్ అయింది, మీరు అనుమతి ఇస్తే నేను చంద్రమ్మను కొన్నిప్రశ్నలు అడుగుతాను”  “సరే అడుగండి”

          “చంద్రమ్మా,మీరు మస్తాన్ ను కొడవలితో నరికి చంపినాని చెప్పినారు గదా, మీరు ఒక్క కొడవలి తో మాత్రమే హతున్ని గాయ పర్చినారా లేక మీవద్ద ఇంకో ఆయుధం ఇనుప కడ్డి గాని కత్తి గాని వేరే ఇటువంటి ఆయుధం గాని వుంటే దానితో కూడా మాస్తాన్ ను పొడిచి పోలీసుల ముందు ఒక్క కోడలి తో మాత్రమే లోన్గిపోయినార , అంతా వివరించండి”

          “లేదు సార్, నావద్ద ఒక్క కొడవలి మాత్రమే వున్నది, అదికూడా మా అయన సూరి గడ్డి కోస్తూ నావైపు విసిరేసిండు. అదోక్కదానితో నే కోసిన, వేరే ఏది లేదు, వుంటే దాన్ని కూడా పోలీసులకు ఇచ్చేదాన్ని, ఇందుల నా తప్పు ఎం లేదు , నన్ను చమించండి”

          “ యువర్ ఆనర్, ఆ అమాయకురాలి మాటలు వినండి, నిజాయితి చూడండి, ఈ కాలం లో కూడా ఇలాంటి వారు అరుదుగా వుంటారు …ఇక అసలు విషయం ఏమిటంటే చంద్రమ్మ చేసిన కొడవలి గాయం వల్ల మరణమ౦ జరుగలేదు, ఆ తరువాత చేసిన బలమైన గాయం తో మాత్రమే మరణం సంభవించింది.  అనగా చంద్రమ్మ ఈ హత్యా చేయ్యనేలేదు, ఆమె చేసింది ఒక తీవ్రమైన గాయం మాత్రమే.” అంటూ కాసేపు ఆగాడు సాగర్.కోర్టు హాల్ అంతా నిశ్శబ్దం.. ..”యువర్ ఆనర్ మీరు అనుమతి ఇస్తే ఈ కేసులోని investigativeofficer అయిన ఎస్సి గారిని కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగదల్చుకున్నా” “yesproceed” అనడం తో ఎస్సై కుంతాల్ రావు బోనులోకి వచ్చాడు.

          “ఎస్సై కుంతాల్ రావు గారు మీరు ఈకేసులో విచారణ జరిపినారుకదా , నా కొన్ని ప్రశ్నలకు జవాబివ్వండి”

          “Iobjectsir,”అన్నాడు “ ఎస్సై గారు ఇందులో విచారణ జరుపలేదు,ASI ధర్మరాజు గారు ఇందులు ముఖ్య విచారణాధికారి, మీ ప్రశ్నలు వారిని అడగండి”

          “మరేమీ పర్వాలేదు  PP గారు, అయినా ఎస్సై గారిని అడుగుతాను, వారికి తెలిసింది చెప్పుతాడు,సరేనా ”

          “ఎస్సై గారు, మీరు ఈ కేసు విచారణ చెయ్యలేదంటే, మీరు డ్యూటీలో లేరా, సెలవులో వ్ఫున్నారా, వుంటే ఆ రోజు మీరు ఎక్కడ వున్నారు ? వివరాలు చెప్పగలరా”

          “నేను సెలవులో లేను గాని, ఇంట్లోనే వున్నాను. నా చేతికి ఒక గాయం కావడం వల్ల నా ఫ్రెండ్ ఒక డాక్టర్ ఇంటికే వచ్చి డ్రెస్సింగ్ చేశాడు, గాయం వల్ల బాధ పెరుగుతుండడం వలన ఇంటి వద్దనే రెస్ట్ తీసుకుంటూ మా స్టేషన్ వారితో వివరాలు తీసుకుంటూ, తగు సూచనలు ఇస్తూ వచ్చాను, ఈ హత్యాకేసు కూడా నాకు ఫోన్ లో చెప్పడం తో మా హెడ్ ధర్మరాజు ను శవ పంచానామాకు పంపాను. అంతే యువర్ ఆనర్”

          “ సరే సరే , మీ చేతికి ఈ గాయం ఎలా అయ్యిందో చెప్పుతారా”

          “ఈ కేసులో ఆ విషయం అంత అవసరమైనదా,. గాయం అయింది ఇంట్లోనే రెస్ట్ తీసుకున్నారు, మీకు అభ్యంతరం ఏమిటి” అన్నాడు PP.

          “ఏమో ఏ పుట్టలో ఏ పాము దాగున్నదో ఎలా తెలుస్తుంది, విష నాగులను పట్టడమే మన పని కదా, మీకు తెలియని వ్యవహారమా PP గారు, నన్ను ప్రశ్నలు వెయ్యద్దని అంటారా PP గారు, సరే అలాగైతే జవాబు చెప్పకున్నా మీ సెల్ ఫోన్ ఇస్తారా చూసిస్తాను” కలవరపడ్డాడు కుంతాల్ రావ్,

          “ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్ ఫోన్ ను మీరు ఎలా అడుగుతారు? అది సాధ్యమేనా”

          “యువర్ ఆనర్, నేను కోర్తువారిని విన్నవించుకుంటున్నాను, ఎస్సై కుంతాల్ రావ్ గారి ఫోన్ తీసుకుని analysis కు పంపాలని కోరుతున్నాను., హత్యా జరిగిన రోజు అతని లొకేషన్ గూగల్ టేకౌట్ చెయ్యాలని, అతనితో సెల్ లో మాట్ల్లదినవారి కాంటాక్ట్ లిస్టు తీయాలని కోరోతున్నాను.”

          “డిఫెన్స్ లాయర్ గారు ఈ కేసును ఎటు లోకాలకు తీసుకేల్ల్తున్నారో నాకు అర్ధం కావడం లేదు” అన్నారు జడ్జి గారు,

          “  నాకు అదే అనిపిస్తున్నది యువర్ ఆనర్, తన ముద్దాయిని కాపాడుకోవడానికి తప్పుదారులు వెతుకుతున్నారులాగున్నది”

          “లేదండి , పక్కాగా అవసరం వున్నది.ఈ కోసులో కొత్త కోణం చూడబోతున్నాము, అన్నట్టు యువర్ ఆనర్, మొరొక విన్నపము, ఈ ఎస్సై కుంతాల్ రావు గారి బ్లడ్ స్యాంపుల్ తీసి DNA రిపోర్ట్ కు పంపాలని కోరుతున్నాను. ఇవన్ని మీరు ఒప్పుకోవాలి సర్”

          “ నాకు కూడా ఇందులో ఎదో విషయం దాగున్నట్టు అనిపిస్తున్నది. సరే అలాగే కానివ్వండి, benchtotakeactionasaskedbydefence”,అని ఆర్డర్ ఇస్తూ కేసును వాయిదా వేశాడు.

          కేసును తదుపరి వారానికి గాను పోస్ట్ చేస్తూ అద్జర్న్ చేసారు జడ్జి గారు ..

          “చంద్రమ్మా నిన్ను ఈ కేసులో హత్యానేరం క్రింద ఎటువంటి శిక్ష పడకుండా చూస్తాను నాది హామీ, అన్నట్టు రాజు గారు ఎలావుంది కేసులో ట్విస్టు మీకు నచ్చిందా”

          “అదరగోట్టారు సాగర్ గారు,మా ఎస్సై గారికి దిమ్మదిరిగి మిందు బ్లాంక్ అయ్యింది. ఇంకా కోలుకోలేడు జీవితంల“

          “ మీరు FSL రిపోర్ట్ తీసుకోవడమే ఆలిస్యం, కేసును ఇంకా ముందుకు తీసుకేల్లుత రాజు గారు”

          “సరే సాగర్ గారు రిపోర్ట్ తీసుకోగానే మీకు ఫోన్ చేస్తాను”

                   *****                              *****                              *****

          PP గారి ఆఫీసులో ఎస్సై కుంతాల్ రావు తో మాట్లాడుతున్నాడు PP .

          “ఎస్సై గారు ఇందులో మీ ఇన్వాల్వ్ మెంటు ఉంటె చెప్పండి, మీరు బాగానే ఇందులో ఇరికేట్టున్నారు,”

          “అలాంటిదేమీ లేదు, ఆ డిఫెన్స్ లాయరు ఎదో జిమ్మిక్కు చేద్దామని చూస్తున్నాడు. మీ మాటలను కూడా పట్టించుకోకుండా ఆ జడ్జిగారు బ్లడ్ స్యాంపుల్ తీసుకొమ్మని ఆర్డర్ వేశాడు, నాకేమి భయం లేదు”

          “నీకు లేని భయం మాకెందుకు గాని, ఏదైనా వుంటే ఆర్గ్యుమెంట్ లో మార్పు చేసుకుందామని చూస్తున్నా”…” వుంటే చెప్పండి నిజాయితిగా, మనం చంద్రమ్మ లాంటి చదువులేని ని చూసి అయినా మారాలి”

                             *****           ******                   *****

          “ చెప్పండి రాజు గారు, విశేషాలు, నిజంగా మీరు ధర్మరాజే, ఇలాంటి వారు పోలీసుల్లో అరుదుగా వుంటారు.”

          “విషయాలు చాలా వున్నాయి, FSL రిపోర్ట్ వచ్చింది , విషయం ఏమిటంటే ఆ శీల పైన రెండు రకాల రక్త మరకలు వున్నాయి, వాటిపైన వెలి ముద్దర్లు కూడా వున్నాయి, వాటి DNA రిపోర్ట్ కూడా వచ్చింది, తర్వాత కర్తవ్యం ఏందీ సాగర్ గారు, మొత్తానికి కథను రసవత్తరంగా సాగిస్తున్నారు”

          “రేపు కోర్టులో చూస్తారుగా, అన్నట్టు రేపు మీ ఎస్సై గారు కోర్టుకు వస్తున్నారా లేదా”

          “ ఏమో సాగర్ గారు, ఆయన రెండు రోజులుగా స్టేషన్ కు రావడం లేదు”

                             ******                             ******                             *****

          కేసు పిలువగానే జడ్జిగారు అడిగారు “PP గారు మీరు రెడినా. మీ ఎస్సై గారు ఎక్కడా, డిఫెన్స్ మీరు ఆర్గ్యు చేస్తారా మొదలు  “

          “ ఎస్ యువర్ ఆనర్, నేను మొదట నిందితుని భర్త అయిన సూరీడు ను కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతాను”

సూరీడు బోనులోకి రాగానే అడిగాడు “ సూరీడు, హత్య జరిగిన రోజు మీ పొలం దగ్గర ఏదైనా జీపుగాని ఎదైనక బండిని చూసావా” “ లేదు సార్” అన్నాడు సూరి.

 సాగర్ ఒక ఫోటో చూపుతూ “ఇటువంటి బులెట్ మోటార్ సైకిల్ కనపడిందా, అది కూడా చూడలేదా”

          “లేదు సార్ ఇట్లాంటి బండి మా పొలానికి కొంత దూరంల మర్రి చెట్టు కింద చూసిన, కాని అది ఎవ్వలదో నాకు ఎరుకలే,”  సరే వెళ్ళమని చంద్రమ్మను అదే ప్రశ్న అడిగాడు, “ నేను కూడా చూసిన ఇసువంటి బండిని మా పొలం కాదా, వాడు మస్తాన్ దానిమీద వచ్చి౦డనుకున్న”

          “యువర్ ఆనర్, ఈ ఫోటో ఎస్సై కుంతల్ రావు గారి బులెట్ బండి ఫోటో, ఆయన సెల్ ఫోన్ గూగుల్ లొకేషన్ సెర్చ్ ప్రకారం కుంతల్ రావ్ గారు అక్కడనే వున్నారు, మస్తాన్, ఈయన కలిసే అక్కడికి వెళ్ళారు.”

“ఇక అసలు కథలోకి వస్తాను, ఈ ఎస్సైగారు ఒక పెద్ద ఉమనైజర్, దానికి బ్రాండ్ అంబాసిడర్, ఈ విషయం లో అనేక ఆరోపణలు వెళ్ళాయి, విచారణ కూడా జరిగి వార్నింగ్ కూడా ఇచ్చినారు, కండీషన్ మీద ఈయన ఎస్సైగా కంటిన్యూ అవుతున్నారు, హతుడు మస్తాన్ ఒకానొక కేసులో శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఖైదీ, నేలరోజులకోరకు పెరోల్ పైన బయటకు వచ్చాడు, రెండు రోజులకు ఒజ్కసారి స్టేషన్ లో హాజర్ అయ్యి సంతకం పెట్టాలి. తిరిగి జైలుకు వెళ్ళే రోజున పోలీసు స్టేషన్ వారిచ్చిన క్లీన్ సర్టిఫికేట్ తో వెళ్ళాలి,. అది ఇవ్వడానికి మెలిక పెట్టాడు ఎస్సై. తాను మస్తాన్ ఊళ్ళో చూసిన చంద్రమ్మ మీద మనసు పడింది, తనవద్ద కు ఆమెను తెస్తేనే సర్టిఫికేటు అని తేల్చి చెప్పాడు కుంతల్ రావు. అందుకోసం మస్తాన్ ఎన్నోవిదాల ప్రయత్నాలు చేసాడు, కుదరలేదు.ఆమె ఒప్పుకొనలేదు.

చివరికి మస్తాన్ జైలుకు వెళ్ళే తేది వచ్చింది, మస్తాన్ మరియు కుంతల్ రావు ఒక పథకం వేసుకున్నారు, ఆరోజు ఎలాగైనా చంద్రమ్మను తెస్తానని చెప్పి ఇద్దరు కల్సి బులెట్ బండి పైన చంద్రమ్మ పొలం వద్దకు వెళ్ళారు, అఆక్కడ మర్రి చెట్టు వద్ద ఎస్సై ని వుంచి మస్తాన్ చంద్రమ్మ వద్దకు వెళ్ళాడు, అడిగాడు, బ్రతిమి లాడాడు, తుదకు కాళ్ళు కూడా పట్టుకున్నాడు, చివరకు చంపుతానని అన్నాడు , ససేమిరా అన్నది చంద్రమ్మ, అహం తో ఊగి పోయాడు మస్తాన్. తానొక గుండా, హత్యా కేసులో జైలుకు వెళ్ళిన ఖైది అయినా ఒక ఆడదాని చేతులో ఓడడమా, అని ఆమెను లోన్గదీసుకోవాలని ఆమెతో పోట్లాట మొదలుపెట్టాడు. తాను ఆమెను అనుభవించి కాని మిగితా పని  ఆమె కుతుక నోరు మూసి లొంగ దీసుకున్దామని చూసాడు. ఇదంతా దూరం నుండి చూస్తున్న సూరీడు పరిగెత్తుకొచ్చి ఆమె వైపు తన కొడవలి విశ్రాడు, అంతే మస్తాన్ మెడనుండి వీపు దాక బలమయిన కొడవలి గాయం, వాడు చంద్రమ్మను వదిలి కింద పడి అరుస్తునాడు, రెండు నిమిషాలలో కన్నులు మూసుకుని అచేతనంయ్యాడు వాడు చచ్చాడని అనుకుని చంద్రమ్మ సూరీడు అక్కడి నుండి పారిపోయారు, దిద మీకు కొంతవరకు చంద్రమ్మ కన్ఫెషన్ వల్ల తెలిసిన కథ, కాని ఇంకా వుంది” అని ఆగాడు సాగర్ “ యువర్ ఆనర్, ఇక్కడే ఇంటరెస్టింగ్ స్టోరి మొదలు,”

ఆగి ఒక గాసులోని మంచి నీరు తాగి “ యువర్ ఆనర్, చంరమ్మ సూరీడు అక్కడినుండి వెళ్ళేవరకు మస్తాన్ చావలేది, వాని చూడడానికి ఎస్సై కుంతల్ రావు వచ్చాడు, శ్వాస చూసాడు, కళ్ళు తెరిచ్ చూసాడు మస్తాన్, తనను బతికించమని దండం పెట్టాడు. కాని ఇదంతా తనకు చుట్టుకునే లాగ వుందని అనుకున్నాడు. తనపేరు బయటకు వస్తే తన సస్పెన్షన్ ఖాయం అనుకున్నాడు. ఎట్లాగూ చంరమ్మ నరికిన్దిగాడా ఆమె పైనే కేసు నడుస్తునది భావించాడు, ఎలా చంపాలా అని చూస్తుంటే అక్కడ మొద్దు బండి చక్రానికి పెట్టీ శీల దొరికింది. బానీ లాగుతుంటే అతని చేతికి గాయమై రక్తం కారింది. అదే శీలతో మస్తాన్ గొంతులోను పొట్టలోని పొడిచి చంపి అక్కడి నుండి నింపాది వెళ్ళాడు, ఇదీ జరిగిన కథ యువర్ ఆనర్. హత్యా స్థలం కొద్ది దూరంలో ఒక కుప్పలో దొరికిన హత్యాయుధం  బండి శీల ఎక్జిబిట్ గా సమర్పిస్తున్నాను, దాని పైన గల రక్తం మర్కల అనాలిసిస్ FSL రిపోర్ట్ DNA రిపోర్ట్ సమర్పిస్తున్నాను, అది కుంతల్ రావు బ్లడ్ స్యాంపుల్ DNA మ్యాచ్ అయింది, మస్తాన్ DNA తో కూడా న్యాచ్ అయింది. యువర్ ఆనర్ ఇప్పుడు కేసు క్లేయర్ అతింది, నిందితురాలు చంద్రమ్మ నిర్దోషి అని , ఆమె చేసిన కొడవలి గాయం కేవలం తన ఆత్మ రక్షణ, తన ప్రాణం కన్నా విలువైన మానం కాపాడుకోసం చేసిన స్ట్రగుల్ లో జరిగిన గాయం అని భావించి క్షమించమని ప్రార్థిస్తూ ఆమెను విడుదల చెయ్యమని వేదికున్తున్నాను “

          నమస్కరిస్తూ కూర్చున్నాడు డిఫెన్స్ లాయర్ దయాసాగర్ ..

          “ PP మీకు ఏమైనా అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా..లేవా అయితే సరే. ముందుగా ఈ కేసును ఇంత త్వరగా పూర్తి చేసి ఒక నిజమయిన నేరస్తుణ్ణి వెలుగు లోకి తెచ్చినండుకుఅకు మరియు ఒక ఆడ కూతురు మాన ప్రాణాన్ని కాపాడుకేందుకు చేసిన సాహసాన్ని చూపినందుకు డిఫెన్స్ లాయర్ దయాసాగర్ ను అభినందిస్తూ , నిందితురాలు చంద్రమ్మ పై ఎలాంటి ఆరోపణలు మోపకుండా బేషరతుగా విడుదల చెస్థున్నాను. అభినందనలు చంద్రమ్మా నీ దిర్యం గొప్పది నీ విలువలు గొప్పవి.  ఇక ఎస్సి కుంతాల్ రావు పైన హత్యానేరం అభియోగిస్తూ వేరే కేసును విచారించి ఫైల్ చెయ్యాలని పోలీసు డిపార్ట్ మెంట్ వారిని కోరుతున్నాను. కేస్ క్లోస్డ్ “..

                   చంద్రమ్మ ఆనడానికి అవధులు లేవు. సూరీడు సాగర్ కాళ్ళ పైన పడ్డాడు అభిమానం తో “మీ ఫీజు ఎలా త్ర్చుకోవాలో”..  ఆగాడు ..అప్య్యాయంగా హత్తుకున్నాడు .” నాకు ఈ శంతోశాని మిగాలనియ్యవా, నేను అప్పుడే చెప్పాను, చంద్రమ్మ నా సోదరి అని ..”  “ నిజమైన ధర్మరాజు గారు మళ్ళీ మరొక్కసారి కలుద్దాము. మీ కుంతల్ రావుని జాగ్రత్తగా పట్టి ఇవ్వండి. మస్తాన్ ప్లేస్ లో జైలు కు వెళ్తాడు… “ ఇద్దరు హాయిగా నవ్వుకున్నారు.                                కథ సుఖాంతం …

                                                         

October 1, 2023 0 comment
1 FacebookTwitterPinterestEmail
Newer Posts
Older Posts

Recent Posts

  • ఎవరైనా కోయిల జాడ చెప్పండి
  • బంకర్లో కోయిల
  • అస్తిత్వాలు అసలు సంగతులు – Women’s Day ( 2026 మార్చ్ తరుణి సంపాదకీయం)
  • రచయిత వ్యక్తి కాదు సమాజ జీవి – నిఖిలేశ్వర్
  • స్త్రీ అంతర్మథనాన్ని ఆవిష్కరించిన నవల “భానుమతి”

@2021 - All Right Reserved to Mayuukha The Magazine


Back To Top
మయూఖ
  • హోమ్
  • కవితలు
  • కథలు
  • ధారావాహిక నవల
  • వ్యాసాలు
  • బాల‌సాహిత్యం
  • ఇంద్రధనుస్సు
  • ఇంట‌ర్వ్యూలు
  • పుస్త‌క స‌మీక్ష‌
  • అనువాద సాహిత్యం
  • About Us